I OZ 334/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.Z. i P.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Wr 70/21 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi G.Z. i P.Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta S. w przedmiocie przywrócenia terminu do udzielenia bonifikaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 15 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie G.Z. i P.Z. od postanowienia z [...] maja 2022 r. odrzucającego skargę kasacyjną od postanowienia z [...] lutego 2022 r., którym odrzucono skargę G.Z. i P.Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta S. w przedmiocie przywrócenia terminu do udzielenia bonifikaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Pismem z 3 marca 2023 r., w terminie otwartym do wniesienia zażalenia, Z.Z. przesłał w imieniu skarżących, za pośrednictwem platformy ePUAP pismo zatytułowane "zażalenie na postanowienie z dnia 15 lutego 2023 r." W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 6 marca 2023 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej o złożenie w terminie 7 pod rygorem odrzucenia zażalenia: pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, ze wskazaniem charakteru powiązania ze skarżącymi. Jednocześnie wezwano pełnomocnika strony skarżącej do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł w terminie 7 pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Z.Z. przesłał pismo z 23 marca 2023 r., w którego treści stwierdził, że nie rozumie wezwania. Jak wskazał, jest on ojcem, a skarżących reprezentował pełnomocnik i sąd pismem datowanym na 24 stycznia 2022 r. został o tym poinformowany. W odniesieniu do kosztów wskazano, że po udzieleniu przez Sąd odpowiedzi na pytanie dlaczego i na jakiej podstawie inne sądy nie pobierają opłaty, zostanie uiszczony wpis od zażalenia w kwocie 100 zł. Do powyższego pisma załączono oświadczenia P.Z. oraz G.Z. upoważniające Z.Z. do występowania w ich imieniu. Oświadczenia te wraz z pismem przewodnim podpisane zostały przez Z.Z. Postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie skarżących z powodu nieuzupełnienia w terminie braków formalnych i fiskalnych zażalenia. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący reprezentowani przez Z.Z. wnieśli zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Jednocześnie w myśl art. 46 § 1 pkt 4 ppsa każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela lub pełnomocnika, zaś w przypadku pism wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego, pismo powinno zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, o czym stanowi art. 46 § 2a ppsa. Stosownie z kolei do postanowień art. 37 ppsa pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie (§ 1), a jeżeli odpis pełnomocnictwa lub odpisy innych dokumentów wykazujących umocowanie zostały sporządzone w formie dokumentu elektronicznego, ich uwierzytelnienia dokonuje się z wykorzystaniem kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego albo podpisu osobistego (§ 1a). W przypadku stwierdzenia braków formalnych pisma uniemożliwiających nadanie mu prawidłowego biegu, przewodniczący – zgodnie z art. 49 § 1 – wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Należy wyjaśnić, że odmienny rygor został przewidziany dla nieuzupełnienia w terminie braków formalnych zażalenia. Stosownie bowiem do postanowień art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niezależnie od powyższego należy podnieść, że zgodnie z art. 230 ppsa od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, a więc także zażaleń, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Jednocześnie w myśl art. 220 § 1 ppsa sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Zaznaczyć przy tym należy, że stosownie do postanowień art. 220 § 3 ppsa zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Zażalenie to zostało podpisane przez ojca skarżących jako ich pełnomocnika, przy czym w aktach sprawy brak jest dokumentu pełnomocnictwa umocowującego Z.Z. do występowania w imieniu skarżących. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych złożenie dokumentu pełnomocnictwa było obowiązkiem pełnomocnika, który nie może zostać wykonany przez powołanie się na dokument pełnomocnictwa znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy (por. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2203/17, z 15 maja 2018 r., sygn. akt I FSK 1379/16, z 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3627/14, czy z 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 241/15). Reguła ta nie ma jednak zastosowania w przypadku powołania się przez pełnomocnika na pełnomocnictwo złożone w aktach innej sprawy rozpoznawanej przed tym sądem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 września 2019 r., sygn. akt I OZ 771/19, i powoływane w nim stanowiska doktryny i orzecznictwo) o ile sprawa ta nie została zakończona (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 3769/13, czy z 22 maja 2014 r., sygn. akt I FSK 490/14). Mając powyższe na uwadze, należy odnotować, że już na skutek wezwania do usunięcia braków formalnych skargi przez wskazanie podstawy do reprezentowania skarżących, ich pełnomocnik powołał się na dokument złożony do akt sprawy IV SAB/Wr 361/21, tj. sprawy, która toczyła się ówcześnie przed tym samym sądem. Odrzucenie zatem pisma procesowego na podstawie niewykazania podstawy do reprezentowania skarżących z pominięciem badania skuteczności wniesienia i zakresu pełnomocnictwa złożonego w innej toczącej się sprawie sądowoadministracyjnej należało uznać za przedwczesne. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w terminie wyznaczonym do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi, pełnomocnik skarżących nie uiścił należnego wpisu sądowego, ograniczając się do wskazania, że zostanie on uiszczony niezwłocznie po wyjaśnieniu przyczyn, z których powodu inne sądy i organy nie pobierają wpisów od środków zaskarżenia. Należy odnotować, że podstawa pobrania wpisu i jego zasadność zostały dostatecznie precyzyjnie wskazane w wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia, do którego załączono odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Tym samym niedokonanie w wyznaczonym terminie wymaganej wpłaty pomimo prawidłowego zakreślenia terminu oraz pouczenia o skutkach nieuiszczenia wpisu należało uznać za wypełniające przesłanki do odrzucenia zażalenia na podstawie art. 220 § 3 ppsa. W świetle powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego już sam fakt nieuiszczenia w wyznaczonym terminie wymaganego wpisu sądowego przesądza o braku podstaw do zmiany bądź uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w postanowieniu.