I GSK 1658/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-01-10
Skład orzekający: Piotr Pietrasz, Bogdan Fischer, Grzegorz Dudar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ciężar dowodu w zakresie wyrejestrowania odbiornika RTV i tym samym nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych spoczywa na zobowiązanym, czy też na wierzycielu?Ratio decidendi
Ciężar dowodu w zakresie wyrejestrowania odbiornika RTV i tym samym nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych spoczywa na zobowiązanym. Brak posiadania przez zobowiązanego dowodu wyrejestrowania odbiornika, nawet w sytuacji braku reakcji wierzyciela na brak opłat przez wiele lat, nie zwalnia go z obowiązku uiszczania abonamentu. Nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego przez operatora publicznego jest skuteczne z mocy prawa, a brak dowodu jego doręczenia zobowiązanemu nie wpływa na obowiązek ponoszenia opłat.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości z tytułu abonamentu RTV. Skarżąca podniosła zarzut nieistnienia obowiązku, twierdząc, że wyrejestrowała odbiornik w 2004 r. Organy egzekucyjne i wierzyciel (Poczta Polska S.A.) uznały zarzut za nieuzasadniony, wskazując na brak dowodu wyrejestrowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów, uznając, że ciężar dowodu w zakresie wykazania istnienia obowiązku spoczywa na wierzycielu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Poczty Polskiej S.A.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia del.WSA Grzegorz Dudar po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Poczty Polskiej S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 maja 2022 r. sygn. akt III SA/Wr 230/21 w sprawie ze skargi M. H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu; 2. zasądza od M. H. na rzecz Poczty Polskiej S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 31 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Wr 230/21 uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Krzyki z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] i poprzedzające je postanowienie Poczty Polskiej S.A. z [...] września 2020 r. nr [...] oraz zasadził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz M. H. (dalej "skarżąca", "zobowiązana") kwotę 100 złotych tytułem zwrotów kosztów postępowania.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
W dniu 13 marca 2020 r. wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy, obejmujący zaległości z tytułu abonamentu RTV. Tytuł wykonawczy celem przeprowadzenia egzekucji został przekazany do organu egzekucyjnego, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław Krzyki, który 25 maja 2020 r. nadał tytułowi klauzulę o skierowaniu do egzekucji. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wystosowano zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B. S.A. z 1 czerwca 2020 r. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono skarżącej 19 czerwca 2020 r.
Skarżąca wniosła zarzut nieistnienia obowiązku. Podkreśliła, że w 2004 r. wyrejestrowała odbiornik RTV zarejestrowany pod nr [...] w UP nr [...] przy ul. [...] we W. w związku ze zmianą miejsca zamieszkania. Od tamtej pory nie posiada odbiorników RTV.
Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. (nr [...] [...] ) wierzyciel uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Uzasadniając organ wskazał, że brak dokumentu stanowiącego o wyrejestrowaniu odbiorników oznacza, że skarżąca jest zobowiązana do uregulowania zaległych opłat abonamentowych, a wszczęta egzekucja jest w pełni uzasadniona.
Od powyższego postanowienia skarżąca złożyła zażalenie. Postanowieniem z [...] lutego 2021 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław Krzyki z dnia [...] grudnia 2020 r. (nr [...]), którym organ I instancji uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 13 marca 2020 r. (nr [...]), wystawionego przez Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej obejmującego zaległości z tytułu opłat abonamentu RTV za okres od stycznia 2015 r. do listopada 2019 r. Organ wyjaśnił, że warunkiem koniecznym do zwolnienia z opłat abonamentowych jest dopełnienie stosownych formalności w urzędzie pocztowym. Wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników RTV, wnoszenia opłat za abonament RTV oraz zgłaszania w urzędzie pocztowym zmiany stanu prawnego lub faktycznego, która ma wpływ na uzyskanie zwolnienia, należy do obowiązków abonenta. Niedopełnienie formalności we właściwym czasie powoduje, że abonent posiada status formalno-prawny, który obliguje go do uiszczania opłat za korzystanie z odbiorników RTV.
Następnie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 31 maja 2022 r., uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Krzyki z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] i poprzedzające je postanowienie Poczty Polskiej S.A. z [...] września 2020 r. nr [...] .
Sąd I instancji wskazał na treść obowiązujących przepisów ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 z późn zm.), dalej "u.p.e.a." Podkreślił, że skarżąca złożyła zarzuty w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, w którym zarzuciła nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Sąd I instancji podkreśli, że organ egzekucyjny nie był wierzycielem, a zatem stosownie do treści przepisów u.p.e.a., był on zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonego zarzutu i tym stanowiskiem w odniesieniu do zarzutu nieistnienia obowiązku był związany, a zatem organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Wierzyciel ostatecznym postanowieniem odmówił uznania wniesionego zarzutu nieistnienia obowiązku. Stanowisko wierzyciela wiązało organy egzekucyjne obu instancji co do treści ich rozstrzygnięcia.
Sąd I instancji uznał, że brak od 2004 r. jakiejkolwiek reakcji wierzyciela na brak uiszczania opłat abonamentowych przy jednoczesnej zmianie miejsca zamieszkania strony, brak prawidłowego poinformowania o nadaniu numeru identyfikacyjnego sanowi usprawiedliwione przeświadczenie skarżącej o skutecznym wyrejestrowaniu odbiornika, braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych i braku obowiązku przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika RTV. Z żadnych przepisów nie wynika, że skarżąca jest zobowiązana bezterminowo przechowywać dokument (dowód) wyrejestrowania odbiornika. W związku ze zgłoszonym przez skarżącą zarzutem nieistnienia egzekwowanego obowiązku, rzeczą wierzyciela było wykazanie faktu rejestracji przez nią odbiornika RTV, gdyż to ta okoliczność przesądzała o powstaniu - z mocy prawa - obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek badania okoliczności związanych z zarzutem zobowiązanej, co do istnienia i wymagalności egzekwowanego obowiązku, spoczywa na wierzycielu. Skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji, to wykazanie tego faktu ciążyło na wierzycielu, czego w sprawie Poczta Polska nie uczyniła.
Następnie wierzyciel, na podstawie przepisów art. 173 § 1, art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z póżn. zm.), dalej "p.p.s.a.", wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 31.05.2022 r., sygn. akt III SA/Wr 230/21 i zaskarżył ww. wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił;
I. na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego:
1. przepisów art. 2 ust. 1-3 oraz art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2019 poz.1801 z późn. zm.); dalej: "ustawa abonamentowa" w zw. § 2 ust. 4 oraz § 4 i § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. nr 187, poz. 1342 z późn. zm. ) dalej: "rozporządzenie Ministra Transportu" oraz w zw. z § 11 i § 18 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:
1) to na wierzycielu ciąży obowiązek wykazania, poprzez załączenie stosownych dowodów, braku podnoszonego a nie wykazanego i nieudowodnionego w żaden sposób przez zobowiązanego wyrejestrowania odbiornika a także ciąży na nim odpowiedzialność za brak posiadania w swoich aktach takiego wyrejestrowania na które powołuje się zobowiązana bez przedstawienia na tę okoliczność jakiegokolwiek dowodu i końcowo, że potwierdzenie faktu wyrejestrowania odbiorników przez zobowiązaną jest uzależnione od sposobu przechowywania dowodów wyrejestrowania abonentów czy też danych abonentów przez wierzyciela
2) to na wierzycielu ciąży obowiązek wykazania i posiadania dowodu, że nadał (przesłał) przesyłkę z zawiadomieniem o nadaniu numeru identyfikacyjnego lub tę przesyłkę doręczył do zobowiązanej a bez tego dowodu wierzyciel nie udowodnił, że wypełnił nałożony na niego obowiązek informacyjny i dodatkowo, że na zobowiązanej nie ciążył obowiązek zawiadomienia wierzyciela o zmianie swojego adresu, a zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego zobowiązanej z roku 2008 r. przesłane na ostatni wskazywany przez nią adres, będący jednocześnie adresem pod którym zarejestrowała odbiornik w roku 1997r. jest niewystarczające
3) a nadto, że brak wnoszenia opłat przez zobowiązaną może być usprawiedliwione i uzasadniać jej słowa o wyrejestrowaniu odbiorników i dalej, że brak reakcji wierzyciela na brak uiszczania opłat abonamentowych przez zobowiązaną usprawiedliwia przeświadczenie strony o braku tego obowiązku i braku obowiązku konieczności przechowywania dowodu wyrejestrowania przez nią odbiornika rtv.
Mylne zrozumienie przez Sąd wymienionych przepisów doprowadziło do uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, iż na wierzyciela tylko na podstawie nieudowodnionego twierdzenia zobowiązanej o wyrejestrowaniu odbiornika przeszedł ciężar dowodu i to wierzyciel powinien w inny sposób niż poprzez złożone w sprawie oświadczenie o nieposiadaniu w aktach sprawy potwierdzenia wyrejestrowania odbiornika przez zobowiązaną udowodnić w tej chwili, że odbiornik nie został wyrejestrowany a nadto Sąd bezpodstawnie uznał, że "się nie godzi" z założeniem "że jedynym dokumentem umożliwiającym wykazanie wyrejestrowania odbiornika RTV jest dokument który powinien posiadać abonent (...) i dlaczego to tylko dłużnik powinien udowadniać, że nim nie jest, i dalej, że "brak od 2004 r. jakiejkolwiek reakcji wierzyciela na brak uiszczenia opłat abonamentowych przy jednoczesnej zmianie miejsca zamieszkania strony" i tym samym "brak prawidłowego poinformowania o nadaniu numeru identyfikacyjnego należy uznać za usprawiedliwione przeświadczenie strony o skutecznym wyrejestrowaniu odbiornika, braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych i braku obowiązku przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika RTV" i w konsekwencji zdaniem Sądu wierzyciel dopuścił się nieprawidłowości w rozumieniu ww. przepisów i wobec tego uzasadnione było wydanie wobec organu i wierzyciela wyroku uchylającego postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław - Krzyki z dnia [...] grudnia 2020r. nr [...] oraz postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] września 2020r. nr [...] jako naruszające prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, zdaniem Sądu wierzyciel dopuścił się nieprawidłowości w rozumieniu ww. przepisów i wobec tego uzasadnione było wydanie wobec organu i wierzyciela wyroku uchylającego postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław - Krzyki z dnia [...] grudnia 2020r. nr [...] oraz postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] września 2020r. nr [...] jako naruszające prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie,
2. przepisów art. 2 ust. 1-3 oraz art. 3 ust. 4 ustawy abonamentowej w zw. § 2 ust. 4 oraz § 4 i § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu oraz w zw. z § 11 i § 18 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że to na wierzycielu ciąży obowiązek wykazania poprzez załączenie stosownych dowodów faktu posiadania w dalszym ciągu w spornym okresie przez zobowiązaną zarejestrowanego odbiornika innego niż przedstawiona przez wierzyciela kserokopia wniosku o rejestrację odbiornika z 15 maja 1997r. oraz zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z 3 września 2008r. wobec podnoszonego a nie wykazanego i nieudowodnionego w żaden sposób przez obowiązaną jego wyrejestrowania a także wobec stwierdzonego przez Sąd nieprzedstawienia przez wierzyciela wymaganego zdaniem Sądu dowodu (dokumentu) w zakresie prawidłowego poinformowania o nadaniu numeru identyfikacyjnego tj. jego nadania/doręczenia; mylne zrozumienie przez Sąd wymienionych przepisów doprowadziło do uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, iż stanowisko wierzyciela w uchylonych postanowieniach jest wadliwe oraz do uznania przez Sąd, że wobec oświadczenia zobowiązanej niepopartego żadnym dowodem, że wyrejestrowała odbiornik iż ciężar dowodu przeszedł na wierzyciela i w konsekwencji to zdaniem Sądu wierzyciel dopuścił się nieprawidłowości w rozumieniu przepisów i wobec tego uzasadnione było wydanie wobec organu i wierzyciela wyroku uchylającego postanowienie i poprzedzające organu i wierzyciela wyroku uchylającego postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław - Krzyki z dnia [...] grudnia 2020r. nr [...] oraz postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] września 2020r. nr [...] jako naruszające prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie
3. przepisów art. 2 ust. 1-3 ustawy abonamentowej w zw. § 2 ust. 4 oraz § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu oraz w zw. z § 11 i § 18 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że z w/w przepisów wynika, że dla prawidłowego wykazania poinformowania zobowiązanego przez wierzyciela o nadaniu numeru identyfikacyjnego zobowiązanemu, jest posiadanie przez wierzyciela na to dowodu (dokumentu) innego niż duplikat zawiadomienia o jego nadaniu z 03.09.2008r. i obowiązek a co za tym idzie przedstawienie tego dowodu Sądowi; mylne zrozumienie przez Sąd wymienionych przepisów doprowadziło do uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, że wierzyciel dopuścił się nieprawidłowości w rozumieniu przepisów w/w rozporządzenia Ministra Transportu i wobec tego uzasadnione było wydanie wobec organu i wierzyciela wyroku uchylającego postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław - Krzyki z dnia [...] grudnia 2020r. nr [...] oraz postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] września 2020r. nr [...] jako naruszające prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie,
4. przepisów art. 2 ust. 1- 3 ustawy abonamentowej w zw. § 2 ust. 4 oraz § 5 ust. 1 i 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Transportu oraz w zw. z § 11 i § 18 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że konieczne i wynikające z w/w przepisów, dla wykazania ciążącego nadal obowiązku zobowiązanego do uiszczania opłat za odbiornik RTV w spornym okresie jest posiadanie przez wierzyciela dowodu na nadanie zobowiązanemu numeru identyfikacyjnego i przedstawienie go Sądowi; mylne zrozumienie przez Sąd wymienionych przepisów doprowadziło do uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, że wierzyciel dopuścił się nieprawidłowości w rozumieniu przepisów w/w rozporządzenia Ministra Transportu i wobec tego uzasadnione było wydanie wobec organu i wierzyciela wyroku uchylającego postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław - Krzyki z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] oraz postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] września 2020r. nr [...] jako naruszające prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, a także dalej Sąd bezpodstawnie żąda od wierzyciela zmiany swojego stanowiska i uwzględnienie faktu wyrejestrowania odbiornika przez zobowiązaną mimo braku na to dowodu lub przedstawienia dowodu nadania/ doręczenia zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego,
5. przepisów art. 2 ust. 1- 3 ustawy abonamentowej w zw. § 2 ust. 4 oraz § 5 ust. 1 i 2 i rozporządzenia Ministra Transportu oraz w zw. z § 11 i § 18 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pomimo nie kwestionowania przez zobowiązaną faktu rejestracji odbiornika RTV, wobec nie przedstawienia żadnych dowodów przez nią na jego wyrejestrowanie lub skuteczne przeprowadzenie procedury zwolnienia z opłat za abonament RTV zdaniem Sądu dla wykazania obowiązku uiszczania opłat przez zobowiązaną za odbiornik RTV w spornym okresie, przeszedł na wierzyciela ciężar dowodu w tym zakresie w tym również dowodu na późniejsze nadanie lub doręczenie zobowiązanej zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, posiadania dowodu na brak wyrejestrowania odbiornika przez zobowiązaną i przedstawienie ich Sądowi; mylne zrozumienie przez Sąd wymienionych przepisów doprowadziło do uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, iż wierzyciel nie wykazał, że istniał obowiązek po stronie zobowiązanego do dokonywania opłat za zarejestrowany odbiornik RTV i w konsekwencji Sąd uznał, że wierzyciel w ten sposób dopuścił się nieprawidłowości w rozumieniu ww. przepisów i wobec tego uzasadnione było wydanie wobec organu i wierzyciela wyroku uchylającego postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław - Krzyki z dnia [...] grudnia 2020r. nr [...] oraz postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] września 2020r. nr [...] jako naruszające prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie,
6. przepisów art. 2 ust. 1-3 oraz art. 3 ust. 4, art. 6 ust. 1 ustawy abonamentowej w zw. § 2 oraz § 4 i § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu oraz w zw. z § 11 i § 18 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych poprzez ich błędną wykładnię polegającą przede wszystkim na przyjęciu, że to na wierzycielu ciąży obowiązek przypominania zobowiązanemu o braku bieżących wpływów z opłat abonamentowych od niego; mylne zrozumienie przez Sąd wymienionych przepisów doprowadziło do uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, iż z uwagi na "brak reakcji wierzyciela na brak uiszczanie opłat abonamentowych." należy znać za usprawiedliwione przeświadczenie strony o skutecznym wyrejestrowaniu odbiornika, braku obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych i braku obowiązku przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika RTV" i w konsekwencji zdaniem Sądu wierzyciel dopuścił się nieprawidłowości w rozumieniu ww. przepisów i wobec tego uzasadnione było wydanie wobec organu i wierzyciela wyroku uchylającego postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław - Krzyki z dnia [...] grudnia 2020r. nr [...] oraz postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] jako naruszające prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie,
7. przepisów § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16.07.1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych poprzez ich błędną wykładnię polegającą przede wszystkim na przyjęciu, że to na wierzycielu ciążył obowiązek interpretacji w tym postępowaniu przepisów ww. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16.07.1993 r. a w szczególności tego w jakiej formie opisana w Rozporządzeniu procedura powiadomienia posiadacza książeczki radiofonicznej o zmianie nazwiska, miejsca stałego pobytu, zagubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiornika ma nastąpić i w konsekwencji wobec braku tego wyjaśnienia wierzyciela w postępowaniu nie wykazał istnienia egzekwowanego obowiązku i w konsekwencji zdaniem Sądu wierzyciel dopuścił się nieprawidłowości uzasadniających wydanie wobec organu i wierzyciela wyroku uchylającego postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław - Krzyki z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] oraz postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] jako naruszające prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie,
II. na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi, i uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław - Krzyki z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] oraz postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] jako naruszających prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie jako naruszających przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na błędnie ustalonym stanie faktycznym polegającym w szczególności na przyjęciu, że
1) duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z datą jego sporządzenia przez wierzyciela będącą jednocześnie datą nadania/w zawiadomienia listem zwykłym nie jest dowodem wystarczającym na wykazanie nadania przez wierzyciela w/w numeru i spełnienia przez niego warunku, o którym mowa w zw. z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu,
2) zarejestrowanie odbiornika przez zobowiązaną wobec nie wykazania przez nią jego wyrejestrowania, w sposób określony w obowiązującym ówcześnie (podnoszonym 2004r.) § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16.07.1993r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych ale także na podstawie późniejszych przepisów tj. § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2005r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych czy też § 4 rozporządzenia Ministra Transportu i § 13 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nie jest wystarczające do uznania, że była ona zobowiązana do dalszego uiszczania w/w opłat w spornym okresie,
3) na zobowiązanej nie ciąży obowiązek wykazania, że do podnoszonego przez nią wyrejestrowania odbiornika RTV. rzeczywiście doszło i uznania wyłącznie na podstawie słów zobowiązanej, że do dalszego uiszczenia opłat abonamentowych w spornym okresie nie była już zobowiązana
4) powinien istnieć w aktach niniejszej sprawy posiadanych przez wierzyciela dowodu wyrejestrowania odbiornika RTV tylko z tej przyczyny, że zobowiązana podnosi, że wyrejestrowywała odbiornik, a nie obciąża ten dowód zobowiązaną, który na fakt wyrejestrowania odbiornika się powołuje i wywodzi z niego skutki prawne jak też, że to na wierzycielu ciąży obowiązek wykazania w postępowaniu dlaczego takiego dowodu wierzyciel nie posiada oraz wskazanie formy tego dowodu, który rzekomo zobowiązania złożyła czemu wierzyciel konsekwentnie zaprzecza.
5) dla skuteczności dochodzenia od zobowiązaną opłat abonamentowych powinien zostać przedstawiony przez wierzyciela - Sądowi dowód (dokument) nadania/doręczenia zawiadomienia o nadaniu zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego
6) przedstawiony przez wierzyciela duplikat zawiadomienia o nadaniu zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, jest nieprawidłowy i niewystarczający a do potwierdzenia jego prawidłowości i nadania zobowiązanej identyfikacyjnego numeru identyfikacyjnego jest konieczny dodatkowy dowód jego nadania/ doręczenia t.j. działanie, o którym mowa w pkt 5) i tylko taki dowód potwierdzi obowiązek dalszego wnoszenia opłat abonamentowych,
7) wierzyciel powinien na bieżąco informować zobowiązaną o stanie zadłużenia, reagować na brak jej wpłat a jeśli brak było przez długi czas reakcji wierzyciela na brak uiszczania opłat abonamentowych przez zobowiązaną to należało uznać już z tej tylko przyczyny za usprawiedliwione przeświadczenie zobowiązanej o braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych,
8) zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania oraz nadanie użytkownikowi indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowi wystarczającej przesłanki istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy abonamentowej i rozporządzeń wykonawczych do niej o obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekucji w trybie u.p.e.a.
błędnie wskazującym, iż wierzyciel i organ egzekucyjny nieprawidłowo rozstrzygnął i ustosunkował się do podnoszonych przez zobowiązaną zarzutów albowiem wydane zarówno przez wierzyciela jak i organ egzekucyjny postanowienia nie naruszają w żadnym stopniu przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy a tym bardziej art. 2 ust. 1-3 oraz art. 3 ust. 4 ustawy abonamentowej a także § 2 ust. 4 oraz § 4 i § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu oraz § 11 i § 18 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r. a także § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16.07.1993r. a wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu musiałby uznać, że wniesioną skargę przez zobowiązaną jako niezasadną należy oddalić,
2. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a .poprzez niedokonanie kontroli legalności działania wierzyciela i organu egzekucyjnego, wydanych przez niego aktów, brak podania przez Sąd I instancji analizy regulacji prawnych rozstrzygnięcia a podanie jedynie konkluzji skutkujących uwzględnieniem skargi i uchyleniem postanowień organu egzekucyjnego i wierzyciela a więc naruszenia powodującego błędną analizę i pominięcie ustaleń wierzyciela, załączonych do akt dokumentów, a co za tym idzie nie rozpoznanie istoty sprawy, co mogło mieć wpływ na treść wyroku, ponieważ kompleksowa analiza zgłoszonych zarzutów a następnie ocena działania organu i wierzyciela w świetle przedstawionych zastrzeżeń, ustaleń i dowodów oraz przepisów prawa powinna doprowadzić do oddalenia skargi zobowiązanego przez WSA we Wrocławiu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację wniesionych zarzutów i wniósł o:
1. rozstrzygnięcie przez NSA poprzez zmianę wyroku WSA we Wrocławiu i oddalenie wniesionej skargi przez zobowiązaną ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania,
2. zasądzenie od zobowiązanej na rzecz wierzyciela kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2018 poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a.
Związanie podstawami środka prawnego polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.
Artykuł 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (patrz: wyrok z 7 maja 2022r. sygn. akt I GSK 2398/18; postanowienia NSA: z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04; www.orzeczenia.nsa.gov.pl; tamże inne orzeczenia).
Wedle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty oparte na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w tym przepisie. Z uwagi na sposób ich sformułowania i uzasadnienie należy rozpoznać je w sposób łączny. Jest to zasadne również ze względu na istniejącą jednolitą linię orzeczniczą sądów administracyjnych w zakresie omawianej materii (por. wyroki NSA: z 24 czerwca 2022 r., sygn. akt I GSK 1578/21; z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt I GSK 1475/21; z 18 stycznia 2023 r. sygn. akt I GSK 264/22 oraz wyrok WSA w Gdańsku z 16 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 935/20 i wyrok WSA w Gliwicach z 10 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1177/21).
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność zarzutu nieistnienia obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym, a kwestia ta jest ściśle związana z oceną zgodności z prawem działań wierzyciela w zakresie uruchomienia wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat abonamentowych RTV.
Artykuł 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej wskazuje, że na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika (ust. 3 powołanego artykułu). Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 2188 z późn. zm.). Ustawa abonamentowa nie precyzuje natomiast wprost momentu wygaśnięcia obowiązku uiszczania abonamentu. Jednakże w świetle art. 5 ust. 1 i ust. 5-7 ustawy abonamentowej, w przypadku dokonania rejestracji odbiornika radiowego/telewizyjnego obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej immanentnie związany jest ze stanem/faktem zarejestrowania danego odbiornika lub odbiorników. Stąd też przyjmuje się, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw (ustawa z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" – Dz. U. Nr 45, poz.307, ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności - Dz. U. z 1984 r. Nr 54, poz. 275, ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji – Dz. U. z 1993 r. Nr 7, poz. 34), "bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym", a "obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa od dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych" (patrz: np. wyrok NSA z 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16).
Także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 wskazał, że: "zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszy dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Analogicznie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i wysokości określonej tą ustawą (wyrok NSA z 10 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1818/14). Z samej ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin jej płatności.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko skarżącego kasacyjnie wierzyciela, że to na zobowiązanej spoczywał ciężar dowodu w zakresie wykazania, że wyrejestrowała ona odbiornik RTV w 2004 r. Dowód taki jednak nie został przez nią przedstawiony. Tym samym niezasadne jest stanowisko, że ciężar dowodu w tym zakresie może przejść na organ egzekucyjny i wierzyciela. Stąd też za niezasadne należy uznać rozważania Sądu I instancji, że "wierzyciel nie wskazał w jaki sposób odnotowuje informacje o wyrejestrowaniu, jaka jest procedura w tym zakresie, gdzie sprawdził, że abonent nadal jest zarejestrowany, czy to jest ta sama ewidencja w której odnotowuje się wyrejestrowanie abonenta. Te informacje umożliwiłyby dokonanie oceny czy stanowisko wierzyciela jest prawidłowe i na jakiej podstawie zostały poczynione ustalenia". Nie można się też zgodzić ze stanowiskiem Sądu I instancji, że "brak od 2004 r. jakiejkolwiek reakcji wierzyciela na brak uiszczania opłat abonamentowych przy jednoczesnej zmianie miejsca zamieszkania strony, brak prawidłowego poinformowania o nadaniu numeru identyfikacyjnego należy uznać za usprawiedliwione przeświadczenie strony o skutecznym wyrejestrowaniu odbiornika, braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych i braku obowiązku przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika RTV". W sformułowaniu tym bowiem Sąd I instancji bezpodstawnie "usprawiedliwił", czyli zdjął ze skarżącej prawny obowiązek uiszczania opłat abonamentowych tylko ze względu na wieloletni brak reakcji wierzyciela na brak opłat abonamentowych.
Również trafnie zarzuca skarżący kasacyjnie, że niezasadne jest stanowisko Sądu I instancji, aby w okolicznościach sprawy organ egzekucyjny czy też wierzyciel, mieliby przeprowadzać jakieś dalsze postępowanie dowodowe, w kierunku poszukiwania ewentualnego dowodu wyrejestrowania przez skarżącą odbiornika RTV w 2004 r., skoro zarówno skarżąca jak i wierzyciel oświadczyli, że dowodu takiego nie posiadają.
W tej kwestii zauważenia więc wymaga, że jak trafnie podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, regulacje dotyczące sposobu wyrejestrowania odbiornika i dokumentowania tej okoliczności uniemożliwiają skuteczne zastąpienie dowodu wyrejestrowania np. pisemnym oświadczeniem czy też zeznaniem osoby, która uczestniczyła w wyrejestrowaniu odbiornika, czy też widziała dokument potwierdzający dokonanie takiej czynności, albo ma wiedzę, że skarżąca nie posiada odbiornika (patrz: np. wyrok WSA w Gliwicach z 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 927/15). Zatem regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika, nakazuje przechowywać dokument wyrejestrowania, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika. Wyrejestrowanie odbiornika jest zatem okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i w interesie zobowiązanego jest zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie tej okoliczności.
Zobowiązana, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku, powinna przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek względem niej nie istnieje. To na niej ciążył obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. Wymagało to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika. W orzecznictwie administracyjnym zgodnie przyjmuje się, że ciężar dowodu ciąży na tym, kto z danego stanu wywodzi korzystne dla siebie skutki. Ta okoliczność służy obronie praw zobowiązanego, natomiast w sensie logicznym nie jest zwykle możliwe udowodnienie okoliczności, której istnienie się neguje, tak jak jest to w przypadku wierzyciela negującego fakt wyrejestrowania odbiornika (patrz: wyrok NSA z 22 marca 2018 r. sygn. akt II GSK 1343/16). Konstrukcja powołanych wyżej uregulowań prawnych nakładających na abonenta obowiązek powiadamiania o zaprzestaniu używania odbiornika przesądza o obowiązku wykazania dokonania tego powiadamiania przez zobowiązanego. Negatywnych skutków nieposiadania takiego dowodu nie można zatem sanować powołując się na nieotrzymanie od wierzyciela żadnej korespondencji dotyczącej zalegania w opłatach abonamentowych, nawet w długim okresie (od 2004 roku jak w niniejszym przypadku). Stąd za zasadny należy uznać także zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przepisów art. 2 ust. 1-3, art. 3 ust. 4, art. 6 ust. 1 ustawy abonamentowej w zw. z § 2, § 4 i § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 25 września 2007 r. oraz w zw. z § 11 i § 18 rozporządzenia z 17 grudnia 2013 r. w zakresie przyjęcia przez Sąd I instancji, że to na wierzycielu ciążył obowiązek przypominania zobowiązanemu o braku bieżących wpływów z opłat abonamentowych.
Jako zasadny należy również uznać zarzut skarżącego kasacyjnie związany z nadaniem skarżącej indywidualnego numeru identyfikacyjnego. W tej mierze zauważenia wymaga, że stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu, operator publiczny, w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, z urzędu nadawał posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamiał użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia. Rozporządzenie to weszło w życie 13 grudnia 2007 r. Skoro zatem w chwili wejścia w życie rozporządzenia skarżąca była zarejestrowanym abonentem RTV, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny miał obowiązek nadać jej indywidualny numer identyfikacyjny i zawiadomić ją o tym pisemnie. Z upływem tego terminu, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej utraciły walor dowodu zarejestrowania odbiornika, stosownie do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia. Należy jednocześnie podkreślić, że nadanie z urzędu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie wymagało – dla swojej skuteczności – doręczenia zawiadomienia o tym fakcie. Pogląd jest ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz: np. wyrok NSA z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt I GSK 1475/21). Przesłanie zawiadomienia miało bowiem charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana była z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego. Dla uznania skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest więc konieczne również legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki. W tej sprawie obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej spoczywał na skarżącym dlatego, że nie doszło do wyrejestrowania odbiornika RTV. Niedoręczenie wspomnianego zawiadomienia o tym nie świadczy i nie mogło usprawiedliwiać nieponoszenia opłat. Duplikat zawiadomienia o jego nadaniu z 30 września 2008 służyć mógł zatem jedynie do wykazania nadania abonentowi wspomnianego numeru. Z kolei ewentualna zmiana adresu skarżącej obligowała ją – w myśl § 11 rozporządzenia z 2013 r. – do zawiadomienia o tym wierzyciela. Konsekwencjami zaniechania w tym zakresie obciążać wierzyciela nie można, a wobec tego – wysyłanie korespondencji na adres widniejący w pierwotnym zgłoszeniu uznać należy za skuteczne.
Zasadny również jest podnoszony przez skarżącego kasacyjnie zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez niedokonanie kontroli legalności działania wierzyciela i organu egzekucyjnego oraz wydanych przez nich aktów w wyniku braku poddania przez Sąd I instancji analizie regulacji prawnych istotnych dla rozstrzygnięcia a sformułowanie jedynie wniosków skutkujących uwzględnieniem skargi i uchyleniem postanowień organu egzekucyjnego i wierzyciela. Zarzut ten należy rozpatrywać łącznie z zarzutem naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie postanowień jako naruszających przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. (w zw. z art. 18 u.p.e.a.). W realiach sprawy WSA we Wrocławiu dokonał błędnej analizy i pominął przedstawione w postanowieniach ustalenia wierzyciela oraz załączone do akt dokumenty, a co za tym idzie nie rozpoznał istoty sprawy, co mogło mieć wpływ na treść wyroku. Niezasadnie zarzucił też organom uchybienie art. 135 p.p.s.a. Nie można jednocześnie tracić z pola widzenie, że rolą sądu administracyjnego jest badanie legalności działań administracji a nie ocena ich pozajurydycznej słuszności.
Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło