II GSK 898/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. Dz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Bd 890/21 w sprawie ze skargi J. Dz. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 29 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. Dz. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 22 lutego 2022 r., oddalił skargę J. Dz. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 29 października 2021 r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu posiadania zależnego lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane urządzenia do gier. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: decyzją z dnia 6 sierpnia 2021 r. Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Toruniu wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 300.000 zł z tytułu posiadania zależnego lokalu, przy ul. L. [...] w G., w którym znajdowały się niezarejestrowane urządzania do gier. Objętą skargą decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej w dniu 17 czerwca 2019 r., kontroli w lokalu sklep "M." położonym, przy ul. L. [...] w G., ujawniono trzy tablety bez oznaczeń producenta, które były podłączone do zasilania. Każde z urządzeń wyposażone było w ekran, kamerę, przyciski zasilania i głośności, gniazdo słuchawkowe i dwa głośniki. Wyniki kontroli wykazały, że gry na skontrolowanych urządzeniach - automatach należało kwalifikować jako gry, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 847, dalej: u.g.h.), wobec czego ich urządzanie wymagało koncesji. Przebieg gry na tabletach oznaczonych w celu identyfikacji samoprzylepnymi plombami o numerach: [...], [...] i [...], dawał możliwość uzyskania wygranej, a więc gry na tych automatach spełniały przesłanki organizowania gier na urządzeniach elektronicznych, w celach komercyjnych, zawierających element losowości i umożlwiające wygrane pieniężne. Skarżąca nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna w wymienionym sklepie. Organ wskazał również, że z zeznań skarżącej wynikało, iż właścicielem tabletów była firma N. z Rz.. Z informacji przekazanej z Urzędu Miejskiego w Grudziądzu wynikało natomiast, że właścicielami nieruchomości położonej przy ul. L. [...] w G. są M. i A. L., którzy potwierdzili ten fakt podczas przesłuchań przeprowadzonych w dniu 17 stycznia 2020 r. Skarżąca nie przedłożyła żadnej umowy, której stroną byłaby firma N. z Rz., jak również umowy, której przedmiotem byłby podnajem części lokalu położonego przy ul. L. [...] w G.. Wobec tego organ uznał, że stan faktyczny sprawy podlegał pod normę z art. 89 ust. 1 pkt 3 oraz art. 89 ust. 4 pkt 3 u.g.h., w związku z czym organ I instancji zasadnie wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 300.000 zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych, jako posiadaczowi zależnemu lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność handlowa. Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję wskazał na wstępie, że z ustaleń faktycznych wynikało, iż w sklepie prowadzonym przez skarżącą ujawniono przygotowane stanowisko z trzema tabletami podłączone do zasilania, które były na stałe tam przymocowane, a na ich ekranach widniały ikony gier zręcznościowych. W lokalu znajdowało się wyposażenie sklepu w postaci szaf chłodniczych, lad sklepowych i regałów. Dokonane przez obsługę sklepu zakredytowanie skutkowało pojawieniem się ikony aplikacji gier hazardowych, których wynik gier był losowy, niezależny od zręczności grającego, a od układów elektronicznych sterujących grami. W wyniku przeprowadzonego eksperymentu stwierdzono, że po zakredytowaniu urządzeń przez skarżącą grający otrzymywał punkty do wykorzystania w rozgrywaniu gry. Na tabletach udostępnione były gry, w których można było uzyskać zarówno wygrane pieniężne, jak również wygrane pozwalające na rozpoczęcie gier. Sąd I instancji podzielił ustalenia organu, że skarżąca zawierając w dniu 19 lipca 2012 r. umowę najmu lokalu użytkowego o powierzchni 63 m2 położonego w G., przy ul. L. [...] stała się jego posiadaczem zależnym. W lokalu tym strona prowadziła działalność handlową - sklep monopolowy, zaś ujawnione w toku kontroli urządzenia do gier znajdowały się w pomieszczeniu tego sklepu. Sąd podkreślił przy tym, że wymierzona skarżącej kara pieniężna nie została nałożona w związku z urządzaniem gier hazardowych na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., wobec czego dla ustalenia odpowiedzialności strony na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. nie miało znaczenia, kto był faktycznym właścicielem automatu do gier. W ocenie Sądu, organ dokonały również prawidłowej kwalifikacji uznając, że automaty umieszczone w lokalu umożliwiały urządzanie gier, które wypełniały definicję gier opisaną w art. 2 ust. 3 u.g.h., co potwierdził przeprowadzony eksperyment. Nie ulegało, zdaniem Sądu wątpliwości, że tablety, które zostały odpowiednio skonfigurowane w sposób umożliwiający rozgrywanie gier o charakterze losowym należało zakwalifikować jako automaty do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h. Sąd podkreślił również, że nie było istotne, kto był właścicielem urządzeń ani okoliczność uzyskiwania, bądź nie zysku przez skarżącą. W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 p.p.s.a. J. Dz., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacja podatkowa, poprzez błędne ustalenie prze Sąd a quo, że J. Dz. posiadała lokal (sklep) w posiadaniu zależnym, przy ul. L. [...] w G., gdzie znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier, oznaczone w celu identyfikacji samoprzylepnymi plombami o nr [...], [...] i [...] i prowadziła na nich gry hazardowe, podczas gdy z protokołu oględzin, spisu i opisu rzeczy protokołu eksperymentu procesowego oraz postanowienia o zatwierdzeniu przeszukania wynika, że zakwestionowane urządzenia to tablety; b) art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacja podatkowa, poprzez nieuwzględnienie w zebranym materiale dowodowym zeznań świadka J. Dz., która opisała zasady, na jakich w najmowanym przez nią lokalu sklepowym przy ul. L. [...] w G. funkcjonowały i do czego były używane niezarejestrowane tablety oznaczone w celu identyfikacji samoprzylepnymi plombami o nr [...], [...] i [...]; c) art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacja podatkowa, poprzez nieprzesłuchanie członków zarządu spółki N. z Rz., o której to spółce w swoich depozycjach wskazywała J. Dz., iż to właśnie ta spółka jest właścicielem spornych tabletów; d) art. 165 § 4 w zw. z art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez niezawiadomienie J. Dz., że jest stroną postępowania oraz o wszczęciu postępowania w sprawie, co naruszyło jej prawo do udziału w sprawie, prawo do obrony i możliwość ustanowienia pełnomocnika na początkowym etapie postępowania, a także nieprzesłuchanie skarżącej w charakterze strony w niniejszym postępowaniu, a jedynie w charakterze świadka; e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuchylenie decyzji organu podatkowego, zarówno I jak i II instancji; 2. naruszenie prawa materialnego, tj.: a) art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, poprzez uznanie że znajdujące się w lokalu sklepowym przy ul. L. [...] w G. urządzenia to automaty do gier, w sytuacji gdy były to tablety; b) art. 2 ust. 5 u.g.h., poprzez uznanie że gry na tabletach znajdujące się w lokalu sklepowym przy ul. L. [...] w G. organizowane były w celach komercyjnych, w sytuacji gdy J. Dz. nie osiągała z tego tytułu żadnego zysku; c) art. 89 ust. 4 pkt 3 ustawy o grach hazardowych, poprzez wymierzenie skarżącej kary w łącznej wysokości 300.000,00 zł z tytułu posiadania zależnego lokalu położonego przy ul. L. [...] w G., w którym znajdowały się rzekomo niezarejestrowane automaty do gier, w sytuacji gdy narusza to unijną zasadę proporcjonalności (art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej), mając zwłaszcza na względzie przepis art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych w brzemieniu obowiązującym do 31 marca 2017 r., gdzie kara od każdego automatu do gry wynosiła 12.000,00 zł, a nie jest obecnie 100.000,00 zł od każdego automatu do gry. Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o: 1. skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następującego pytania prejudycjalnego, dotyczącego wykładni przepisów prawa unijnego: "Czy kara pieniężna określona w przepisie art. 89 ust. 4 pkt 3 ustawy o grach hazardowych jest zgodna z przepisami prawa wspólnotowego, a zwłaszcza z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 325 Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i zasadą proporcjonalności (art. 5 ust. 4 Traktat o Unii Europejskiej), mając na względzie zwłaszcza brzmienie przepisu art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych do dnia 31 marca 2017 r.?"; 2. zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu udzielenia odpowiedzi na ww. pytanie prejudycjalne przez TSUE; 3. po udzieleniu odpowiedzi przez TSUE na pytanie prejudycjalne, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy; 4. zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie przez Sądem zarówno I i II instancji, według norm prawem przepisanych. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o orzeczenie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyroki NSA z: 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, Lex nr 1217424; 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, Lex nr 596025; 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 402/13, Lex nr 1488113; 10 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 4608/21, Lex nr 3396134), jednak z uwagi na sformułowanie zarzutów naruszenia prawa procesowego i materialnego (pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej) i ich argumentowanie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż należy je łącznie rozważyć i rozpatrzyć. Zarzuty te nie są zasadne. Podkreślić trzeba, iż są one tożsame z zarzutami pomieszczonymi w skardze do Sadu I instancji. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji nie mógł naruszyć wskazanych w punkcie 1 litery a) – d) przepisów Ordynacji podatkowej, tj. art. 187 §1 w zw. z art. 191, art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 i w zw. z art. 191 oraz art. 165 § 4 w zw. z art. 133 § 1, w sposób tam wskazany. Treść tych zarzutów podanych w petitum skargi kasacyjnej (a szczegółowo zacytowanych wyżej) oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu do tych zarzutów wskazują na to, iż autor skargi kasacyjnej zdaje się nie zauważać, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego w sprawie, nie ustala stanu faktycznego sprawy. Do zadań sądu administracyjnego należy kontrola działalności administracji publicznej. A zatem sąd ten ma za zadanie zbadanie, przy użyciu kryterium legalności (zgodności z prawem), działalności administracji publicznej, która działa w różnych prawnych formach. Sąd administracyjny nie zastępuje organów administracyjnych, nie jest "trzecią" instancją w postępowaniu administracyjnym, nie prowadzi postępowania administracyjnego w sprawie. W takiej sprawie jak tu analizowana – sąd administracyjny kontroluje czy organy administracji (obu instancji) zgodnie z przepisami prawa procesowego ustaliły w sposób wnikliwy i wyczerpujący stan faktyczny sprawy i czy w oparciu o przepisy prawa materialnego i procesowego prawidłowo rozstrzygnęły sprawę, tzn. czy dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego pod normę wynikająca z przepisu prawa. Co do zasady sądy administracyjne orzekają na podstawie materiału faktycznego i dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracyjnymi. Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, iż wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie mógł: "błędnie ustalić", "nie przesłuchać członków zarządu spółki N. z Rz.", "nie zawiadomić J. Dz., że jest strona postępowania", "nie przesłuchać skarżącej w charakterze strony". Natomiast Sąd I instancji, po dokonaniu wnikliwej kontroli postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy administracji w tej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niewadliwie uznał, iż organy administracji "dokonały prawidłowej kwalifikacji uznając, że automaty umieszczone w lokalu objętym kontrolą umożliwiają urządzanie gier, które wypełniają definicję gier opisaną w art. 2 ust. 3 u.g.h. Wbrew stanowisku Skarżącej nie ulega wątpliwości, że tablety, które zostały odpowiednio skonfigurowane w sposób umożliwiający rozgrywanie gier o charakterze losowym należy zakwalifikować jako automaty do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w przeprowadzonym przez funkcjonariuszy eksperymencie procesowym, które to wykazały losowy charakter gier zainstalowanych na automatach w skontrolowanym lokalu. Materiał dowodowy potwierdza też, że wygrana w grze nie zależała od umiejętności, zręczności czy refleksu gracza zaś warunkiem ich uruchomienia była konieczność zakredytowania odpowiednią kwotą pieniędzy, za którą gracz otrzymywał punkty kredytowe przeznaczone na prowadzenie gier. Automaty nie pozwalały na uzyskanie wygranej pieniężnej wypłacanych bezpośrednio przez urządzenie. Jednocześnie nie jest sporne, że automaty zostały umieszczone w lokalu niebędącym kasynem gry, a w którym prowadzona była działalność handlowa oraz - wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 23a u.g.h. - nie były zarejestrowane. Przedstawione wyżej ustalenia prawidłowo uznane zatem zostały przez organy za wypełniające znamiona czynu opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h." (s. 12 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Rację ma także Sąd I instancji wskazując, iż na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. nie jest istotne, kto jest właścicielem urządzeń, ani czy skarżąca uzyskiwała, bądź nie zysk z ich eksploatacji. Przepis ten bowiem stanowi, iż karze pieniężnej podlega "posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa." Wskazać tu należy na tezę wyroku WSA w Gliwicach z dnia 26 października 2021 r. (sygn. akt III SA/Gl 586/21), gdzie odnośnie zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., zaakcentowano, że: "Dla ustalenia odpowiedzialności nie ma znaczenia, kto jest faktycznym właścicielem automatu do gier, ponieważ okolicznością decydującą dla wymierzenia przedmiotowej kary jest ustalenie, że skarżący użytkował lokal, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty. Podobnie dla przypisania omawianej odpowiedzialności bez znaczenia pozostaje kwestia ustalenia podmiotu urządzającego gry na spornym automacie, czy też innych jeszcze uczestników tego procederu." Także zarzuty dotyczące naruszenia przez organy art. 165 § 4 O.p. w zw. z art. 133 § 1 O.p. nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, który ocenił Sąd I instancji. WSA podkreślił, iż jak wynika z akt sprawy postanowienie o wszczęciu postępowania z dnia 7 czerwca 2021 r. zostało prawidłowo doręczone w dniu 10 czerwca 2021 r. na adres zgłoszony przez skarżącą organom i widniejący w pozostających w ich dyspozycji systemach rejestracyjnych. Jak niewadliwie zauważył Sąd I instancji: "Skarżąca nie została także ograniczona w korzystaniu w sprawie z uprawnień przysługujących stronie. W reakcji na to postanowienie ustanowiła ona w dniu 16 czerwca 2021 r. pełnomocnika w sprawie (wskazując na, siłą rzeczy, znany jej numer postanowienia o wszczęciu postępowania), toteż nie można przyjąć, że nie wiedziała o swoim statusie w postępowaniu. W tej sytuacji nie zachodziły podstawy do kierowania do Skarżącej odrębnego zawiadomienia w tym zakresie. Rację ma także organ, że nie było też podstaw do przesłuchania Skarżącej w charakterze strony w sytuacji, gdy została ona przesłuchania w charakterze świadka w innym postępowaniu, a informacje uzyskane w ten sposób okazał się wystarczające. Przesłuchanie strony nie jest, w świetle art. 199 Ordynacji podatkowej, czynnością obligatoryjną, tym bardziej, że jak wskazał organ w postępowaniu nie został złożony wniosek dowodowy, zaś sama Skarżąca nie była skrępowana co do możliwości składania wyjaśnień w toku postępowania na żadnym jego etapie." (s. 16-17 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Zatem zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów procesowych i materialnych, pomieszczone w skardze kasacyjnej, w tej sytuacji nie mogły odnieść spodziewanego przez kasatora rezultatu. Reasumując nie można zasadnie zarzucić Sądowi I instancji, iż naruszył w tej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuchylenie decyzji organu podatkowego, zarówno I jak i II instancji (pkt 1 lit. e) petitum skargi kasacyjnej). Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutów skargi kasacyjnej tyczących się kwestii wysokości nałożonej kary pieniężnej w kontekście naruszenia zasady proporcjonalności. Zasadnie Sąd I instancji, w oparciu o uzasadnienie do projektu ustawy zmieniającej ustawę o grach hazardowych z dnia 15 grudnia 2016 r., wskazał, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, iż ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania kary pieniężnej, o jakiej mowa w analizowanych tu przepisach prawa. Podniesienie, w wyniku nowelizacji ustawy, wysokości kary z 12.000 zł do 100.000 zł nie zmienia jej restytucyjnego charakteru i służy jedynie dostosowaniu jej wysokości do poziomu rzeczywistych strat ponoszonych przez Skarb Państwa. Nadto zasadnie Sąd I instancji zwrócił uwagę na cele, których urzeczywistnieniu ma służyć dokonana zmiana w ustawie o grach hazardowych. "Cele, których urzeczywistnieniu ma służyć projekt ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych, to przede wszystkim wzmocnienie kontroli państwa nad rynkiem gier hazardowych, a także cele polegające na ochronie społeczeństwa przed negatywnymi skutkami hazardu, ochronie praworządności, w tym walka z szarą strefą. Osiągnięcie tych celów jest możliwe m.in. dzięki wprowadzeniu restrykcyjnych kar administracyjnych dla podmiotów naruszających przepisy ustawy o grach hazardowych." (s. 13 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Odnosząc się do wniosku skarżącej kasacyjnie o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego (o treści zacytowanej wyżej) i zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego do czasu udzielenia odpowiedzi na to pytanie prejudycjalne przez TSUE, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia tegoż wniosku. Zgodnie z art. 267 TFUE w przypadku, gdy pytanie związane m.in. z wykładnią Traktatów zostało podniesione przed sądem jednego z Państw Członkowskich, sąd ten może zwrócić się do Trybunału z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania, jeśli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku. Przyjmuje się też, że przedstawienie pytania prawnego do Trybunału Sprawiedliwości należy do uznania sądu państwa członkowskiego. W analizowanej sprawie, jak zasadnie podkreślił zarówno Sąd I instancji, jak i organ II instancji badanie proporcjonalności środków ustanowionych przez ustawodawcę w ustawie o grach hazardowych należy przeprowadzić w kontekście całego ustawodawstwa dotyczącego hazardu, jak i w kontekście prowadzonej w tym zakresie polityki państwa. W orzecznictwie TSUE podkreśla się, iż to do kompetencji sądu krajowego należy zbadanie, czy biorąc pod uwagę szczegółowe zasady jego stosowania, ustawodawstwo krajowe dotyczące hazardu służy faktycznie celom, które mogłyby je uzasadniać oraz czy ograniczenia, które ustawodawstwo to nakłada, nie są nieproporcjonalne w świetle tych celów (tak wyrok TSUE z dnia 6 listopada 2003 r., w spr. C-243/01). Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, analizując cele wskazane w uzasadnieniu do projektu ustawy zmieniającej ustawę o grach hazardowych (omówione wyżej), nie podzielił wątpliwości skarżącej kasacyjnie odnośnie zgodności przepisu art. 89 ust. 4 pkt 3 u.g.h. z przepisami prawa wspólnotowego, a zwłaszcza art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 325 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i zasada proporcjonalności, wynikającej z treści art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. art. 207 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 265).