I SA/Ol 60/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Brzuzy po rozpoznaniu w Olsztynie w dniu 2 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na czynność Burmistrza W. w przedmiocie wypłaty dotacji oświatowej za listopad 2022 r. postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Pismem z 29 grudnia 2022 r. A. S. (dalej jako: "skarżąca", "strona") wniosła skargę na czynność Burmistrza W. (dalej jako: "organ") w przedmiocie wypłaty dotacji oświatowej za listopad 2022 r. Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności polegającej na nieprzyznaniu i niewypłaceniu dotacji za ww. miesiąc, uznanie uprawnienia skarżącej do przyznania i wypłaty dotacji za ten miesiąc w prawidłowej wysokości oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa przez adwokata według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ze względu na upływ terminu do jej wniesienia, ewentualnie o oddalenie skargi jako niezasadnej. Organ wywiódł, że dotacja za listopad 2022 r. została przekazana skarżącej 18 listopada 2022 r., zatem skarga powinna być wniesiona do 19 grudnia 2022 r. Replikując do odpowiedzi na skargę skarżąca podniosła, że skoro dotacja przekazywana jest do ostatniego dnia miesiąca, to oczekiwała wypłaty dotacji w prawidłowej wysokości właśnie do 30 listopada 2022 r. Dzień ten stanowił jej zdaniem początek biegu terminu do wniesienia skargi. Ponadto wskazała, że w zakresie wypłaty, ustalenia i przyznania dotacji za listopad 2022 r. prowadziła z organem korespondencję, a odpowiedź na skierowane wezwanie do wypłaty dotacji otrzymała dopiero w grudniu 2022 r. Zatem nie sposób uznać, że złożyła skargę z uchybieniem terminu. Nawet gdyby przyjąć, że początkowym biegiem terminu do wniesienia skargi jest dzień otrzymania dotacji za listopad 2022 r., z uwagi na podane w niniejszym piśmie okoliczności (termin wypłaty dotacji za listopad - ostatni dzień miesiąca, a także prowadzenie z organem korespondencji w zakresie wypłaty dotacji) spełniona została przesłanka braku winy skarżącej w uchybieniu temu terminowi, o której mowa w art. 53 §2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 poz. 259), dalej jako: "p.p.s.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Na wstępie należy zaznaczyć, że badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza ustalenie, czy skarga została wniesiona z zachowaniem wszelkich wymogów formalnych przewidzianych przez przepisy p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 §1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Według zaś art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W przedmiotowej sprawie strona zaskarżyła czynność w postaci wypłaty dotacji oświatowej. Stosownie do art. 34 ust. 1 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1930, ze zm.), dalej jako: "u.f.z.o.", dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy. Zgodnie zaś z art. 47 u.f.z.o., czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a. W ocenie sądu z powyższych przepisów wynika, że ustawodawca uznał sądy administracyjne za właściwe do rozpoznania skarg na czynności organu dotującego, polegające na ustaleniu oraz przekazaniu dotacji oświatowej. Okoliczność, że w art. 47 u.f.z.o. nie wymienia się art. 34 ust. 1 u.f.z.o., nie świadczy, zdaniem sądu, o tym, że uprawnionemu podmiotowi nie służy skarga do sądu administracyjnego na czynności w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji. Przepis art. 34 u.f.z.o. ma charakter czysto techniczny związany z formą przekazania dotacji uprawnionemu podmiotowi oraz uszczegóławia sposób liczenia dotacji. Istotne jest zaś, że w art. 47 u.f.z.o. wymienia się art. 17 u.f.z.o., który jest podstawą dla przyznania stosownej dotacji oraz że zaliczono czynności organu dotującego, podejmowane na podstawie tego przepisu, jako czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a. Rozbieżności wynikające z odmiennej wykładni przepisów art. 47 u.f.z.o. oraz art. 3 ust. 2 pkt 4 p.p.s.a. znalazły swój wyraz w orzeczeniach sądów administracyjnych, w tym zarówno uznających kognicję sądów administracyjnych w sprawach skarg na czynność wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oraz odmawiających prawa do wniesienia skargi w sprawach o tym przedmiocie. W ocenie tutejszego sądu czynność polegająca na wypłacie kwoty dotacji podlega kognicji sądów administracyjnych. Zagadnienie to było przedmiotem szczegółowej analizy m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2021 r., sygn. akt I GSK 1730/20, jak również w licznych orzeczeniach sądów wojewódzkich, np. WSA w Szczecinie z 13 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 403/20; WSA w Rzeszowie: z 19 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 406/20; z 13 października 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 453/20; WSA w Gdańsku z 14 października 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 572/20; WSA w Olsztynie z 5 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 697/21, WSA w Olsztynie z 27 października 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 388/22; opubl. ww.orzeczenia.nsa.gov.pl). Następnie wskazać należy, że zgodnie z art. 53 §2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Z kolei art. 58 §1 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązuje sąd do odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia. Wyjątek od tej zasady wprowadza przepis art. 53 §2 zdanie drugie p.p.s.a, zgodnie z którym sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W ocenie sądu, pomimo okoliczności podnoszonych przez skarżącą w piśmie stanowiącym replikę do odpowiedzi na skargę (termin wypłaty dotacji za listopad - ostatni dzień miesiąca, a także prowadzenie z organem korespondencji w zakresie wypłaty dotacji), sytuacja taka nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Analiza akt sprawy, w szczególności potwierdzenia przelewu dotacji oświatowej za listopad 2022 r. (karta 1, 2 akt administracyjnych) wykazała, że wypłata dotacji w kwocie 10.532,77 zł (dotacja na dzieci) oraz 6.390,80 zł (dotacja na dzieci niepełnosprawne) miała miejsce 18 listopada 2022 r. Skarżąca zaś wniosła skargę 30 grudnia 2022 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym). Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, licząc od dnia przelewu dotacji upłynął z dniem 19 grudnia 2022 r. - poniedziałek, który nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy (ponieważ 18 listopada 2022 r. wypadała niedziela). Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg z upływem 30 listopada 2022 r., bowiem dotacja przekazywana jest do ostatniego dnia miesiąca. W ocenie sądu takie stanowisko stoi w sprzeczności z art. 53 §2 p.p.s.a., który wyraźnie określa początek biegu terminu do wniesienia skargi na dzień, w którym strona faktycznie dowiedziała się o wydaniu aktu lub podjęciu czynności. Jak wskazał NSA w wydanych postanowieniach: z 14 stycznia 2021 r., sygn. akt I GZ 379/20; z 19 marca 2021 r., sygn. akt I GZ 18/21; z 6 maja 2021 r., sygn. akt I GZ 113/21; z 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt I GZ 217/21; z 24 lutego 2022 r., sygn. akt I GZ 52/22; z 2 marca 2022 r., sygn. akt I GZ 57/22; z 16 marca 202 r., sygn. akt I GZ 70/22, skoro przedmiotem zaskarżenia strona uczyniła konkretną czynność organu, to istotne - z punktu widzenia art. 53 §2 p.p.s.a. - jest wyłącznie ustalenie dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o jej dokonaniu. Przepis art. 34 ust. 1 u.f.z.o. określa maksymalny termin, do którego dotacja winna zostać danej placówce wypłacona przez organ, nie zakazuje natomiast wypłaty należnej dotacji wcześniej. W ocenie sądu nie ma więc podstaw do przyjęcia (jak już wskazano wcześniej), że termin do wniesienia skargi na czynność w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za listopad 2022 r. otwiera się na nowo na skutek późniejszej wymiany korespondencji między stronami. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest konkretna czynność organu, tj. czynność wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej, czyli unormowana w art. 17 w zw. z art. 47 u.f.z.o. czynność przekazania dotacji na rzecz niepublicznego przedszkola. Sposób przekazania dotacji został określony w art. 34 u.f.z.o., przy czym data przekazania dotacji, jako czynności z art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a., wyznacza początek biegu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Późniejsza polemika ze stanowiskiem organu nie ma zaś wpływu na ocenę zachowania przez stronę terminu do wniesienia skargi. Uznanie, że w realiach niniejszej sprawy czynnością z zakresu art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a. może być każda następcza wobec czynności przekazania dotacji oświatowej na rachunek bankowy wypowiedź organu w przedmiocie wysokości wypłaconej kwoty tej dotacji mogłoby prowadzić do nieznajdującego w świetle przepisów u.f.z.o. multiplikowania spraw i obejścia przepisów dotyczących terminu do wniesienia skargi. Gdyby bowiem przyjąć odmienne stanowisko, strona mogłaby składać skargi na czynności w zakresie ustalenia lub przekazania dotacji w każdym czasie do momentu przedawnienia tych należności, żądając wyrażenia przez organ dotujący swego stanowiska na piśmie, które miałoby jej na nowo otworzyć bieg terminu do wniesienia skargi. Tymczasem art. 47 u.f.z.o. określa wprost, że czynnościami z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a., są wyłącznie czynności podejmowane w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a. Skoro przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest konkretna czynność organu w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej, a tryb i termin przekazania dotacji został unormowany w art. 34 ust. 1 u.f.z.o., nie sposób przyjąć, że następcza wobec tej czynności pisemna wypowiedź organu w przedmiocie wypłaconej kwoty tej dotacji mogła stanowić czynność z art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 47 u.f.z.o. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 58 §1 pkt 2 i §3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1. sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2. sentencji postanowienia znalazło swoje oparcie w art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.