I SA/Wa 1549/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Monika Sawa (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 01 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz M. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] kwietnia 2021r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO/organ) po rozpatrzeniu odwołania M. Z. i K.S. z dnia [...] lipca 2020r. utrzymało z mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2020r. orzekającą o odmowie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania na rzecz K. S. za udział wynoszący 1/4 część w nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] m2, położoną w obr. [...] m. [...], wydzieloną pod drogę gminną, uregulowaną w księdze wieczystej nr [...] , oraz na rzecz M. Z. za udział wynoszący 1/4 część w nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] m2, położoną w obr. [...] m. [...], wydzieloną pod drogę gminną, uregulowaną w księdze wieczystej nr [...] Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1992 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w [...], działając na podstawie art. 10 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tj. Dz. U. z 1991r., Nr 30, poz. 127), na wniosek współwłaścicieli nieruchomości P. S. oraz B. i K. Ł., złożony w dniu 27 października 1992 r., zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej nr ewid. [...] i [...] w obr. [...], na działki: od numeru [...] do numeru [...] przewidziane pod zabudowę jednorodzinną z usługami podstawowymi, oraz działki: od numeru [...] do numeru [...] i od numeru [...] do numeru [...] przewidziane pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z usługami podstawowymi. Jednocześnie w ww. decyzji, na podstawie art. 10 ust. 5 ww. ustawy i postanowienia Zarządu Gminy [...] z dnia 12 listopada 1992r. w sprawie ustalenia ceny 1 metra kwadratowego gruntu wydzielonego pod drogi stwierdzono, że działka nr [...] o pow. [...] m2 przeznaczona pod przedłużenie ul. [...] przechodzi na własność Gminy za odszkodowaniem w wysokości [...] st. zł. Wnioskiem z dnia [...] września 2018 r. M. Z. i K. S., działające w imieniu własnym oraz w imieniu M.S., wystąpiły do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o wypłatę odszkodowania za udział w działce ewid. nr [...] o powierzchni [...] m2, położonej w obr. [...] m. [...] wydzielonej pod drogę gminną, która z mocy prawa przeszła na własność Gminy [...] zgodnie z ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1992 r. Do wniosku dołączona została m.in. kopia decyzji podziałowej nr [...] z dnia 17.11.1992 r., - kopia pełnomocnictwa notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 02.03.2018 r. udzielonego przez M. S. córkom M.Z. i K.S., - kopia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 05.05.2008 r. sygn. akt. [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po P. S., który zmarł w dniu 23.01.2008 r. w [...], a spadek po nim z mocy ustawy nabyły: żona M. S. oraz córki M. Z. i K.S. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2019r., sygn. akt I OW 163/19 Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór kompetencyjny zaistniały między Starostą [...] działającym jako organ administracji rządowej a Burmistrzem Miasta i Gminy [...], wskazując Burmistrza Miasta i Gminy [...] jako organ właściwy w sprawie z wniosku M. Z., K. S. i M.S. o wypłatę odszkodowania za działkę. Zawiadomieniem z dnia 3 lutego 2020r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] wszczął postępowanie administracyjne na wniosek K. S. i M. Z. działających w imieniu własnym oraz w imieniu M. S., w sprawie wypłaty odszkodowania w trybie art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami za udział wynoszący 1/4 część w działce ewid. nr [...] o pow. [...] m2, położonej w obr. [...] m. [...], wydzielonej pod drogę gminną, która z mocy prawa przeszła na własność Gminy [...]. Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. M. Z. i K. S. w nawiązaniu do przesłanego zawiadomienia o wszczęciu postępowania wniosły również o naliczenie i wypłatę odsetek ustawowych od zwaloryzowanej kwoty odszkodowania, liczonych od dnia 16 grudnia 1992 r. tj. z upływem 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, do dnia zapłaty odszkodowania. W dniu 21 marca 2020r. zmarła M. S. Zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia Rep. A nr [...] z dnia 01.04.2020 r. spadek po zmarłej z mocy ustawy nabyły: córka M. Z. w 1/2 części i córka K. S. w 1/2 części. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2020r. Burmistrz Miasta i Gminy [...], działając na podstawie art. 132 ust. 3 i ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami orzekł o odmowie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania na rzecz K. S. za udział wynoszący 1/4 części w nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] m2, położoną w obr. [...] m. [...], wydzieloną pod drogę gminną, uregulowaną w księdze wieczystej nr [...] oraz na rzecz M. Z. za udział wynoszący 1/4 części w nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] m2, położoną w obr. [...] m. [...], wydzielonej pod drogę gminną, uregulowaną w księdze wieczystej nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że sprawa dotyczy wypłaty odszkodowania sprzed 27 lat. Aby można było pozytywnie rozpoznać żądanie wnioskodawców o wypłatę odszkodowania, organ musiałby w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, że odszkodowanie to nie zostało wypłacone byłemu właścicielowi. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala jednak na przyjęcie takiego rozstrzygnięcia, a pozyskanie dokumentacji dotyczącej wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, mimo należytych starań, nie przyniosło rezultatu. W niniejszej sprawie, mimo przeprowadzonego przeszukania wewnętrznej dokumentacji, wystąpienia do Sądu Rejonowego w [...], Archiwum Państwowego [...] [...] Oddział w [...], nie odnaleziono akt archiwalnych, z których wynikałoby, że odszkodowanie za przedmiotową działkę zostało wypłacone uprawnionemu P. S. Jednocześnie nie zostały odnalezione dokumenty potwierdzające wpłatę sumy odszkodowania na rachunek depozytowy, co organ jest obowiązany uczynić w przypadku, gdy osoba uprawniona odmawia jego przyjęcia, wypłata odszkodowania natrafia na trudne do przezwyciężenia przeszkody lub odszkodowanie za wywłaszczenie dotyczy nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Ponadto, skierowano prośbę do Wydziału Księgowości Budżetowej Urzędu Miasta i Gminy [...]. Z udzielonej odpowiedzi wynika, że dokumenty księgowe przechowywane są w formie papierowej przez okres 5 lat od daty ich zapłaty, natomiast w formie elektronicznej prowadzony jest rejestr dopiero od 2001 roku. W rejestrze tym brak jest jednak jakichkolwiek informacji na temat wypłaty odszkodowania na rzecz skarżących M. Z., K. S. oraz M.S. Brak dokumentów potwierdzających wypłatę odszkodowania albo jego wpłatę na rachunek depozytowy został przez organ zinterpretowany jako okoliczność przemawiająca na niekorzyść skarżących. Z powyższego wynika, że organ rozpoznając wniosek złożony wiele lat po okresie, przez który właściwe państwowe jednostki organizacyjne miały obowiązek przechowywania dokumentacji potwierdzającej wypłatę odszkodowania za grunt przejęty z mocy prawa pod drogę gminną albo przekazania nieodebranych odszkodowań do depozytu sądowego, dołożył należytej staranności i poszukiwał takich dokumentów na wiele sposobów. Z udzielonych przez w/w podmioty odpowiedzi w odniesieniu do dokumentacji dotyczącej wypłaty odszkodowania, czy dokumentacji związanej ze złożeniem kwoty odszkodowania do depozytu wynika, iż brak jest takiej dokumentacji w aktach archiwalnych, co jednak nie oznacza, że akt tych czy postępowania w sprawie nie było. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w sytuacji, gdy określonego rodzaju dokumentacja jest przechowywana tylko przez okres przewidziany stosownymi przepisami, a po jego upływie podlega zniszczeniu, nie można przyjąć, że jedynym dowodem na dokonanie wypłaty przyznanego odszkodowania za przejętą nieruchomość może być dowód z dokumentów potwierdzający wypłatę. Takie założenie stwarzałoby bowiem potencjalną możliwość wszystkim byłym właścicielom "wywłaszczonych" nieruchomości oraz ich prawnym następcom do występowania o ponowną wypłatę odszkodowań po upływie ustawowego okresu obowiązku przechowywania dokumentacji i po jej zniszczeniu. Od decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2020r. odwołanie wniosły K. S. i M.Z., z zachowaniem ustawowego terminu. Odwołujące się zarzuciły organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niedokładne i niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego, oparcie się przy dokonywaniu ustaleń faktycznych na domniemaniach, oparcie decyzji administracyjnej w istocie na poszlakach, nie zaś na bezpośrednich dowodach, załatwienie sprawy całkowicie bez uwzględnienia słusznego interesu skarżących, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego w sprawie, a zwłaszcza zaniechanie przesłuchania stron niniejszego postępowania, w sytuacji, gdy w sprawie pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla jej rozstrzygnięcia, co zresztą wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdyż sam organ wskazuje, iż w sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów bezpośrednich lub pośrednich mogących stanowić podstawę do wydania orzeczenia rozstrzygającego istotę sprawy, oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami polegające na jego niezastosowaniu w realiach niniejszej sprawy na skutek naruszenia przepisów postępowania, o których mowa powyżej. W szczególności nie zostało definitywnie i bezspornie ustalone przez organ, że doszło do wypłaty odszkodowania ustalonego i przyznanego decyzją z dnia [...].11.1992 r. Przyjmując, że przesłanką odmowy zapłaty zwaloryzowanego odszkodowania była jego wcześniejsza wypłata, należy stwierdzić, że okoliczność ta nie została wystarczająco udowodniona ani choćby uprawdopodobniona dowodami zebranymi i przeanalizowanymi przez Burmistrza Miasta i Gminy [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie wskazało, że decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 1992 r. Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] została wydana na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tj. Dz. U. z 1991r., Nr 30, poz. 127), który stanowił, że grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości została uchylona z dniem 1 stycznia 1998 r. przez ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 233 tej ustawy, sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. Zgodnie zaś z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (DzU. z 2020r. poz. 1990 ze zm., dalej: u.g.n.), działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: [...],[...],[...], krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Natomiast w myśl postanowień art. 98 ust. 3 wspomnianej ustawy, za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Przepis art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stanowi, że wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania. SKO wskazało, że zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych właściwą formą dokonywania waloryzacji odszkodowania na podstawie art. 132 ust. 3 u.g.n. jest decyzja (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 201 Or. sygn. akt I OSK 894/09, LEX nr 595595). Podniosło, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest również stanowisko, zgodnie z którym roszczenie odszkodowawcze wynikające z decyzji administracyjnej nie ulega przedawnieniu (por. wyrok Wojewi)dzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 947/17). Organ wskazał, że w związku z powyższym w niniejszej sprawie kluczowe dla rozpoznania żądania M. Z. i K. S. wypłaty odszkodowania w zwaloryzowanej wysokości z odsetkami ustawowymi od zwaloryzowanej kwoty odszkodowania jest ustalenie, że faktycznie osoby uprawnione po wydaniu decyzji podziałowej nie otrzymały określonego w niej odszkodowania. Zasadnie, zdaniem SKO, organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające zmierzające do pozyskania dokumentów, które potwierdzałyby tę okoliczność. SKO wskazało, że pismami z dnia [...] marca 2020r. organ I instancji zwrócił się do stron postępowania tj. K. S. i M. Z. z prośbą o doprecyzowanie wniosku tj. o potwierdzenie, że nie otrzymały odszkodowania za przejęty grunt oraz wyjaśnienie przyczyn, z powodu których nie dochodziły wypłaty ustalonego odszkodowania za przejętą nieruchomość (k.37 i 35). M. Z. w piśmie z dnia [...] marca 2020r. wyjaśniła, że pozyskane przez nią informacje świadczące o braku wypłaty odszkodowania ustalonego w decyzji z dnia [...] listopada 1992r. za działkę nr [...] na rzecz ówczesnego właściciela P. S. Informacje w tej sprawie zostały jej przekazane przez ojca, jak również - po jego śmierci - przez matkę. Odszkodowanie nie zostało wypłacone również spadkobiercom. Odszkodowanie powinno być wypłacone na warunkach znanych osobie wywłaszczonej, które to warunki nie zostały wskazane w wydanej decyzji. Nie była również prowadzona korespondencja wskazująca na termin oraz sposób wypłaty należnego odszkodowania. Także w archiwach domowych nie odnaleziono korespondencji związanej ze sprawą. Ujawnienie w księdze wieczystej Gminy [...] jako właściciela nieruchomości nastąpiło dopiero w 2005r. Do tego czasu, zgodnie z zapisem w księdze wieczystej jako właściciel działki nr [...] figurował P.S. W czasach, gdy zapadła decyzja obywatele nie mieli swobodnego dostępu w zakresie pozyskiwania informacji o prawach, jakie im przysługują (k.36). K. S. w piśmie z dnia [...] marca 2020r. wskazała, że zgodnie z jej wiedzą nie była dokonana wypłata odszkodowania za działkę nr ew. [...] przejętą pod drogę gminną. W tym czasie właścicielem działki był ojciec P. S. i od niego K. S. uzyskała informacje o braku wypłaty odszkodowania, a po jego śmierci fakt ten potwierdziła również matka M. S. Zgodnie z ustawą z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości grunty, które zostały wydzielone pod budowę ulic przechodzą na własność gminy za wcześniej wypłaconym odszkodowaniem, które jest ustalane według zasad obowiązujących przy wywłaszczeniu nieruchomości. Odszkodowanie takie winno być wypłacone na warunkach znanych osobie wywłaszczonej, w tym przypadku osoba zainteresowana nie otrzymała żadnego odszkodowania, jak również nie była prowadzona żadna korespondencja w tej sprawie. W przechowywanych domowych dokumentach nie widnieje żadna korespondencja, która wskazywałaby na sposób, termin, czy kwotę wypłaty należnego odszkodowania. Dodatkowo do momentu ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności do przejętej działki nr [...] na rzecz Gminy [...], jako właściciel ujawniony był P. S. Przejęcie działki przez Gminę nastąpiło dopiero w 2005r. W latach, w których wydana była decyzja podziałowa, ludzie nie mieli swobodnego dostępu odnośnie pozyskiwanych informacji o prawach jakie im przysługują zaś wypłata odszkodowania za przejęte nieruchomości jest obowiązkiem władzy publicznej (k.38). SKO wskazało, że pismami z dnia [...] lutego 2020 r. i z dnia [...] lutego 2020r. organ I instancji wystąpił do Archiwum Państwowego [...] Oddział w [...] z prośbą o przeprowadzenie kwerendy akt archiwalnych dotyczących ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...].11.1992 r. wydanej z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego w [...], zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] i nr ew. [...] w obrębie [...], jak również przeprowadzenie kwerendy archiwalnych akt potwierdzających wypłatę odszkodowania na rzecz P. S. za działkę nr [...] obr. [...], przejętą z mocy prawa przez Gminę [...] (k.28 i k.30). SKO wskazało, że pismami z dnia [...] lutego 2020 r. i z dnia [...] kwietnia 2020r. Archiwum Państwowe w [...] Oddział w [...] poinformowało, że po przeprowadzeniu kwerendy w ewidencji do zespołów nr [...] pn. Urząd Miasta i Gminy w [...]; (1968) 1972-1990 (2004) oraz nr [...] pn. Urząd Rejonowy w [...]; 1990-1998 nie odnaleziono decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] nr [...] z dnia [...].11.1992 r. Archiwum Państwowe [...] z kolei poinformowało, że nie odnaleziono dokumentacji dot. wypłaty odszkodowania na rzecz P. S. za działkę nr [...] obr. [...], ponieważ Archiwum nie posiada żadnej dokumentacji wytworzonej przez Urząd Miasta i Gminy [...] w [...] po 1990 r. (k.29ik.31). SKO podało, że pismem z dnia [...] lutego 2020r. i z dnia [...] lutego 2020r. organ I instancji wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o przeprowadzenie kwerendy zasobów archiwalnych zespołu akt Sądu Rejonowego w [...] z lat 1992-2020 dotyczących postępowania w sprawie wyrażenia zgody na złożenie do depozytu sądowego kwoty odszkodowania ustalonego w decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 1992 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] za działkę drogową nr ew. [...] (k. 24 ). Organ wskazał, że w piśmie z dnia [...] marca 2020r. Przewodniczącego I Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego w [...] wskazano, że w I Wydziale Cywilnym tego Sądu nie toczyło się postępowanie dotyczące wyrażenia zgody na złożenie do depozytu sądowego kwoty odszkodowania ustalonego decyzją nr [...] za działkę drogową nr [...] (k,27). Następnie pismem z dnia [...] marca 2020r. Naczelnik Wydziału Geodezji i Gospodarki gruntami Urzędu Miasta i Gminy [...] zwrócił się do Wydziału Księgowości Budżetowej UMiG [...] z prośbą o przeprowadzenie kwerendy zasobów archiwalnych dokumentów księgowych i przekazanie dokumentu potwierdzającego wypłatę odszkodowania na rzecz P. S. lub jego spadkobierców za działkę drogową nr ew. [...], bądź udzielenie informacji dot. likwidacji tych dokumentów z uwagi na upływ czasu (k.33). W odpowiedzi na powyższe Naczelnik Wydziału Księgowości Budżetowej UMiG [...] w piśmie z dnia [...] maja 2020r. poinformował, że dokumenty księgowe przechowywane są w formie papierowej przez okres 5 lat od daty zapłaty. Wydział posiada rejestr w formie elektronicznej prowadzony od 2001r. jednak brak w tym okresie jakichkolwiek informacji na temat wypłaty odszkodowania za działkę nr ew [...] obr. [...] na rzecz M.Z., K. S., M. S. - spadkobierców P.S. Brak jest również informacji potwierdzających wypłatę odszkodowania przez Gminę [...] za ww. działkę na rzecz P.S. (k.34). Zdaniem organu z powyższego wynika, że brak jest dokumentów potwierdzających fakt dokonania wypłaty na rzecz osób uprawnionych kwoty odszkodowania ustalonego w decyzji podziałowej nr [...] z dnia [...] listopada 1992 r. za działkę przejętą pod drogę nr ew. [...] albo złożenia tej kwoty do depozytu sądowego. SKO wskazało, że organ I instancji w toku prowadzonego postępowania nie otrzymał dowodów świadczących wprost, aby wypłacono odszkodowanie, a analogicznie również aby tego nie dokonano. Strony postępowania również nie przedstawiły żadnych dowodów na okoliczność, iż odszkodowanie nie zostało wypłacone. Organ podkreślił, że niniejsza sprawa dotyczy wypłaty odszkodowania sprzed 27 lat. Oznacza to, że odnalezienie dowodów świadczących o wypłacie odszkodowania po tak długim czasie jest utrudnione, a w niektórych przypadkach prawie niemożliwe, zważywszy na obowiązujące przepisy dotyczące archiwizacji dokumentów, w tym dokumentów finansowo- księgowych. Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.U. z 2020r. poz. 164 ze zm.) w art. 5 ust. 1 pkt 2 przewiduje, że dokumentacja inna niż wymieniona w pkt 1, zwana dalej "dokumentacją niearchiwalną", może ulec brakowaniu, za zgodą dyrektora właściwego archiwum państwowego, chyba że zgoda ta nie jest wymagana, albo właściwego organu określonego w art. 19; dokumentacja niearchiwalna może być brakowana po upływie okresu jej przechowywania, określonego w jednolitym rzeczowym wykazie akt lub kwalifikatorze dokumentacji, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2, oraz po uznaniu przez organ lub jednostkę organizacyjną, że dokumentacja niearchiwalna utraciła dla nich znaczenie, w tym wartość dowodową. Zdaniem organu oznacza to, że znaczna część dowodów, w tym księgowych (potwierdzenie wypłaty) mogła ulec zniszczeniu. Zniszczenie akt nie oznacza jednak, że akt tych, a tym samym postępowania w sprawie nie było. Brak takiego dowodu po upływie kilkudziesięciu lat od daty przejęcia działki nie może być uznany za równoznaczny z brakiem wypłaty odszkodowania. Organ przywołał także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3231/15 gdzie wskazano, że przyjęcie podstaw do ustalenia i wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania wymaga w każdej sprawie poczynienia jednoznacznych ustaleń co do braku dokonania wypłaty odszkodowania we wskazanym terminie. Niewątpliwe też skuteczność dochodzenia roszczeń o waloryzację zaległego odszkodowania i jego wypłatę będzie przez wzgląd na znaczny upływ czasu od daty dokonywanych wywłaszczeń uzależniona od możliwości dotarcia do dokumentów źródłowych, które pozwolą na dokonanie oceny spełnienia powyższego warunku. Zważywszy zaś na różnorodność sposobów wywiązania się Państwa z obowiązku zrekompensowania straty, jaką ponosiły osoby wywłaszczone, kwestia ta nie zawsze będzie mogła zostać ostatecznie wyjaśniona. Niewątpliwie też dokument potwierdzający odbiór kwoty odszkodowania nie może w takich warunkach być jedynym dowodem na potwierdzenie wypłacenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Brak takiego dowodu po upływie kilkudziesięciu lat od daty przejęcia działki nie może być uznany za równoznaczny z brakiem wypłaty odszkodowania. SKO podzieliło stanowisko zaprezentowane przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym w sytuacji, gdy określonego rodzaju dokumentacja jest przechowywana tylko przez okres przewidziany stosownymi przepisami, a po jego upływie podlega zniszczeniu, nie można przyjąć, że jedynym dowodem na dokonanie wypłaty przyznanego odszkodowania za przejętą nieruchomość może być dowód z dokumentów potwierdzający wypłatę. Takie założenie stwarzałoby bowiem potencjalną możliwość wszystkim byłym właścicielom wywłaszczonych lub przejętych pod drogi nieruchomości oraz ich prawnym następcom do występowania o ponowną wypłatę odszkodowań po upływie ustawowego okresu obowiązku przechowywania dokumentacji i po jej zniszczeniu (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 kwietnia 2015 sygn. akt II SA/Lu 568/14; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2017 sygn. akt II SA/Kr 38/17; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2018 sygn. akt VIII SA/Wa 947/17). SKO uznało, że brak dowodów świadczących jednoznacznie o tym, że odszkodowanie nie zostało wypłacone, stanowi podstawę do odmowy wydania przez organ decyzji w przedmiocie waloryzacji i wypłaty odszkodowania. Aby można było pozytywnie rozpoznać żądanie wypłaty odszkodowania, organ musiałby w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, że odszkodowanie określone w decyzji z 1992 r. nie zostało wypłacone byłym współwłaścicielom lub ich następcom prawnym. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala jednak na przyjęcie takiego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, w ocenie SKO, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, SKO wskazało, że nie mogą one zostać uwzględnione. W szczególności dotyczy to zarzutów dotyczących naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organ wyjaśnił, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony postępowania. W ocenie SKO organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń, a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona. Za niezasadny organ uznał także zarzut zaniechania przesłuchania przez organ I instancji stron postępowania w sytuacji, gdy w sprawie pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla jej rozstrzygnięcia. Organ wskazał, że na żądanie organu I instancji zarówno M. Z., jak i K. S. złożyły pisemne wyjaśnienia w pismach z dnia [...] marca 2020r. W pismach tych, zdaniem organu, nie wskazano w sposób przekonujący, z jakich przyczyn strony, jak również ich poprzednicy prawni, mieliby zaniechać dochodzenia wypłaty odszkodowania ustalonego w decyzji podziałowej z 1992r. Skargę na powyższą decyzję skutecznie wniosła M. Z., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarga K.S. została odrzucona postanowieniem z 14 października 2021 r. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła: naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 7a, 8,10, 77 oraz 107 § 3 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak rozpoznania istoty niniejszej sprawy oraz zaniechanie zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego koniecznego do wydania prawidłowej decyzji w niniejszej sprawie, w szczególności poprzez: • zaniechanie podjęcia próby odnalezienia dokumentów księgowych potwierdzających wypłatę odszkodowań, przy rażąco błędnym założeniu, że próba taka zakończyłaby się niepowodzeniem, a nadto byłaby zbędnym przedłużaniem niniejszego postępowania"'. • zaniechanie podjęcia próby ustalenia istnienia protokołów brakowania akt istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w których to protokołach mogłoby znajdować się potwierdzenie informacji podawanej przez Strony, że do wypłaty odszkodowania nigdy nie doszło; • zaniechanie przesłuchania w charakterze świadków pozostałych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomość, którzy z całą pewnością posiadają wiedzę odnośnie tego czy Gmina wypłaciła odszkodowanie za przejętą nieruchomość, czy też nie, a mianowicie B. Ł. i K. Ł. , którzy jako współwłaściciele przejętej nieruchomości w udziale wynoszącym ½ również byli objęci decyzją z dnia [...] listopada 1992 r. Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]; • zaniechanie przeprowadzenia dowodu zmierzającego do ustalenia sposobu działania Gminy [...] w sprawie innych decyzji podziałowych nieruchomości, których stroną był P.S., a mianowicie; decyzji nr [...] z dnia [...] marca 1999 r., decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2001 r. oraz decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2006 r., w których to decyzjach również zostało przyznane odszkodowanie na rzecz P. S. za przejęte nieruchomości, które w żadnym z tych przypadków nie zostało przez Gminę zapłacone bezpośrednio po wydaniu decyzji, a dopiero po wielu latach, na skutek wniosków jego spadkobierców. Przeprowadzenie dowodów znajdujących się w aktach spraw zakończonych wydaniem powyższych decyzji pozwoli ustalić sposób działania Gminy [...] w podobnych sprawach i potwierdziłoby, że Gmina [...] w żadnej sprawie dotyczącej podziału i przejęcia nieruchomości należących do P. S. - nie wypłaciła mu należnego odszkodowania; • zwrócenie się przez Burmistrza do niewłaściwego Sądu (nieistniejącego w okresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy) o udzielenie informacji, czy toczyło się postępowanie dotyczące wyrażenia zgody na złożenie do depozytu sądowego kwoty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, bowiem Sąd Rejonowy w [...], do którego zwracał się Burmistrz powstał dopiero w 2008 r., zaś wcześniej właściwym miejscowo sądem był Sąd Rejonowy dla [...] , a zatem informacja uzyskana z sądu w toku niniejszego postępowania jest nieprzydatna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy; • brak rozważenia, oceny i nadania jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy - bezspornej okoliczności faktycznej, iż Burmistrz Miasta i Gminy [...], działając sprzecznie z prawem, wbrew treści art. 35 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, nie ujawnił przez 13 lat Gminy [...] jako aktualnego właściciela nieruchomości, pomimo przejścia własności przedmiotowej nieruchomości z mocy samego prawa już w 1992 r.; - naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 86 kpa poprzez zaniechanie przesłuchania stron, w sytuacji gdy nie wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy były dostatecznie wyjaśnione, zaś zeznania stron złożone w trakcie bezpośredniego przesłuchania pozwoliłby na poczynienie szerszych ustaleń faktycznych, aniżeli złożone przez strony pisemne wyjaśnienia; - art. 7a, 80, 81 oraz 81a kpa poprzez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść stron oraz dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób jednostronny - wyłącznie na niekorzyść stron, bez uwzględnienia wszystkich okoliczności niniejszej sprawy; - naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, polegające na zaniechaniu zastosowania powyższego przepisu i odmowie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania, pomimo zaistnienia przesłanek do uwzględniania wniosku skarżących. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ppsa, tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja z [...] kwietnia 2021r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] mocą której utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2020r. orzekającej o odmowie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania na rzecz K. S. i M. Z. za udział wynoszący po ¼ cześci w nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] m2, położoną w obr. [...] m. [...], wydzieloną pod drogę gminną, uregulowaną w księdze wieczystej nr [...], orzeczonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 1992 r., nr [...] oraz ustalenia i przyznania odsetek za zwłokę organu w wypłacie odszkodowania. Na wstępie należy zaznaczyć, że organ prawidłowo wskazał, że na dzień wydania orzeczenia ustalającego wysokość i sposób wypłaty odszkodowania, obowiązywała ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Niemniej do stanu prawnego z daty wydania decyzji znajduje zastosowanie regulacja zawarta w art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21 sierpnia 1997 r. – ugn na podstawie jej art. 240. Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że wykonanie ostatecznej decyzji administracyjnej o ustaleniu odszkodowania określonego w formie pieniężnej z tytułu wywłaszczenia, (w niniejszej sprawie wynikające z podziału nieruchomości), może nastąpić w różnej formie. Co do zasady, powinna to być wypłata kwoty odszkodowania osobie uprawnionej. Jednak realizacja decyzji odszkodowawczej może także polegać na złożeniu przez dłużnika (podmiot zobowiązany do zapłaty odszkodowania) kwoty odszkodowania do depozytu sądowego, bowiem skuteczne (ważne) złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego ma takie same skutki jak spełnienie świadczenia. Z chwilą złożenia odszkodowania do depozytu sądowego następuje bowiem zwolnienie dłużnika ze zobowiązania, a także ze skutków zwłoki lub opóźnienia w wypłacie oraz z waloryzacji na dzień wypłaty, o ile przekazanie do depozytu sądowego nastąpiło w terminie wypłaty odszkodowania (por. Bończak-Kucharczyk E., Art. 133 (w:) ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, System Informacji Prawnej LEX, 2020.). Taką formę realizacji przewiduje art. 133 pkt 1 ugn, który stanowi, że sumę odszkodowania przypadającą do wypłaty należy złożyć do depozytu sądowego, jeżeli osoba uprawniona odmawia przyjęcia odszkodowania albo jeżeli wypłata odszkodowania osobie uprawnionej natrafia na przeszkody. Z kolei waloryzacja przewidziana w art. 132 ust. 3 u.g.n. polega na przerachowaniu wysokości odszkodowania ustalonego w decyzji według zasad określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Ma ona na celu zagwarantowanie wywłaszczonemu w przypadku opóźnienia w zapłacie odszkodowania otrzymanie odszkodowania w zaktualizowanej, urealnionej wysokości. Waloryzacja dotyczy okresu między datą, kiedy decyzja o ustaleniu odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości stała się ostateczna (datą ostatecznego ustalenia wysokości odszkodowania), a datą wypłaty tego odszkodowania (datą stwierdzenia, że ostateczna decyzja o ustaleniu odszkodowania nie została wykonana i przeliczenia na nowo wysokości odszkodowania). Zatem, jak zasadnie wskazały organy, dla możliwości ustalenia i możliwości wypłaty zrewaloryzowanego odszkodowania konieczne jest uprzednie poczynienie jednoznacznych ustaleń co do braku dokonania wypłaty odszkodowania we wskazanym terminie. Skuteczność dochodzonych roszczeń o wypłatę zaległego odszkodowania będzie zatem uzależniona, przez wzgląd na znaczny upływ czasu od daty dokonania podziału nieruchomości, z której została wyodrębniona przedmiotowa działka, od możliwości dotarcia do dokumentów źródłowych, które pozwolą na dokonanie oceny spełnienia powyższego warunku. Podejmowanych w niniejszej sprawie przez organy starań co do wyjaśnienia wątpliwości w zakresie dokonania rzeczywistej wypłaty odszkodowania czy złożenia wymaganej kwoty do depozytu sądowego nie można uznać za w pełni wyczerpujące. SKO jako organ II instancji czyli organ także merytoryczny winien bowiem dokonać ponownej oceny materiału dowodowego w tym także zweryfikować prawidłowo informację Sądu Rejonowego w [...]. Jak słusznie wskazuje skarżąca Sąd Rejonowy w [...] rozpoczął działalność 1 stycznia w 2008 r. Do tej daty właściwym rzeczowo i miejscowo dla obszaru [...] był Sąd Rejonowy dla [...]. Tym samym Sąd Rejonowy w [...] nie może podsiadać akt archiwalnych i wiedzy pozwalających na wiążące ustalenie czy w sądzie tym toczyło się postępowanie o wyrażenie zgody na złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego w okresie od 17 listopada 1992 r. do 31 grudnia 2007 r. Te dane znajdują się wyłącznie w dyspozycji Sądu Rejonowego [...], który w roku 1992 był właściwy miejscowo i rzeczowo do rozstrzygania w tym zakresie i jest dysponentem akt archiwalnych z tego okresu. Sąd zwraca przy tym uwagę, że SKO dokonując kontroli decyzji organu I instancji, nie dostrzegło, że informacja Sądu Rejonowego w [...] nie zawiera pełnej odpowiedzi na pytanie organu. W szczególności z dokumentu tego nie wynika aby Sąd Rejonowy w [...] przeprowadził kwerendę zasobów archiwalnych zespołu akt Sądu Rejonowego w [...] z lat 1992-2020 dotyczących postępowania w sprawie wyrażenia zgody na złożenie do depozytu sądowego kwoty odszkodowania ustalonego w decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 1992 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] za działkę drogową nr ew. [...]. W dokumencie tym wskazano wyłącznie, że taka sprawa nie toczyła się w I Wydziale Cywilnym tego Sądu, który funkcjonuje od 1 stycznia 2008 r. Sąd zwraca także uwagę, że niezależnie od powyższego także skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów mogących świadczyć o tym, że były właściciel nieruchomości – ojciec skarżącej domagał się od zobowiązanego organu wypłaty odszkodowania ustalonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] listopada 1992 r. Wbrew stanowisku skarżącej nie był to okres w którym obywatel miał utrudniony dostęp do urzędu tak jak miało to miejsce do 1989 r. zważywszy, że podział nieruchomości został dokonany na wniosek właścicieli. Niemniej jednak dopiero uzyskanie precyzyjnej informacji o wyrażeniu zgody na dokonanie lub o niedokonaniu wpłaty do depozytu sądowego,(zważywszy, jak wskazano wyżej, że złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego wywołuje takie same skutki, jak wypłata odszkodowania osobie uprawnionej, a z chwilą złożenia odszkodowania następuje zwolnienie dłużnika ze zobowiązania), pozwoli na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, SKO jako organ również merytoryczny naruszył art. 7, 77 i 80 kpa, gdyż przyjął za prawidłową ocenę organu I instancji w zakresie kompletności i przyjęcia za wiążącą informacji z Sądu Rejonowego w [...]. Tymczasem informacja ta nie jest wyczerpująca ani precyzyjna i organ II instancji powinien w tym zakresie postępowanie uzupełnić. Sąd nie podziela natomiast pozostałych zarzutów skargi, w tym argumentacji zmierzającej do wykazania, że organ powinien przyjąć domniemanie, że w sytuacji braków w dokumentacji, wobec obowiązku wypłaty odszkodowania, do wypłaty odszkodowania nie doszło. Przeciwnie - obowiązek wypłaty odszkodowania każe przyjąć za bardziej prawdopodobną okoliczność, że do wypłaty odszkodowania, jako realizacji prawnego obowiązku doszło. W ocenie Sądu nie zasługuje również na akceptację zarzut nie przeprowadzenia dowodów na okoliczność w jaki sposób funkcjonował wówczas organ oraz czy innym współwłaścicielom odszkodowanie zostało wypłacone. Istotne jest bowiem w niniejszej sprawie to czy poprzednikowi prawnemu skarżącej odszkodowanie zostało wypłacone i czy to on zwracał się do organu o jego wypłatę. Trafnie także organ uznał, że roszczenie odszkodowawcze wynikające z decyzji administracyjnej nie ulega przedawnieniu. Stanowisko to jest reprezentatywne w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. wyrok WSA w Gliwicach z 19 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 582/12, wyrok WSA w Krakowie z 9 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 1798/09 - wyrok WSA w Warszawie z 19 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1051/10, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 czerwca 2008 r. sygn. II SA/Gd 118/08, wyrok WSA w Łodzi z 9 listopada 2005 r. o sygn. akt II SA/Łd 380/05; wyrok NSA z 18 lipca 2007 r. o sygn. akt I OSK 762/07; wyrok NSA z 25 czerwca 1999 r., sygn. IV SA 1118/97, CBOSA). Sąd podziela także stanowisko organów, że w sytuacji, gdy określonego rodzaju dokumentacja jest przechowywana tylko przez okres przewidziany stosownymi przepisami, a po jego upływie podlega zniszczeniu, nie można przyjąć, że jedynym dowodem na dokonanie wypłaty przyznanego odszkodowania za przejętą nieruchomość może być dowód z dokumentów potwierdzający wypłatę. Ponownie rozpoznając sprawę organ zwróci się do Sądu Rejonowego [...] z prośbą o udzielenie informacji czy w okresie od 17 listopada 1992 r do 31 grudnia 207 r. toczyło się w tym sądzie postępowanie o wyrażenie zgody na złożenie do depozytu sądowego odszkodowania wynikającego z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] listopada 1992 r. Następnie po uzyskaniu tej informacji SKO dokona ponownie oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i oceny decyzji organu I instancji. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. .