I FSK 507/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-05-17

Skład orzekający: Arkadiusz Cudak, Artur Mudrecki, Marek Kołaczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik wykazał należytą staranność przy zawieraniu transakcji, jeśli nabył towar od podmiotów, które faktycznie nie prowadziły działalności gospodarczej, a płatności dokonywano gotówką od osób nieznanych?
Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, jeśli nabył towar od podmiotów, które nie prowadziły rzeczywistej działalności gospodarczej, a sam nie dochował należytej staranności przy zawieraniu transakcji. Sama weryfikacja rejestracji kontrahenta jako podatnika VAT nie jest wystarczająca, jeśli podatnik nie upewnił się co do tożsamości osób reprezentujących kontrahenta i rzeczywistego charakteru transakcji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przez K.B. od faktur wystawionych przez spółki W.M. i M. Organy podatkowe uznały, że spółki te nie prowadziły rzeczywistej działalności gospodarczej, a Skarżąca nie dochowała należytej staranności przy zawieraniu transakcji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie początkowo uchylił decyzję organu, uznając brak wykazania "złej wiary" Skarżącej, jednak NSA uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Następnie WSA oddalił skargę, a NSA w niniejszym orzeczeniu oddalił skargę kasacyjną Skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną K.B. Zasądzono od K.B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Artur Mudrecki (sprawozdawca), Sędzia NSA Marek Kołaczek, Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2022 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 1089/20 w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 27 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2012 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K.B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji Wyrokiem z 30 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1089/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K.B. (dalej: Strona lub Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: Dyrektor IAS) z 27 października 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2012 r. 2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji stan faktyczny 2.1. Decyzją z 29 czerwca 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. (dalej: Naczelnik US) rozliczył Stronie podatek VAT za wskazane na wstępie miesiące w sposób odmienny niż przez nią zadeklarowany. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że Skarżąca dokonała bezpodstawnego odliczenia podatku naliczonego z wystawionych przez spółki z o.o. W.M. oraz M. faktur dokumentujących sprzedaż na rzecz Strony odzieży i obuwia. 2.2. Dyrektor IAS, po rozpatrzeniu odwołania Strony, decyzją z 27 października 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił ocenę, że Spółki, które wystawiły faktury były podmiotami nieprowadzącymi rzeczywistej działalności gospodarczej. Zasadnie więc Naczelnik US uznał, że zastosowanie w sprawie winien mieć art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054 ze zm.; dalej: ustawa o VAT). W ocenie Dyrektora IAS, Skarżąca dysponowała obiektywnymi przesłankami wystarczającymi do powzięcia wiedzy (podejrzenia), że uczestniczy w transakcjach, których zasadniczym celem było dokonanie oszustw podatkowych. 2.3. Wyrokiem z 29 stycznia 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 153/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - po rozpoznaniu skargi Strony - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika US i umorzył postępowanie podatkowe w sprawie. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, że były podstawy do uznania, że wystawcy faktur nie prowadzili rzeczywistej działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu, skoro w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie zostało wykazane, że Skarżąca była czynnym uczestnikiem procesu wprowadzania do obrotu "pustych faktur", to organy podatkowe były obowiązane wykazać jej "złą wiarę". Organ nie sprostał temu obowiązkowi. W konsekwencji przedwczesne okazało się zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT i pozbawienie Skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z zakwestionowanych faktur ze względu na przyjęcie, że działała ona w złej wierze. 2.4. Na skutek skargi kasacyjnej Dyrektora IAS Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 stycznia 2020 r. sygn. akt I FSK 2063/19 uchylił ww. wyrok WSA w Warszawie w całości i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Zdaniem NSA, zasadne okazały się podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 lit. a i lit. c i § 3 w związku z art. 135 P.p.s.a. NSA zgodził się z organem, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a. Uzasadnienie to jest bowiem we wskazanym w skardze kasacyjnej zakresie wewnętrznie sprzeczne, nie zawiera też wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w odniesieniu do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenia postępowania podatkowego. Ponadto uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera sprzeczności także odnośnie do tego, czy wystawcy zakwestionowanych faktur faktycznie prowadzili działalność gospodarczą. W kwestii odliczenia przez Skarżącą podatku naliczonego, NSA skonstatował, że w sprawie nie było sporne to, że Skarżąca nabyła towar. Z ustaleń dokonanych przez organy wynika natomiast, że towaru tego Skarżąca nie mogła nabyć od wystawców faktur, gdyż firmy te faktycznie działalności gospodarczej nie prowadziły. W takiej sytuacji dla oceny, czy Skarżącej przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego istotne było ustalenie i ocena, czy Skarżąca dokonała należytej staranności przy zawieraniu tych transakcji. Zdaniem NSA, w okolicznościach, w których zawierane były kwestionowane transakcje, wbrew temu co przyjął Sąd pierwszej instancji, nie można przypisać Skarżącej działania w dobrej wierze. Wobec powyższego NSA zgodził się z Dyrektorem IAS, że nie ma uzasadnienia stanowisko Sądu pierwszej instancji, by organ odwoławczy z naruszeniem art. 191 O.p. błędnie przyjął, że Skarżąca nie wykazała się w tym przypadku należytą starannością. 3. Uzasadnienie wyroku z 30 czerwca 2020 r. Sądu pierwszej instancji 3.1. Sąd, ponownie rozpoznając sprawę, oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.). 3.2. Sąd - odnosząc się do wyroku NSA z dnia 10 stycznia 2020 r., sygn. akt I FSK 2063/19 - nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej tym orzeczeniem. 3.3. W konsekwencji, w ocenie Sądu, w zaistniałym sporze rację należało przyznać organom podatkowym. Niewątpliwe bowiem zakwestionowane faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, w tym znaczeniu, że sprzedawcą towarów zafakturowanych na Skarżącą nie mogły być podmioty widniejące na fakturach (wskazywał na to zgromadzony materiał dowodowy co znajdowało potwierdzenie w decyzjach wydanych przez Naczelnika Trzeciego [...] Urzędu Skarbowego w R.: - wobec W. M. z 31 marca 2014 r. w zakresie podatku VAT za okres od VIII 2012 r. do III 2013 r., w której wskazano, że faktury zakupu, na których widniały nazwy X. sp. z o.o., O. sp. z o.o., T. były dokumentami nierzetelnymi, wystawionymi przez podmioty nieprowadzące w rzeczywistości działalności gospodarczej, których aktywność ograniczała się jedynie do drukowania faktur nieodzwierciedlających faktycznych zdarzeń gospodarczych, zatem W. M. w okresie objętym kontrolą nie dokonywała sprzedaży towarów na podstawie wystawionych faktur na rzecz podmiotów wymienionych w rejestrach sprzedaży VAT za cały okres objęty kontrolą; - wobec M. z 8 stycznia 2016 r. na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT). 3.4. Zdaniem Sądu, w sprawie organy zasadnie przyjęły również, że Skarżącej nie można przypisać dochowania należytej staranności w relacjach z kontrahentami. Skarżąca przed rozpoczęciem współpracy ze wskazanymi kontrahentami nie zwróciła się do właściwego urzędu skarbowego o potwierdzenie, czy W. M. i M. są zarejestrowane jako podatnicy VAT czynni lub zwolnieni. Skarżąca w istocie nie sprawdziła wiarygodności tychże firm a "zadowoliła się" jedynie okazanymi jej dokumentami dotyczącymi rejestracji tych firm. Przede wszystkim jednak z materiału dowodowego wynika, że Skarżąca nie podjęła żadnych działań w celu upewnienia się, że osoby rzekomo reprezentujące W. M. i M. są faktycznie do tego uprawnione. Skarżąca nie przedstawiła, poza fakturami, innych dowodów dokonania na jej rzecz dostaw towarów, tj. brak np. dokumentów WZ potwierdzających wydanie towaru, brak pisemnych zleceń, korespondencji handlowej itp. Nie bez znaczenia w sprawie jest również to, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że płatności za towar były dokonywane gotówką. Na podstawie przedłożonych do kontroli dowodów wpłat KP nie można stwierdzić, kto w imieniu W. M. i M. wystawiał te dowody oraz kto przyjmował gotówkę, gdyż w miejscu "wystawił" oraz "kwotę przyjął" brak jest imienia i nazwiska tej osoby. Sąd zgodził się Dyrektorem IAS, że Skarżąca dokonując transakcji w halach targowych w W. od osób zagranicznych, powinna dochować szczególnej staranności w celu upewnienia się, że dokonywane przez nią transakcje nie wiążą się z popełnieniem przestępstwa przez podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu, czyli upewnić się co do jego wiarygodności. Skarżąca natomiast w istocie nie wiedziała z kim dokonywała transakcji, bowiem za wystarczające uznała podawanie się przez nieznaną jej osobę, słabo komunikującą się w języku polskim za szefa firmy, odstępując nawet od weryfikacji tożsamości tej osoby. 3.5. Podsumowując, mając na uwadze dokonane w sprawie ustalenia, a przede wszystkim stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z 10 stycznia 2020 r., sygn. akt I FSK 2063/19, w ocenie Sądu pierwszej instancji, prawidłowy był wyprowadzony przez organy podatkowe wniosek, że w przypadku Skarżącej nie można mówić o zachowaniu należytej staranności kupieckiej. W efekcie postawiony w skardze zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, nie zasługiwał na uwzględnienie. 4. Skarga kasacyjna oraz odpowiedź na skargę kasacyjną 4.1. Skarżąca, zaskarżając powyższy wyrok w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. 4.2. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 125 § 1 O.p. przez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niewzbudzający zaufania podatnika do organów podatkowych, nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, błędne ustalenie stanu faktycznego oraz błędną ocenę dowodów; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 187 § 1 O.p. przez: - pominięcie okoliczności dysponowania przez Skarżącą potwierdzeniami zapłaty gotówkowej za towar zakupiony od M. i W.M.; - pominięcie, iż Skarżąca zarówno podczas pierwszego przesłuchania jak i podczas przesłuchania uzupełniającego wskazywała, iż albo samodzielnie albo poprzez współpracowników dokonywała zapłaty za nabyty towar; - pominięcie, że Skarżąca przekazywała zapłatę za nabyty towar po uprzednim sprawdzeniu tego towaru; - brak ustalenia, czy Skarżąca miała świadomość o nierzetelności zakwestionowanych przez organy podatkowe dostawców lub mogła mieć taką świadomość dochowując należytej staranności; - odstąpienie przez organy od rzetelnego, w pełni wyjaśniającego przesłuchania Skarżącej oraz osób z nią współpracujących; - gromadzenie przez organy dowodów jedynie w taki sposób, aby mogły one świadczyć, że Skarżąca miała świadomość lub mogła mieć świadomość o ewentualnym nieprawidłowym działaniu kontrahentów; - gromadzenie nieistotnych dowodów, wyłącznie na okoliczność tzw. "pustych faktur", w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego, a zwłaszcza przesłuchań świadków wyraźnie wynika, że transakcje miały miejsce; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 191 O.p. przez dowolną ocenę dowodów wyrażającą się: - bezzasadnym odmówieniem wiarygodności i należnej mocy dowodowej dowodom przedstawionym przez Skarżącą w toku całego postępowania, w tym jej wyjaśnieniom, dowodom z dokumentów, a przede wszystkim dowodom z zeznań świadków, z których wynika, że płatności za dostarczone towary były dokonywane; - jednokierunkową ocenę materiału dowodowego sprawy, której celem było udowodnienie założonych przez organy na wstępie postępowania niekorzystnych tez, tj. dowolne ustalenie, że kontrahenci jako wystawcy zakwestionowanych faktur nie prowadzili działalności gospodarczej, gdyż nie mieli magazynów, pracowników, środków transportu, w sytuacji gdy zgodnie z wyrokiem TSUE w sprawie M. okoliczność ta jest nieistotna dla rozstrzygnięcia czy Skarżąca miała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła mieć świadomość o ewentualnej nierzetelności kwestionowanych dostawców; - przyjęciem przez organy, że Skarżąca nie miała zawartych umów z dostawcami, gdyż nie były one zawarte na piśmie, w sytuacji gdy z obowiązujących przepisów wyraźnie wynika, iż nie jest wymagana dla swej skuteczności konieczność zawierania umów sprzedaży na piśmie; - przyjęciem, że wyjaśnienia Skarżącej i świadków są rzekomo sprzeczne; - uznaniu przez organy, że Skarżąca nie zapłaciła za nabycie towarów o wartości przekraczającej 15.000 Euro z uwagi na to, iż Skarżąca dokonywała płatności gotówką; - pominięciem przez organy okoliczności, iż Skarżąca miała możliwość zwrotu towaru złej jakości, wymiany takiego towaru lub obniżki ceny; - nieprawidłowym ustaleniu przez organy, że Skarżąca mogła wiedzieć o ewentualnym firmanctwie kontrahentów, ponieważ sprawdzała te podmioty przed podjęciem współpracy; - nieprawidłowym i sprzecznym z zebranym materiałem dowodowym ustaleniu, że u Skarżącej nie było procedury weryfikacji dostawców, podczas gdy taka procedura funkcjonowała i była realizowana przez Skarżącą (zawsze żądała od dostawców oświadczeń lub zaświadczeń o rejestracji jako podatnika VAT czynnego oraz zaświadczeń dot. posiadania przez dostawców nr NIP i REGON, a także wydruków z KRS i ewentualnie deklaracji podatkowych); 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 151 P.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy wystąpiły przesłanki do uchylenia obu decyzji z powodu naruszenia przez organy przepisów art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT; 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 2 ust. 1 pkt a w zw. z art. 168 Dyrektywy 112 przez naruszenie zasady neutralności podatku VAT i naruszenie prawa Skarżącej do odliczenia podatku VAT naliczonego pomimo, iż transakcje doszły do skutku, a towar był wydany oraz brak wykazania przez organy, że Skarżąca wiedziała lub mogła wiedzieć o nierzetelności swoich kontrahentów; 6) art. 151 P.p.s.a. przez jego zastosowanie i oddalenie skargi oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. przez jego niezastosowanie; 7) art. 141 § 4 P.p.s.a. przez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów przedstawionych w skardze; 8) art. 134 § 1 P.p.s.a. przez nieuwzględnienie wszystkich naruszeń prawa dokonanych przez Dyrektora IAS. 4.3. Dyrektor IAS w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Tego rodzaju przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani do umorzenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40). 5.2. Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a.). W takim ujęciu okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu. 5.3. W skardze kasacyjnej Skarżąca sformułowała szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego. W oparciu o te zarzuty dążyła do podważenia zaaprobowanego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska organów o tym, że dokonała bezpodstawnego odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach dotyczących nabycia odzieży i obuwia, na których jako wystawcy figurowały spółki W. i M. Zarzuty te nie mogły jednak, w realiach tej sprawy, odnieść zamierzonego skutku, z przyczyny podanej poniżej. 5.3.1. W aspektach podnoszonych przez Skarżącą i zarazem kluczowych dla wyniku sprawy, wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora IAS od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 153/18. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 stycznia 2020 r., sygn. akt I FSK 2063/19 uchylił zaskarżony wyrok z dnia 29 stycznia 2019 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Co tu istotne Naczelny Sąd Administracyjny w pisemnych motywach tego orzeczenia dokonał oceny prawnej ważkich dla sprawy kwestii. Mianowicie przyjął, że "w sprawie tej nie było sporne to, że skarżąca nabyła towar. [...] Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach, w których zawierane były kwestionowane transakcje wbrew temu co przyjął Sąd pierwszej nie można przypisać skarżącej działania w dobrej wierze. Nie było wystarczające w tej sytuacji sprawdzenie, czy wystawca faktur jest zarejestrowany. [...] Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie nie podziela zatem stanowiska zaprezentowanego w powołanym wyżej wyroku, że w okolicznościach takich jakie miały miejsce w tej sprawie weryfikowanie tożsamości osoby, która dokonywała sprzedaży towaru, czy sprawdzenie siedziby firmy wykraczałoby poza standardy wymagane dla tego rodzaju transakcji. Zgodzić się należy zatem z organem, że nie ma uzasadnienia stanowisko Sądu pierwszej instancji, by organ z naruszeniem art. 191 O.p. błędnie przyjął, że skarżąca nie wykazała się w tym przypadku należytą starannością. Sam bezpośredni kontakt z osobą sprzedawcy bez upewnienia się, że reprezentuje on wystawcę faktur, w okolicznościach wskazanych wyżej wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji nie uzasadnia przyjęcia, że skarżąca nie mogła wiedzieć, że nawiązała współpracę z nierzetelnymi podmiotami." Z kolei w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji odwołał się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego z wyroku z dnia 10 stycznia 2020 r. W tym kontekście wskazał na art. 190 P.p.s.a. i nie stwierdził zaistnienia w sprawie przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku Sądu kasacyjnego z dnia 10 stycznia 2020 r. Następnie spójnie do podanego Sąd pierwszej instancji przyjął, że "przede wszystkim w świetle stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 stycznia 2020 r., sygn. akt I FSK 2063/19 prawidłowo organy oceniły, że w przypadku Skarżącej nie można mówić o zachowaniu należytej staranności kupieckiej." W rozpatrywanej obecnie skardze kasacyjnej Strona, poprzez sformułowanie stosownych zarzutów, wywodzi, że realizowała rzeczywiste transakcje gospodarcze i działała z należytą starannością kupiecką (tzw. dobrą wiarą). Tymczasem to, że Skarżąca nabyła towar oraz nie działała w zakwestionowanym przez organy obrocie gospodarczym w tzw. dobrej wierze, zostało wiążąco ocenione w powołanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2020 r. Wyjaśnić zatem należało, że zgodnie z art. 190 P.p.s.a. Sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu naruszenia art. 190 P.p.s.a., tym samym Skarżąca nie kwestionuje, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając sprawę ponownie dostosował się (nie)zasadnie do oceny prawnej przedstawionej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Adresatami art. 190 P.p.s.a. są zarówno wojewódzki sąd administracyjny, któremu w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, została sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, jak i wnoszący skargę kasacyjną od orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie sądu administracyjnego pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oznacza więc, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen. Oznacza to, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, oparcie skargi kasacyjnej na podstawach sprzecznych z przyjętą wykładnią/oceną prawną w tym zakresie kwalifikuje ten środek zaskarżenia jako bezzasadny. 5.3.2. W konsekwencji za niepodważoną skutecznie należało uznać ocenę zaskarżonego wyroku o tym, że Skarżącej nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez spółki W. i M. Niewątpliwe bowiem zakwestionowane faktury były nierzetelne. Nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, w tym znaczeniu, że sprzedawcą towarów zafakturowanych na Skarżącą nie mogły być podmioty widniejące na fakturach. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe zasadnie przyjęły również, że Skarżącej nie można przypisać dochowania należytej staranności w relacjach z kontrahentami. Organy podatkowe, jak stwierdził Sąd pierwszej instancji, nie naruszyły przepisów postępowania podatkowego, i właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego. 5.3. Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, oddalił skargę kasacyjną na podstawie art.184 ab initio P.p.s.a. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. s. NSA Arkadiusz Cudak s.NSA Artur Mudrecki s.NSA Marek Kołaczek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło