II GZ 368/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 22 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 808/22 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi K. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2021 r. nr KOC/7097/Dr/21 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 30 maja 2022 r. (sygn. akt VI SA/Wa 808/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej zwanej "ppsa"), odrzucił skargę K. A. (dalej zwanego "Skarżącym") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 20 grudnia 2021 r. (nr KOC/7097/Dr/21) w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Ponadto WSA postanowił zwrócił Skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi. WSA wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona Skarżącemu 19 stycznia 2022 r. Ostatnim dniem do wniesienia skargi był 18 lutego 2022 r. WSA stwierdził, że Skarżący wniósł skargę dopiero 23 lutego 2022 r., na co wskazuje data stempla pocztowych na kopercie. W konsekwencji WSA uznał, że skarga – jako wniesiona po terminie – podlegała odrzuceniu. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie tego postanowienia w całości. Skarżący zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 42 § 1, art. 43 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi, na skutek błędnego uznania za skuteczne doręczenia zaskarżonej decyzji. Skarżący w zażaleniu wyjaśnił, że przesyłka została dostarczona do miejsca pracy Skarżącego i odebrana przez księgową J. R. (dalej zwaną "pracownikiem"), która następnie błędnie poinformowała Skarżącego o dacie odbioru – wskazała datę 24 stycznia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest zasadne. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia w zakresie rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi stanowił art. 58 § 1 pkt 2 ppsa. Zgodnie z tym przepisem sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Termin do wniesienia skargi został określony w art. 53 § 1 ppsa, który stanowi: "Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a." W świetle tych przepisów, dla ustalenia, czy skarga w została wniesiona w terminie, kluczowe znaczenie ma okoliczność, czy Skarżącemu skutecznie doręczono decyzję, a jeśli tak, to kiedy przesyłka została skutecznie doręczona. Zgodnie z art. 42 § 1 kpa pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. W pełni uzasadnione jest zatem dokonanie doręczenia w miejscu prowadzenia przez osobę fizyczną działalności gospodarczej, albowiem jest ono wówczas traktowane, jako miejsce jej pracy, o którym mowa w art. 42 § 1 kpa (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1956/13; z 6 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 3186/17; treść tego, jak i dalej wskazywanych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie jednak przyjmuje się, że w razie doręczenia na wskazany przez stronę adres siedziby przedsiębiorstwa prowadzonego przez osobę fizyczną dla skuteczności doręczenia jest wymagane, by pismo adresowane do właściciela takiego przedsiębiorstwa zostało odebrane osobiście przez adresata lub osobę przez niego upoważnioną do odbioru korespondencji, tj. osobę, która ze względu na wykonywaną funkcję została regulaminowo czy tylko zwyczajowo uprawniona przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą do odbierania korespondencji przychodzącej do siedziby firmy przez tę osobę prowadzonej (por. wyroki NSA z 6 maja 2010 r., sygn. akt II GSK 594/09; z 17 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2364/15; postanowienie NSA z 4 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 587/14). W niniejszej sprawie niesporne jest, że w korespondencji prowadzonej z organem Skarżący samodzielnie wskazał jako miejsce do doręczeń miejsce prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Nie jest również kwestionowane, że decyzję organu odebrał pracownik przedsiębiorstwa prowadzonego przez Skarżącego, potwierdzając odbiór korespondencji. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak pieczęci firmy. Z korespondencji dołączonej do akt sprawy prowadzonej przez organ oraz WSA ze Skarżącym wynika także, że pracownik odebrał przesyłkę adresowaną do Skarżącego tylko ten jeden raz. Kwestią sporną jest zatem to, czy pracownik był upoważniony do odbioru. W judykaturze domniemuje się, że osobą uprawnioną do odbioru korespondencji jest pracownik firmy posiadający jej pieczęć, skoro nie jest kwestionowane, że robi to za wiedzą i zgodą osoby prowadzącej działalność gospodarczą (por. postanowienie NSA z 7 lipca 2011 r., I OZ 474/11; postanowienie NSA z 7 maja 2010, II OSK 741/09). Należy zatem uznać, że skoro w realiach przedmiotowej sprawy korespondencja zawierająca zaskarżone postanowienie została odebrana w siedzibie firmy Skarżącego, wskazanej przez niego jako adres do korespondencji, przez osobę będącą pracownikiem przedsiębiorstwa nieposługującą się pieczęcią firmy, nie zostało też potwierdzone upoważnienie tej osoby do odbioru korespondencji przez Skarżącego, to doręczenie nie zostało dokonane do rąk osoby uprawnionej, a w konsekwencji uznać należało je za nieskuteczne. Zatem argumentacja podniesiona w zażaleniu, podważyła skutecznie ocenę dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Podsumowując, WSA naruszył art. 58 § 1 pkt 2 ppsa, odrzucając skargę z powodu bezpodstawnego przyjęcia, że Skarżący wniósł skargę po upływie wyznaczonego terminu, podczas gdy należy przyjąć, że decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 20 grudnia 2021 r. nie została Skarżącemu skutecznie doręczona, tym samym Skarżący nie mógł uchybić terminowi na wniesienie skargi określonemu w art. 53 § 1 ppsa. Wobec tego zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 ppsa postanowił jak w sentencji.