II SA/Bk 816/21

WyrokWSA w Białymstoku2022-01-20

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grzegorz Dudar, Grażyna Gryglaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania może być skutecznie podniesiony przez właściciela pojazdu, jeśli nie udowodni on, że pojazdem w danym czasie korzystała inna osoba?
Ratio decidendi
Obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania powstaje z mocy prawa w momencie stwierdzenia nieuiszczenia opłaty parkingowej. Właściciel pojazdu, który nie udowodni, że w czasie postoju pojazdem korzystała inna osoba, ponosi odpowiedzialność za zapłatę tej opłaty. Organy egzekucyjne nie są zobowiązane do szczegółowego ustalania faktycznego użytkownika pojazdu, a właściciel ma ciężar dowodu w celu zwolnienia się z obowiązku.
Stan faktyczny
Skarżący S. O. kwestionował postępowanie egzekucyjne dotyczące opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu w strefie płatnego parkowania w B. w maju 2016 r. i maju 2017 r. Twierdził, że w tych dniach nie przebywał w B. i nie parkował pojazdu, ponieważ przebywał w szpitalu, a pojazdem dysponował jego syn. Organy egzekucyjne (Prezydent Miasta B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.) uznały zarzuty za bezzasadne, opierając się na dokumentacji zdjęciowej i wezwaniach-raportach. Skarżący w skardze do WSA podtrzymał swoje stanowisko, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Dudar,, sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 stycznia 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów do egzekucji oddala skargę Przeciwko S. O. toczy się postępowanie egzekucyjne w administracji o wyegzekwowanie należności pieniężnej, tj. opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu marki C. nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania w B. w dniach [...] maja 2016 r. i [...] maja 2017 r., odpowiednio na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] i z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], wystawionych przez Prezydenta Miasta B. (dalej: "Prezydent"). Pismem z dnia [...] maja 2021 r. zobowiązany wniósł do organu egzekucyjnego (tj. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.) zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, kwestionując, aby doszło do postoju ww. pojazdu w strefie płatnego parkowania w B. w dniach [...] maja 2016 r. i [...] maja 2017 r. Na wezwanie wierzyciela zobowiązany złożył do akt dwie karty informacyjne leczenia szpitalnego, obejmujące okresy pobytu w szpitalu: od [...] do [...] maja 2016 r. i od [...] do [...] kwietnia 2018 r. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. Prezydent oddalił zarzuty, działając na zasadzie art. 34 § 2 i art. 17 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2020, poz. 1427 ze zm.; dalej: "u.p.e.a."). Wierzyciel zakwalifikował podniesione zarzuty jako zarzut nieistnienia obowiązku z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Wskazał, że podstawą normatywną do ponoszenia opłat za postój pojazdów na drogach publicznych jest art. 13 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 470 ze zm.; dalej: "u.d.p."), wedle którego korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Dalej wierzyciel wyjaśnił, że opłaty za postój pojazdów na drogach publicznych, w strefie płatnego parkowania w B. (według stanu prawnego na dzień powstania należności) pobierane były na podstawie uchwały Nr XVI/158/03 Rady Miejskiej B. z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia na terenie Miasta B. strefy płatnego parkowania (Dz.Urz.Woj.Podl. 2013 r. poz. 1555 ze zm.). Odnosząc się natomiast do zarzutu nieistnienia obowiązku wierzyciel wyjaśnił, że dowodem zaparkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania bez wniesionej opłaty, jest kopia wezwania-raportu, na którym oznaczono markę oraz numer rejestracyjny pojazdu. Wezwanie-raport stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., posiadający formalną i materialną moc dowodową. Wierzyciel wskazał, że analiza pisma zawierającego zarzuty prowadzi do wniosku, że zobowiązany powołując się na fakt pobytu w szpitalu w dniach [...] maja 2016 r. zaprzecza możliwości postoju pojazdu o nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania w B. w dniu [...] maja 2016 r., a ponadto sugeruje, że w związku z wypisaniem go ze szpitala w dniu [...] maja 2016 r. i odebraniem przez syna, pojazd znajdował się w B. i wówczas wykonano zdjęcie, które następnie wykorzystano do wystawienia wezwania-raportu. Wierzyciel wyjaśnił przy tym, że nieopłacony postój z dnia [...] maja 2016 r. miał miejsce przy ul. [...], natomiast postój z dnia [...] maja 2017 r. przy ul. [...] w B. Wykonane zdjęcia wyraźnie wskazują, że postoje te odbywały się w różnych lokalizacjach, co oznacza, że twierdzenia zobowiązanego nie znajdują potwierdzenia. Wierzyciel wyjaśnił, że zarówno po wystawieniu wezwania, jak również po otrzymaniu upomnienia, zobowiązany mógł zwrócić się do podmiotu pobierającego opłaty o ustalenie istnienia obowiązku zapłaty należności za postój, jednakże nie podjął on żadnej czynności. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej: "SKO") utrzymało w mocy ww. postanowienie, podzielając stanowisko organu I instancji, a ponadto wskazując, że wywiedzione przez zobowiązanego żądanie uwzględnienia zarzutu, nie zostało poparte żadnymi dowodami, z których wynikałoby, że wskazane obowiązki nie istnieją. Jakkolwiek SKO zakwestionowało twierdzenie Burmistrza, że kopie wezwania-raportu są dokumentami urzędowymi, to jednak uznało je za dowody, które wespół ze sporządzonymi zdjęciami dowodzą, że w dniach [...] maja 2016 r. i [...] maja 2017 r. doszło do postoju pojazdu zobowiązanego w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia wymaganej opłaty. W związku zaś z powyższym egzekwowany obowiązek powstał i istniał w dniu wystawienia tytułu wykonawczego, zaś zobowiązany nie przedstawił dowodu obalającego dowody zgromadzone w aktach sprawy. W skardze na ww. postanowienie skarżący S. O. po raz kolejny zakwestionował fakt pozostawienia pojazdu we wskazanych datach w B. w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty, wskazując, że w tych dniach nie przebywał w B. Podkreślił, że nastąpiła pomyłka. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem procesowym z dnia 19 stycznia 2022 r. pełnomocnik skarżącego rozszerzył zarzuty skargi, podnosząc: 1. naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 k.p.a. oraz 80 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu przez organ I i II instancji, wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego w sprawie, dotyczącego ustalenia, czy samochód znajdujący się w strefie płatnego parkowania w dniach [...] maja 2016 r. i [...] maja 2017 r był w dyspozycji skarżącego, czy też postoju pojazdu dokonała inna osoba; 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia przez niezasadne przyjęcie, że to skarżący zaparkował w dniach [...] maja 2016 r i [...] maja 2017 r. pojazd, w sytuacji, gdy przekazał auto w użytkowanie synowi, by ten zawiózł go do szpitala; 3. naruszenie prawa materialnego, tj. art 7 k.p.a. przez nieuwzględnienie indywidualnego słusznego interesu skarżącego, który z uwagi na stan zdrowia i pobyt w szpitalu, nie mógł osobiście uiścić wymaganej opłaty za parkowanie, a samochód w tym czasie został przekazany do dyspozycji syna skarżącego. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, podnosząc w uzasadnieniu pisma, że w ww. dniach nie mógł sam zaparkować pojazdu w strefie płatnego parkowania przy ul. Waszyngtona w B., bowiem przebywał w tym czasie w szpitalu, gdzie przechodził operację kardiologiczną. Jedyną osobą, która dysponowała wówczas jego pojazdem był syn skarżącego, który przywiózł go do szpitala. W konsekwencji, w ocenie pełnomocnika, organ nie podjął wszystkich czynności, aby prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy. Pełnomocnik podkreślił, że organ naruszył dyspozycję art. 7 k.p.a., przez brak wyważenia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, w szczególności przez brak uwzględnienia szczególnych okoliczności, takich jak sytuacja: życiowa skarżącego, jego stan zdrowotny oraz wysokość egzekwowanej przez organ kwoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w zakresie opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje w strefie płatnego parkowania i utrzymuje w mocy postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z przepisem art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika, że skarżący upomnienie z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego otrzymał w dniu [...] marca 2018 r. i [...] marca 2017 r., i nie wykonał dobrowolnie obowiązku uregulowania należności pieniężnej, tj. opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania. Dopuszczalne więc było wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Stosownie do art. 26 § 5 pkt 1 i art. 32 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, który musi spełniać wymogi określone w art. 27 § 1 wymienionej ustawy i być sporządzony według ustalonego wzoru. W myśl art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. tytuł egzekucyjny musi zawierać pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni, prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, na które może powoływać się strona określa z kolei art. 33 u.p.e.a. W tym miejscu wskazać należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania, co oznacza, że nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Obowiązuje siedmiodniowy termin na zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, liczony od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się zatem jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich zgłoszenie. Konieczność wskazania podstawy prawnej spoczywa na zobowiązanym. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 września 2007 r., sygn. akt I OSK 522/07 (LEX nr 374393) to właśnie na osobie, do której skierowano tytuł wykonawczy, spoczywa obowiązek wskazania, na której z okoliczności z wymienionych w art. 33 u.p.e.a. opiera swój zarzut. Pogląd ten podtrzymał NSA w wyrokach z dnia 6 marca 2012 r., II FSK 1441/10 (LEX nr 1424264) oraz z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10 (LEX nr 1410622) podkreślając, że to na osobie, do której skierowano tytuł wykonawczy, spoczywa obowiązek wskazania, na której z okoliczności z wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. opiera swój zarzut, a zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując ich nowe podstawy faktyczne lub prawne. Zarówno organ jak i Sąd związani są granicami jakie wyznaczają zgłoszone we właściwym czasie zarzuty. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy, stwierdzić należy że w doręczonym skarżącemu tytule wykonawczym z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] i z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] został on pouczony w sposób należyty o terminie do zgłoszenia zarzutów, jak również o podstawach, na których mogą być wniesione zarzuty. W piśmie z dnia [...] maja 2021 r. złożonym w siedmiodniowym terminie na zgłoszenie zarzutów w postepowaniu egzekucyjnym, skarżący wskazał na zarzut określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., tj. zarzut nieistnienia obowiązku. Z treści tego pisma wynika, że skarżący w dniach [...] maja 2016 r. przebywał w szpitalu, co zaprzecza możliwości postoju jego pojazdu w strefie płatnego parkowania w dniu następnym, tj. w dniu [...] maja 2016 r. Skarżący podnosi, że ze szpitala został odebrany w dniu [...] maja 2016 r. przez syna i to w tym dniu pojazd ten znajdował się w B.; to w tej dacie wykonano zdjęcie, które następnie wykorzystano do wystawienia wezwania – raportu w dniu [...] maja 2016 r. oraz w dniu [...] maja 2017 r. Reasumując skarżący stwierdził, że żadnego postoju we wskazywanych przez organ dniach nie było i uważa, że jest to fotomontaż. Wskazał również, że syn ma swój samochód i nie potrzebuje jego samochodu, stąd jest to oczywista pomyłka. Przechodząc do kontroli rozstrzygnięcia organu odwoławczego w zakresie oceny zasadności wniesionego zarzutu, w pierwszej kolejności odnieść się należy do charakteru prawnego egzekwowanego obowiązku uiszczenia opłat za postój w strefie płatnego parkowania, z odwołaniem się do przepisów rangi ustawowej. Problematykę opłat związanych z pozostawieniem pojazdów w strefie płatnego parkowania reguluje ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W przepisie art. 13 ust. 1 u.d.p. zawarto ogólną regułę, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) – art. 13b ust. 3 u.d.p. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 u.d.p., za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustawodawca w art. 13b ust. 2 u.d.p. wskazał też cel ustalania stref płatnego parkowania stanowiąc, że: "Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej". Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13 ust. 4 punkt 1 i 3). Za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5). Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania, jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miejskiej, stanowiącej – w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek ten winien być wykonany niezwłocznie po zaistnieniu określonego stanu faktycznego, z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej – nieuiszczenia opłaty parkingowej). Dla realizacji obowiązku uiszczenia takich opłat (opłaty parkingowej, opłaty dodatkowej) nie jest zatem konieczna (ani wręcz dopuszczalna) jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Ustawodawca nie upoważnił organów administracji do wydawania takich aktów. Okoliczność, że przepisy u.d.p. stwierdzające, że przedmiotowe opłaty są "pobierane", a nie np. wymierzane, ustalane lub określane przez organ administracji, dodatkowo potwierdza zasadność tego wniosku. Stwierdzenie zatem okoliczności faktycznej, polegającej na nieuiszczeniu opłaty parkingowej jest wystarczające dla ustalenia treści stosunku prawnego - obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w określonej wysokości. Sporządzane przez inkasentów, obsługujących strefy płatnego parkowania, zawiadomienia o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania, którego oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu, stanowi zatem dokument potwierdzający nieuiszczenie opłaty, a zarazem jest dla korzystającego z drogi, dodatkową informacją o (powstałym z mocy prawa) obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Przepisy prawa nie wymagają, aby dokumenty wystawiane przez pracowników zarządcy drogi, w sytuacji nieuiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu, były imienne. Postanowienia u.d.p. nie przewidują również obowiązku doręczania takich zawiadomień "za potwierdzeniem odbioru". Dla uznania takiego zawiadomienia za dowód w sprawie, nie jest niezbędne nadanie im statusu dokumentu urzędowego. Wystawienie takiego zawiadomienia, nie jest warunkiem koniecznym powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej, dlatego też brak jest uregulowania w u.d.p. czy też innym akcie prawnym, sposobu wystawienia i treści wskazanego dokumentu. Takie zawiadomienie pozostaje bez znaczenia dla istnienia obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej. A zatem, w razie pozostawienia pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty (zwykłej) za parkowanie, powstaje z mocy prawa obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, a opłata ta obciąża właściciela pojazdu. Za takim rozumieniem wskazanych przepisów ustawy o drogach publicznych, przemawia założenie racjonalności prawodawcy, wykładnia logiczna i celowościowa. Zdaniem Sądu, należy przede wszystkim podkreślić, że istotną przesłanką powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest fakt pozostawania (parkowania) pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty za parkowanie. W takiej sytuacji, prawne znaczenie dla powstania obowiązku zapłaty dodatkowej i jej egzekwowania ma więc fakt zajmowania przez pojazd miejsca w takiej strefie (co uniemożliwia parkowanie innych pojazdów w tym miejscu). Sama opłata dodatkowa nie jest też karą (mandatem), lecz ekwiwalentem za parkowanie pojazdu na drodze publicznej (korzystanie z drogi w sposób określony w ustawie), w miejscu w którym za takie parkowanie pobierane są opłaty (podobnie w wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Szczecinie z dnia 23 lutego 2011 r., I SA/Sz 952/11 oraz w Warszawie z dnia 28 września 2012 r., VII SA/Wa 1186/12; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu podnieść należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i literaturze przedmiotu zgodnie przyjmuje się, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej zapłaty co do zasady obciąża właściciela pojazdu, albo jego posiadacza, a kierowanie egzekucji właśnie do niego, opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu (posiadacz) jest korzystającym z dróg publicznych. Do przyjęcia takiego domniemania uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Jeśli ktoś jest właścicielem samochodu, to przede wszystkim on z niego korzysta. Drugim elementem jest zaś założenie, że jeśli właściciel samochodu z niego w danym dniu nie korzystał, to wie, kto to czynił i może udowodnić, że swój pojazd użyczył innej osobie. Uznaje się także, że organ egzekucyjny nie jest przy tym zobowiązany do prowadzenia specjalnego postępowania wyjaśniającego, dążącego do precyzyjnego ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej przez zaparkowanie samochodu, ponieważ na prowadzenie tego postępowania nie pozwala mu art. 29 § 1 u.p.e.a., zakazujący organowi badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z tego powodu organ egzekucyjny ma prawo domniemywać co do zasady, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel pojazdu, a ten może dochodzić swych racji (w przypadku, gdy wskazuje na istnienie innego podmiotu korzystającego z samochodu). Organ jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania faktycznego, zgodnie z którym za zobowiązanego do zapłaty uważa się właściciela pojazdu aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku, wskazując faktycznego użytkownika samochodu. To na właścicielu pojazdu spoczywa zatem ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 209/07; 11 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1513/08 i 9 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 869/09 i I OSK 868/09; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dowód taki musi zaś polegać na wskazaniu konkretnej osoby i wszystkich danych tak, aby było możliwe skuteczne wyegzekwowanie należnych opłat od tej osoby (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 198/10; dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał innej osoby, która dysponowała pojazdem w ww. dniach, nie podnosił przy tym zarzutu w postaci "błędu co do osoby zobowiązanej" a zatem w tym przypadku obowiązek zapłaty za parkowanie obciążał skarżącego jako właściciela pojazdu. Jak już to wyżej szczegółowo wywiedziono obowiązek uiszczenia opłaty za postój w strefie płatnego parkowania powstaje z mocy prawa, a stosowane wezwania tego obowiązku nie konstytuują, mają one jedynie znaczenie dowodowe. Sąd podziela pogląd Kolegium, że znajdujące się w materiale dowodowym wezwania dają podstawę do wykazania, że obowiązek rzeczywiście powstał. Wezwania z dnia [...] maja 2016 r. oraz z dnia [...] maja 2017 r. są bowiem opatrzone zindywidualizowanymi numerami, wskazują konkretne dni i godziny oraz miejsca parkowania (rejony dozoru), a także markę oraz nr rejestracyjny pojazdu. Dodatkowo po wystawieniu wezwania – raportu, pracownik dokonujący kontroli wykonał zdjęcia pojazdu, dokumentując fakt postoju w konkretnym miejscu i dacie pojazdu bez wniesionej opłaty. Wykonane przez pracowników zdjęcia wyraźnie wskazują, że postoje te odbywały się w różnych lokalizacjach (postój z dnia [...] maja 2016 r. miał miejsce przy ul. [...], natomiast postój z dnia [...] maja 2017 r. przy ul. [...]), a zatem twierdzenie skarżącego że zdjęcie wykonano w dniu [...] maja 2016 r. i wykorzystano do wystawienia wezwania w spornych datach nie znajduje potwierdzenia. Ponadto fakt, że skarżący w dniu [...] maja 2016 r. został wypisany ze szpitala i odebrany przez syna w żaden sposób nie stoi w sprzeczności i nie stanowi skutecznego przeciwdowodu do udokumentowanego faktu stwierdzenia postoju pojazdu skarżącego w strefie płatnego parkowania w dniu następnym, tj. [...] maja 2016 r. Brak możliwości prowadzenia samochodu z uwagi na stan zdrowia nie oznacza bowiem, że jego właściciel nie mógł z niego w danym dniu korzystać. Jak słusznie podniosło Kolegium, aby "obalić" dowody na których oparły się organy egzekucyjne, tj. wezwania – raporty oraz fotografie z datami ich wykonania, jako nieodpowiadające prawdzie, należałoby wykazać, że albo kontroler SPP wystawił dokument nie odpowiadający prawdzie (w istocie popełnił przestępstwo) albo przedstawić dowód potwierdzający, że we wskazanych wyżej terminach inna osoba korzystała z ww. pojazdu. Takich dowodów skarżący w sprawie niniejszej jednak nie przedstawił. Ponadto zauważyć należy, że zarówno po wystawieniu wezwania, jak również po otrzymaniu upomnienia, skarżący mógł zwrócić się do podmiotu pobierającego opłaty o ustalenie istnienia obowiązku zapłaty należności za postój. Jak wynika bowiem z akt sprawy, zarówno upomnienie z dnia [...] marca 2017 r. dotyczące postoju z dnia [...] maja 2016 r., jak również upomnienie z dnia [...] marca 2018 r. dotyczące postoju z dnia [...] maja 2017 r. zostały skutecznie doręczone, czemu skarżący nie przeczy, niemniej pozostał on bierny wobec powstałych należności i nie podjął żadnych prób wyjaśnienia wątpliwości lub uzyskania dodatkowych informacji. Z powodów wyżej opisanych Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że zarzut nieistnienia obowiązku jest niezasadny. Obowiązek powstał ex lege, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił na stwierdzenie istnienia tego obowiązku. Rozstrzygając o zasadności zgłoszonego zarzutu organ nie mógł kierować się żadnymi innymi względami, niż te które mają związek z postawionym zarzutem nieistnienia obowiązku. Zarówno organ jak i Sąd, o czym była już mowa wyżej, związani są granicami jakie wyznaczają zgłoszone we właściwym czasie zarzuty. W tych uwarunkowaniach Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego. W niniejszej sprawie nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 6, 7, 8, 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 k.p.a., organ odwoławczy w sposób wyczerpujący uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, odwołując się do obowiązujących regulacji prawnych. Odniósł się również do argumentów zażalenia, przy czym wyrażone w tym zakresie stanowisko, nie może być uznawane za nieprawidłowe z tego jedynie powodu, że pozostaje odmienne od oczekiwań strony skarżącej. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 ww. ustawy, wedle którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło