II GSK 2478/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-01-11
Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Krystyna Anna Stec, Jacek Czaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy informacja o lokalizacji i godzinach otwarcia apteki, umieszczona na banerze na autobusie miejskim oraz na nośniku wielkoformatowym, stanowi niedozwoloną reklamę apteki w rozumieniu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego?Ratio decidendi
Informacja o lokalizacji i godzinach otwarcia apteki, nawet jeśli umieszczona na nośnikach o dużym zasięgu i widoczności, nie stanowi niedozwolonej reklamy apteki w rozumieniu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, ponieważ ustawodawca w zdaniu drugim tego przepisu expressis verbis wyłączył takie informacje z definicji reklamy. W związku z tym, nałożenie kary pieniężnej za takie działania jest nieuzasadnione.Stan faktyczny
Główny Inspektor Farmaceutyczny nałożył na A. Sp. j. karę pieniężną za prowadzenie niedozwolonej reklamy apteki, polegającej m.in. na umieszczeniu banerów z nazwą, lokalizacją i godzinami otwarcia apteki na autobusie miejskim oraz na nośniku wielkoformatowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, uznając te działania za reklamę. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów Prawa farmaceutycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Zasądzono od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz A. Sp. j. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. j. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2588/20 w sprawie ze skargi A. Sp. j. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za prowadzenie niedozwolonej reklamy apteki ogólnodostępnej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz A. Sp. j. z siedzibą w P. 3942 (trzy tysiące dziewięćset czterdzieści dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2588/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. j. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za prowadzenie niedozwolonej reklamy apteki ogólnodostępnej.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny, działając na podstawie m.in. art. 112 ust. 3 w zw. z art. 94a i art. 129b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 499 ze zm., powoływanej dalej jako p.f.),
1) umorzył postępowanie administracyjne w części dotyczącej nakazania zaprzestania prowadzenia przez przedsiębiorcę A. Sp. j. niedozwolonej reklamy apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]" zlokalizowanej przy al. [...] w P. polegającej na:
- promowaniu ww. apteki za pośrednictwem reklamy wielkoformatowej (banerów) usytuowanej:
• na autobusie miejskim, zawierającej nazwę, wskazanie lokalizacji oraz informację, iż apteka otwarta jest całodobowo;
• na terenie P. na nośniku przeznaczonym dla reklam wielkoformatowych, zawierającej nazwę oraz godzin otwarcia ww. apteki;
- promowaniu ww. apteki poprzez umieszczenie w lokalu apteki potykacza zawierającego hasło "Możesz się zrelaksować" oraz informację o cenach produktów dostępnych w aptece;
- promowaniu ww. apteki poprzez kolportaż gazetek zatytułowanych "Apteczka szyta na miarę" zawierających zdjęcia produktów leczniczych oraz suplementów diety z wyeksponowaną ich ceną;
- promowaniu ww. apteki poprzez umieszczenie w lokalu apteki koszy oklejonych symbolami "%%%%%", w których znajdują się produkty dostępne w aptece;
2) nałożył na A. Sp. j. karę pieniężną w kwocie 25 000 zł za prowadzenie w okresie od grudnia 2017 r. do października 2019 r. (baner na autobusie), w kwietniu 2019 r. (gazetka, potykacz, kosze z produktami promocyjnymi) oraz w okresie od maja 2018 r. do listopada 2019 r. (banery nad lokalem apteki) reklamy ww. apteki.
Strona wniosła od tej decyzji odwołanie w zakresie punktu 2, podnosząc m.in., że nie zgadza się z zakwalifikowaniem opisanych w decyzji działań jako naruszających zakaz wynikający z art. 94a ust. 1 p.f.
Decyzją z dnia [...] września 2020 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zaskarżonej części.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że przedsiębiorca, który podejmuje decyzję o umieszczeniu baneru na autobusie komunikacji miejskiej oraz na nośniku przeznaczonym dla reklam wielkoformatowych, czyni w tym celu określone nakłady finansowe i zmierza w istocie do zareklamowania swojej działalności i świadczonych usług.
Zdaniem organu, takie działanie bezsprzecznie służy przyciągnięciu uwagi potencjalnego pacjenta - klienta, zatem stanowi działanie podjęte w celu zwiększenia poziomu sprzedaży w aptece, poprzez dotarcie do jak najszerszego grona odbiorców i zachęcenie do zapoznania się z ofertą apteki oraz skorzystania z jej usług.
Organ wskazał, że przeciętny konsument z daleka widzi reklamę wielkoformatową w postaci banerów i nawet jeśli nie zawiera ona elementów ocennych ani zachęty do zakupu, może odebrać ją jako zachętę do skorzystania z usług apteki. W ocenie organu, prawne rozróżnienie działań o charakterze informacyjnym od tych o charakterze reklamowym nie wpływa na całościową ocenę reklamy przez przeciętnego odbiorcę.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka podniosła, że w sprawie nie doszło do naruszenia zakazu reklamy apteki i jej działalności, o którym mowa w art. 94a ust. 1 zdanie 1 p.f., poprzez umieszczenie na folii samoprzylepnej na tylnej szybie autobusu miejskiego oraz na szyldzie (banerze) umieszczonym na budynku, w którym znajduje się lokal apteki, informacji o lokalizacji i godzinach otwarcia apteki, ponieważ niniejsze informacje nie mieszczą się definicji reklamy apteki i jej działalności na podstawie wyraźnego wyłączenia zawartego w art. 94a ust. 1 zdanie 2 p.f., które jednoznacznie stanowi, że nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego, a tej treści informacja była umieszczona w obu tych punktach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), wyrokiem z 9 kwietnia 2021 r. oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, Sądu Najwyższego oraz stanowisko doktryny, podkreślił, że reklamą działalności apteki będzie zamiar przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu towarów sprzedawanych w aptece - niezależnie od form i metod jej prowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków - jeśli jej celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych. Reklama jest szeroko pojmowanym informowaniem potencjalnych klientów o preferencjach obowiązujących w danej aptece, co z kolei ma zachęcać potencjalnych klientów do korzystania z tej właśnie apteki. Oznacza to, że reklamą apteki jest każde działanie skierowane do publicznej wiadomości, zmierzające do zwiększenia sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych w niej oferowanych. Objęcie zakazem "każdego działania" wyłącza z tej dyspozycji tylko jeden stan faktyczny, określony w zdaniu 2 art. 94a ust.1 p.f. – kierowanie do publicznej wiadomości informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.
Sąd I instancji zgodził się z organami administracji, że sporne działania reklamowe prowadzone przez skarżącą zachęcały konsumentów do zapoznania się z ofertą apteki i skorzystania z jej usług, a tym samym stanowiły reklamę działalności apteki. Przeciętny konsument widząc baner na autobusie komunikacji oraz na nośniku przeznaczonym dla reklam wielkoformatowych niewątpliwie może odebrać taką informację jako zachętę do skorzystania z usług tej konkretnej apteki. WSA podkreślił także, że omawiane banery, umieszczone na autobusie oraz nośniku przeznaczonym dla reklam wielkoformatowych, z uwagi na ich wielkość i zasięg trasy (w przypadku baneru umieszczonego na autobusie), stanowiły reklamę widoczną z daleka dla znaczącej liczby odbiorców i niewątpliwie wyróżniały aptekę ogólnodostępną o nazwie "[...]" na tle konkurencji. Takie działanie skarżącej odpowiadało w istocie prowadzeniu reklamy działalności apteki, w rozumieniu art. 94a ust. 1 p.f., gdyż w praktyce realizowało funkcję reklamy. Forma, w jakiej skarżąca informowała o lokalizacji apteki, charakterystyczna jest bowiem dla typowej reklamy i stanowiła niewątpliwie zachętę dla potencjalnych klientów do nabywania produktów w konkretnej aptece. Nie zawiera zatem tylko informacji o lokalizacji i godzinach pracy danej placówki, gdyż stanowi pośrednio reklamę działalności apteki.
W ocenie Sądu I instancji, informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego, wyeksponowana w taki sposób, jak w niniejszej sprawie, przestała być tylko dozwoloną informacją lecz zaczęła pełnić funkcję zabronionej reklamy apteki. Intencja oraz cel umieszczenia przedmiotowych banerów, są jednoznaczne i czytelne, natomiast argumentacja skarżącej odwołująca się do zdania drugiego art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, dotyczącego dozwolonej informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki, stanowi de facto próbę obejścia zakazu reklamy apteki wynikającego ze zdania pierwszego tego przepisu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. Sp. j., zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:
1) art. 94a ust. 1 p.f., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżąca naruszyła zakaz reklamy apteki i jej działalności, o którym mowa w art. 94a ust. 1 zdanie 1 p.f. poprzez umieszczenie na folii samoprzylepnej na tylnej szybie autobusu miejskiego oraz na nośniku (banerze) umieszczonym na budynku, w którym znajduje się apteka, informacji o lokalizacji i godzinach otwarcia apteki, gdy niniejsze informacje wbrew wywodom organów inspekcji farmaceutycznej oraz Sądu I instancji, nie zawierały jakichkolwiek innych informacji poza określeniem nazwy, lokalizacji oraz godzin otwarcia apteki, a zgodnie z art. 94a ust. 1 zdanie 2 p.f. tej treści przekaz jest wyłączony spod definicji reklamy apteki i jej działalności na podstawie powołanego przepisu, przy czym ustawodawca nie wskazał, w jakiej formie niniejsze dozwolone prawem treści mogą być przekazane w przestrzeni publicznej, a zatem dopuszczalne są każde formy, byle byłyby ograniczone wyłącznie do informacji o nazwie, lokalizacji oraz godzinach otwarcia apteki,
2) art. 129b ust. 1 i 2 p.f., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu kary pieniężnej za działania, które nie stanowiły reklamy apteki i jej działalności, ponieważ były dozwoloną przez prawo informacją o nazwie, lokalizacji oraz godzinach otwarcia apteki oraz w konsekwencji na nieuprawnionym uznaniu, że kwota kary pieniężnej w wysokości 25 000 zł w okolicznościach niniejszej sprawy jest adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przez skarżącą przepisu art. 94a ust. 1 p.f.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podała, że skoro art. 94a ust. 1 zdanie 2 p.f. nie wskazuje dopuszczalnych form, w jakich treści o lokalizacji i godzinach otwarcia apteki można umieścić w przestrzeni publicznej, a już sam przekaz tej treści jest reklamą, doszukiwanie się intencji, jakie towarzyszą właścicielowi apteki w umieszczeniu informacji, jest wykładnią sprzeczną z brzmieniem powołanego przepisu.
Zdaniem skarżącej, siłą rzeczy informacja o lokalizacji i godzinach otwarcia apteki mieści się w katalogu działań reklamowych, ponieważ może spowodować zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych, ale informacja tej treści została wyłączona z zakazu reklamy apteki i jej działalności.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie ustalony przez organ stan faktyczny nie jest sporny. Skarżąca kasacyjnie spółka nie sformułowała żadnych zarzutów naruszenia przepisów postępowania i nie kwestionuje prowadzenia opisanych przez organy działań, w tym m.in. umieszczenia banerów: na autobusie miejskim, zawierających nazwę, wskazanie lokalizacji oraz informację, że apteka otwarta jest całodobowo, oraz na nośniku przeznaczonym dla reklam wielkoformatowych, zawierających nazwę oraz godziny otwarcia apteki.
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą natomiast błędnej wykładni art. 94a ust. 1 ustawy – Prawo farmaceutyczne, poprzez przyjęcie, że reklamę – w rozumieniu tego przepisu – stanowić może również informacja o lokalizacji i godzinach otwarcia apteki, a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie art. 129b p.f. i nałożenie kary za naruszenie zakazu reklamy apteki w związku z umieszczeniem banerów zawierających jedynie informację we wskazanym wyżej zakresie.
Jak prawidłowo zauważył Sąd I instancji i co znajduje potwierdzenie w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych, ustawodawca potraktował szeroko zawarte w art. 94a ust. 1 p.f. pojęcie reklamy aptek. Potrzeba szerokiego rozumienia reklamy aptek, wywodzona jest m.in. z konieczności zapewnienia ochrony zdrowia publicznego, a w szczególności ograniczenia nadmiernego i nieuzasadnionego korzystania z produktów leczniczych. W pkt 2 wprowadzenia do dyrektywy 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi (Dz.Urz. WE L 311 z 28.11.2001, s. 67), wskazano, że ochrona zdrowia publicznego musi być podstawowym celem wszelkich zasad regulujących produkcję, dystrybucję i stosowanie produktów leczniczych. Obrót detaliczny produktami leczniczymi – a więc ich dystrybucja – jest prowadzony zasadniczo w aptekach ogólnodostępnych, które są placówkami ochrony zdrowia publicznego, w których osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne, a ich zadaniem jest zapewnienie dostępności leków, albowiem są one zobowiązane do posiadania produktów leczniczych i wyrobów medycznych w ilości i asortymencie niezbędnym do zaspokojenia potrzeb zdrowotnych miejscowej ludności (zob. art. 86 ust. 1 i ust. 2b oraz 87 ust. 2 w związku z art. 68 ust. 1 i art. 95 ust. 1 Prawa farmaceutycznego). W tym też kontekście podnosi się, że wprowadzenie przez ustawodawcę zakazu reklamy aptek oraz ich działalności motywowane było potrzebą ograniczenia perswazyjnej funkcji reklamy, a to z uwagi na potrzebę zapewnienia ochrony zdrowia ludzkiego. Zwłaszcza, że może ona doznać uszczerbku nie tylko wskutek braku dostatecznego dostępu do leków, ale również wtedy, gdy dostęp do leków jest zbyt łatwy i skutkuje ich nadużywanie. Do tego prowadzi zaś niewątpliwie nadto obecna i sugestywna reklama zarówno leków – które nie są zwykłym towarem rynkowym, a obrót nimi jest i musi być reglamentowany przez państwo – jak i aptek, to jest miejsc w których leki są oferowane do sprzedaży (zob. wyroki NSA z 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 550/15 oraz z 22 października 2021 r., sygn. akt II GSK 778/21).
Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje w swym orzecznictwie, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (por. np. wyroki NSA z: 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1737/16; 18 października 2017 r., sygn. akt II GSK 5143/16; 20 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 2583/15; 11 października 2016 r., sygn. akt II GSK 682/15; 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 97/15 oraz sygn. akt II GSK 550/15; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1718/13; wyrok NSA 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1981/13). Podobnie reklamę zdefiniowano w art. 2 dyrektywy 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (Dz.U.UE.L z 2006r. Nr 376, s. 21), w którym przyjęto, że reklama oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań.
Sąd Najwyższy w wyroku z 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07, stwierdził z kolei, że przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na uwadze, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez jego adresatów. Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru - taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana.
Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznający niniejszą sprawę, w pełni podziela przedstawione wyżej stanowisko, na które szeroko powoływały się zarówno organy, jak i Sąd I instancji, dotyczące konieczności szerokiego rozumienia pojęcia reklamy, w szczególności z uwzględnieniem jej celu oraz intencji prowadzącego reklamę.
Organy administracji, a za nimi również Sąd I instancji, pominęły jednak istotną dla rozpoznania niniejszej sprawy okoliczność, tj. fakt, że ustawodawca w art. 94a ust. 1 zdanie 2 wyłączył z zakresu zabronionej reklamy apteki informacje o lokalizacji i godzinach pracy apteki.
W myśl art. 94a ust. 1 powołanej ustawy, zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.
Z treści zdania drugiego przytoczonego przepisu wynika zatem wprost, że informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego nie stanowi reklamy.
Skład orzekający podziela przy tym pogląd, że co do zasady informacja o lokalizacji i godzinach otwarcia apteki może spowodować napływ klientów/pacjentów i w następstwie powyższego może przyczynić się do zwiększenia sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych, w tym znaczeniu zatem mieści się w katalogu działań reklamowych.
Skoro jednak informacja tej treści została wyłączona z zakazu reklamy apteki i jej działalności a ustawodawca nie wskazał dopuszczalnych form, w jakich treści o lokalizacji i godzinach otwarcia apteki można umieścić w przestrzeni publicznej, to znaczy, że dla oceny przez organ, czy w konkretnych okolicznościach faktycznych sprawy zachodzi wyłączenie z pojęcia reklamy, o którym mowa w art. 94a ust. 1 zdanie 2 p.f., nie mają znaczenia takie okoliczności, jak intencje towarzyszące umieszczającemu informacje, widoczność i zasięg nośnika informacyjnego, a także forma, w jakiej informacje te zostały zamieszczone. Jeśli treść informacji ogranicza się jedynie do lokalizacji i godzin pracy apteki, wówczas nie mamy do czynienia z zabronioną reklamą apteki. Informacje tego rodzaju zostały bowiem expressis verbis wyłączone z uregulowanego w art. 94a ust. 1 p.f. zakresu reklamy.
Jak już wspomniano, nie jest sporne w rozpoznawanej sprawie, że zamieszczona przez skarżącą informacja dotyczyła lokalizacji oraz godzin otwarcia apteki - ze wskazaniem jej nazwy. Wprawdzie nazwa apteki nie została wymieniona wśród wyłączeń z art. 94a ust. 1 zdanie 2 p.f., przyjąć należy jednak, że spełnianie funkcji informacyjnej w zakresie lokalizacji i godzin pracy apteki uzasadnia podanie również nazwy apteki, której taka informacja dotyczy.
Uwagi wymaga, że nazwa – co do zasady – może mieć cechy reklamy, np. w przypadku nazwy typu "U nas najtaniej". Nazwa apteki "[...]" sama w sobie nie zawiera jednak treści o charakterze reklamy.
Rozważania organu i Sądu I instancji, dotyczące realizowania w praktyce funkcji reklamy, zachęcającej do nabywania produktów leczniczych w danej aptece, przez banery umieszczone na autobusie i nośniku wielkoformatowym, nie mogły mieć zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem w myśl art. 94a ust. 1 zdanie 2 p.f. umieszczenie spornych banerów, ze względu na zakres znajdujących się na nich informacji, nie stanowiło niedozwolonej reklamy apteki, bez względu na intencje umieszczającego.
Biorąc powyższe pod uwagę należało stwierdzić, że zarzut błędnej wykładni art. 94a ust. 1 p.f. – z pominięciem treści zdania 2. powołanego przepisu – był usprawiedliwiony.
Sposób sformułowania zarzutu naruszenia art. 94a ust. 1 p.f. – polegającego "na przyjęciu, że skarżąca naruszyła zakaz reklamy apteki i jej działalności, o którym mowa w art. 94a ust. 1 zdanie 1 p.f. poprzez umieszczenie na folii samoprzylepnej na tylnej szybie autobusu miejskiego oraz na nośniku (banerze) umieszczonym na budynku, w którym znajduje się apteka, informacji o lokalizacji i godzinach otwarcia apteki" – świadczy o tym, że skargą kasacyjną kwestionowana jest też ocena prawna okoliczności faktycznych, a zatem zastosowanie wskazanego przepisu. Zarzut ten jest trafny. W świetle dotychczasowych wywodów nie ma podstaw do uznania za zabronioną reklamę apteki umieszczenia informacji o jej lokalizacji i godzinach pracy.
Skutkiem powyższego organy błędnie zastosowały również art. 129b ust. 1 i 2, nakładając na skarżącą kasacyjnie spółkę karę pieniężną również za wymienione wyżej, nieprawidłowo stwierdzone naruszenia. Podkreślenia wymaga natomiast, że zasadność pozostałych naruszeń zakazu reklamy – wskazanych w kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji – z uwagi na brak stosowanych zarzutów i zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) pozostawała poza zakresem kontroli kasacyjnej.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając istotę sprawy za dostatecznie wyjaśnioną, na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji.
Rozpatrując sprawę ponownie, organ odwoławczy weźmie pod uwagę rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności w zakresie dokonanych w art. 94a ust. 1 zdanie 2 p.f. wyłączeń z zakresu obowiązywania zakazu reklamy aptek.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na zasądzone koszty postępowania sądowego składa się wpis od skargi, opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, wpis od skargi kasacyjnej, opłata od pełnomocnictwa oraz koszty zastępstwa procesowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło