III SA/Kr 29/22
WyrokWSA w Krakowie2022-06-06
Skład orzekający: S WSA Maria Zawadzka, S WSA Ewa Michna, ASR WSA Marta Kisielowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie obowiązku kwarantanny na małoletniego z powodu kontaktu z nauczycielem zakażonym COVID-19, bez wydania formalnej decyzji administracyjnej, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie obowiązku kwarantanny na małoletniego z powodu kontaktu z nauczycielem zakażonym COVID-19, bez wydania formalnej decyzji administracyjnej, jest zgodne z prawem. Obowiązek kwarantanny wynika wprost z ustawy (art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu), a organ sanitarny ma jedynie obowiązek poinformowania o tym fakcie. Rozporządzenie Rady Ministrów dopuszcza przekazanie informacji o kwarantannie w formie innej niż decyzja administracyjna, co nie narusza przepisów Konstytucji ani ustawy.Stan faktyczny
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nałożył na małoletnią skarżącą obowiązek kwarantanny z powodu kontaktu z nauczycielem zakażonym koronawirusem. Skarżąca została objęta kwarantanną w okresie od 29 listopada 2021 r. do 2 grudnia 2021 r. Matka skarżącej dowiedziała się o nałożeniu obowiązku przez automatyczną wiadomość telefoniczną. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o zapobieganiu, brak wydania decyzji administracyjnej, arbitralne zastosowanie kwarantanny oraz brak weryfikacji informacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: S WSA Maria Zawadzka Sędziowie: S WSA Ewa Michna ASR WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi S. H. działającej przez przedstawiciela ustawowego matkę A. H. na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2021 r. w przedmiocie objęcia kwarantanną oddala skargę.
W dniu 29 listopada 2021 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny nałożył na małoletnią S. H. (dalej: "skarżąca") obowiązek kwarantanny z powodu kontaktu z nauczycielem, który uzyskał pozytywny wynik testu na obecność koronawirusa. Skarżąca została objęta kwarantanną w okresie od 29 listopada 2021 r. do 2 grudnia 2021 r. (przez okres 4 dni). Przedstawiciel ustawowy małoletniej – matka A. H. dowiedziała się o nałożeniu obowiązku w dniu 29 listopada 2021 r. przez automatyczną wiadomość telefoniczną.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła:
- sprzeczność czynności z prawem, tj. art. 33 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 oraz art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z dnia 5 grudnia 2008 r., które wymagają dla objęcia danej osoby kwarantanną wydania decyzji administracyjnej- przez brak wydania decyzji w przedmiocie kwarantanny, wskutek zastosowania sprzecznego z treścią ustawy § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii z dnia 6 maja 2021 r. wyłączającego formę decyzji administracyjnej bez stosownej podstawy ustawowej (delegacji), co stanowi jednocześnie nielegalne pozbawienie skarżącej wolności osobistej, wbrew art. 41 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz wolności poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej wbrew art. 52 ust. 1 Konstytucji RP;
- art. 32 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z dnia 5 grudnia 2008 r. poprzez brak jakiekolwiek zweryfikowania uzyskanych informacji i danych o podejrzeniu zakażenia oraz domniemywanym "kontakcie" skarżącej z osobą podejrzaną o zakażenie, tzn. o jej styczności z źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego i wykonania własnej, merytorycznej oceny zaistniałej sytuacji, co jest obowiązkiem organu;
- naruszenie art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z dnia 5 grudnia 2008 r. przez zastosowanie najbardziej dolegliwego dla małoletniej środka tj. kwarantanny, w sposób arbitralny i automatyczny, bez wymaganego rozważenia zastosowania nadzoru epidemiologicznego, co sprawia, że skarżone rozstrzygnięcie nie mieści się w ramach uznania administracyjnego, przeradzając się w samowolę.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności do czasu rozpoznania skargi.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wiążące na zasadzie lex specialis derogat legi generali należy uznać przepisy rozporządzenia wyłączające wydanie decyzji administracyjnej. Organ podniósł, że kwarantanna została nałożona na skarżącą z powodu kontaktu z osobą z potwierdzonym zakażeniem wirusem SARS-CoV -2.
Postanowieniem z dnia 23 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił wstrzymania zaskarżonej czynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ poddanie skarżącej obowiązkowi kwarantanny miało miejsce na podstawie i w granicach prawa.
Na wstępie Sąd zaznacza, że stan faktyczny w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości. Z akt administracyjnych wynika, że dyrektor szkoły- Zespołu Szkół Technicznych i Placówek, do której uczęszczała małoletnia skarżąca, zgłosił właściwej stacji sanitarno-epidemiologicznej w N dane nauczyciela, u którego potwierdzono zakażenie koronawirusem, a który po raz ostatni był w placówce w dniu 26 listopada 2021 r. oraz osób, które miały kontakt z zakażonym nauczycielem. Organ nałożył kwarantannę informując o tym fakcie elektronicznie dyrektora szkoły. Z kolei matka małoletniej skarżącej uzyskała informację o nałożonej kwarantannie poprzez automatyczną wiadomość telefoniczną (jak wynika z treści skargi) oraz poprzez dziennik elektroniczny (jak wynika z informacji przekazanej przez szkołę).
Z akt wynika również, że dane o kwarantannie skarżącej zostały umieszczone w systemie EWP (kwarantanna "ze styczności" w okresie od 29 listopada 2021 do 2 grudnia 2021 r.), przy czym z danych wynika, że ostatni kontakt skarżącej z zakażonym nauczycielem miał miejsce w dniu 22 listopada 2021 r..
W ocenie Sądu niezasadny był podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 32 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 974, dalej: "ustawa o zapobieganiu"). Powołany przepis w ust. 1 stanowi, że: w przypadku uzyskania danych lub innych informacji o podejrzeniach lub przypadkach zakażeń, zachorowań lub zgonów z powodu choroby zakaźnej państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny, kierując się opartą na wiedzy medycznej własną oceną stopnia zagrożenia dla zdrowia publicznego oraz wytycznymi państwowego inspektora sanitarnego wyższego stopnia, niezwłocznie weryfikuje uzyskane informacje, przeprowadza dochodzenie epidemiologiczne, a następnie, w razie potrzeby, podejmuje czynności mające na celu zapobieganie oraz zwalczanie szerzenia się zakażeń i zachorowań na tę chorobę zakaźną. W niniejszej sprawie ustalenia organu inspekcji sanitarnej oparte były na potwierdzonym zakażeniu wirusem SARS-CoV-2 nauczyciela oraz okoliczności prowadzenia zajęć w określonych klasach Technikum nr [...] Zespołu Szkół technicznych i Placówek [...] w N, a w rezultacie kontakcie nauczyciela z uczniami obecnymi w szkole w dniu 26 listopada 2021 r. oraz dniach wcześniejszych, a informacje te zostały przekazane właściwemu organowi oraz ujawnione w systemie EWP. Nie jest zatem zasadny zarzut zawarty w skardze, że skarżąca miała kontakt z osobą podejrzaną o zakażanie, lecz z osobą z potwierdzonym zakażaniem COVID-19. Co więcej, skarżąca nie kwestionowała obecności w szkole, ani uczestniczenia w zajęciach prowadzonych przez zakażonego nauczyciela.
Zgodnie jednak z art. 32 ust. 2 ustawy o zapobieganiu dane i informacje, o których mowa w ust. 1, uzyskuje się na podstawie:
1) zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1 i 8 oraz art. 29 ust. 1 pkt 1;
2) danych uzyskanych z indywidualnego nadzoru epidemiologicznego;
3) danych przekazanych przez punkty kontaktowe wspólnotowych i międzynarodowych systemów wczesnego ostrzegania;
4) danych i informacji pochodzących z innych źródeł, w szczególności dotyczących ognisk epidemicznych zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną.
Powyższy przepis oznacza, że skoro stacja sanitarno-epidemiologiczna dysponowała danymi zgłoszonymi przez certyfikowane laboratorium do systemu EWP (test o wyniku pozytywnym wykonany 29 listopada 2021 r.) nauczyciela, który następnie został zgłoszony przez dyrektora szkoły jako osoba zakażona – to zdaniem Sądu, organ dokonał prawidłowej weryfikacji danych w rozumieniu ww. art. 32 ustawy o zapobieganiu. Przekazane dane były bowiem ze sobą logicznie zbieżne zgłoszenie pochodziło z tej samej szkoły od osoby kierującej placówka (dyrektor szkoły).
Przyjęcie przez organ w wyniku powyższego dochodzenia epidemiologicznego - przeprowadzonego w oparciu o wynikające z art. 32 ust. 1 ustawy o zapobieganiu kryterium wiedzy medycznej, że skarżąca była narażona na kontakt z chorobotwórczym, wysoce zaraźliwym patogenem w postaci wirusa SARS-CoV-2, z uwagi na fakt przebywania w pomieszczeniu z osobą, u której stwierdzono zakażenie tym wirusem, a w konsekwencji skierowanie skarżącej od 29 listopada 2021 r. na kwarantannę, nastąpiło w ocenie Sądu w granicach przewidzianych przez art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu.
Podkreślić należy, że ani sądy administracyjne, ani organy inspekcji sanitarnej nie mają kompetencji do weryfikowania wyników testów epidemiologicznych. Stanowisko Sądu znajduje oparcie w orzecznictwie dotyczącym m. in. chorób zawodowych. Podkreśla się, że jeżeli przepisy przewidują wydawanie orzeczeń przez certyfikowane jednostki medyczne to ani organ nadzoru sanitarnego, ani sąd administracyjny nie ma kompetencji, aby dokonywać odmiennych ustaleń. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 2 marca 2021 r., II OSK 1102/18 (dotyczącym co do zasady orzekania w przedmiocie chorób zawodowych) organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny powołał szereg analogicznych orzeczeń podkreślając jednolitość orzecznictwa w tym zakresie.
Podkreślić należy, że celem dochodzeń epidemiologicznych jest ochrona życia i zdrowia, a w rezultacie muszą być one prowadzone w sposób uproszczony. W sytuacji pandemii podstawowymi wartościami podlegającymi ochronie jest życie i zdrowie poszczególnych osób, a w konsekwencji zdrowie publiczne. Przed tymi wartościami muszą ustąpić inne, zwłaszcza te, które mają charakter formalny i wiążą się z prowadzeniem postępowania, w którym może być nałożona kwarantanna (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 września 2021 r., II GSK 793/21, CBOSA).
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że i w przypadku ujawnionego w systemie EWP pozytywnego testu na obecność Sars-CoV-2 wykonanego przez certyfikowane, a więc uprawnione do tego, laboratorium, organ nadzoru sanitarnego dokonał prawidłowej weryfikacji danych i nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 32 ustawy o zapobieganiu.
Przedmiotem pozostałych zarzutów skargi był przede wszystkim brak wydania w sprawie decyzji o nałożeniu kwarantanny oraz zastosowanie najbardziej dolegliwego środka (kwarantanny) bez wymaganego rozważenia zastosowania nadzoru epidemiologicznego.
Wskazać należy, że obecnie kształtują się dwie odrębne linie orzecznicze sądów administracyjnych. W jednej z nich (podzielanej przez orzekający w niniejszej sprawie Sąd) przyjmuje się, że zasadniczo organy sanitarno-epidemiologiczne nie mają obowiązku nałożenia kwarantanny w drodze odrębnej decyzji administracyjnej, ponieważ obowiązek taki wynika wprost z ustawy, a rolą organów jest jedynie przekazanie stronom (tu: przedstawicielowi ustawowemu małoletniej) informacji o tym fakcie. Przykładem tego typu poglądów są wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 26 stycznia 2022 r., II SA/Ke 934/21; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 3 marca 2022 r., II SA/Go 1112/21; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 5 maja 2022 r., II SA/Bd 152/22 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 5 maja 2022 r., III SAB/Lu 3/22, CBOSA.
Z uwagi na podzielanie poglądów przedstawianych w ww. wyrokach poniżej przez orzekający Sąd, zaprezentowane uzasadnienie w znacznej mierze stanowi powtórzenie zawartych w uzasadnieniach ww. wyroków argumentacji – w tym również dlatego, że argumenty w rozpatrywanej skardze są praktycznie identyczne jak rozważane przez ww. sądy.
Dla porządku Sąd zaznacza, że odmienną linię orzeczniczą prezentują sądy administracyjne w sprawach, w których zapadły wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 27 listopada 2020 r., III SA/Gl 467/20 oraz z 5 grudnia 2020 r., III SA/Gl 514/20. jak również wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 24 marca 2022 r., IV SA/Po 53/22; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 5 kwietnia 2022 r., II SA/Ol 54/22 oraz II SA/Ol 1051/21 oraz z 20 kwietnia 2022 r., II SA/Ol 175/22 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 12 kwietnia 2022 r., II SA/Bd 1/22.
W ocenie orzekającego Sądu analiza przepisów ustawy oraz rozporządzeń wydanych na podstawie zawartych w tej ustawie delegacji przy zastosowaniu wykładni celowościowej prowadzi do wniosku, że poddanie się kwarantannie przez osobę, co do której stwierdzono, że była narażona na chorobę zakaźną lub pozostawała w styczności ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, a nie wykazuje objawów chorobowych, ma charakter obowiązku ustawowego, a organ inspekcji sanitarnej nie jest zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej nakładającej na taką osobę obowiązek odbycia kwarantanny.
Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy o zapobieganiu, jej przepisy stosuje się do zakażeń i chorób zakaźnych, których wykaz jest określony w załączniku do ustawy oraz biologicznych czynników chorobotwórczych wywołujących te zakażenia i choroby. W załączniku, o jakim mowa w art. 3 ust. 1, nie ma wprawdzie wymienionej choroby wywołanej wirusem SARS-CoV-2, jednak zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 lutego 2020 r. w sprawie zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 325), wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 3 ust. 2 cyt. ustawy, zakażenie tym wirusem zostaje objęte przepisami ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. W konsekwencji, wszystkie regulacje omawianej ustawy stosuje się również w przypadku zakażenia wirusem SARS-CoV-2.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o zapobieganiu, państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny może, w drodze decyzji, nałożyć na osobę zakażoną lub chorą na chorobę zakaźną albo osobę podejrzaną o zakażenie lub chorobę zakaźną, lub osobę, która miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, obowiązki określone w art. 5 ust. 1. Z dniem 1 kwietnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 567) wprowadzono do art. 33 ust. 3a, w myśl którego decyzje, o których mowa w ust. 1, wydawane w przypadku podejrzenia zakażenia lub choroby szczególnie niebezpiecznej i wysoce zakaźnej, stanowiącej bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia innych osób:
1) mogą być przekazywane w każdy możliwy sposób zapewniający dotarcie decyzji do adresata, w tym ustnie;
2) nie wymagają uzasadnienia;
3) przekazane w sposób inny niż na piśmie, są następnie doręczane na piśmie po ustaniu przyczyn uniemożliwiających doręczenie w ten sposób.
Stosownie natomiast do art. 34 ust. 2 ustawy, osoby, które były narażone na chorobę zakaźną lub pozostawały w styczności ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, a nie wykazują objawów chorobowych, podlegają obowiązkowej kwarantannie lub nadzorowi epidemiologicznemu, jeżeli tak postanowią organy inspekcji sanitarnej przez okres nie dłuższy niż 21 dni, licząc od dnia następującego po ostatnim dniu odpowiednio narażenia albo styczności. W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych oraz obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego (Dz. U. z 2021 r. poz. 351 ze zm.), wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 34 ust. 5 ustawy, określono, że obowiązek kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego u osób, o których mowa w art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, powstaje w przypadku narażenia na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2 (COVID-19) lub pozostawania w styczności ze źródłem biologicznych czynników chorobotwórczych wywołujących tę chorobę (§ 7 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia). Ustawa zawiera również legalne definicje:
- kwarantanny, przez co należy rozumieć odosobnienie osoby zdrowej, która była narażona na zakażenie, w celu zapobieżenia szerzeniu się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych (art. 2 pkt 12);
- choroby szczególnie niebezpiecznej i wysoce zakaźnej, którą jest choroba zakaźna łatwo rozprzestrzeniająca się, o wysokiej śmiertelności, powodująca szczególne zagrożenie dla zdrowia publicznego i wymagająca specjalnych metod zwalczania, w tym cholera, dżuma, ospa prawdziwa, wirusowe gorączki krwotoczne (art. 2 pkt 4);
- styczności, która oznacza bezpośredni lub pośredni kontakt osoby ze źródłem zakażenia, jeżeli charakter tego kontaktu zagrażał lub zagraża przeniesieniem na tę osobę biologicznych czynników chorobotwórczych (art. 2 pkt 25).
Porównanie zakresów norm ujętych w art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 2 ustawy wskazuje, że drugi z wymienionych przepisów ma charakter regulacji szczególnej w stosunku do przepisu pierwszego, tzn. że art. 34 ust. 2 stanowi lex specialis wobec normy generalnej zawartej w art. 33 ust. 1. Przepis art. 33 ust. 1 odnosi się bowiem ogólnie do wszystkich obowiązków wymienionych w art. 5 ust. 1, natomiast art. 34 ust. 2 dotyczy jedynie kwarantanny. Obowiązki, które może nałożyć właściwy organ w trybie art. 33 ust. 1, polegają na poddaniu się na zasadach określonych w ustawie: zabiegom sanitarnym, szczepieniom ochronnym, poekspozycyjnemu profilaktycznemu stosowaniu leków, badaniom sanitarno-epidemiologicznym, w tym również postępowaniu mającemu na celu pobranie lub dostarczenie materiału do tych badań, nadzorowi epidemiologicznemu, kwarantannie, leczeniu, hospitalizacji, izolacji, izolacji w warunkach domowych.
Ponadto, w przeciwieństwie do treści art. 34 ust. 2, wydając decyzję w trybie art. 33 ust. 1 ustawy, właściwy organ może, ale nie musi, nałożyć jeden z obowiązków wymienionych w art. 5 ust. 1. Wydanie decyzji ma w tym przypadku charakter konstytutywny, a więc kreuje określone obowiązki wobec podmiotu, do którego decyzja jest skierowana. O tym, czy i który obowiązek, o jakim mowa w art. 5 ust. 1, zostaje nałożony, decyduje w formie władczego rozstrzygnięcia państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny. Natomiast art. 34 ust. 2 ustawy zawierający regulację o charakterze materialnoprawnym nakłada na określone podmioty, w sytuacjach opisanych w tym przepisie, obowiązek poddania się kwarantannie lub nadzorowi epidemiologicznemu. Uznanie organu ogranicza się tylko do wyboru jednego z tych dwóch środków, natomiast sam obowiązek ukonstytuowany został wprost w ustawie, co oznacza, że nie ma podstaw prawnych, aby go konkretyzować w formie decyzji administracyjnej.
Z podanych wyżej przyczyn w sprawie nie znajduje również zastosowania art. 33 ust. 3a ustawy, będący jedynie rozwinięciem procesowym normy generalnej zawartej w art. 33 ust. 1 w stosunku do podejrzenia zakażenia lub choroby szczególnie niebezpiecznej i wysoce zakaźnej, stanowiącej bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia innych osób. Regulacja z ust. 3a zawarta została w jednej z jednostek redakcyjnych art. 33 i w swojej treści odnosi się do ust. 1, co oznacza, że przewidziany w tym przepisie szczególny tryb wydania decyzji administracyjnej znajduje zastosowanie w przypadkach, w których organ w sposób władczy decyduje o wyborze jednego z obowiązków przewidzianych w art. 5 ust. 1.
Należy przy tym zaznaczyć, że obowiązek kwarantanny, o jakiej mowa w art. 34 ust. 2 ustawy, wynika wprost z tego przepisu. Tym samym nie zostają ograniczone w sposób sprzeczny z Konstytucją prawa i wolności obywatelskie, gdyż źródło tych ograniczeń znajduje się w ustawie, a nie w aktach niższego rzędu, tzn. w rozporządzeniach.
Nie było również podstaw do odmowy zastosowania § 5 rozporządzenia 6 maja 2021 r. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku objęcia przez organy inspekcji sanitarnej osoby kwarantanną z powodu narażenia na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2, izolacją albo izolacją w warunkach domowych, informację o tym umieszcza się w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w § 2 ust. 4 pkt 1. Decyzji organu inspekcji sanitarnej nie wydaje się (ust. 1). Informacja o objęciu osoby kwarantanną, izolacją albo izolacją w warunkach domowych może być przekazana tej osobie ustnie, za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, w tym przez telefon (ust. 2).
Ww. rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 46a oraz art. 46b pkt 1-6 i 8-13 ustawy. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest brzmienie art. 46a pkt 2 oraz art. 46b pkt 5. Zgodnie z tymi przepisami, w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, na podstawie danych przekazanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw administracji publicznej, Głównego Inspektora Sanitarnego oraz wojewodów rodzaj stosowanych rozwiązań - w zakresie określonym w art. 46b, mając na względzie zakres stosowanych rozwiązań oraz uwzględniając bieżące możliwości budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Z kolei art. 46b pkt 5 przewiduje, że w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a, można ustanowić obowiązek poddania się kwarantannie.
Sąd podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, że nałożenie obowiązku kwarantanny stanowi jedną z form ograniczenia chronionej konstytucyjnie wolności przemieszczania się obywateli, o jakiej mowa w art. 52 Konstytucji RP. W związku z tym może być wprowadzony do porządku prawnego wyłącznie w drodze ustawy, przy uwzględnieniu przesłanek, o jakich mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw (por. wyrok NSA z 19 października 2021 r., II GSK 663/21).
W ocenie Sądu, sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie nie narusza standardów konstytucyjnych. Obowiązek kwarantanny dla osób mających kontakt z osobą zakażoną SARS-CoV-2 wynika bowiem wprost z art. 34 ust. 2 ustawy, a nie z rozporządzenia. Natomiast brak formy decyzyjnej w przypadku kwarantanny w takim przypadku nie stanowi przekroczenia delegacji ustawowej, o jakiej mowa w art. 46a pkt 2 ustawy, gdyż mieści się w ramach rodzajów stosowanych rozwiązań w zakresie ustawowego obowiązku kwarantanny - co do formy procesowej rozstrzygnięcia organu, czyli objęcia obowiązkiem kwarantanny, a nie obowiązkiem nadzoru epidemiologicznego. Ponadto, skoro w przypadkach określonych w art. 34 ust. 2 ustawy obowiązek kwarantanny wynika z mocy samego prawa, to nie ma potrzeby jego konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej, co już wyżej podkreślono.
W orzecznictwie sądów administracyjnych procesowa forma objęcia kwarantanną osoby poprzez podjęcie przez właściwy organ czynności materialno-technicznej polegającej na umieszczeniu stosownej informacji w systemie teleinformatycznym nie jest kwestionowana. Sądy kwestionowały natomiast przedmiot tej czynności, jakim było skierowanie na kwarantannę osób przekraczających granicę Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na to, czy były one zakażone bądź miały styczność z osobą zakażoną (por. przykładowo wyroki WSA we Wrocławiu z 25 listopada 2020 r., IV SA/Wr 284/20, WSA w Gorzowie Wlkp. Z 7 października 2020 r., II SA/Go 241/20). Ponadto z omówionych wyżej regulacji wynika, że objęcie obowiązkową kwarantanną stanowi czynność materialno-techniczną, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) – dalej "p.p.s.a.". Czynność ta podjęta zostaje bowiem w sprawie indywidualnej i dotyczy obowiązku wynikającego z przepisu prawa, w tym konkretnym przypadku z art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu, przy czym tego rodzaju czynności podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Podkreślenia wymaga przy tym, że, jak wynika z przedstawionej wyżej argumentacji dotyczącej obowiązujących w tym zakresie w dacie podjęcia zaskarżonej czynności przepisów prawa, wydanie decyzji administracyjnej nie było w omawianym przypadku wymagane (§ 5 ust. 1 rozporządzenia z 6 maja 2021 r.), jak również dopuszczalne było przekazanie informacji o objęciu kwarantanną za pośrednictwem systemu łączności (§ 5 ust. 2 rozporządzenia z 6 maja 2021 r.), przy czym, jak wskazuje treść skargi, fakt dotarcia wiadomości do przedstawiciela ustawowego małoletniej nie jest kwestionowany.
Za zgodny z prawem należy także uznać okres, na jaki skarżącą objęto kwarantanną. Zgodnie bowiem z § 7 ust. 3 ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych oraz obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego (w wersji obowiązującej w dacie podjęcia zaskarżonej czynności tj. 29 listopada 2021 r.), okres obowiązkowej kwarantanny z powodu narażenia na zakażenie wirusem SARS-CoV-2 u osób, u których nie wystąpiły objawy choroby COVID-19, albo styczności ze źródłem zakażenia ulega zakończeniu po 10 dniach, licząc od dnia następującego po ostatnim dniu odpowiednio narażenia albo styczności. Państwowy powiatowy inspektor sanitarny, w uzasadnionych przypadkach, decyduje o skróceniu albo zwolnieniu z obowiązku odbycia obowiązkowej kwarantanny. W rozpatrywanym przypadku przewidziany tym przepisem termin 10 dni obowiązkowej kwarantanny, liczony od ostatniego kontaktu z osobą zakażoną, tzn. od 22 listopada 2021 r., upływał w dniu 2 grudnia 2021 r. i na tę właśnie datę przypadł ostatni dzień nałożonej kwarantanny.
Powołane przepisy przewidują automatyzm w liczbie dni nakładanej kwarantanny dlatego też organ nie miał możliwości zmniejszenia wymiaru kwarantanny, czy też rozważenia nałożenia innych form nadzoru epidemiologicznego. Fakt stwierdzenia zakażenia wirusem, potwierdzony stosownym testem wykonanym przez certyfikowane laboratorium oraz okoliczność kontaktu skarżącej z zakażonym nauczycielem, zobowiązywał organ do nałożenia kwarantanny.
Wobec powyższych okoliczności zaskarżoną czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego należało uznać za odpowiadającą prawu, wobec czego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło