I OSK 1054/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-05-09
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Mariola Kowalska, Karol Kiczka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane od daty złożenia wniosku, jeśli wnioskodawca pobierał wcześniej specjalny zasiłek opiekuńczy, a decyzja o uchyleniu prawa do tego zasiłku stała się ostateczna dopiero po złożeniu wniosku o świadczenie pielęgnacyjne?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane od daty złożenia wniosku, jeśli wnioskodawca pobierał wcześniej specjalny zasiłek opiekuńczy, a decyzja uchylająca prawo do tego zasiłku stała się ostateczna dopiero po złożeniu wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje od daty, w której wszystkie warunki jego przyznania zostały spełnione, co oznacza, że nie można pobierać dwóch świadczeń jednocześnie, a przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest możliwe dopiero po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy.Stan faktyczny
J.S. złożył wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką, mając jednocześnie przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy. Po złożeniu wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, decyzją z 29 października 2021 r. uchylono decyzję przyznającą specjalny zasiłek opiekuńczy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało świadczenie pielęgnacyjne od 1 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję w części dotyczącej daty początkowej, uznając, że świadczenie powinno być przyznane od daty złożenia wniosku (1 lipca 2021 r.). NSA rozpoznał skargę kasacyjną SKO.Rozstrzygnięcie
Prostuje rubrum wyroku WSA, uchyla zaskarżony wyrok WSA i oddala skargę J.S., odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) Sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 127/22 w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2021 r., nr SKO.82.1486.2021 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. prostuje rubrum wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 127/22 w ten sposób, że w wierszu drugim od dołu w miejsce "12" wpisuje "13"; 2. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 3. odstępuje od zasądzenia na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie od J.S. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 17 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 127/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 12 grudnia 2021 r. nr SKO.82.1486.2021 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchylił pkt 1) zaskarżonej decyzji w zakresie określenia początkowej daty przyznania świadczenia, tj. "od dnia 1 listopada 2021 r." oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 480 tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że 27 lipca 2021r. J.S. (dalej: "skarżący"), reprezentowany przez pełnomocnika, złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką D.B.
Decyzją z 31 sierpnia 2021 r. Burmistrz [...] (dalej: "organ I instancji") odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J.S.
W toku postępowania odwoławczego, pismem z 4 października 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej: "Kolegium", "skarżący kasacyjnie") poinformowało skarżącego, że jedyną przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest pobieranie przez niego specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Decyzją z 29 października 2021 r. organ I instancji orzekł o uchyleniu w całości decyzji na mocy, której skarżący nabył prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką.
Następnie Kolegium decyzją z 13 grudnia 2021 r. uchyliło decyzję organu I instancji i przyznało skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką od dnia 1 listopada 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. w wysokości 1971 zł miesięcznie; od dnia 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. w wysokości 2119 zł miesięcznie oraz od 1 stycznia 2023 r. bezterminowo w wysokości miesięcznej wynikającej z obwieszczenia ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".
W ocenie Kolegium skarżącemu przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od 1 listopada 2021 r., tj. od miesiąca od którego nie przysługuje stronie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką.
Skargę na decyzję Kolegium wywiódł skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, i zarzucił naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji poprzez niezastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych co spowodowało nie przyznanie skarżącemu świadczenia począwszy od dnia, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami tj. od dnia 1 lipca 2021 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, w zaskarżonym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał skargę za zasadną.
Sąd I instancji wyjaśnił, że istota sporu dotyczy kwestii przysługiwania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożył wniosek o przyznanie tego świadczenia, tj. od lipca 2021 r. Kolegium przyjęło, że wnioskowane świadczenie przysługuje od 1 listopada 2021 r., z uwagi na fakt, że do końca października 2021 r. skarżący miał przyznany i wypłacany specjalny zasiłek opiekuńczy. Dopiero decyzją z 29 października 2021 r. organ I instancji orzekł o uchyleniu decyzji własnej z 16 września 2020 r., na mocy której skarżący nabył prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaną opieką nad matką D.B. Sąd powołując się na treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. i art. 27 ust. 5 u.ś.r. oraz art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych uznał, że skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać, stosując rozwiązania proceduralne gwarantujące stronie przewidziane w art. 27 ust. 5 u.ś.r. prawo wyboru świadczenia. W ocenie Sądu I instancji, żeby wybór ustawowo zagwarantowany stronie, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., mógł zostać skutecznie dokonany, nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane.
Wobec tego, sam fakt, że na dany okres przyznano wcześniej (a nawet pobrano) specjalny zasiłek opiekuńczy, co do zasady nie wyklucza przyznania następnie, w uzasadnionym przypadku, na ten okres świadczenia pielęgnacyjnego, o ile zostanie zapewnione, że nie dojdzie do kumulatywnego pobrania obu tych świadczeń za ten sam okres (vide: wyrok NSA z 16 grudnia 2021 r., I OSK 832/21, dostępny w CBOSA).
W niniejszej sprawie skarżący, który decyzją z dnia 16 września 2020 r. miał ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką dokonał wyboru świadczenia. W złożonym poprzez pełnomocnika, w jego imieniu, wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z 23 lipca 2021 r. zawarł oświadczenie o wyborze świadczenia korzystniejszego i rezygnacji z przyznanego specjalnego zasiłku opiekuńczego. We wniosku tym wskazał, że w przypadku wydania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, z dniem jej wydania wnosi o uchylenie decyzji w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Stanowisko to zostało potwierdzone oświadczeniem skarżącego, datowanym na 23 lipca 2021 r., w którym skarżący wnosił również o uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy z dniem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Wobec tego Sąd I instancji stwierdził, że skarżący w sposób niewątpliwy wykazał wolę, rezygnacji z przysługującego jemu specjalnego zasiłku opiekuńczego. Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie skarżący deklarował rezygnację ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, co jest równoznaczne z warunkową zgodą na uchylenie decyzji przyznającej to świadczenie w grę mogło wchodzić przykładowo jednoczesne (tego samego dnia) przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, czy też nawet rozstrzygnięcie o tych uprawnieniach w jednej decyzji. W orzecznictwie przyjmuje się, że to ostatnie rozwiązanie zasadza się na przyjęciu, że kwestia przedmiotowego wyboru, a tym samym i rezygnacji z zasiłku opiekuńczego, stanowi element faktyczny sprawy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co wskazuje na możliwość odpowiedniego załatwienia rezygnacji z zasiłku opiekuńczego w decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1676/18, dostępny CBOSA).
W sytuacji dokonania przez osobę uprawnioną wyboru korzystniejszego finansowo świadczenia, celem działań organów powinno być wyeliminowanie z obiegu prawnego rozstrzygnięcia przyznającego na ten sam okres innego świadczenia, a następnie przyznanie świadczenia wybranego przez stronę z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zgodnie ze złożonym wnioskiem z uwzględnieniem daty złożenia żądania. Tym samym, dokonany przez stronę uprawnioną wybór świadczenia dla niej korzystniejszego powinien odnosić swój skutek na osi czasu zgodnie z ogólną regułą z art. 24 ust. 2 u.ś.r. W myśl tego przepisu zatem, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (vide: wyrok NSA z 16 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 832/21, dostępny w CBOSA).
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej: Kolegium).
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez, jego niewłaściwe zastosowanie, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w zw. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b i art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. 2022, poz. 615 ze zm. zwanej dalej ustawą lub u.ś.r.) w zw. z art. 16 § 1 i 3 k.p.a. polegające na uznaniu, że w sytuacji gdy J.S. na podstawie decyzji Burmistrza [...] z 16 września 2020 r., uchylonej ostateczną decyzją tegoż organu z dnia 29 października 2021 r. do października 2021r. włącznie pobierał specjalny zasiłek opiekuńczy, możliwe jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od miesiąca złożenia wniosku tj. od 1 lipca 2021 r.
Skarżący kasacyjnie zarzucił również naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 24 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. 2022, poz. 615) poprzez uznanie, że w przypadku wadliwego ustalenia przez organy administracji okresu, na jaki skarżącemu należało przyznać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego istnieją podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie wyłącznie w części dotyczącej daty początkowej przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Wskazując na powyższe, na podstawie art. 188 p.p.s.a., wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto stosownie do art. 176 § 2 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się prawa do przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej.
W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. oraz art. 27 ust. n5 u.ś.r., natomiast istota sporu sprowadza się wyłącznie do ustalenia początkowej daty, od której powinno być przyznane skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Skarżący miał bowiem przyznany wcześniejszą decyzją specjalny zasiłek opiekuńczy, a zatem w takiej sytuacji dochodziło do zbiegu obu świadczeń jako przyznanych z tego samego tytułu.
W związku z powyższym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Stosownie natomiast do treści art. 27 ust. 5 u.ś.r., w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.
Z powołanych przepisów wynika zatem, że w przypadku zbiegu uprawnień m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, uprawnionemu może przysługiwać wyłącznie tylko jedno z tych świadczeń, a co wyklucza możliwość równoczesnego przyznania obu świadczeń za ten sam okres. W tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych strona może otrzymać tylko jedno ze świadczeń, przy czym chodzi tu o przyznanie samego świadczenia, a nie jedynie o fakt jego pobierania. W sytuacji bowiem, gdy strona ma przyznane decyzją administracyjną prawo do określonego świadczenia, brak jest podstaw prawnych, aby zakazać stronie prawa do jego pobrania.
Warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok dokonania wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest zatem brak posiadania przez wnioskodawcę uprawnienia do otrzymywania świadczenia konkurencyjnego. Innymi słowy, aby świadczenie pielęgnacyjne mogła uzyskać osoba, która ma już przyznany np. specjalny zasiłek opiekuńczy, osoba ta musi albo wstrzymać się z nowym wnioskiem do momentu wygaśnięcia decyzji (terminowej) przyznającej jej prawo do tego zasiłku, albo wystąpić o uchylenie tego rodzaju decyzji. W świetle przytoczonych przepisów nie jest możliwe najpierw przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a dopiero po jego otrzymaniu zrezygnowanie z dotychczas pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego. W sytuacji, gdy strona ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadzie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest więc rezygnacja z przysługującego świadczenia i to poprzez wyraźne, a nie tylko hipotetyczne, zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego, prowadzące do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej to świadczenie.
W myśl art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zauważyć jednak należy, że zasady wyrażonej w art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie można traktować jako bezwzględnego nakazu. Przepis art. 24 u.ś.r. stanowi bowiem normę procesową, pełniącą funkcję służebną względem norm materialnoprawnych i nie może prowadzić do modyfikacji lub pominięcia tych norm. W praktyce oznacza to, że przyznając świadczenia rodzinne, organ ocenia spełnienie warunków przysługiwania świadczenia na dzień podejmowania rozstrzygnięcia (zob. Małysa-Sulińska Katarzyna (red.), Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, opubl. LEX 2015 oraz R. Babińska-Górecka (w:) R. Babińska-Górecka, M. Lewandowicz-Machnikowska, Świadczenia rodzinne/ Komentarz, Wrocław 2010, s. 296 oraz literatura i orzecznictwo tam przywołane).
W sytuacji zatem, gdy w momencie wydawania decyzji jeden z warunków przysługiwania prawa do danego świadczenia rodzinnego nastąpi po miesiącu złożenia wniosku w tej sprawie, to organ administracji jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobowiązany uwzględnić daną okoliczność. Oczywistym jest bowiem, że określone świadczenie rodzinne może być stronie przyznane tylko wówczas, gdy wszystkie warunki będą spełnione. Skoro zaś - jak wyżej wskazano - nie jest możliwe kumulatywne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, a warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia na ten sam cel, to okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest determinowany tylko datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu obowiązywania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że decyzją z 29 października 2021r. Burmistrz [...] - działając za podstawie art. 155 K.p.a. – uchylił decyzję 16 września 2020 r. przyznającą skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy.
W związku z tym, skoro do dnia 29 października 2021 r. funkcjonowała w obrocie prawnym, decyzja przyznająca J.S. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem przez ww. opieki nad matką, to nie było prawnie możliwe wydanie - w czasie obowiązywania tej decyzji - innej decyzji, która na ten sam okres przyznawałaby skarżącemu konkurencyjne świadczenie. Zaakcentować przy tym trzeba, że decyzja z dnia 29 października 2021 r. nie została przez stronę zaskarżona. J.S. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie kwestionował treści tej decyzji. Skutkiem tego decyzja, uchylająca przyznane J.S. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, stała się ostateczna oraz prawomocna. Okoliczność ta zaś miała w rozpoznawanej decydujące znaczenie.
Zaznaczyć trzeba, że na podstawie art. 16 § 1 K.p.a., ostateczna decyzja organów administracji publicznej korzysta z domniemania legalności i zgodnie z zasadą trwałości decyzji, funkcjonuje w obrocie prawnym. Z tego powodu organ, podobnie jak i sąd administracyjny, zobowiązany jest do jej uwzględnienia przy wydawaniu kolejnego rozstrzygnięcia. W realiach rozpoznawanej sprawy - to dopiero wydanie przez Burmistrza [...] wyżej wspomnianej decyzji z dnia 29 października 2021 r. uchylającej wcześniej przyznane skarżącemu prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, a nie - jak twierdziła strona - złożenie przez nią wniosku z dnia w lipcu 2021 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wraz z oświadczeniem o wyborze świadczenia korzystniejszego - wyeliminowało negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. w postaci posiadania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Mając zaś na uwadze treść art. 24 ust. 2 u.ś.r., należało przyjąć, że stronie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad matką począwszy od 1 listopada 2021 r., gdyż nie było prawnej możliwości orzeczenia o przyznaniu tego świadczenia od daty wcześniejszej. W tym bowiem okresie J.S. przysługiwało jeszcze prawo do konkurencyjnego świadczenia, a co - jak wyżej wspomniano – wykluczało możliwość jednoczesnego pobierania przez niego świadczenia pielęgnacyjnego.
Z tych też powodów skład orzekający nie podzielił wykładni prawa materialnego przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a podzielił pogląd wyrażony w m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2022 r. sygn. akt I OSK 1586/21, z dnia 26 lipca 2022 r. sygn. akt I OSK 1859/21, z dnia 3 sierpnia 2022 r. sygn. akt I OSK 211/21, z dnia 25 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 189/22, z dnia 3 lutego 2023 r. sygn. akt I OSK 630/22, z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt I OSK 656/22 oraz z dnia 22 lutego 2023 r. sygn. akt I OSK 703/22 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W konsekwencji należało uznać, że zarzuty dotyczące błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r. okazały się zasadne.
Biorąc powyższe pod uwagę i uznając jednocześnie, że istota sprawy została w tym przypadku dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny – na zasadzie art. 188 w zw. z art. 151 w zw. z art. 193 i w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt 1 sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na art. 207 § 2 p.p.s.a., mając na uwadze charakter sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło