I SA/Gl 1606/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-03-23
Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Wojciech Gapiński, Anna Rotter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Poczta Polska S.A. jako spółka akcyjna może być uznana za organ administracji publicznej w rozumieniu art. 124 § 1 K.p.a. i czy Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. jest uprawniony do wydawania postanowień w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat abonamentowych?Ratio decidendi
Poczta Polska S.A., mimo przekształcenia w spółkę akcyjną, nadal realizuje zadania publiczne wynikające z ustawy o opłatach abonamentowych i jest traktowana jako podmiot działający w imieniu państwa w zakresie egzekucji tych opłat. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. jest wierzycielem w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i jest uprawniony do wydawania postanowień w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oraz zażaleń na te postanowienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległych opłat abonamentowych. Skarżący podniósł zarzut nieistnienia obowiązku, argumentując m.in. ogłoszeniem jego upadłości oraz wyrejestrowaniem odbiorników RTV w 2013 r. Organ egzekucyjny (wierzyciel) częściowo uznał zarzut, uznając nieistnienie obowiązku za okres od stycznia 2016 r. do grudnia 2019 r. ze względu na ogłoszoną upadłość i ustalony plan spłaty, a oddalił go za okres od stycznia 2020 r. do lipca 2020 r. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Anna Rotter, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...]Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej: K.p.a.) w związku z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689, dalej także: u.o.a.) po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego uchylił w całości własne postanowienie z dnia [...]r. nr [...] i:
- uznał w części zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w pozycjach [...] tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] za okres od stycznia 2016 r. do grudnia 2019 r.,
- oddalił w części zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w pozycjach [...] tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] za okres od stycznia 2020 r. do lipca 2020 r.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przez A. S. (dalej: zobowiązany, strona, skarżący) przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] r. Tytuł ten obejmował na dzień [...] r. zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2016 r. do lipca 2020 r. w kwocie [...]zł, odsetki za zwłokę w kwocie [...]zł oraz koszty upomnienia w kwocie [...] zł.
Odpis tytułu wykonawczego wraz zawiadomieniem o zajęciu zostały doręczone zobowiązanemu przez organ egzekucyjny w dniu [...]r.
Pismem z dnia 27 kwietnia 2021 r. zobowiązany złożył zarzuty do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na czas rozpatrzenia zarzutu oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości. W uzasadnieniu podał, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. Wydział [...] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia [...]r., sygn. akt [...] została ogłoszona upadłość zobowiązanego jako osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej. Podniósł także, iż dochodzony abonament dotyczy sprzętu RTV używanego w mieszkaniu sprzedanym w 2013 r., w którym to roku wyrejestrował sprzęt RTV z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Obowiązek opłacania abonamentu wygasł więc w 2013 r., od tego czasu zobowiązany nie miał i nie użytkował żadnego stanowiącego jego własność sprzętu RTV podlegającego obowiązkowi opłaty abonamentu. Zadłużenie wobec Poczty Polskiej S.A. nie zostało ujęte w liście wierzycieli, gdyż zobowiązany nie brał istnienia tego zadłużenia pod uwagę.
Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. pismem z dnia 24 maja 2021 r. na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., przekazał Dyrektorowi Centrum Obsługi Finansowej zarzuty skarżącego z dnia 27 kwietnia 2021 r. celem wydania przez wierzyciela postanowienia.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. pismem z dnia 28 lipca 2021 r. wezwał skarżącego, na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. oraz zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a., do uzupełnienia braków formalnych, tj. przesłania kserokopii postanowienia Sądu Rejonowego dla W. , [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia [...] r., sygn. akt [...] o ogłoszeniu upadłości skarżącego jako osoby fizycznej, nieprowadzącej działalności gospodarczej. W odpowiedzi na to wezwanie zobowiązany przesłał kserokopie:
- postanowienia Sądu Rejonowego dla W. , Wydział [...] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia [...] r. sygn. akt [...] o ogłoszeniu upadłości strony jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej,
- postanowienia Sądu Rejonowego dla W. , Wydział [...] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia [...] r., sygn. akt [...], ustalające plan spłaty wierzycieli zobowiązanego.
Stanowisko wierzyciela w sprawie złożonego zarzutu zostało zawarte w postanowieniu Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...]r. nr [...], którym: uznał on w części zarzut nieistnienia obowiązku za okres od stycznia 2016 r. do października 2018 r. ujętego w tytule wykonawczym z dnia [...] r. nr [...], oddalił w części zarzut nieistnienia obowiązku za okres od listopada 2018 r. do lipca 2020 r. ujętego w tytule wykonawczym z dnia [...]r. nr [...]. W załączeniu do tego postanowienia przesłano stronie duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 3 września 2008 r.
Odnosząc się do wniesionego zarzutu nieistnienia obowiązku wierzyciel stwierdził, rejestracja odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych używanych pod adresem: al. [...], [...] W. , została zgłoszona na imię i nazwisko zobowiązanego. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. W chwili wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r, w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342) stronie został nadany indywidualny numer identyfikacyjny: [...].
Wyjaśniono także, iż abonament jest przypisany do osoby, a nie do adresu. Na abonencie spoczywa obowiązek aktualizacji danych, a w przypadku zaprzestania używania odbiorników - obowiązek dokonania ich wyrejestrowania. Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników i nie legitymuje się dokumentem potwierdzającym te okoliczności zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych.
Jednocześnie wierzyciel wskazał, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] r., sygn. akt [...] i ogłoszono upadłość zobowiązanego jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej.
Na podstawie ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1228, dalej: P.u.) wierzyciel zgłasza w ustalonym terminie wierzytelność do majątku upadłego dłużnika. Zgodnie z obowiązującą w prawie upadłościowym zasadą, zgłoszenie wierzytelności przez wierzyciela jest warunkiem wzięcia udziału w postępowaniu upadłościowym. Poczta Polska S.A. nie zgłosiła wierzytelności, w związku z czym zaległości w opłatach abonamentowych do dnia ogłoszenia upadłości nie podlegają zapłacie. Tytuł wykonawczy z dnia [...] r. nr [...] obejmuje zaległości za okres od stycznia 2016 r. do lipca 2020 r. W tym stanie rzeczy wierzyciel uznał częściowo zarzut nieistnienia obowiązku za okres od stycznia 2016 r. do października 2018 r., zaś oddalił go w odniesieniu do okresu od listopada 2018 r. do lipca 2020 r.
Nadto nadmieniono, że zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny w przypadku złożenia nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego przez zobowiązanego zarzutu na podstawie art. 33 § 2 pkt. 1-6 w sprawie egzekucji administracyjnej zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu. Przepisy art. 56 § 3, art. 57 § 1 i art. 58 stosuje się odpowiednio.
Pismem z dnia 6 września 2021 r. skarżący złożył zażalenie na postanowienie wierzyciela z dnia [...] r. nr [...] i wniósł o uchylenie tego postanowienia w całości i umorzenie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] oraz prowadzonego postępowania egzekucyjnego w całości.
W zażaleniu zobowiązany wskazał na:
1. naruszenie art. 146 ust. 3 P.u. z uwagi na informację przekazaną przez skarżącego w piśmie z dnia 27 kwietnia 2021 r. o postanowieniu Sądu Rejonowego dla W. , Wydział [...] Gospodarczy z dnia [...] r., sygn. akt [...] o upadłości strony jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej;
2. niedopuszczalność prowadzenia egzekucji do majątku skarżącego;
3. skutecznie dokonaną czynność wyrejestrowania odbiornika w 2013 r. z uwagi na sprzedaż mieszkania, pod którego adresem odbiornik był zarejestrowany oraz brak przechowywania dokumentu wyrejestrowania przez ponad 7 lat;
4. obowiązujący w dacie wydania ww. postanowienia Sądu o upadłości skarżącego przepis art. 59 § 1 u.p.e.a. obligujący organ do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] [...] uchylił w całości własne postanowienie z dnia [...] r. nr [...] i uznał w części zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w pozycjach [...] tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] za okres od stycznia 2016 r. do grudnia 2019 r.,
- oddalił w części zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w pozycjach [...] tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] za okres od stycznia 2020 r. do lipca 2020 r.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał na wstępie, że zażalenie należało uwzględnić, gdyż wierzyciel w zakresie zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku niewłaściwie ocenił materiał dowodowy i tym samym zajął błędne stanowisko w kwestii nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...]r. nr [...] .
Dalej wyjaśniono, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i opłatami abonamentowymi mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 tej ustawy opłaty abonamentowe pobiera się za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych przy domniemaniu, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Oznacza to, że każdy kto posiada odbiorniki radiowe i telewizyjne musi je zarejestrować i uiszczać abonament (jeżeli nie jest z tego obowiązku ustawowo zwolniony).
Wspomniana ustawa jest aktualnym aktem prawnym regulującym kwestie związane z opłatami za korzystanie z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i jako obowiązująca wskazywana jest w postępowaniach mających na celu wyegzekwowanie należności z tytułu opłat abonamentowych Nie oznacza to jednak, że postępowania nie mogą być wszczęte wobec osób zobowiązanych, które zarejestrowały odbiorniki przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. Obowiązująca wcześniej ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r. (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 805), i wydane w celu jej wykonania rozporządzenia, także nakładały na użytkowników odbiorników obowiązek ich rejestracji, wnoszenia opłat za korzystanie z nich oraz zgłaszania zmian mających wpływ na dokonaną rejestrację (np. aktualizacji danych adresowych, wyrejestrowania odbiorników, zgłoszenia uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych).
Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324).
W nawiązaniu do argumentacji zawartej w piśmie abonenta z dnia 27 kwietnia 2021 r., w której oświadczył on, że skutecznie dokonał czynności wyrejestrowania odbiornika w 2013 r., ale z oczywistych powodów nie przechowywał tego dokumentu przez ponad 7 lat tym bardziej, że w tym czasie zmieniał swoje miejsce zamieszkania, wierzyciel powołał się na wyrok NSA z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt I GSK 1518/19. Stwierdzono w nim, że zobowiązany, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku, powinien był jednak przedstawić dowody potwierdzające, ż obowiązek względem niego nie istnieje. W tej sytuacji to na nim ciążył obowiązek wykazania okoliczność znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. Wymagało to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika. W orzecznictwie administracyjnym zgodnie przyjmuje się, że ciężar dowodu ciąży na tym, kto z danego stanu wywodzi korzystne dla siebie skutki. (...) Konstrukcja powołanych wyżej uregulowań prawnych nakładających na abonenta obowiązek powiadamiania o zaprzestaniu używania odbiornika przesądza o obowiązku wykazania dokonania tego powiadamiania przez zobowiązanego (...) Tymczasem skoro zobowiązany nie przedstawił dowodów na dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem zarejestrowanego uprzednio odbiornika, a w dokumentacji wierzyciela również brak jest takiego dokumentu, nietrafne są sformułowane przez Sąd I instancji zarzuty naruszenia przez uczestnika postępowania przepisów postępowania dowodowego w tym zakresie (podobnie NSA w wyroku z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt I GSK 1779/20 oraz WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/G11020/17). Wyrejestrowanie odbiornika jest okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i to w interesie zobowiązanego było zabezpieczenie i przedstawienie dowodu na podnoszone w tym zakresie twierdzenia...".
Mając na uwadze powyższe wierzyciel wskazał, że skoro zgłoszona została rejestracja odbiorników (której zobowiązany nie zaprzecza), a kwestią sporną jest ich wyrejestrowanie (strona twierdzi, że formalności dokonała), to jedynie okazanie dowodu na okoliczność wyrejestrowania odbiorników RTV miałoby wpływ na stanowisko wierzyciela w zakresie zaległości abonamentowych wskazanych w tytule wykonawczym z dnia [...] r.
W tym miejscu zaznaczono, że minister właściwy do spraw łączności, w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji, określa w drodze rozporządzenia warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Doprecyzowanie przepisów dotyczących zgłaszania przez abonentów zmian formalno-prawnych, w tym aktualizacji danych adresowych oraz wyrejestrowania odbiorników, znajdowało/znajduje się w treści rozporządzeń, które są i były aktami wykonawczymi wydawanymi w celu realizacji ustaw. Ponadto zarówno w książeczkach radiofonicznych, jak i na ustalonych rozporządzeniami formularzach, znajdowało się pouczenie dla abonenta wskazujące jak należy postąpić w zakresie np. aktualizacji danych adresowych, czy wyrejestrowania odbiorników. Zatem każdy użytkownik odbiorników RTV miał dostęp do obowiązujących przepisów, a tym samym Poczta Polska S.A. spełniła wobec abonentów obowiązek informacyjny.
Zgodnie z treścią § 11 obowiązującego rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676) o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, użytkownik niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego przez złożenie, w placówce pocztowej operatora wyznaczonego, zgłoszenia wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika lub przesłanie przesyłką listową z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia. Formalności dopełnia się poprzez złożenie w placówce pocztowej "Zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych" bądź za pośrednictwem strony internetowej Poczty Polskiej S.A.: www.poczta-polska.pl
W okresie poprzedzającym zmiany związane z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r., o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym, jak również o zaprzestaniu używania odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego użytkownik powinien niezwłocznie powiadomić właściwą placówkę Poczty Polskiej poprzez złożenie "Formularza zgłoszenia zmiany danych" (zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązującego do 31 grudnia 2013 r. - Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342).
Nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być zatem następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiornika, czego jednak zobowiązany w 2013 r., jak i do chwili obecnej skutecznie nie dokonał, jak również nie przedstawił dowodu na tę okoliczność. Jedynie podjęcie w stosownym czasie przez abonenta właściwych i wymaganych przepisami prawa działań związanych z wyrejestrowaniem odbiorników i okazanie dokumentu potwierdzonego datownikiem placówki pocztowej miałoby wpływ na stanowisko wierzyciela.
Wierzyciel podał także, iż skoro zgłoszona została rejestracja odbiorników RTV używanych pod adresem Al. [...], [...] W. zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych przyporządkowany został stronie jako użytkownikowi odbiorników indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Zawiadomienie o nadaniu tego numeru skierowane zostało do abonenta w 2008 r. na adres, pod którym zamieszkiwał do dnia [...]r.
Wierzyciel podkreślił, że kwestia wyrejestrowania odbiorników przez stronę została zbadana w toku postępowania egzekucyjnego i stwierdzono jednoznacznie, iż Poczta Polska S.A. nie posiada dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania przedmiotowych odbiorników. Zobowiązany także takiego dokumentu nie przedstawił, co prowadzi do konkluzji, że postępowanie egzekucyjne w tym zakresie było zasadne.
Dalej wskazano, że nie bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy pozostaje postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] r., sygn. akt. [...] stwierdzające upadłość zobowiązanego jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, jak również postanowienie tego Sądu z dnia [...] r. o ustaleniu planu spłaty wierzycieli przez okres 36 miesięcy, w terminach do 20 każdego miesiąca, począwszy od pierwszego miesiąca kalendarzowego przypadającego po uprawomocnieniu się wskazanego postanowienia (co nastąpiło 25 lutego 2020 r.). W tym miejscu wierzyciel wskazał na treść art. 146 ust. 3 P.u., zgodnie z którym po ogłoszeniu upadłości nie można kierować egzekucji do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, natomiast bieżące wpływy oraz cały majątek powstały po dniu ogłoszenia upadłości nie wchodzi w skład masy upadłości, stąd też możliwe jest prowadzenie z niego egzekucji.
W ocenie wierzyciela oznacza to, że egzekucja świadczeń pieniężnych skierowana do składników masy upadłości jest niedopuszczalna niezależnie od tego czy chodzi o należność powstałą przed, czy po ogłoszeniu upadłości. Niemniej mowa w tym zapisie o składnikach wchodzących w skład masy upadłości, a zatem można przyjąć, iż dopuszczalne jest kierowanie egzekucji do majątku niewchodzącego w skład masy upadłości. W skład masy upadłości zgodnie z treścią art. 62 wchodzi majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty przez upadłego w toku postępowania upadłościowego jątkami przewidzianymi w art. 63-67a ww. ustawy (np. w art. 63 tejże ustawy wyłączenia dotyczą między innymi wynagrodzenia za pracę upadłego w części niepodlegającej zajęciu).
Jednocześnie zauważono, że art. 491 ust. 6 P.u. stanowi, że w okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego wierzytelności powstałych przed ustaleniem planu spłaty wierzycieli. Skoro zatem plan spłaty wierzycieli został ustalony w dniu 20 grudnia 2019 r, stąd można egzekwować należności powstałe po ustaleniu planu spłaty wierzycieli, a więc w tym przypadku od stycznia 2020 r. do lipca 2020 r. Zaznaczono przy tym, iż na dzień sporządzenia niniejszego postanowienia 36-miesięczny okres planu spłaty winien być realizowany, a więc zaległości powstałe przed styczniem 2020 r. w nie mogą być dochodzone w trakcie trwania planu spłaty wierzycieli.
W tym stanie rzeczy należało uznać za zasadny zarzut nieistnienia obowiązku za okres od stycznia 2016 r. do grudnia 2019 r., w którym to zakresie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast zarzut nieistnienia obowiązku za okres od stycznia 2020 r. do lipca 2020 r. należało oddalić.
W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi po pierwsze wskazał na wymóg określony w art. 124 § 1 K.p.a. i podniósł, że Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej jako jednostka organizacyjna operatora publicznego nie może być uznana za organ administracji publicznej, gdyż nie jest to organ wykonujący zadania z zakresu administracji publicznej, nie jest bowiem powołany do działania w imieniu Państwa. Zdaniem skarżącego dodanie w treści rozstrzygnięcia, że zaskarżone postanowienie wydał Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. nie zmienia faktu wydania zaskarżonego postanowienia z rażącym naruszeniem prawa.
Dalej skarżący wskazał, że postanowieniem Sądu z dnia [...]r. została ogłoszona jego upadłość. W tym samym postanowieniu Sad wezwał nieujawnionych w postępowaniu wierzycieli do zgłoszenia wierzytelności w terminie 30 dni na ręce sędziego-komisarza. O ogłoszeniu upadłości została zawiadomiona właściwa Izba Administracji Skarbowej. Obwieszenie o upadłości zobowiązanego zostało też opublikowane w Monitorze Sądowym i Gospodarczym wraz z wezwaniem wierzycieli upadłego do zgłaszania swoich wierzytelności w terminie 30 dni pod sygn. akt postępowania prowadzonego po ogłoszeniu upadłości – [...].
Wskazywane w zaskarżonym postanowieniu zadłużenie wobec Poczty Polskiej S.A. nie zostało zgłoszone do listy wierzycieli w postępowaniu upadłościowym wyłącznie z tego powodu, że zobowiązany nie brał tego zadłużenia pod uwagę. W 2013 r. skarżący wyrejestrował bowiem tzw. książeczkę RTV. Nie miał więc obowiązku zapłaty jakichkolwiek należności wobec Poczty Polskiej S.A. Abonament objęty zaskarżonym postanowieniem dotyczy sprzętu RTV używanego przez skarżącego w sprzedanym w 2013 r. mieszkaniu. W tym też roku, skarżący w związku ze zbyciem mieszkania "wyrejestrował sprzęt RTV z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej". Obowiązek opłacania opłaty abonamentowej wygasł więc w 2013 r. i od tego czasu zobowiązany nie miał i nie użytkował stanowiącego jego własność żadnego sprzętu RTV podlegającego obowiązkowi abonamentowemu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.) podlegało postanowienie z dnia [...]r., którym wierzyciel uchylił w całości własne postanowienie z dnia [...]r. i uznał w części zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w pozycjach [...] tytułu wykonawczego z [...]r. nr [...] za okres od stycznia 2016 r. do grudnia 2019 r. oraz oddalił w części zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w pozycjach [...] tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] za okres od stycznia 2020 r. do lipca 2020 r.
Szczegółowy zakres przedmiotowy kontroli sądowoadministracyjnej został sformułowany w art. 3 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem, nadanym przez art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r., zmieniającej p.p.s.a. (Dz. U z 2019 r., poz. 2070), które weszło w życie z dniem 30 lipca 2020 r., sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Warto w tym miejscu zauważyć, że przed nowelizacją przepis nie dopuszczał zaskarżenia postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Aktualnie przepis nie przewiduje wyłączeń tego rodzaju. W niniejszej sprawie została złożona skarga na postanowienie wierzyciela w przedmiocie oddalenia zgłoszonego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu nieistnienia obowiązku. Z racji tego, że wniesienie skargi nastąpiło po dacie wspomnianej wyżej nowelizacji, nie ulega wątpliwości, że jest ona dopuszczalna i jako taka podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd.
Rozpoznanie skargi ze względu na istotę podniesionych w niej kwestii rozpocząć należy od wskazania (za wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 13 października 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1615/20, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że art. 7 u.o.a. zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe – a zatem Poczta Polska S.A., zaś nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 u.o.a.). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości, jak dla zaległości podatkowych (art. 7 ust. 4 u.o.a.). Ustawodawca wskazał również, że inicjatorem postępowania egzekucyjnego jest kierownik jednostki Poczty Polskiej, wydający także, w razie stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, decyzję mocą której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę karną (art. 7 ust. 5 i 6 u.o.a.). W art. 7 ust. 10 u.o.a. ustawodawca zawarł upoważnienie dla ministra właściwego do spraw łączności, by - w porozumieniu z KRRiT - określił rozporządzeniem, jednostki Poczty Polskiej (operatora wyznaczonego) przeprowadzające kontrolę wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu oraz wzór upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych. Upoważnienie to wykonał Minister Infrastruktury, wydając rozporządzenie z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz.U. poz. 1116, ze zm.). Obecnie jest to rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz.U. z 2013 r., poz. 1140). Zgodnie z § 2 tego aktu, jednostką Poczty Polskiej S.A. uprawnioną do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu za ich używanie jest Centrum Obsługi Finansowej. Zatem, to Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. jest wskazanym w art. 7 ust. 5 u.o.a. organem uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.
Tym samym to Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. jest wierzycielem w rozumieniu art. 1a pkt 13 u.p.e.a. Stanowisko takie wyraził także Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08 (OTK-A 2010/3/22; pkt 3.3.2.). W orzeczeniu tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził także, iż publicznoprawny charakter abonamentu i wyraźne upoważnienie do żądania wykonania obowiązku uzasadniają pogląd, że art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej zawiera normę szczególną, ustanawiając wyjątek od normy ogólnej, wynikającej z art. 3 u.p.e.a (lex specialis). Przesądza to, zdaniem Trybunału, o dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej, w celu wyegzekwowania obowiązku uiszczenia zaległego abonamentu rtv bez konieczności wydawania decyzji czy postanowienia, a jedynie na podstawie przepisu prawa i to pomimo tego, że obowiązek uiszczania abonamentu rtv nie mieści się w zakresie administracji rządowej. Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyżej wyroku wypowiedział się także w kwestii uprawnień władczych Poczty Polskiej, będącej spółką prawa handlowego. Stwierdził bowiem m.in., że "sam wybór Poczty Polskiej jako podmiotu odpowiedzialnego za rejestrację odbiorników i egzekwowanie wpływów z abonamentu nie wywołuje zastrzeżeń co do dopuszczalności takiego uregulowania, ani nie wyklucza skuteczności podejmowanych działań." Wykonywanie zadań publicznych może być bowiem zlecane różnorodnym podmiotom spoza administracji, także spółkom prawa handlowego. Działanie podmiotu niebędącego organem administracji traktowane jest jako działanie państwa (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Bk 365/12).
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. jest zatem, jako wierzyciel, uprawniony do zajęcia stanowiska na podstawie art. 34 u.p.e.a. w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Ten sam organ rozpoznaje także, na podstawie art. 17 § 1a u.p.e.a., zażalenie na postanowienie wydane w pierwszej instancji (por. postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2021 r., sygn. akt I GSK 547/21).
W niniejszej sprawie zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji orzekał właśnie Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. Przy czym w pierwszej instancji postanowienie zostało wydane z upoważnienia piastuna wskazanego organu, przez pracownika zajmującego stanowisko ds. obsługi i dystrybucji. W związku z tym warto zaznaczyć, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowym panuje pogląd, że decyzja czy postanowienie podpisane "z upoważnienia organu", na zewnątrz jest decyzją tego organu, który udzielił upoważnienia (por. uchwała NSA z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03). W drugiej instancji orzekał już osobiście Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A.
Odnośnie przekształcenia się Poczty Polskiej w spółkę akcyjną wskazać należy, że z dniem 1 września 2009 r. na mocy ustawy z dnia 5 września 2008 r. o komercjalizacji przedsiębiorstwa użyteczności publicznej Poczta Polska (Dz. U. Nr 180, poz. 1109) nastąpiło przekształcenie dotychczasowego przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną o nazwie Poczta Polska Spółka Akcyjna, w której Skarb Państwa jest jedynym akcjonariuszem. W wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego, nie nastąpiło utworzenie nowego podmiotu prawnego, a wyłącznie zmiana kształtu prawnego podmiotu już istniejącego. Na tym etapie dochodzi jedynie do zmiany formy organizacyjnej przy zachowaniu ciągłości działalności gospodarczej, a nie zbycia przedsiębiorstwa na rzecz innego podmiotu. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 2 tej ustawy, spółka wstąpiła we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem była Poczta Polska, bez względu na charakter prawny tych stosunków, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. W tym znaczeniu jest ona sukcesorem pod tytułem ogólnym, czyli w drodze jednej czynności, jaką jest rejestracja spółki przez sąd rejestrowy, wchodzi ona w ogół praw i obowiązków przedsiębiorstwa państwowego. W konsekwencji wierzyciele i dłużnicy przedsiębiorstwa państwowego stają się z mocy prawa wierzycielami i dłużnikami spółki, spółka zaś odpowiada za wszelkie zobowiązania. Poczta Polska jako spółka akcyjna należąca do Skarbu Państwa, nadal pozostaje podmiotem realizującym zadania publiczne wynikające z ustawy o opłatach abonamentowych.
Niezasadny jest zatem, jak wykazano, podniesiony w skardze zarzut rażącego naruszenia art. 124 § 1 K.p.a., zgodnie z którym postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Wymogi te zostały w niniejszej sprawie spełnione.
Przystępując w dalszej kolejności do merytorycznej analizy niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej stanowią podstawowy środek służący ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. wnosi się je do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują z kolei przepisy art. 34 u.p.e.a.
Poprzez wniesienie zarzutu zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego, w stosunku do którego obowiązuje generalne domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (por.: P. M. Przybysz, Komentarz do art. 33 u.p.e.a., [w:] P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, WKP 2021).
Jak stanowi art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości lub części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zaprezentowane wyżej przesłanki tworzą katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty znajdujące oparcie w jednej z wymienionych przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez wierzyciela i następnie organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki NSA: z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1244/10; z dnia 3 grudnia 2013 r., z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2594/13).
W niniejszej sprawie skarżący podniósł zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.).
Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, iż skarżący zarejestrował na swoje nazwisko odbiornik radiowy i telewizyjny pod adresem: W. , [...].
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 z późn. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie.
Według Trybunału Konstytucyjnego abonament RTV to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa" (por. wyrok TK z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt K 2/03, OTK-A 2004/8/83 oraz wyrok z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, OTK-A 2010/3/22). Analiza przepisów u.o.a. (art. 2 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 i 4) wskazuje, że pobór abonamentu RTV odbywa się na zasadzie tzw. samoobliczenia - obowiązek uiszczania, wysokość oraz termin zapłaty opłaty abonamentowej wynika wprost z przepisów tej ustawy. Tryb decyzyjny ustawodawca zastrzegł jedynie w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 7 ust. 6-7 wskazanej ostatnio ustawy). Trybunał Konstytucyjny uznał również, że ustalanie wysokości należnego abonamentu, czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek.
W świetle powołanych powyżej przepisów ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązek ponoszenia opłat za używanie odbiorników RTV ciąży na osobie od momentu ich zarejestrowania.
Zatem jeśli bezsporne jest – tak jak w niniejszej sprawie - dokonanie rejestracji odbiornika telewizyjnego, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. m.in. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 650/14, z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 518/14; z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 376/13 oraz WSA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Po 57/14).
Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika zawarte w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r., poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r., poz. 1342); oraz §11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym powyżej wyroku z dnia 16 marca 2010 r.
Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 29 października 2021 r., sygn. akt I GSK 637/21 konstrukcja powołanych wyżej uregulowań prawnych nakładających na abonenta obowiązek powiadamiania o zaprzestaniu używania odbiornika przesądza o obowiązku wykazania dokonania tego powiadamiania przez zobowiązanego, a obowiązek ten nie może być przerzucany na wierzyciela. Wyrejestrowanie odbiornika jest okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i to w interesie zobowiązanego jest zabezpieczenie i przedstawienie dowodu na podnoszone w tym zakresie twierdzenia.
Bezsporne jest, że w niniejszej sprawie skarżący nie przedłożył dowodu wyrejestrowania odbiorników RTV, czego winien był dokonać niezwłocznie po zaprzestaniu ich używania (co według oświadczenia strony miało nastąpić w 2013 r.). Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że skutków zarejestrowania odbiornika i niewyrejestrowania go w opisany powyżej sposób nie niweczą takie okoliczności jak: wykazanie, że abonent nie jest już właścicielem nieruchomości, względnie nie zamieszkuje pod adresem, pod którym zarejestrował odbiornik. Obowiązek w zakresie opłat abonamentowych nie wynika bowiem z domniemania odbioru programu poprzez odbiornik zlokalizowany pod określonym adresem. Wiąże się on z osobą abonenta, a nie korzystania z odbiornika usytuowanego w konkretnym lokalu.
Jak więc wykazano powyżej nie zaistniały okoliczności wynikające z u.o.a., które skutkowałyby nieistnieniem obowiązku uiszczania opłat abonamentowych przez skarżącego. Uwzględnienie w części jego zarzutu wynikało z regulacji zawartych w P.u., które organ prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie.
W aktach sprawy znajdują się postanowienie Sądu Rejonowego dla W. , Wydział [...] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia [...] r. sygn. akt [...] o ogłoszeniu upadłości strony jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej oraz postanowienie Sądu Rejonowego dla W., Wydział [...] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia [...] r., sygn. akt [...] , ustalające plan spłaty wierzycieli zobowiązanego na okres 36 miesięcy. Zgodnie z art. 491 15 ust. 6 P.u. w okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego wierzytelności powstałych przed ustaleniem planu spłaty wierzycieli, z wyjątkiem wierzytelności wynikających z zobowiązań, o których mowa w art. 49121 ust. 2 (przedmiotowe należności nie są objęte tym wyłączeniem). Zasadnie zatem uznano zarzut nieistnienia obowiązku za okres od stycznia 2016 r. do grudnia 2019 r., a oddalono go za okres od stycznia 2020 r. do lipca 2020 r.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę, której zarzuty okazały się bezpodstawne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło