II SA/Kr 1277/21

WyrokWSA w Krakowie2022-02-04

Skład orzekający: Paweł Darmoń, Małgorzata Łoboz, Mirosław Bator

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o posiadaniu prawa zarządu nieruchomością na dzień 5 grudnia 1990 r. jest wystarczające do stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w sytuacji braku innych dokumentów potwierdzających to prawo?
Ratio decidendi
Oświadczenie strony o posiadaniu prawa zarządu nieruchomością na dzień 5 grudnia 1990 r. nie jest wystarczające do stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Konieczne jest wykazanie istnienia prawa zarządu poprzez jeden z dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. Brak takich dokumentów uniemożliwia uwzględnienie wniosku, a samo oświadczenie nie może zastąpić wymaganych dowodów.
Stan faktyczny
Firma A złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, powołując się na posiadanie prawa zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r. Prezydent Miasta K. odmówił stwierdzenia nabycia prawa, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Organom zabrakło dokumentów potwierdzających istnienie prawa zarządu. Firma A wniosła skargę do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności dotyczące oceny oświadczenia strony jako dowodu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Małgorzata Łoboz SWSA Mirosław Bator po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Firma A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 2021 r, [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego skargę oddala Decyzją z dnia 19 sierpnia 2021 r. nr [...] Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Firma A prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Gminy Miejskiej K., położonej w K., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,2383 ha oraz nr [...] o pow. 0,0031 ha, obr. [...] jedn. ewid. K. - Śródmieście, objętej księgą wieczystą [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla K. - [...] w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych na cele infrastruktury kolejowej wraz z prawem własności obiektów trwale z gruntem związanych, wymienionych w wykazie środków trwałych według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 30 września 2021 r., znak [...] utrzymało ją w mocy na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U z 2020 r. 1990) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że zgodnie z w art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej u.g.n.) - o stwierdzenie nabycia z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali mogą ubiegać się te państwowe i komunalne osoby prawne [...], które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie. W konsekwencji, aby uzyskać w oparciu o przepis art. 200 ust. 1 u.g.n. prawo użytkowania wieczystego koniecznym było wykazanie, że na przedmiotowej nieruchomości ustanowione było prawo zarządu. Istnienie dotychczasowego prawa zarządu stwierdza się na podstawie jednego z dokumentów określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami w ich zarządzie lub użytkowaniu. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z następujących dokumentów: 1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, 2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, 4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, 5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, 6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, 7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, 9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi. Zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: 1) decyzja o oddaniu w zarząd, 2) zawarta za zezwoleniem tego organu umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, 3) umowa o nabyciu nieruchomości. Ponadto zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sadu Administracyjnego istnienia zarządu nie można domniemywać (vide: wyroki NSA z dnia 10 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA 1989/97; z dnia 5 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 2240/98; z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 1295/05; z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 45/12; z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1370/12). W świetle materiału dowodowego, zdaniem organu odwoławczego - należy podzielić pogląd organu I instancji, że w rozpatrywanej sprawie nie istniały dokumenty potwierdzające prawo zarządu nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,2383 ha oraz nr [...] o pow. 0,0031 ha, obr. [...] jedn. ewid. K. [...] objętej księgą wieczystą [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla K. - [...] w K. IV Wydział Ksiąg Wieczystych. Nawiązano do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2010 roku, sygn. akt I OSK 929/09, w którym podniesiono, że istnienia zarządu nie można domniemywać, dlatego też fakt władania czy też sprawowanie faktycznego zarządu nieruchomością stanowiącą działkę nr [...], nie jest wystarczający dla udowodnienia okoliczności istnienia prawa zarządu. Sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo z nieruchomości, czy też posadowienia na niej elementów infrastruktury kolejowej, nie kreuje prawa zarządu. Samo wykazanie sprawowania faktycznego zarządu nie jest wystarczające dla udowodnienia okoliczności przysługiwania wnioskodawcy prawa zarządu. Przedmiotem dowodzenia w sprawie jest istnienie prawa, a nie stanu faktycznego, polegającego na rzeczywistym władaniu gruntem. Jedynie bowiem władanie oparte na stosownym tytule prawnym uprawnia do skutecznego żądania ustanowienia prawa użytkowania wieczystego działek. Jak wskazuje SKO w Krakowie, organ I instancji prawidłowo przyjął, że w stosunku do nieruchomości nie została w ogóle wydana decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd (użytkowanie) bądź inny dokument potwierdzający pośrednio istnienie takiego stosunku prawnego. W konsekwencji brak jest podstaw do wydania decyzji w trybie przewidzianym przez art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie ust. 3 § 4 powyższego rozporządzenia Rady Ministrów, jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1 tego przepisu, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 k.p.a. potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. W ocenie Kolegium oświadczenie Wnioskodawcy nie może przesądzać o istnieniu w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu, albowiem w stanie faktycznym i prawnym nie mamy do czynienia z istnieniem zarządu, którego nie można potwierdzić z powodu braku zachowania odpowiednich dokumentów. Dokumenty te bowiem w ogóle nie istniały. Nie zachodzi zatem okoliczność uzasadniająca przyjęcie przedmiotowego oświadczenia za podstawę prawną decyzji stwierdzającej powstanie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Co do zasady oświadczenie stron złożone zgodnie z art. 75 k.p.a., potwierdzające przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym w zarząd mogłoby ewentualnie odnieść skutek tylko w przypadku, gdy dokumenty wymienione w art. 1 § 4 istniały, choć się nie zachowały. Zdaniem Kolegium - organ administracji prawidłowo prowadził postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, czy zachowała się jakakolwiek decyzja ustanawiająca prawo zarządu i kilkakrotnie zwracał się o to bezskutecznie do innych podmiotów. Organ ustalił także w pozostałym zakresie stan faktyczny sprawy. Ponadto zwrócono uwagę na inną istotną okoliczność. W wyroku WSA w Krakowie z dnia 24 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 1578/16 podniesiono, że nie można nie dostrzegać, że prowadząc postępowanie i orzekając w sprawie organy administracji publicznej zobowiązane były do uwzględnienia zasad z art. 200 u.g.n. oraz rozporządzenia. Nie posiadały one uprawnień do odstąpienia od stosowania przepisów wykonawczych, także odnośnie do zakwestionowanego w niniejszym wyroku § 4 ust. 3 rozporządzenia. Uprawnienia te w świetle art. 178 ust. 1 Konstytucji RP służą natomiast Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznającemu skargę, który związanych jest wyłącznie przepisami Konstytucji RP oraz ustaw, a stwierdzenie prawa zarządu na podstawie oświadczenia złożonego w trybie art. 75 8 2 k.p.a. uznaje za niedopuszczalne. O ile w związku ze stosowaniem wydanego z przekroczeniem delegacji ustawowej § 4 ust. 3 rozporządzenia doszłoby do stwierdzenia prawa zarządu, uwzględnienie żądania wniosku stanowiłoby naruszenie przepisów prawa materialnego. Powyższy pogląd podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 960/19 wydanym w podobnych okolicznościach faktycznych ze skargi tego samej Strony skarżącej. W ocenie Sądu konsekwencją braku możliwości wykazania się dokumentami o przekazaniu gruntu w formie przewidzianej prawem jest odmowa stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Samo oświadczenie, że prawo zarządu przysługiwało spółce, bez jednoczesnego wskazania konkretnego tytułu nabycia tego prawa, nie mogło jeszcze stanowić samoistnej podstawy do potwierdzenia istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. omawianego prawa zarządu. Skoro nie wykazano istnienia w przeszłości dokumentu przekazującego w zarząd przedmiotową działkę nr [...], fakt istnienia zarządu nie może być wykazany w trybie § 4 ust. 3 Rozporządzenia poprzez oświadczenie strony. Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Firma A, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono: I. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1, 78 § 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie i brak dokonania właściwych ustaleń faktycznych dających podstawy do rozstrzygnięcia, że Skarżącej przysługiwało prawo zarządu nieruchomości bądź inny tytuł prawny do nieruchomości uzasadniający stwierdzenie nabycia przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. II. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 75 § 1 i 2 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że oświadczenie złożone w trybie art. 75 § 1 i 2 k.p.a. nie jest wystarczające do dokonania ustaleń faktycznych dających podstawy do rozstrzygnięcia, że Skarżącej przysługiwało prawo zarządu nieruchomości ani inny tytuł prawny do nieruchomości uzasadniający stwierdzenie nabycia przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego. III. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z póżn. zm. - dalej: u.g.n.) w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120), poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Skarżącej nie przysługiwało prawo zarządu nieruchomości ani inny tytuł prawny do nieruchomości uzasadniający stwierdzenie nabycia przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, pomimo istnienia oświadczenia Spółki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje : Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 poz. 1842 ze zmianami) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Wobec braku możliwości technicznych przeprowadzenia rozprawy zdalnej, zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 13 stycznia 2022 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonawszy kontroli zaskarżonej decyzji według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a wniesiona skarga nie może odnieść zamierzonego skutku. Organy starannie zebrały dostępny materiał dowodowy, który poddały poprawnej ocenie i wyprowadziły z niego trafne wnioski, wobec czego, wbrew twierdzeniom skargi sprawa została dostatecznie wyjaśniona i rozważona. Stosownie do art. 200 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - o stwierdzenie nabycia z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. poz. 464 z póżn. zm.), z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali mogą ubiegać się te państwowe i komunalne osoby prawne [...], które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie. Aby uzyskać w oparciu o art. 200 ust. 1 u.g.n. prawo użytkowania wieczystego koniecznym jest wykazanie, że na nieruchomości ustanowione było prawo zarządu. Nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda – w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta – w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy (art. 200 ust 1 pkt 2 ustawy). Nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego, o którym mowa w ust 1 i 2, nie może naruszać praw osób trzecich.(art. 200 ust 4 ustawy) Istnienie dotychczasowego prawa zarządu stwierdza się na podstawie jednego z dokumentów określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. 1998.23.120 z dnia 1998.02.23). Zgodnie z § 4 ust. 1 w zw. z § 5 ust 1 tego rozporządzenia właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów: 1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, 2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, 4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, 5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, 6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, 7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, 9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi. Zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: 1) decyzja o oddaniu w zarząd, 2) zawarta za zezwoleniem tego organu umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, 3) umowa o nabyciu nieruchomości. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia, czy Firma A legitymowała się na dzień 5 grudnia 1990 r. prawem zarządu nieruchomością. Zgodnie z utrwalonymi poglądami orzecznictwa - w trybie art. 200 u.g.n dokonuje się oceny, czy istnieją dokumenty pozwalające uznać, że istniał zarząd określonej nieruchomości, który z mocy prawa przekształcił się w użytkowanie wieczyste. Nie bada się natomiast tego, czy dany podmiot powinien mieć prawo zarządu do określonej nieruchomości, czy też prawo użytkowania wieczystego. Nie jest w szczególności dopuszczalne domniemanie prawa zarządu (na podstawie przepisów ustrojowych czy też innych np. regulujących utworzenie i funkcjonowanie określonego podmiotu), gdyż istnienie zarządu na użytek art. 200 u.g.n winno wynikać z dokumentów stanowiących niezbędne dowody (II SA/GI 699/21, wyrok z dnia 28 października 2021 r , LEX nr 3267809) Sam fakt złożenia oświadczenia o przysługiwaniu spółce prawa zarządu do stanowiącej przedmiot postępowania nieruchomości nie wypełnia przesłanki ustalonej przepisem art. 200 u.g.n. Prawa zarządu nie sposób domniemywać . Brak zatem przedstawienia dowodów jego przekazania w odpowiedniej formie uniemożliwia uznanie, że spełnione zostały przesłanki ustalone w art. 200 u.g.n. ( I OSK 2548/20, wyrok z dnia 16 marca 2021 r, LEX nr 3150547). Zarząd to prawna forma władania, która uprawnia do władania nieruchomością. Sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwa, a następnie spółkę , z nieruchomości stanowiącej własność Skarbu państwa nie kreuje prawa zarządu. (I SA/Wa 2636/19, wyrok z dnia 5 sierpnia 2020 r, LEX nr 3162378) Ustosunkowując się do szczegółowych zarzutów skargi, należy stwierdzić, że nie można zgodzić się ze strona skarżącą, że organ administracji niewłaściwie uznał oświadczenie z dnia 26 listopada 2020 roku złożone przez Dyrektora Oddziału i Zastępcę Dyrektora Oddziału, w powiązaniu z orzeczeniem Prezydium RN w K. z dnia 10 lutego 1951 r [...] oraz decyzją Wojewody [...] z dnia 17 czerwca 2002 r [...] za nie wystarczające do wykazania, iż strona skarżąca na dzień 5 grudnia 1990 roku sprawowała zarząd nieruchomością. Zdaniem Sądu, organy oceniły to oświadczenie właściwie. Oświadczenie o którym mowa w art. 75 § 2 k.p.a., jest oświadczeniem wiedzy, jakie strona składa na okoliczność istotną dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Brak podstaw w niniejszej sprawie, by oświadczenie to mogło zostać uznane za oświadczenie strony. Z treści art. 75 § 2 k.p.a. wynika, iż oświadczenie w przypadkach przewidzianych w tym przepisie może złożyć strona postępowania. Za stronę, która nie jest osobą fizyczną, mogą działać w postępowaniu administracyjnym jej przedstawiciele ustawowi lub statutowi, stosownie do treści art. 30 § 3 k.p.a i to oni mają prawo do składania oświadczeń z art. 75 § 2 k.p.a. Natomiast uprawnienie to nie obejmuje ustanowionych pełnomocników. Z załączonego do akt odpisu z KRS Nr [...] z 06.07.2021 r. (k – 125 - 119) nie wynika, że osobę prawną Firma A mógł reprezentować Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. reprezentowany przez Dyrektorów Oddziału. Co istotne, organ administracji, uznając oświadczenie strony złożone w trybie art. 75 § 2 k.p.a. za niewystarczające do wykazania, iż strona ta na datę 5 grudnia 1990 r. sprawowała zarząd sporną nieruchomością, nie był obowiązany wzywać ją do złożenia prawidłowego oświadczenia, czy w ogóle oświadczenia o innej treści niż złożone do akt, przy wniosku z dnia 26 listopada 2020 r. Brak podstaw, by organ w jakikolwiek sposób ingerował w treść tego oświadczenia. Dodatkowo wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. akt U 6/99, analizując treść § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu - za niekonstytucyjną uznał możliwość dowodzenia prawa użytkowania zeznaniami świadków i oświadczeniami stron (§ 6 ust. 3 rozporządzenia). To stanowisko należy odnieść także do wskazanej w § 4 ust. 3 tego rozporządzenia możliwości dowodzenia prawa zarządu oświadczeniem strony złożonym zgodnie z art. 75 § 2 k.p.a. Ponieważ, wobec tożsamości tych regulacji w zakresie mającym znaczenie dla niniejszej sprawy, należy uznać, że także § 4 ust. 3 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 206 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ponieważ wykracza poza zawarte w nim upoważnienie. ( argument powołany w uzasadnieniu wyroku NSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2019 r , I OSK 3485/18) W świetle powyższych ustaleń, Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania to jest art. 7 i art. 77 § 1, 75 § 1 i 2 , art. 78 § 1 oraz 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.735 t.j. z dnia 2021.04.21) i prawa materialnego tj. art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia RM z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, a także zasad postępowania administracyjnego. Zaskarżona decyzja okazała się prawidłowa, dlatego Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło