I SA/Wa 1740/22

WyrokWSA w Warszawie2022-12-02

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba nieposiadająca udokumentowanego tytułu prawnego do nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. ma interes prawny do zainicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z 1999 r.? Czy organ administracji może badać prawidłowość wpisów w księdze wieczystej w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał posiadania interesu prawnego do zainicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Brak udokumentowanego tytułu prawnego do nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. uniemożliwia przyznanie przymiotu strony w takim postępowaniu. Organ administracji jest związany wpisami w księdze wieczystej i nie może badać ich prawidłowości w postępowaniu administracyjnym, gdyż jest to kompetencja sądu powszechnego.
Stan faktyczny
Skarżący K. F. wniósł skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego z 1999 r. o komunalizacji nieruchomości. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak legitymacji czynnej, błędne ustalenie stanu faktycznego i nieprawidłową interpretację przepisów dotyczących strony postępowania. Kwestionował prawo Skarbu Państwa do nieruchomości w dacie komunalizacji, powołując się na późniejsze decyzje stwierdzające nieważność orzeczenia o wywłaszczeniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, , Protokolant referent stażysta Marta Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 maja 2022 r. nr DAP-WPK-727-216/2017/KPu w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z 4 maja 2022 r. nr DAP-WPK-727-216/2017/KPu umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego z 1 czerwca 1999 r. nr GN.V.72200/I/711/99, stwierdzającej nabycie przez Gminę [... z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości położonej [...] o pow. 91 m² budowlana zabudowana, uregulowanej w [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Łodzi XX Wydział Ksiąg Wieczystych, zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wojewoda Łódzki decyzją z 1 czerwca 1999 r., działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa nieodpłatnie własności opisanej wyżej nieruchomości. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna z dniem 17 czerwca 1999 r. A. P. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji komunalizacyjnej podnosząc, że Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z 6 grudnia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję z 26 kwietnia 2016 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi Urzędu Spraw Wewnętrznych z 24 lutego 1967 r. o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości o pow. 91 m² z całości nieruchomości o pow. 894 m² położonej w [...]. Po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji komunalizacyjnej zostało ono zawieszone postanowieniem z 12 grudnia 2017 r., z uwagi na zgon wnioskodawczyni, a następnie - po ustaleniu następców prawnej zmarłej - podjęte postanowieniem z 4 listopada 2021 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpoznając sprawę wskazał, że materialnoprawną podstawę decyzji komunalizacyjnej Wojewody Łódzkiego z 1 czerwca 1999 r. stanowił art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., zgodnie z którym mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1, staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. 27 maja 1990r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Z decyzji komunalizacyjnej z 1 czerwca 1999 r. wynika, że dla skomunalizowanej nieruchomości prowadzona była księga wieczysta [...]. Pismem z 16 listopada 2021 r. organ zwrócił się do Sądu Rejonowego dla [...]Wydziału Ksiąg Wieczystych o wskazanie, kto i na jakiej podstawie prawnej ujawniony był jako właściciel ww. nieruchomości w dniu komunalizacji z mocy prawa, tj. 27 maja 1990 r. Z wyjaśnień zawartych w piśmie Sądu Rejonowego dla [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych z 19 listopada 2021 r. wynika, że jako właściciel wpisany był Skarb Państwa na podstawie wniosku Zarządu Dróg i Zieleni z 9 października 1967 r. oraz orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu z 24 lutego 1967r. Organ zaznaczył, że wpis w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości ma kluczowe znaczenie dla ustalenia stanu faktyczno-prawnego nieruchomości i następnie oceny legalności decyzji komunalizacyjnej. Minister przytoczył stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne odnoszące się do zasad wynikających z art. 3 ust. 1 i art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece podkreślając, że organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. W orzecznictwie wskazuje się, że decyzja komunalizacyjna, jakkolwiek ma charakter deklaratoryjny, to wykazuje cechy orzeczenia konstytutywnego. Organ orzekający w tej materii bada czy podlegające jej mienie stanowi własność Skarbu Państwa. Jest związany wpisem tego prawa do księgi wieczystej. Po uprawomocnieniu się decyzji komunalizacyjnej zagadnienie to jest przesądzone. Co prawda możliwe jest wzruszenie aktu, na podstawie którego dokonano wpisu do księgi wieczystej, a następnie samego wpisu, lecz nie może to nastąpić w tym postępowaniu i nie w wyniku działań organu nadzoru. Minister zaznaczył, że w związku z istnieniem na dzień komunalizacji z mocy prawa, tj. 27 maja 1990 r., w KW [...] prowadzonej dla skomunalizowanej nieruchomości wpisu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, istotnym staje się fakt prawny, że wynikająca z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece zasada jawności materialnej, czyli domniemanie iuris tantum zgodności z rzeczywistym stanem prawnym jawnego prawa własności Skarbu Państwa, wpisanego do księgi wieczystej, wiąże wszystkich, także organy administracji i sąd administracyjny, aż do czasu skutecznego obalenia tego domniemania przez osobę, posiadającą w tym interes prawny przed sądem powszechnym. Tym samym organ nadzoru uznał, że z uwagi na ww. treść księgi wieczystej, brak jest podstaw do przyjęcia, że właścicielem spornej nieruchomości w dacie komunalizacji nie był Skarb Państwa, co miałoby uzasadniać rażącą niezgodność z prawem tej decyzji. Przeciwnie, dane ujawnione w księdze wieczystej wskazują, że Skarb Państwa ww. dacie był ujawniony jako właściciel nieruchomości. Dlatego też, okoliczności podnoszone we wniosku inicjującym postępowanie pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem odnoszą się do ewentualnego postępowania wieczystoksięgowego prowadzonego przed sądem powszechnym. Organ administracji orzekający w ramach postępowania nadzwyczajnego dotyczącego badania legalności decyzji komunalizacyjnej nie jest władny do oceny prawidłowości podstawy wpisu prawa własności w księdze wieczystej. Minister wyjaśnił ponadto, że nie kwestionuje faktu prawomocnego wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi Urzędu Spraw Wewnętrznych z 24 lutego 1967 r. o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości o pow. 91 m² z całości nieruchomości o pow. 894 m² położonej w [...], oznaczonej na planie geodezyjnym jako działka nr 1/2 , stanowiącej w 106/360 częściach niepodzielnych własność C. S. Jednakże WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 27 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1633/19, wyraził pogląd, że w takiej sytuacji istotny jest aspekt czasowy, a więc, że samo wykazanie, że kilka dekad wcześniej poprzednicy prawni wnioskodawcy legitymowali się prawem własności - nie jest jeszcze wystarczające do przyznania statusu strony ich następcom. Dla możliwości skutecznego zainicjowania postępowania weryfikującego komunalizację mienia Skarbu Państwa istotne jest wykazanie prawa własności nie kiedykolwiek - lecz w dacie samej komunalizacji. W niniejszym postępowaniu organ nie jest uprawniony do badania prawidłowości wpisów w księdze wieczystej, bowiem w postępowaniu komunalizacyjnym nie jest możliwe rozstrzyganie sporów o własność, które może rozstrzygać jedynie sąd powszechny. W ocenie organu nadzoru, mając na uwadze fakt, że wnioskodawca nie wykazał, że posiadał tytuł o charakterze prawnorzeczowym do przedmiotowej nieruchomości - zarówno na dzień komunalizacji z mocy prawa, tj. na dzień 27 maja 1990 r., jak i obecnie, nie legitymuje się on przymiotem strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego z 1 czerwca 1999 r. Skoro zatem wnioskodawca nie wykazał, że postępowanie to dotyczy jego interesu prawnego, to tym samym nie posiada on legitymacji do zainicjowania postępowania w trybie art. 156 k.p.a., co uzasadnia umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. K. F. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie: 1. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i nieuzasadnione wydanie decyzji o umorzeniu postępowania na skutek uznania, że wnioskodawca nie posiada legitymacji czynnej w niniejszym postępowaniu, podczas gdy zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy wykazuje, że w dacie wydania decyzji komunalizacyjnej objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, Skarb Państwa nie był właścicielem nieruchomości nią objętej, lecz jej poprzedni właściciele, gdyż z uwagi na wydanie decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 26 kwietnia 2016 r. orzekającej o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi z 24 lutego 1967 r. o wywłaszczeniu za odszkodowaniem przedmiotowej nieruchomości nie podlegała ona pod art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, doszło do restytucji uprawnień właścicielskich poprzedników prawnych wnioskodawcy; 2. art. 7, 8, 77 § 1 oraz 80 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, w szczególności poczynienie ustaleń i interpretacji sprzecznych z treścią decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 26 kwietnia 2016 r. stwierdzającej nieważność orzeczenia z 24 lutego 1967 r., co w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w niniejszej sprawie; 3. art. 28 k.p.a. poprzez jego niewłaściwą interpretację, polegającą na przyjęciu, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego z 1 czerwca 1999 r., podczas gdy skarżący w sposób wyczerpujący wykazał, że posiada interes prawny do nieruchomości z uwagi na fakt, że nieruchomość na skutek stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi Urząd Spraw Wewnętrznych z 24 lutego 1967 r. stanowi nieprzerwanie przedmiot własności jego poprzedników prawnych. W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z 23 listopada 2022 r. skarżący przedstawił dodatkowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Powodem umorzenia przedmiotowego postępowania było uznanie przez organ nadzoru, że skarżący nie posiada w sprawie przymiotu strony, a tylko taki podmiot, stosownie do art. 157 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), dalej zwanej "k.p.a.", jest uprawniony do skutecznego uruchomienia postępowania nieważnościowego. O tym zaś, kto jest stroną postępowania rozstrzyga art. 28 k.p.a., z którego wynika, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istoty interesu prawnego należy z kolei upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest każdy podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki prawne stwierdzenia nieważności tej decyzji. W kwestii istoty interesu prawnego wielokrotnie wypowiadało się orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazując że cechami tego interesu są jego indywidualność, konkretność, aktualność, obiektywna sprawdzalność, natomiast jego istnienie znajdować musi potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2035/10, Lex nr 1121192). W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego z 1 czerwca 1999r. stanowił art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem, mienie ogólnonarodowe (państwowe) staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie przyjmuje się, że stronami postępowania komunalizacyjnego są co do zasady wyłącznie Skarb Państwa – jako dotychczasowy właściciel nieruchomości i gmina – jako podmiot nabywający własność nieruchomości. Ich bowiem praw i obowiązków bezpośrednio dotyczą skutki decyzji komunalizacyjnej. Inne osoby, aby mogły uczestniczyć w postępowaniu komunalizacyjnym (mieć w nim przymiot strony), a więc również mogły skutecznie żądać weryfikacji ostatecznej decyzji komunalizacyjnej w trybie stwierdzenia jej nieważności, musiałyby wykazać, że w dacie komunalizacji (tj. w dniu 27 maja 1990 r.), to im, a nie Skarbowi Państwa, przysługiwał tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, który stałby na przeszkodzie komunalizacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 1178/09, Lex nr 594943). Tylko bowiem na taki tytuł prawny, chroniony prawem materialnym, oddziałuje nowo ukształtowany stan własnościowy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1181/15, Lex nr 2348965 oraz 16 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 660/11, Lex nr 1218892). Co przy tym istotne, nie jest wystarczające samo powoływanie się na taki tytuł prawnorzeczowy, lecz konieczne jest jego udokumentowanie na dzień 27 maja 1990 r. Jak bowiem słusznie podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych spór w kwestii praw właścicielskich do skomunalizowanej nieruchomości jest zagadnieniem, którego wynik przesądza o posiadaniu przez stronę skarżącą interesu prawnego warunkującego jej udział w charakterze strony w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji komunalizacyjnej. Rozstrzygnięcie tej kwestii powinno poprzedzać postępowanie administracyjne. W konsekwencji brak przedłożenia dokumentu potwierdzającego istnienie praw rzeczowych według stanu na dzień 27 maja 1990 r. uniemożliwia dowodzenie, że określony podmiot miał i ma interes prawny we wszczęciu postępowania nadzwyczajnego w celu wzruszenia decyzji komunalizacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 2188/20, Lex nr 3124128). Tym samym bez istnienia dokumentu stwierdzającego prawo rzeczowe do skomunalizowanej nieruchomości, według stanu na dzień 27 maja 1990 r., nie można stwierdzić istnienia interesu prawnego i przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym oraz w postępowaniu nadzwyczajnym go dotyczącym. Na wstępie stwierdzić należy, że Sąd podziela ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną dokonaną przez organ nadzoru, nie zachodzi zatem ich ponownego przytoczenia w tym miejscu uzasadnienia. Istotne jest, że na dzień 27 maja 1990 r. skarżący nie legitymował się i nadal nie legitymuje tytułem prawnorzeczowym do działki nr 114/3 obręb S- 01, o pow. 91 m2, który stałby na przeszkodzie jej komunalizacji, gdyż własność tej nieruchomości ujawniona została w księdze wieczystej na rzecz Skarbu Państwa zarówno w dacie 27 maja 1990 r., jak i w dacie wydania decyzji komunalizacyjnej. Okoliczność ta zaś, ma kluczowe znaczenie dla ustalenia stanu faktyczno-prawnego danej nieruchomości. Wpis w księdze wieczystej jest bowiem, stosownie do art. 626 8 § 6 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1575), dalej zwanej "k.p.c.", orzeczeniem sądu cywilnego. W konsekwencji treść tego wpisu, z mocy art. 365 § 1 k.p.c., wiąże wszystkie inne sądy oraz organy. Ponadto, na co trafnie zwrócił uwagę Minister, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 r., poz. 2204) prawo ujawnione tego rodzaju wpisem objęte jest domniemaniem zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. To natomiast, że powyższe domniemanie ma charakter wzruszalny i zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego może być obalone w oparciu o dostępne środki dowodowe nie tylko w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej, ale w każdym innym postępowaniu, w którym kwestia ta stanowi przesłankę rozstrzygnięcia, nie uprawnia do wyprowadzenia wniosku że może to nastąpić także w postępowaniu administracyjnym. Kwestia przeprowadzenia dowodu przeciwko domniemaniu wynikającemu z treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej jest bowiem wyłącznie zagadnieniem prawa cywilnego. Organ administracji nie ma zatem możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych jakie wynikają z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Przyjęcie poglądu odmiennego, polegającego na tym, że domniemanie, wynikające z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy, mogłoby być obalone także w postępowaniu administracyjnym, prowadziłoby do sytuacji, w której organ administracji publicznej zastępowałby sąd powszechny, gdyż wydawałby rozstrzygnięcie w kwestii zastrzeżonej dla postępowań cywilnych. Taka zaś sytuacja jest z oczywistych przyczyn prawnie niedopuszczalna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2100/14, Lex nr 2106421). Skoro zatem w dacie komunalizacji sporna działka stanowiła własność Skarbu Państwa, to prawidłowo uznał organ, że skarżący nie wykazał się posiadaniem tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Jak już zaś wyżej podkreślono, domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem prawnym nie może być obalone przez organy administracji w postępowaniu komunalizacyjnym ani w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Prawidłowości zaskarżonej decyzji nie mogła także podważyć zawarta w skardze argumentacja dotycząca pominięcia przez organ nadzoru skutków prawnych wywołanych przez pozostające w obrocie decyzje Ministra Infrastruktur i Budownictwa z 6 grudnia 2016r. oraz 26 kwietnia 2016r. r. w zakresie stwierdzającym nieważność w całości decyzji Prezydium Rady Narodowej m.st. Łodzi z 24 lutego 1976r. Powołane decyzje są o tyle wiążąca prawnie, że ustalają, że nie doszło do wywłaszczenia za odszkodowaniem. Nie oznacza to jednak automatycznie posiadania prawa własności nieruchomości w dacie komunalizacji. To zaś właśnie ten moment, jak już wyjaśniono wyżej, jest kluczowy w punktu widzenia możliwości wzruszenia decyzji komunalizacyjnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2021 r., sygn. akt. I SA/Wa 1633/19, Lex nr 3265464). Jak prawidłowo wyjaśnił Minister, związanie organu administracji wpisem w księdze wieczystej skutkuje brakiem jego uprawnienia do badania prawidłowości wynikających z tej księgi wpisów. Możliwe jest bowiem wzruszenie aktu, na podstawie którego dokonano wpisu do księgi wieczystej, a następnie samego wpisu, lecz nie może to nastąpić w wyniku działań organu prowadzącego postępowanie nieważnościowe. Wobec powyższego, prawidłowo ocenił organ, że brak udokumentowania przynależnego skarżącemu tytułu prawnorzeczowego do objętej wnioskiem skomunalizowanej nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. powoduje, że nie ma on opartego na normach prawa materialnego własnego interesu prawnego legitymującego go do skutecznego żądania weryfikacji, w oparciu o art. 156 § 1 i n. k.p.a. legalności ostatecznej decyzji Wojewody Łódzkiego z 1 czerwca 1999 r. Skutki prawne wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego od dnia wydania (ex tunc) nie mogłyby bowiem oddziaływać w sposób bezpośredni na sferę przynależnych skarżącemu praw do objętych tą decyzją nieruchomości. Odmawiając zatem skarżącemu przymiotu strony w tym postępowaniu organ nie naruszył art. 28 k.p.a. Konsekwencją stwierdzenia braku interesu prawnego skarżącego w sprawie zakończonej powołaną decyzją komunalizacyjną, było umorzenie wszczętego postępowania nieważnościowego jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania występuje bowiem, między innymi, wówczas gdy z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego wystąpi podmiot nieuprawniony. Podejmując zatem tej treści rozstrzygnięcie Minister nie naruszył również art. 105 § 1 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło