I SA/Gd 1744/21
WyrokWSA w Gdańsku2022-05-25
Skład orzekający: Zbigniew Romała, Małgorzata Gorzeń, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione przez organ prowadzący szkołę na "wsparcie pedagogiczne i merytoryczne" od zewnętrznego podmiotu, udokumentowane skorygowanymi fakturami, mogą być uznane za wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem dotacji oświatowej, nawet jeśli dowody potwierdzające świadczenie usługi w poszczególnych miesiącach ograniczają się do korespondencji e-mail z kilku miesięcy?Ratio decidendi
Wydatki poniesione na "wsparcie pedagogiczne i merytoryczne" od zewnętrznego podmiotu, które polegały na "systematycznym doradztwie, konsultacjach oraz przygotowaniu wzorów dokumentacji szkolnej w zakresie realizacji podstawy programowej", mogą być uznane za wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem dotacji oświatowej, nawet jeśli dowody potwierdzające świadczenie usługi w poszczególnych miesiącach są ograniczone. Kluczowe jest, że usługa była zapewniona w sposób ciągły przez cały rok, a opłata miała charakter ryczałtu, co potwierdza, że środki zostały przeznaczone na zadania oświatowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję Starosty Lęborskiego o zwrocie dotacji oświatowej w kwocie 11.700 zł, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Organ zakwestionował wydatki na "nadzór pedagogiczny", który został skorygowany na "wsparcie pedagogiczne i merytoryczne". Strona skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że wsparcie było świadczone przez cały rok, a nie tylko w miesiącach, dla których przedstawiono dowody e-mailowe.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 maja 2022 r. sprawy ze skargi "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia należności przypadającej do zwrotu do budżetu Powiatu z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za 2018 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 4.017 (cztery tysiące siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 kwietnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, po rozpatrzeniu odwołania O. w L. - organu prowadzącego Szkołę od decyzji Starosty Lęborskiego z dnia 17 sierpnia 2020 r. w przedmiocie zwrotu dotacji za 2018 r. w kwocie 11.700 zł wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji SKO po przywołaniu treści przepisów art. 26 ust. 2 i 5 oraz art. 35 ust. 1 ustawy o finasowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 2029) wskazało, że organ I instancji w toku prowadzonego postępowania zakwestionował wydatki poniesione przez szkołę w łącznej wysokości 15.600,00 zł, określone jako nadzór pedagogiczny (faktury wystawione przez O.1 Sp. z o.o.), wyjaśniając, że nadzór pedagogiczny sprawowany jest zgodnie z przepisami prawa oświatowego przez dyrektora, zatem nie może być świadczony przez podmiot zewnętrzny. Według wyjaśnień strony usługa nazwana pierwotnie jako "nadzór pedagogiczny" polegała faktycznie na wsparciu pedagogicznym i merytorycznym, co obejmowało konsultacje oraz doradztwo.
Strona przedłożyła kopie faktur korygujących (12 sztuk). Korekta faktur obejmowała opis operacji gospodarczej. Zmieniono tytuł wystawionych faktur z "nadzór pedagogiczny" na "wsparcie pedagogiczne i merytoryczne w zakresie prowadzenia szkoły".
SKO pokreśliło, że podmiot wykorzystujący dotację obowiązany jest do takiego udokumentowania czynności i związanych z nimi wydatków, aby organ, od którego środki te pochodzą, na podstawie przedstawionych i wiarygodnych dokumentów, był w stanie ustalić, że wydatek mieści się w zakresie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki. Jeżeli dowody przedłożone przez organ prowadzący szkołę nie dają podstaw dla finansowania danego rodzaju wydatku środkami z dotacji, to dotacja (wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych) podlega w tej części zwrotowi, jako wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, na podstawie art. 252 ust. 5 i 6 pkt 1 ustawy o finansach publicznych. Każdy wydatek podlega ocenie co do jego zgodności z wydatkami wymienionymi w art. art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Z materiału dowodowego nie wynika, że dotacja w wysokości 11.700,00 zł była wykorzystana na dofinansowanie zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Poza korektą faktur na kwotę określoną do zwrotu, strona nie przedłożyła dowodów na okoliczność, że wydatki zostały poniesione na cele działalności szkoły. Faktura wraz z dowodem przelewu stanowi jedynie dowód księgowy oraz potwierdzenie faktu, że strony dokonały wzajemnych rozliczeń. Przedłożenie skorygowanej faktury nie potwierdza wykonania usługi mieszczącej się w kategorii wydatków bieżących szkoły, obejmujących wydatki poniesione na cele jej działalności. Podstawowym obowiązkiem podmiotu otrzymującego dotację jest rozliczeniem się z pobranych środków pieniężnych. Obowiązek ten wynika z ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, ustawy o finansach publicznych, jak również aktu prawa miejscowego dotującego, który na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji. Ustawodawca jednoznacznie określił cel, na jaki mogą być przeznaczone dotacje oświatowe. Nie każdy wydatek poniesiony na sfinansowanie realizacji zadań placówki uznać należy za wykorzystany zgodnie z przeznaczeniem. Organ I instancji podjął czynności w celu zbadania jakie konkretne czynności wchodziły w skład usługi określonej pierwotnie jako "nadzór pedagogiczny" i skorygowanej, ostatecznie opisanej jako "wsparcie pedagogiczne i merytoryczne w zakresie prowadzenia szkoły". Organ I instancji z urzędu przeprowadził dowód w celu wyjaśnienia tej okoliczności zwracając się do podmiotu świadczącego usługę o wyjaśnienia i przedłożenie wszelkiej dokumentacji potwierdzającej wykonanie usługi wsparcia pedagogicznego i merytorycznego w każdym miesiącu od stycznia do grudnia 2018 r. Z pisma znajdującego się w aktach sprawy z dnia 18 czerwca 2020 r. wynika, że usługa określona jako wsparcie pedagogiczne i merytoryczne świadczone przez O.1 Sp. z o.o. na rzecz Szkoły w L. polegała na "systematycznym doradztwie, konsultacjach oraz przygotowaniu wzorów dokumentacji szkolnej w zakresie realizacji podstawy programowej". Nadto, z wyjaśnienia zawartego ww. piśmie wynika, że dokumentacja przygotowywana przez usługobiorcę związana była ściśle z terminami wynikającymi z kalendarza roku szkolnego - czyli w miesiącach styczeń, luty i czerwiec. W piśmie wskazano również, że przygotowanie wskazanej dokumentacji wymaga pracy o charakterze ciągłym, w trakcie całego roku szkolnego, jednakże na dowód przedłożono jedynie korespondencję e-mail obejmującą miesiące styczeń, luty i czerwiec 2018 roku. Nie przedłożono żadnych dowodów na świadczenie usług przez podmiot O.1 Sp. z o.o. w pozostałych miesiącach, w których dokonano płatności - wydatku na rzecz tego podmiotu. Wskazując ogólnie na konsultacje "dotyczące realizacji programów nauczania, obowiązującej bazy dydaktycznej, praktycznej nauki zawodu, przygotowania zapotrzebowania do pracowni przedmiotowych, sposobu prowadzenia ewaluacji w szkole", nie wyjaśniono na czym polegały stałe, comiesięczne konsultacje "osobiste i telefoniczne". Kolegium nie kwestionowało prawa dyrektora szkoły do skorzystania ze wsparcia profesjonalnego podmiotu zewnętrznego w zakresie sprawowaniu nadzoru pedagogicznego, obejmującego pomoc w przygotowywaniu materiałów, dokumentów czy pomoc w innym zakresie. Jednakże, materiał dowodowy, w ocenie Kolegium, potwierdza, że w ramach usługi "wsparcie pedagogiczne i merytoryczne w zakresie prowadzenia szkoły", podmiot O.1 Sp. z o.o. faktycznie udzielał pomocy dyrektorowi szkoły tylko w miesiącach styczeń, luty i czerwiec 2018 r. W zakresie pozostałych wydatków, Kolegium uznało, że strona nie sprostała obowiązkowi "rozliczenia się" z pobranych środków finansowych w ramach dotacji w wysokości 11.700,00 zł. Postępowanie dowodowe nie potwierdziło, że zakwestionowane wydatki - poniesione przez szkołę - stanowiły wydatki określone w art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Dotacja w tej wysokości nie mogła zostać uznana za dotację wykorzystaną zgodnie z przeznaczeniem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, O. w L. - organ prowadzący Szkołę w L., zaskarżając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości, wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Kwestionowanej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 15 k.p.a. w zw. z art. w zw. z art. 81 k.p.a. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez nieprzeprowadzenie samodzielnie w niniejszej sprawie postępowania dowodowego i oparcie się wyłącznie na ustaleniach poczynionych przez Starostę Lęborskiego, podczas gdy obowiązkiem organu II instancji było nie tylko formalne wydanie decyzji w przedmiocie odwołania od decyzji organu I instancji, lecz winno ono zostać poprzedzone pełnym oraz merytorycznym zbadaniem okoliczności faktycznych i prawnych sprawy;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 35 ust. 1 pkt. 1 b ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. 2020 poz. 2029) w związku z art. 10 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 grudnia Prawo oświatowe 2016 r. (t.j. Dz. U. 2020 poz. 910) poprzez błędne uznanie, że zapewnienie doradztwa pedagogicznego i jego finansowanie dotacją było możliwe wyłącznie w tych miesiącach, w których organ prowadzący szkołę wykazał fakt realizacji zadań przez O.1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w formie przedstawionych wiadomości e - mail, podczas gdy sam fakt realizacji lub nie w danym miesiącu przedmiotu umowy nie wpływał na możliwość pokrycia wydatków dotacją, albowiem zapewniając warunki działania szkoły konieczne było zawarcie takiej umowy i utrzymanie przez zleceniobiorcę gotowości do świadczenia usługi w każdym czasie;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 252 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 5 i 6 pkt. 1 ustawy o finansach publicznych (t.j. Dz. U. 2021 poz. 305) poprzez błędne uznanie, że poniesione przez Odwołującego wydatki na wsparcie pedagogiczne i merytoryczne w zakresie prowadzenia szkoły w miesiącach, w których organ prowadzący szkołę nie przedstawił dowodów realizacji umowy stanowią dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy dla pokrycia danego wydatku dotacją istotne znaczenie miał fakt, że O.1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością świadczyła na rzecz Odwołującego działalność, stale pozostając także w gotowości do udzielenia wsparcia merytorycznego, zgodnie z łączącą strony umową.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że zadaniem organu prowadzącego szkołę jest zapewnienie warunków jej działania. Jednym z istotnych jego aspektów jest zapewnienie wsparcia pedagogicznego oraz merytorycznego funkcjonowania szkoły. Organ I oraz II instancji nie kwestionuje możliwości pokrycia dotacją wydatków z tego tytułu. Zagadnienie, które wyłania się na gruncie przedmiotowej sprawy dotyczy tego, że skarżąca w ocenie organów I i II instancji w roku 2018 korzystała z pomocy O.1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jedynie w miesiącach styczniu, lutym oraz czerwcu 2018 roku. W pozostałych miesiącach organy uznały, że świadczenie usługi nie nastąpiło, a zatem nie było możliwe sfinansowanie realizacji umowy z dotacji. Po pierwsze organy całkowicie dowolnie i bezzasadnie przyjęły, że umowa była realizowana wyłącznie w styczniu, lutym oraz czerwcu 2018 roku. Umowa była realizowana przez cały rok 2018, a skarżąca miała zapewnione wsparcie pedagogiczne i merytoryczne ze strony wskazanej powyżej Spółki. To wsparcie zapewniane było na różnych polach współpracy - porad, konsultacji, opracowania określonych dokumentów czy przesyłania wiadomości e-mail.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.
W piśmie procesowym, stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę, skarżąca powtórzyła dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Spór w niniejszej sprawie wymaga rozstrzygnięcia, czy w świetle zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego strona skarżąca jako organ prowadzący S. w L. wydatkowała otrzymane w 2018 r. środki z dotacji oświatowej zgodnie ze wskazaniami art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.u. z 2020 r., poz. 2029), dalej u.f.z.o., tj. czy spożytkowane zostały one w całości na realizację zadań z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej.
Przed przystąpieniem do dalszych rozważań przytoczyć należy uregulowania znajdujące zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Zgodnie z art. 60 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2019 r., poz. 869 ze zm. ), dalej u.f.p., dotacje oświatowe udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. W myśl art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Brak jest przy tym definicji legalnej "dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem". W doktrynie przyjmuje się, że jest to wydatkowanie przez beneficjenta przekazanych mu środków finansowych w całości bądź w części na realizację innych zadań lub celów niż określone dla danego rodzaju dotacji w umowie dotacyjnej lub w przepisach powszechnie obowiązującego prawa (zob. Stawiński Michał. Art. 252. w: Ustawa o finansach publicznych. Komentarz. Wolters Kluwer Polska, 2019). Tym samym dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, to taka, która została wydatkowana na inne cele aniżeli te, na które została udzielona bądź nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być wykorzystana. Jeżeli okaże się, że wydatki, na pokrycie których dotacja została przeznaczona nie wystąpiły, to także i taka dotacja nosi znamiona dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 235/18, Lex nr 2521406).
Stosownie zaś do art. 252 ust. 5 i ust. 6 pkt 1 u.f.p. zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego naliczane są począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.
Sprawa niniejsza dotyczy tzw. dotacji oświatowej, której środki beneficjent zobligowany jest spożytkować na realizację zadań określonych w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Zatem każdy wydatek, który pokryty został z dotacji, winien być poddany weryfikacji pod kątem jego zgodności ze wspomnianym przepisem. Brak owej zgodności uzasadnia twierdzenie o jego wydatkowaniu niezgodnie z przeznaczeniem, a w dalszej kolejności o potrzebie jego zwrotu.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 u.f.z.o., dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:
1) pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na:
a) wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej, w tym na podstawie umowy cywilnoprawnej, w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce oraz osoby fizycznej prowadzącej przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego, w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie:
- 250% średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2017 r. poz. 1189) - w przypadku publicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz niepublicznych przedszkoli, o których mowa w art. 17 ust. 1, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych, o których mowa w art. 19 ust. 1, i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 21 ust. 1,
- 150% średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - w przypadku niepublicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego, niewymienionych w tiret pierwszym, oraz niepublicznych szkół i placówek,
b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe.
2) zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obejmujących:
a) książki i inne zbiory biblioteczne,
b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w placówkach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach,
c) sprzęt rekreacyjny i sportowy dla dzieci i młodzieży,
d) meble,
e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości określonej zgodnie z art. 16f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości w momencie oddania do używania.
Zasadne jest przy tym odniesienie się również do przepisów ustawy prawo oświatowe. I tak, w myśl art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 1148 z późn. zm.), dalej u.p.o., organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności:
1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki;
2) zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym;
3) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie;
4) zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2019 r. poz. 351) i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki;
5) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczo-profilaktycznych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych;
6) wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora szkoły lub placówki;
7) przekazanie do szkół dla dzieci i młodzieży oraz placówek, o których mowa w art. 2 pkt 7, z wyjątkiem szkół artystycznych realizujących wyłącznie kształcenie artystyczne, informacji o podmiotach wykonujących działalność leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia stomatologicznego dla dzieci i młodzieży, finansowanych ze środków publicznych.
Dotacje przeznaczane na realizację zadań szkoły ograniczone są do zakresu ich celowości oraz do bieżących wydatków szkoły. Są one zatem przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, przy czym mogą być wyłącznie wydatkowane na pokrycie bieżących wydatków szkoły. Rola dotacji oświatowej nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę (przedszkole) bądź jednostkę prowadzącą szkoły, czy też pokrywaniu wszelkich jej wydatków (por.m.in. wyrok NSA z dnia 25 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1769/14, z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt II GSK 229/13, z dnia 19 marca 2014 r. II GSK 1858/12, z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1002/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ww. przepisie ustawodawca zawarł katalog otwarty zadań realizowanych przez organ prowadzący szkołę. Stosownie natomiast do art. 44 ust. 1 u.p.o. szkoły i placówki podejmują niezbędne działania w celu tworzenia optymalnych warunków realizacji działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej, zapewnienia każdemu uczniowi warunków niezbędnych do jego rozwoju, podnoszenia jakości pracy szkoły lub placówki i jej rozwoju organizacyjnego. Uszczegółowienie zadań (celu) organu prowadzącego szkołę znajduje również swój wyraz w przepisach wykonawczych do u.p.o., m.in. w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań wobec szkół i placówek (Dz.U. z 2017 r. poz. 1611 w brzmieniu obowiązującym w 2018 r.). Załącznik do tego aktu prawnego w części II określa wymagania wobec szkół i placówek, m.in. - nauczyciele stwarzają sytuacje, które zachęcają uczniów do podejmowania różnorodnych aktywności, - uczniowie inicjują i realizują różnorodne działania na rzecz własnego rozwoju, rozwoju szkoły lub placówki i społeczności lokalnej, - szkoła lub placówka realizuje działania wychowawcze i profilaktyczne - w tym mające na celu eliminowanie zagrożeń oraz wzmacnianie pożądanych zachowań - które są dostosowane do potrzeb uczniów i środowiska, - szkoła lub placówka, w sposób celowy, współpracuje z instytucjami i organizacjami działającymi w środowisku lokalnym. Współpraca szkoły lub placówki ze środowiskiem lokalnym wpływa na ich wzajemny rozwój oraz na rozwój uczniów, - zarządzanie szkołą lub placówką koncentruje się na zapewnieniu warunków organizacyjnych odpowiednich do realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, - podejmuje się działania zapewniające szkole lub placówce wspomaganie zewnętrzne odpowiednie do potrzeb i służące rozwojowi szkoły lub placówki, - w szkole lub placówce są ustalane i przestrzegane procedury dotyczące bezpieczeństwa, w tym sposobów działania w sytuacjach trudnych i kryzysowych.
W przedstawionym kontekście, dokonując interpretacji pojęcia "wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem", uznać należy, że polega ono w szczególności na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona. Dotacja oświatowa może zostać wykorzystana wyłącznie na te wydatki bieżące danej szkoły lub placówki, które realizować będą zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Wobec tego, zapłata ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona, czyli na realizację innych celów niż cele wskazane w przepisach u.f.z.o. - niezwiązanych z procesem kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, oraz zarazem nie stanowiących wydatków bieżących szkoły (przedszkola) lub placówki - winna być kwalifikowana jako wydatkowanie tej części dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.
Organy orzekające w niniejszej sprawie zakwestionowały część wydatków w łącznej wysokości 11.700 zł, udokumentowanych skorygowanymi fakturami wystawionymi przez O.1 Sp. z o.o., stwierdzając, że materiał dowodowy potwierdza, że w ramach usługi "wsparcie pedagogiczne i merytoryczne w zakresie prowadzenia szkoły", wystawca faktur faktycznie udzielał pomocy dyrektorowi szkoły wyłącznie w miesiącach styczeń, luty i czerwiec 2018 r. W odniesieniu do tych miesięcy O.1 Sp. z o.o. dołączyła bowiem wydruki poczty elektronicznej potwierdzających współpracę.
Jednocześnie organy przyznały, że wydatki ponoszone w związku z korzystaniem przez dyrektora szkoły ze wsparcia profesjonalnego podmiotu zewnętrznego w zakresie sprawowania nadzoru pedagogicznego obejmującego pomoc w przygotowaniu materiałów, dokumentów czy pomoc w innym zakresie mieszczą się w katalogu wydatków, o których mowa w art. 35 ust. 1 u.f.z.o.
Przy ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego uszło przy tym uwadze orzekających w sprawie organów, że z wyjaśnień O.1 sp. z o.o. złożonych w piśmie z dnia 18 czerwca 2020 r. wynika jednoznacznie, że usługa określona jako wsparcie pedagogiczne i merytoryczne świadczona przez O.1 Sp. z o.o. na rzecz S. w L. polegała na "systematycznym doradztwie, konsultacjach oraz przygotowaniu wzorów dokumentacji szkolnej w zakresie realizacji podstawy programowej". W piśmie tym wskazano wprawdzie, że przygotowywana dokumentacja jest ściśle związana z terminami określonymi w kalendarzu roku szkolnego jako początek i koniec semestru, czyli miesiące styczeń, luty oraz czerwiec. Przygotowanie dokumentacji wymaga jednak pracy o charakterze ciągłym.
Złożone wyjaśnienia potwierdzają zatem jednoznacznie, że wsparcie pedagogiczne i merytoryczne w zakresie prowadzenia szkoły ze strony O.1 sp. z o.o. było zapewnione w całym roku 2018, co potwierdzają również wyjaśnienia skarżącej składane w toku prowadzonego postępowania.
Wobec wyjaśnienia charakteru "usługi wsparcia pedagogicznego i merytorycznego w zakresie prowadzenia szkoły", brak materialnych dowodów korzystania z usług w pozostałych, poza styczniem, lutym i czerwcem, miesiącach roku 2018, nie zmienia kwalifikacji poniesionych przez skarżącą wydatków, zwłaszcza, że opłata za świadczone usługi przybrała formę swoistego ryczałtu w wysokości 1300 zł miesięcznie.
Organy orzekające w sprawie dowolnie i bezzasadnie zatem przyjęły, że umowa pomiędzy skarżącą a O.1 sp. z o.o. była realizowana wyłącznie w styczniu, lutym i czerwcu 2018 r.. Przeciwnie ze złożonych wyjaśnień O.1 sp. z o.o. jednoznacznie wynika, że umowa była realizowana przez cały rok 2018, albowiem skarżąca miała zapewnione wsparcie pedagogiczne i merytoryczne ze strony tego podmiotu przez cały rok 2018.
Uznać zatem należy, że wydatki poniesione przez skarżącą dotyczące zapewnienia wsparcia pedagogicznego i merytorycznego w zakresie prowadzenia szkoły w całości zostały przeznaczone na zadania oświatowe i były wydatkami, znajdującymi się w katalogu określonym w art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.
Ponownie rozpoznając sprawę SKO uwzględni stanowisko Sądu.
Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło