II SA/Po 72/20

WyrokWSA w Poznaniu2020-11-05

Skład orzekający: Jakub Zieliński, Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 155 k.p.a. w zakresie terminu wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, jeśli nie przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony?
Ratio decidendi
Organ administracji może odmówić zmiany ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. w zakresie terminu wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, jeśli nie zachodzi przesłanka przemawiania za tym interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Odwlekanie wykonania obowiązku naprawy obiektu budowlanego, zwłaszcza gdy obiekt jest nadal zamieszkiwany mimo złego stanu technicznego, nie leży w interesie społecznym, a argumenty dotyczące braku środków finansowych lub zamiaru rozbiórki nie są wystarczające do uwzględnienia wniosku o zmianę terminu.
Stan faktyczny
Gmina zwróciła się o zmianę terminu wykonania decyzji nakładającej obowiązek remontu budynku mieszkalnego wielorodzinnego, znajdującego się w złym stanie technicznym i nadal użytkowanego mimo zakazu. Organy nadzoru budowlanego odmówiły kolejnego przedłużenia terminu, uznając, że nie przemawia za tym interes społeczny ani słuszny interes strony, a argumenty Gminy dotyczące braku środków finansowych i konieczności rozbiórki nie są wystarczające. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji oddala skargę. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], wydaną po rozpatrzeniu sprawy z odwołania Gminy [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej: k.p.a.) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy zmiany decyzji. Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: Inspektor Powiatowy; organ I instancji), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego (3-lokalowego) znajdującego się na działce nr [...] obr. [...] w gm. [...], decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] nałożył na Gminę [...] (właściciela przedmiotowej nieruchomości) obowiązek wykonania w terminie do [...] lipca 2018 r. następujących czynności: usunięcia stwierdzonego złego stanu technicznego poprzez wykonanie remontu obiektu; wykonania doraźnego zabezpieczenia budynku przed dostępem osób trzecich poprzez zamknięcie drzwi wejściowych i okien, wydzielenia obiektu (poprzez oznakowanie taśmą) oraz oznaczenia wydzielonego obiektu tablicami informacyjnymi o zakazie wstępu. Ponadto Inspektor powiatowy zakazał użytkowania tego obiektu w całości, do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332). W wyniku przeprowadzenia [...] lutego 2018 r. kontroli na wyżej opisanej działce Inspektor powiatowy stwierdził, że budynek w dalszym ciągu jest użytkowany (wypowiedziano umowę najmu lokali) i nie rozpoczęto robót remontowych. W piśmie z [...] lipca 2018 r. Wójt Gminy [...] zwrócił się do Inspektora powiatowego z wnioskiem o zmianę terminu wyznaczonego na wykonanie robót określonych w decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. Inspektor decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] zmienił decyzję własną z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w zakresie terminu na wykonanie obowiązków oraz wskazał nową datę ich realizacji – do [...] lipca 2019 r. W piśmie z [...] lipca 2019 r. Wójt [...] poinformował Inspektora powiatowego o wykonaniu części robót w budynku oraz wystąpił o kolejną zmianę decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. w zakresie terminu na wykonanie robót. W wyniku przeprowadzenia, [...] lipca 2019 r., kontroli stanu obiektu budowlanego Inspektor powiatowy stwierdził, że nie rozpoczęto wykonywania remontu budynku. Według oświadczenia lokatorów, częściowo zabezpieczono kominy, a budynek w dalszym ciągu jest użytkowany. Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Inspektor powiatowy odmówił zmiany decyzji własnej z dnia [...] lipca 2017 r., wcześniej zmienionej decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. W odwołaniu od powyższej decyzji [...] podniosła, że nie zostały uwzględnione wszystkie okoliczności związane z wnioskiem o zmianę terminu remontu obiektu, a zaskarżona decyzja "nie przewiduje możliwości bezkonfliktowego wykonania remontu, względnie przygotowania obiektu do opróżnienia lub rozbiórki". Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: Inspektor Wojewódzki; organ II instancji; organ odwoławczy) w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. stwierdził, że decyzja z [...] lipca 2017 r. jest decyzją tworzącą nowe prawa lub obowiązki dla strony, wobec czego może być zmieniona na podstawie art. 155 k.p.a. Dodał, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego ma charakter związany, jednak termin określony w tej decyzji ma charakter uznaniowy i co do zasady istnieje możliwość zmiany tej decyzji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków, o ile termin ten nie upłynął. Inspektor wojewódzki wyjaśnił, że jedyną stroną postępowania zakończonego decyzją pierwotną jest [...], wobec czego nie jest wymagana zgoda żadnych innych podmiotów na zmianę przedmiotowej decyzji w zakresie terminu na wykonanie obowiązków. Odnosząc się zaś do kolejnych warunków umożliwiających zmianę ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a., organ II instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka wystąpienia słusznego interesu strony lub słusznego interesu społecznego. Organ odwoławczy podniósł w tym względzie, że przedmiotowy obiekt w dalszym ciągu znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym, a w interesie społecznym jest doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem i wyeliminowanie zagrożenia powodowanego przez ten obiekt (budynek pomimo zakazu nadal jest użytkowany). Na umotywowanie swojego stanowiska Inspektor wojewódzki podniósł również, że we wniosku z [...] lipca 2019 r. Wójt [...] wskazał, iż dalsze roboty przy przedmiotowym budynku są uzależnione od wyników naboru wniosków o dofinansowanie w ramach funduszy unijnych. Dodał też, że z kolei w odwołaniu z [...] sierpnia 2019 r. Wójt stwierdził, że nie posiada środków budżetowych na wykonanie nakazu (starania o dofinansowanie ze środków unijnych zakończyły się niepowodzeniem) i konieczne są przesunięcia budżetowe, niemożliwe do realizacji ze względu na brak zgody radnych gminy. W tym względzie organ II instancji stwierdził, że organ administracji nie może opierać swojego rozstrzygnięcia na deklarowanych przez stronę zdarzeniach przyszłych, lecz obowiązany jest wyłącznie uwzględniać obiektywnie ustalony stan prawny i faktyczny. Zdaniem organu odwoławczego okoliczności dotyczące możliwości finansowych skarżącego stanowią kwestię wykraczającą poza obowiązki organów nadzoru budowlanego. Odwołując się do stanowiska orzecznictwa, Inspektor podniósł przy tym, że skoro ustawodawca nie zwolnił podmiotów będących w złej sytuacji finansowej od obowiązków wynikających z art. 61 i art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, to tym bardziej przyczyną takiego zwolnienia nie może być skomplikowane finansowanie jednostek budżetowych, gdyż to ostatnie postawiałoby w nieuzasadnionym uprzywilejowaniu takie jednostki w stosunku do podmiotów spoza sfery budżetowej. W ocenie organu II instancji źródła oraz sposób finansowania skarżącego nie mogą mieć wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji. W skardze na decyzję Inspektora wojewódzkiego [...] (dalej również: skarżąca; Gmina), reprezentowana przez Wójta, zarzuciła naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) w zw. z art. 155 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w sprawie zachodzą szczególne okoliczności, które powinny były zostać uwzględnione przez organy nadzoru budowlanego, a mianowicie to, że: budynek objęty nakazem wykonania remontu wymaga praktycznie remontu kapitalnego, na co budżetu gminnego [...] nie stać; poza tym jest to budynek, który w żaden sposób nie będzie docelowo wykorzystany przez Gminę na cele publiczne, ponieważ jego ogólna ocena kwalifikuje go raczej do rozbiórki niż remontu; przed wieloma laty został on zasiedlony przez 3 rodziny, które nie zamierzają się dostosować do rygorów wynikających z Prawa budowlanego i nie reagują na pisma wzywające do opuszczenia budynku. Ponadto skarżąca wskazała na to, że już w odwołaniu argumentowała, iż "celowe i konieczne jest kolejne przesunięcie terminu wykonania nałożonego obowiązku, gdyż organ wykonawczy nie ma zgody Rady Gminy na przesunięcia budżetowe oraz rozpoczął procedurę eksmisyjną mieszkańców", co też "na dzień składania niniejszej skargi stało się [...] już faktem, a stosowne pozwy zostały do Sądu Rejonowego w [...] wysłane". Strona stwierdziła, że "wydaje się zatem, iż organy nadzoru budowlanego powinny dać czas organom gminy na realizację nałożonego obowiązku w obiektywnie określonym czasie, gdyż uznaniowość decyzji administracyjnej nie może wynikać z subiektywnej oceny organu, ale mieć cechy rozstrzygnięcia opartego wyłącznie na przesłankach obiektywnych". Zdaniem skarżącej, organy nadzoru budowlanego rozstrzygnęły sprawę opierając się wyłącznie na ocenie subiektywnej. W odpowiedzi na skargę Inspektor wojewódzki podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Rozważania w przedmiotowej sprawie należy rozpocząć od wyjaśnienia, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym, bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Regulacja ta stanowi lex specialis względem ogólnych zasad określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była kwestia prawidłowości odmowy zmiany w trybie art. 155 k.p.a. decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Wniosek Gminy dotyczył zmiany terminu wykonania obowiązku doprowadzenia budynku mieszkalnego wielorodzinnego do stanu zgodnego z prawem. W tym wypadku chodziło o przeprowadzenia remontu, po uprzednim zabezpieczeniu obiektu przed dostępem osób trzecich i wyłączeniu go z użytkowania. Postępowanie określone w art. 155 k.p.a. stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, obejmujący przypadki weryfikacji decyzji prawidłowych lub obarczonych wadami niekwalifikowanymi, a więc wadami, które nie uzasadniają wszczęcia postępowań nadzwyczajnych dotyczących wznowienia postępowania (art. 145 k.p.a.) oraz stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 k.p.a.). Instytucja prawna przewidziana w art. 155 k.p.a. dopuszcza ingerencję w ostateczną decyzję administracyjną, stanowiąc wyjątek od określonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości tych decyzji. Z analizy art. 155 k.p.a. wynika, że organ, który wydał decyzję ostateczną, lub organ wyższego stopnia może ją uchylić lub zmienić, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest nowym postępowaniem, odrębnym od tego, w którym zapadła weryfikowana decyzja ostateczna (patrz: uchwała SN z dnia 15 grudnia 1984 r. sygn. akt III AZP 8/83, OSNC 1985/10/143; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 2411/05, dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia przy tym wymaga, że decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii wcześniej rozstrzygniętych decyzją ostateczną, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie. Na okoliczność powyższą zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 2/09 (ONSAiWSA 2010/1/4, orzeczenie dostępne jw.), w którym wskazano, że dla ustalenia tożsamości przedmiotu sprawy decydujące znaczenie ma treść praw i obowiązków. Dopóki też mamy do czynienia z tymi samymi prawami i obowiązkami tych samych podmiotów, ukształtowanymi obowiązującą decyzją, z tym samym lub zachowującym ciągłość regulacji stanem prawnym i niezmienionym w kwestiach prawnie istotnych stanem faktycznym, dopóty można mówić o tożsamości sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym. Konsekwentnie też w trybie art. 155 k.p.a. nie można rozszerzać treści nowej sprawy administracyjnej, a zmiana decyzji w tym trybie może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej" (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 1996/09, dostępny jw.). Decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych zmienianą (uchylaną) decyzją organu, a nie kwestii nowych (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 1993 r. sygn. akt I SA/1892/92, ONSA 1994/3/116 – dostępny jw.). Co więcej, również ocena zindywidualizowanego interesu społecznego i słusznego interesu stron, uzasadniającego zmianę decyzji w trybie określonym w art. 155 k.p.a., nie może odbywać się w oderwaniu od stanu faktycznego i prawnego sprawy (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 17, Warszawa 2021). W odniesieniu do decyzji wydawanych na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego przyjmuje się, że pod pewnymi warunkami dopuszczalna jest zmiana takiej decyzji ostatecznej przy zastosowaniu przepisu art. 155 k.p.a. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje na to, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Decyzja taka zawiera w sobie nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku, co oznacza, że organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydania decyzji w tym przedmiocie. Co do zasady decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest zatem decyzją uznaniową. Niemniej jednak termin określony w tej decyzji ustalany jest przez organ na zasadzie uznania. To pozwala zaś przyjąć, że zmiana w trybie art. 155 k.p.a. decyzji ostatecznej, nakładającej obowiązki na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego w części dotyczącej terminu ich wykonania jest możliwa – i to nawet wtedy, gdy termin ten już upłynął. Określony w takiej decyzji termin wykonania obowiązków ma przede wszystkim znaczenie dla ustalenia, czy obowiązki te mogą być egzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 1a pkt 20 i art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.). Natomiast sam upływ terminu wykonania obowiązków, określonego w decyzji nie wyklucza ani możliwości, ani potrzeby zmiany decyzji w tym zakresie, nawet gdyby okazało się, że jest ona wadliwa lub gdyby się okazało, że termin wykonania obowiązków bez uszczerbku dla przepisów prawa regulujących daną sprawę administracyjną może być przesunięty (por. stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 1168/18, dostępnym jw.). Z wniosku z [...] lipca 2019 r. o kolejną zmianę terminu wykonania decyzji wynika, że część robót remontowych w ramach wykonania obowiązku określonego w decyzji została zrealizowana (przeprowadzono niezbędne prace w zakresie opierzenia kominów i najpilniejsze prace dekarskie oraz zabezpieczające), jednak w wyniku kontroli z [...] lipca 2019 r. Inspektor powiatowy stwierdził, że nie rozpoczęto wykonywania remontu budynku, a według oświadczenia lokatorów częściowo zabezpieczono kominy. Poza tym budynek w dalszym ciągu jest użytkowany, mimo wydanego zakazu użytkowania tego obiektu w całości do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zdaniem Sądu stanowisko organów nadzoru budowlanego, co do braku dostatecznie usprawiedliwionych podstaw do kolejnej zmiany decyzji, nie narusza prawa. Jak już wspomniano, zgodnie z art. 155 k.p.a. ostateczna decyzja administracyjna może być zmieniona, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Brak jest wprawdzie przepisów szczególnych, które sprzeciwiałyby się zmianie decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lub 3 Prawa budowlanego, jednakże zasadniczo nie leży w interesie społecznym odwlekanie wykonania obowiązku naprawy obiektu budowlanego. Tym bardziej, że jedną z podstaw prawnych nałożenia obowiązku naprawy obiektu poprzez wykonanie jego remontu było stwierdzenie, na podstawie oceny technicznej z [...] maja 2016 r., ogólnie złego stanu technicznego obiektu mieszkalnego oraz niezdatności tego obiektu do zamieszkania. W tej sytuacji nie sposób uznać, by za kolejną zmianą decyzji w zakresie terminu wykonania koniecznego remontu przemawiał słuszny interes strony. Interes nie jest słuszny, gdy prowadzi do odległego odroczenia obowiązku naprawy budynku, uzasadnionego m.in. potrzebą przywrócenia obiektowi cechy zdatności do zamieszkania. Nakazane prace budowlane miały na celu umożliwienie użytkowania obiektu jako budynku mieszkalnego. Niewątpliwie też względy ochrony zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia sprzeciwiają się dalszemu utrzymywaniu stanu przeciwnego, skoro obiekt jest nadal zamieszkiwany przez lokatorów. Poza tym interes społeczny przejawia się nie tylko w bezpieczeństwie samych użytkowników przedmiotowego obiektu budowlanego, ale także osób znajdujących się w jego otoczeniu. Zbyt długie utrzymywanie budynku w nieodpowiednim stanie technicznym nie realizuje tak pojętego interesu społecznego. W takich warunkach dowodzony przez skarżącą interes nie mógł zostać uznany za słuszny – i to nawet, gdyby uzasadniany był brakiem środków finansowych i oczekiwaniem na wsparcie z funduszy publicznych (por. stanowisko zawarte w przywołanym wcześniej wyroku NSA w sprawie o sygn. akt II OSK 1168/18). Co się zaś tyczy argumentacji strony skarżącej, że budynek objęty nakazem wykonania remontu wymaga praktycznie remontu kapitalnego, jak również że jego ogólna ocena kwalifikuje go raczej do rozbiórki niż remontu, trzeba podkreślić, że w trybie art. 155 k.p.a. nie jest możliwe ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną decyzji i wydanie nowego rozstrzygnięcia. W szczególności zaś takiego, które odpowiadałoby stanowisku podmiotu występującego o zmianę tej decyzji. W ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. badane jest jedynie zaistnienie przesłanek wskazanych w tym przepisie. Nie jest natomiast prowadzone ponowne postępowanie co do istoty sprawy rozstrzygniętej decyzją, o zmianę której strona się ubiega. Konstrukcja przepisu art. 155 k.p.a. powoduje, że w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji nie można upatrywać środka prawnego zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako "w kolejnej instancji" (tak NSA w wyroku z dnia 16 lipca 2020 r. sygn. akt II OSK 404/2, dostępnym jw.). Postępowanie prowadzone w omawianym trybie, o ile przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji, ma bowiem doprowadzić do weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie takiego, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony (por. np. wyroki NSA z dnia 5 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1742/04 i 24 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1792/04 – dostępne jw.). Wszelkie argumenty strony dotyczące stanu technicznego budynku i rozmiaru prac remontowych są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy. Okoliczności te mogłyby mieć znaczenie w ramach postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem decyzji, której dotyczy wniosek o dokonanie zmiany w trybie art. 155 k.p.a. Należało je zgłaszać w ramach odwołania od decyzji pierwotnej, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Stąd też niedopuszczalne było w niniejszym postępowaniu badanie przez organy nadzoru budowlanego, czy jednak stan techniczny budynku nie kwalifikował go do wydania odmiennego rozstrzygnięcia, np. innych nakazów na podstawie art. 67 lub art. 68 Prawa budowlanego. Poza tym warto zauważyć, że w uzasadnieniu decyzji pierwotnej znajduje się stosowne pouczenie, obejmujące swoim zakresem również kwestie ewentualnej rozbiórki obiektu (jeżeli taki będzie zamiar właściciela obiektu). Podobnie też, nie mogła być w niniejszym postępowaniu rozważana zasadność utrzymania przedmiotowego nakazu ze względu na niecelowość wydatkowania środków na remont kapitalny obiektu, którego [...] nie ma zamiaru użytkować na cele publiczne, i na który jednostki tej nie stać. Ewentualne zamiary właściciela obiektu związane z rozbiórką obiektu (art. 31 lub art. 32 Prawa budowlanego) nie mają znaczenia w postępowaniu o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. To samo dotyczy okoliczności braku dobrowolnego opróżnienia i wydania zajmowanych pomieszczeń przez lokatorów budynku objętego nakazem wykonania remontu. Mogą one mieć co najwyżej znaczenie dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Na koniec warto jeszcze przypomnieć, że decyzja wydawana w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 155 k.p.a. ma charakter uznaniowy. Przepis ten otwiera zatem możliwość weryfikacji decyzji pierwotnej, pozwalając organowi na swobodę działania co do określenia konsekwencji stanu faktycznego sprawy. W odniesieniu do takich decyzji kontrolą sądową objęta jest wyłącznie dopuszczalność zastosowania uznania administracyjnego oraz czy granice tego uznania nie zostały przekroczone, a także czy sposób rozstrzygnięcia sprawy został właściwie uzasadniony. Inaczej rzecz ujmując, kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny polega w szczególności na sprawdzeniu czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Zasadniczo kontrola ta obejmuje zatem samo postępowanie poprzedzające wydanie decyzji o uznaniowym charakterze, ale już nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania określonego wyboru (por. stanowisko orzecznictwa przywołane w wyroku NSA z dnia 15 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 3287/17, dostępnym jw.). Powyższa uwaga jest zasadna w kontekście argumentacji skarżącej, według której organy nadzoru budowlanego powinny dać czas Gminie na realizację nałożonego obowiązku w obiektywnie określonym terminie. Trzeba podkreślić, że termin ten został wyznaczony w decyzji pierwotnej, a jego ewentualna zmiana została pozostawiona uznaniu organu administracyjnego. Tutejszy Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja Inspektora wojewódzkiego i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte na zasadzie arbitralności (nieweryfikowalnej dowolności), w ramach subiektywnego uznania pozbawionego obiektywnych podstaw. Przeciwnie, organy nadzoru budowlanego wskazały, jakie okoliczności przemawiają za odmową kolejnego przedłużenia terminu wykonania obowiązku nałożonego na właściciela obiektu na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Wyjaśniły również dlaczego argumentacja strony nie mogła przemawiać za wydaniem rozstrzygnięcia zgodnego z jej wnioskiem. W takich warunkach tutejszy Sąd nie doszukał się powodów, dla których mógłby uznać skargę za zasadną i uchylić zaskarżoną decyzję, jak również poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd stwierdził, że po stronie organów nadzoru budowlanego, a w szczególności po stronie Inspektora wojewódzkiego, nie miały miejsca tego rodzaju uchybienia, które dyskwalifikowałyby zaskarżoną decyzję pod względem uznania jej zgodności z prawem i uzasadniały wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego. Przede wszystkim wynik kontroli działania organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie wskazywał na to, że przy jej rozstrzyganiu nie doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 77, art. 80 czy art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło