II SAB/Bk 19/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. Z. na bezczynność Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w P. w przedmiocie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w P. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2021 r. w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w P. na rzecz skarżącego P. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargą złożoną [...] stycznia 2022r. (data nadania w placówce pocztowej) P. Z. zarzucił Dyrektorowi Gminnego Ośrodka Kultury w P. bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek złożony [...] listopada 2021r. We wniosku tym skarżący zwrócił się o udzielenie następujących informacji dotyczącej obiektu sportowego i jego zaplecza: 1. Czy Gminny Ośrodek Kultury w P. (GOK) zatrudnia obecnie osobę odpowiedzialną za bieżący nadzór nad obiektem sportowym oraz jaki jest jej szczegółowy zakres obowiązków i pracy? 2. Jeśli taka osoba nie jest zatrudniona, to kto przeprowadza konserwację obiektu sportowego i terenów zielonych na obiekcie sportowym oraz kto obsługuje na co dzień obiekty sportowe (boisko i bieżnia, korty tenisowe, sanitariaty, oświetlenie, trawniki? 3. Jakie nakłady finansowe przeznaczył GOK w P. na administrację i konserwację obiektów sportowych oraz zaplecza sportowego znajdującego się pod jego zarządem i administracją w latach 2015-2021? Proszę o podanie konkretnych kwot i na co zostały przeznaczone z rozbiciem na lata. 4. Czy pobierane są opłaty za użytkowanie kortu tenisowego? Jeśli tak, to proszę podać zagregowane kwoty kolejno na lata 2015-2021. 5. Jakie działania zamierza podjąć Gminny Ośrodek Kultury w P. celem poprawienia fatalnego stanu obiektów sportowych? 6. Dlaczego obiekty nie są oświetlone na czas przebywania użytkowników i kto podejmuje taką decyzję oraz na jakich przesłankach została ona oparta? 7. Dlaczego na korcie tenisowym nie ma ławek dla korzystających z tego obiektu? 8. Dlaczego utrudniony jest dostęp do sanitariatów (nigdy nie są otwarte), co uniemożliwia korzystającym z obiektu sportowego załatwienie podstawowych potrzeb fizjologicznych? Kto podjął taką decyzję i na jakich przesłankach została ona oparta? Podał, że wskutek bezczynności organu nastąpiło naruszenie: - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w związku z nieudostępnieniem mu informacji publicznej; - art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej: "u.d.i.p.").- w związku z niezrealizowaniem wniosku w terminie wynikającym z tych przepisów. Pismem z [...] marca 2022 r. organ odnosząc się do wniosku skarżącego z [...] listopada 2021 r. udzielił odpowiedzi na pytania 1 – 4 oraz stwierdził, że informacje objęte pytaniami 5 – 8 nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w P. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że większość zadanych we wniosku pytań nie stanowi informacji publicznej. Wyjaśnił, że Gminny Ośrodek Kultury w P. jest bardzo małą jednostką, zatrudniająca siedmiu pracowników, mającą w nadzorze m.in. obiekty sportowe, świetlice gminne, plaże gminne. Wniosek skarżącego wpłynął zaś w czasie obowiązywania na części terytorium Gminy stanu wyjątkowego, związanego z kryzysem migracyjnym na granicy państwa. GOK skierował wszystkie swoje środki osobowe i rzeczowe na zapewnienie właściwego pobytu na terenie gminy policjantom oraz żołnierzom Wojska Polskiego i innych służb. Głównym zadaniem było zapewnienie zakwaterowania, miejsc do wykonywania czynności służbowych oraz zapewnienie wyżywienia. Wniosek skarżącego "zawieruszył się", a bezczynność nie wynikała ze złej woli organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) zgodnie z którym w trybie uproszczonym może być rozpoznana sprawa, w której przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem do bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej doszło, gdyż załatwienie wniosku nastąpiło z naruszeniem ustawowego terminu do udostępnienia informacji publicznej i już po złożeniu skargi, co czyniło bezprzedmiotowym wyłącznie zobowiązanie do załatwienia wniosku, ale obligowało sąd do merytorycznej oceny stanu bezczynności. W ocenie Sądu, informacje objęte wnioskiem skarżącego złożonym w dniu [...] listopada 2021r. do Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w P., mieściły się w zakresie przedmiotowo- podmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2020r., poz. 2176 ze zm, zwana dalej u.d.d.i.p.). Zakres podmiotowy stosowania ustawy określa art. 4, zgodnie z którym do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w szczególności, między innymi, organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, jeżeli posiadają taką informację. O tym, czy dany podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, decyduje wykonywanie przez niego zadań mających charakter publiczny. Jak wynika ze statutu Gminy P., Gminny Ośrodek Kultury w P. jest jednostką organizacyjną tej Gminy. Jednostka ta została powołana w celu realizacji zadań o charakterze publicznym, dysponując w tym celu majątkiem publicznym. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (vide, między innymi: wyrok WSA w Gliwicach z 3 września 2007r. sygn. IV SAB/Gl 28/07). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. udostępnieniu podlega więc informacja o majątku publicznym, stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja o podmiotach zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej i zasadach ich funkcjonowania, a w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Przy wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej należy się kierować treścią art. 61 Konstytucji RP, przewidującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, jest przyznane każdemu, a od osoby wykonującej to prawo nie jest wymagane wykazywanie interesu prawnego lub faktycznego (vide: art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). Nie ulega wątpliwości, że informacje objęte wnioskiem strony skarżącej złożonym w dniu 17 listopada 2021r. w punktach 1 - 4 odnosiły się bezpośrednio do zadań publicznych wykonywanych przez Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w P.. Pytania dotyczyły bowiem nadzoru nad mieniem sportowym będącym w zarządzie Ośrodka, kompetencji i obowiązków osób w nich zatrudnionych, dysponowania majątkiem. Zauważyć należy, że nie było przez organ kwestionowane powiązanie treści tych pytań z realizowanymi zadaniami publicznymi. Słusznie natomiast stwierdził organ, że dane objęte wnioskiem w punktach 5 – 8 nie stanowią informacji publicznej. Pytania te mają raczej charakter postulatów i skarg na niewłaściwe, zdaniem wnioskującego, zarządzanie obiektem sportowym znajdującym się na terenie Gminy. Wpisują się one w politykę zarządzania gminą i mogą być formułowane w innym trybie niż dostęp do informacji publicznej (np. poprzez wnioski na sesjach Rady Gminy). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej ma odpowiedzieć na wniosek na tyle szybko, na ile pozwalają mu siły i środki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od otrzymania wniosku. Ustawowy maksymalny termin do udzielenia odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku skarżącego z [...] listopada 2021r. mijał [...] grudnia 2021r. Bezspornym jest, że informacja publiczna stanowiąca odpowiedź na pytania objęte wnioskiem została udostępniona stronie pismem z [...] marca 2022r. tj. z ponad trzymiesięcznym opóźnieniem. Załatwienie sprawy z wniosku skarżącego nastąpiło przy tym już po złożeniu skargi do sądu administracyjnego, co uzasadnia stwierdzenie, że do bezczynności organu doszło. W sytuacji bowiem załatwienia sprawy po wniesieniu skargi na bezczynność organu, sąd umarza postępowanie wyłącznie w zakresie przewidzianego art. 149 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, środka w postaci zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Nie zwalnia to jednak sądu z obowiązku orzekania, czy do bezczynności organu (lub przewlekłości postępowania organu) doszło stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani od oceny charakteru bezczynności lub przewlekłości postępowania stosownie do treści art. 149 § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie dopatrzył się rażącego charakteru bezczynności organu. Samo przekroczenie terminu załatwienia sprawy nie świadczy o rażącym charakterze opóźnienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych jako rażąco naruszająca prawo jest traktowana bezczynność organu w stanie, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności (vide wyroki NSA: z 21 lipca 2017r. sygn. I OSK 2808/15 i z 8 lipca 2015r. sygn. I OSK 237/15). Bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności usprawiedliwiające bezczynność (vide: wyrok NSA z 8 lipca 2015r. sygn. I OSK 1514/14). Charakter rażący ma bezczynność o znamionach "wyjątkowej" (vide: wyrok NSA z 26 lutego 2016r. sygn. I OSK 2451/14). O "rażącym naruszeniu prawa" w postaci bezczynności może świadczyć zlekceważenie wnioskodawcy i jego żądania (vide wyroki NSA: z 6 września 2016r. sygn. I OSK 296/15 i z 26 lutego 2016r. sygn. I OSK 2451/14). W okolicznościach niniejszej sprawy należy mieć na uwadze, że opóźnienie w załatwieniu wniosku skarżącego było trzymiesięczne, co jednak w przedstawionych przez organ okolicznościach tj. w czasie obowiązywania na części terytorium Gminy stanu wyjątkowego, związanego z kryzysem migracyjnym na granicy państwa, skierowaniem w związku z tym przez GOK w P. wszystkich środków osobowych i rzeczowych na zapewnienie właściwego pobytu na terenie gminy policjantom oraz żołnierzom Wojska Polskiego i innych służb, należy uznać za nienadmierne i usprawiedliwione. Brak przymiotu rażącego naruszenia prawa przy stwierdzonej bezczynności organu wykluczył orzekanie z urzędu o nałożeniu grzywny, a strona o nałożenie grzywny nie wnosiła. Na marginesie należy wskazać, że skarżący ubiegał się o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Gminnego Ośrodka Kultury w P. za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność. W kwestii tej Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł postanowieniem z 15 kwietnia 2002 r. w sprawie o sygn. II SO/Bk 8/22. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji (art. 149 § 1 pkt 1, pkt 3, § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Konsekwencją uwzględnienia skargi było – stosownie do treści art. 200 w związku z art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, na które złożył się jedynie wpis od skargi (100 złotych).