II OZ 221/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia X sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 514/22 w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi A. B., K. K., B.W., A. B., A. G., A. G., E. G., M. H., M. K., A. I., M. I. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 12 stycznia 2022 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 514/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowania sądowe w sprawie ze skargi A. B., K. K., B.W., A. B., A. G., A. G., E. G., M. H., M. K., A. I., M. I. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 12 stycznia 2022 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podniósł, że zaskarżoną decyzją z dnia 12 stycznia 2022 r. Wojewoda Śląski umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie odwołań skarżących od decyzji Prezydenta Miasta Gliwice wydanej w przedmiocie pozwolenia na budowę. Z kolei na skutek równolegle wniesionego odwołania inwestora sprawa została decyzją z dnia 14 stycznia 2022 r. [...] przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Z akt administracyjnych wynika, że inwestor pismem z dnia 10 lutego 2022 r. cofnął wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, wskutek czego organ I instancji, decyzją z dnia 16 lutego 2022 r., nr [...], umorzył postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę. W wyniku wniesionych od powyższej decyzji odwołań Wojewoda Śląski wydał decyzję z dnia 13 maja 2022 r., nr [...], w sprawie umorzenia postępowania odwoławczego. Od powyższej decyzji z dnia 13 maja 2022 r. została wniesiona skarga do sądu administracyjnego, zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Gl 1028/22. Postępowanie w wymienionej sprawie nie zostało prawomocnie zakończone. Uzasadniając zawieszenie przedmiotowego postępowania wszczętego skargą na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 12 stycznia 2022 r., nr [...], na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że jego rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1028/22. Gdyby bowiem okazało się, że w sprawie II SA/Gl 1028/22 Sąd oddali skargę to stałaby się ostateczna decyzja organu I instancji umarzająca na wniosek inwestora postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Wskutek powyższego, z uwagi na umorzenie postępowania administracyjnego, niniejsze postępowanie sądowe należałoby umorzyć jako bezprzedmiotowe. Zażaleniem X sp. z o.o. z siedzibą w [...] zaskarżyła powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego mimo braku ku temu przesłanek i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania oraz zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka do zawieszenia postępowania, a co więcej, to nie rozstrzygnięcie w sprawie II SA/Gl 1028/22 ma wpływ na wynik postępowania w niniejszej sprawie. Lecz dokładnie odwrotnie, to rozstrzygnięcie Sądu w niniejszej sprawie ma wpływ na wynik postępowania w sprawie II SA/Gl 1028/22. Ponadto Sąd pierwszej instancji nie wskazał, jakie to zagadnienie wstępne wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego w sprawie II SA/Gl 514/22. Podstawową kwestią w tej sprawie jest ustalenie, czy skarga pochodzi od podmiotów uprawnionych. Jeśli Sąd stwierdzi, iż skarżący nie posiadali legitymacji procesowej i nie mogli być uznani za stronę postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, to nie mieli także legitymacji do wniesienia odwołania od późniejszych decyzji, tj. decyzji Wojewody Śląskiego z 13 maja 2022 r. umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji PM Gliwice z 16 lutego 2022 r. umarzającej postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji nie posiadali legitymacji do wniesienia skargi na te decyzje Wojewody i ich skarga w sprawie II SA/Gl 1028/22 winna być odrzucona lub oddalona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego występuje różna ocena stosowania art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez sądy pierwszej instancji. Z jednej strony prezentowane jest stanowisko, że praktyka sądowa opowiada się za szerokim interpretowaniem użytego w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrotu "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania" (np. w postanowieniu NSA z 5 kwietnia 2011 r., II GZ 141/11). Z drugiej strony podkreśla się, że aby móc zastosować ten przepis, między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (np. w postanowieniach NSA: z 28 lutego 2012 r., I GZ 27/12; z 6 marca 2012 r., II OSK 304/12; wyrokach NSA z 15 września 2017 r., I GSK 613/17; z 12 lutego 2021 r., I FSK 1560/20). W niniejszej sprawie istotne jest zatem ustalenie, czy wynik postępowania w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 13 maja 2022 r., nr [...] umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta Gliwice z dnia 16 lutego 2022 r. umarzającej postępowanie w sprawie z wniosku X sp. z o.o. sp.k. o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego pn. " (...)", będzie miał bezpośredni oraz realny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy ze skargi na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 12 stycznia 2022 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji Prezydenta Miasta Gliwice z 7 maja 2021 r. odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ww. inwestycji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie zawiesił z urzędu postępowanie sądowoadministracyjne w rozpoznawanej sprawie do czasu zakończenia postępowania w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 13 maja 2022 r., nr [...] (sygn. akt II SA/Gl 1028/22). W przedstawionych wyżej okolicznościach faktycznych i procesowych rozstrzygnięcie skargi w postępowaniu o sygn. akt II SA/Gl 1028/22 w przedmiocie legalności decyzji o umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem X sp. z o.o. sp.k. o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego inwestycji, której dotyczy także niniejsze postępowanie, jest postępowaniem z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. takim od którego wyniku zależy rozstrzygnięcie wniesionej w niniejszej sprawie skargi. Prawomocne orzeczenie Sądu o legalności umorzenia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę (oddalenie skargi) doprowadzi do tego, że postępowanie o pozwolenie na budowę zostanie zakończone w sposób inny niż poprzez merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie. Skoro tak to niecelowa będzie ocena Sądu czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta Gliwice z 7 maja 2021 r. odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Ponadto zwrócenia uwagi wymaga, że będąca przedmiotem niniejszego postępowania decyzja Prezydenta Miasta Gliwice z 7 maja 2021 r. została na skutek równolegle prowadzonego postępowania odwoławczego uchylona decyzją Wojewody Śląskiego z dnia 14 stycznia 2022 r. [...] a sprawa została przekazana Prezydentowi do ponownego rozpoznania. Powyższa decyzja Wojewody Śląskiego z dnia 14 stycznia 2022 r. została następnie zaskarżona sprzeciwami do sądu administracyjnego (sprawa o sygn. akt II SA/Gl 231/22), który z kolei postępowanie w ww. sprawie zawiesił postanowieniem z dnia 17 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 231/22, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. również w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie umorzenia postępowania wszczętego wnioskiem X sp. z o.o. sp.k. o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji (sygn. akt II SA/Gl 1028/22). Zażalenie na ww. postanowienie z dnia 17 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 231/22, zostało natomiast oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn.. akt II OZ 748/22. Niewątpliwie istnieje zatem związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie ze skargi na decyzję o umorzeniu postępowania o wydanie pozwolenia na budowę a potrzebą dokonania oceny przez Sąd legalności wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego w postępowaniu dotyczącym tego samego pozwolenia na budowę. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.