II SA/Rz 1682/22
WyrokWSA w Rzeszowie2023-05-09
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Piotr Godlewski, Maria Mikolik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy, uznając, że mimo oczywistego naruszenia prawa (brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach), skutki tego naruszenia nie były na tyle rażące, aby uzasadniać stwierdzenie nieważności?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo przeprowadziło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wykraczając poza jego dopuszczalne ramy poprzez prowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego i dokonywanie własnych ustaleń faktycznych. W związku z tym zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Kolegium powinno ponownie rozważyć wniosek o stwierdzenie nieważności, w tym kwestię statusu strony skarżącej, opierając się wyłącznie na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu pierwotnym.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zaplecza logistycznego, zarzucając wydanie jej bez wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że mimo naruszenia prawa, skutki tego naruszenia nie były rażące. WSA uchylił decyzję Kolegium, wskazując na nieprawidłowe prowadzenie postępowania nieważnościowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 10 października 2022 r. nr SKO.415.81.1580.2022 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie na rzecz skarżącej B. D. kwotę 700 zł /słownie: siedemset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zarządza zwrot od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz skarżącej B. D. kwoty 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu sądowego.
Decyzją z 10 października 2022 r. nr SKO.415.81.1580.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie (dalej: "Kolegium"), na podstawie art. 17 ust. 1, art. 156 § 1, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503, dalej: "u.p.z.p"), a także art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1029, ze zm., dalej: "ustawa środowiskowa"), po rozpatrzeniu wniosku B.D., (dalej: "Skarżąca"/"Wnioskodawczyni") o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt") z 27 maja 2020 r., znak: GPIR.b.6730.18.2020, ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zaplecza logistycznego dla potrzeb firmy transportowej, tj. budynku biurowo-socjalnego, budynku garażowego z myjnią, placu manewrowo-postojowego wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...] wraz z podniesieniem terenu, odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta ustalającej warunki zabudowy dla ww. inwestycji.
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że wnioskiem z 30 czerwca 2022 r. Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta z 27 maja 2020 r., zarzucając naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej oraz § 3 ust. 1 pkt 58 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (dalej: "rozporządzenie"), poprzez wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy przy braku uprzedniego uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przy uwzględnieniu faktu, że projektowane przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W uzasadnieniu wniosku podano, że na podstawie tej decyzji Inwestor jest uprawniony do wybudowania placu manewrowo-postojowego o powierzchni do 9.000 m2 (0,9 ha) i z tego powodu przedsięwzięcie powinno zostać zakwalifikowane jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W § 3 ust. 1 pkt 58 lit. b) rozporządzenia wskazano, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się garaże, parkingi samochodowe lub zespoły parkingów, w tym na potrzeby planowanych, realizowanych lub zrealizowanych przedsięwzięć, o których mowa w pkt 52, 54-57 i 59 wraz z towarzyszącą im infrastrukturą, o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a). Zaznaczono, że projektowany plac manewrowy wraz z parkingiem, który ma być wykorzystywany przez przedsiębiorstwo transportowe, powinien zostać uznany jako parking lub zespół parkingów o powierzchni większej niż 0,5 ha. Plac manewrowy może zająć znaczną część powierzchni czynnej działki (60%), a ruch samochodów ciężarowych może w sposób negatywny oddziaływać na środowisko w związku z emisją hałasu. W postępowaniu przed Wójtem Inwestor nie przedłożył ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i w związku z tym decyzja ustalająca warunki zabudowy została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co powoduje konieczność stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Ponadto Skarżąca będąca właścicielką działki nr [...], nie została uwzględniona jako strona postępowania, mimo że projektowane przedsięwzięcie będzie z całą pewnością oddziaływać na jej nieruchomość, którą od działki, na której przedsięwzięcie ma powstać, dzieli tylko wąska droga wewnętrzna. Na wypadek gdyby Kolegium uznało, że Wnioskodawczyni nie powinna być uznana za stronę postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy wskazano, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności powinno zostać przez Kolegium wszczęte z urzędu, na podstawie art. 157 § 2 K.p.a.
Na wstępie Kolegium wskazano, że Wnioskodawczyni została uznana za osobę, której przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy na działce nr [...] i dlatego przedmiotowe postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte na wniosek. Odmawiając stwierdzenia nieważności wnioskowanej decyzji Kolegium uznało, że planowana inwestycja powinna zostać zaliczona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym przed złożeniem wniosku o ustalenie warunków zabudowy należało uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. Twierdzenie o oczywistości naruszenia prawa jest w tej sytuacji uzasadnione. Jednak sama oczywistość naruszenia prawa nie wystarcza do wyeliminowania ostatecznej decyzji z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. Konieczne jest jeszcze uwzględnienie skutków tego naruszenia. W ocenie Kolegium w rozpatrywanym przypadku nie można uznać, aby wydana przez Wójta decyzja z 27 maja 2020 r. powodowała skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, w szczególności takie skutki gospodarcze lub społeczne, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa.
Kolegium wskazało, że Inwestor przedstawił wyjaśnienie zawierające zestawienie powierzchni zabudowy inwestycji projektowanej na działce nr [...], wynikające z opracowanego i zatwierdzonego decyzją Starosty o pozwoleniu na budowę projektu zagospodarowania. Do wyjaśnienia dołączony został również projekt zagospodarowania terenu na mapie do celów projektowych w skali 1:500, na którym w sposób graficzny przedstawiono całość inwestycji. Z przedstawionej dokumentacji wynika, że rzeczywista projektowana powierzchnia placu manewrowego wynosi nie 9.000 m2 lecz 4.036,50 m2, natomiast całkowita powierzchnia zabudowy i wszystkich utwardzeń to 5.908,82 m2. W rezultacie cała inwestycja będzie przekraczać 5.000 m2 jedynie o 908,82 m2. Tego rodzaju przekroczenie w ocenie Kolegium nie uzasadnia konieczności wyeliminowania decyzji o warunkach zabudowy z obrotu prawnego. Trudno bowiem zakładać, że plac manewrowy wraz z miejscami parkingowymi dla samochodów osobowych i ciężarowych, których łączna powierzchnia ma wynosić 5.252 m2 w rzeczywistości będzie bardziej oddziaływać na środowisko, niż tego samego rodzaju inwestycja o powierzchni mniejszej o 252 m2, która stosownie do rozporządzenia nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że planowana inwestycja jest zlokalizowana na obszarze, na którym oprócz zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz uzupełniającej zabudowy gospodarczo-garażowej znajduje się dużo zabudowy przemysłowej. Bliskie sąsiedztwo tego rodzaju zabudowy sprawia, że trudno racjonalnie zakładać, aby projektowana inwestycja mogła rzeczywiście negatywnie oddziaływać na środowisko, a w szczególności na cenne obszary chronione, które w jej sąsiedztwie nie występują. Kolegium przywołało pogląd orzecznictwa sądów administracyjnych, akceptujący możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy bez wymaganej uprzednio decyzji środowiskowej (wyrok NSA z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2624/17; wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2445/14). W konkluzji Kolegium stwierdziło, że nie dopatrzyło się również spełnienia pozostałych przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., które mogłyby stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. W rezultacie uznać należało, że decyzja Wójta z 27 maja 2020 r., ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zaplecza logistycznego dla potrzeb firmy transportowej, tj. budynku biurowo-socjalnego, budynku garażowego z myjnią, placu manewrowo - postojowego wraz z podniesieniem terenu, nie jest obarczona wadami uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności.
W skardze Skarżąca wniosła o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Wójta w sytuacji wydania jej z rażącym naruszeniem prawa w postaci naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej w zw. z § 3 ust. 1 pkt 58 lit. b rozporządzenia, poprzez wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przy braku uzyskania przez Inwestora uprzednio decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, z uwzględnieniem, że projektowane przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W uzasadnieniu Skarżąca podkreśliła, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego ma charakter planistyczny. Organ prowadzący postępowanie rozważa w jakich granicach może zostać zagospodarowany teren. W decyzji Wójta wskazano maksymalną powierzchnię zabudowy i wszystkich uprawnień na 9000 m2. To, że finalnie Inwestor realizuje mniejszą powierzchnię nie ma znaczenia dla oceny zgodności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z prawem. Tak samo organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie analizuje projektu budowlanego lecz określa warunki inwestycji w taki sposób, aby w jak najmniejszym stopniu oddziaływała ona na środowisko.
W skardze podkreślone zostało, że organy planistyczne nie mogą działać na zasadzie uznania administracyjnego w przypadku badania czy dane przedsięwzięcie należy kwalifikować jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przepisy rozporządzenia mają charakter szczegółowy i określają wprost warunki fizyczne przedsięwzięć, które pozwalają na kwalifikowanie ich jako mające zawsze albo potencjalnie znaczące oddziaływanie na środowisko. Organ administracji publicznej nie może zakładać, że skoro rozmiar rzeczywisty inwestycji jest tylko nieznacznie wyższy od limitu wyznaczonego przez rozporządzenie, to wówczas można pominąć obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kolegium niezasadnie przyjęło, że brak posiadania przez Inwestora ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie wyłącza możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W tym kontekście wskazać trzeba, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Brak wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie stanowi braku formalnego wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy lecz jest merytoryczną podstawą do odmowy wydania takich warunków. A jeśli decyzja o warunkach zabudowy została wydana bez uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wówczas jest to zdecydowanie rażące naruszenie prawa powodujące konieczność stwierdzenia nieważności decyzji. Nie jest bowiem tak, że organ wydający decyzję o warunkach zabudowy może pominąć kwestie środowiskowe i dokonać ocen samodzielnie. Podkreślono, że wójt, burmistrz, prezydent miasta nie jest organem fachowym w zakresie ochrony środowiska. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest związane z koniecznością współdziałania z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej), co potwierdza orzecznictwo (wyrok NSA z dnia 18 marca 2016 r., sygn. akt II OSK1806/14, z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 710/11, wyrok WSA z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II SA/Op 290/16, wyrok WSA z dnia 31 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 251/16).
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest uzasadniona.
I. Stan sprawy jest następujący. Decyzją z dnia 27 maja 2020 r. Wójt ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na "Budowie zaplecza logistycznego dla potrzeb firmy transportowej, tj. budynku biurowo-socjalnego, budynku garażowego z myjnią, placu manewrowo-postojowego wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...] położonej w miejscowości [...] wraz z podniesieniem terenu. W postępowaniu tym Skarżąca nie była stroną, natomiast wnioskiem z 30 czerwca 2022 r. wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji, zarzucając naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej oraz § 3 ust. 1 pkt 58 lit. b) rozporządzenia. Zawiadomieniem z 3 sierpnia 2022 r. Kolegium powiadomiło o wszczęciu, na wniosek Skarżącej, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z dnia 27 maja 2020 r. i po uzyskaniu wyjaśnień projektanta dotyczących przedmiotowej inwestycji (pismo z 22 sierpnia 2022 r. – k.17 akt Kolegium), decyzją z 10 października 2022 r., odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy. Rozstrzygnięcie to stanowi przedmiot skargi.
II. Sprawa o stwierdzenie nieważności rozpatrywana była przez Kolegium w oparciu o przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Przedstawione unormowanie wymaga kilku uwag o charakterze ogólnym. Przede wszystkim wskazać należy, że postępowanie w sprawie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, odrębnym od postępowania, w którym wydano weryfikowaną decyzję. Celem tego postępowania jest ustalenie czy decyzja jest obarczona jedną z wad wskazanych w art. 156 § 1 K.p.a. Organ orzekający o nieważności nie może zatem rozpatrywać sprawy co do jej istoty. Natomiast zakres rozpoznania jest ograniczony wyłącznie do ustalenia, czy decyzja co do której zostało złożone żądanie stwierdzenia nieważności decyzji została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, którego rodzaje enumeratywnie są wyliczone w art. 156 § 1 K.p.a. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie prowadzi się postępowania wyjaśniającego. Podstawą do ustalenia prawidłowości zastosowania normy prawa materialnego jest stan faktyczny ustalony przy wydaniu decyzji objętej żądaniem stwierdzenia nieważności (zob. np. wyroki NSA z dnia 23 czerwca 2020 r. sygn. II OSK 3393/19, z dnia 15 maja 2019 r. sygn. II OSK 1586/17).
Z kolei samo pojęcie "rażące naruszenie prawa" jest niedookreślone. Jednakże za ugruntowany zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie uznaje się pogląd, że o takim naruszeniu decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo. Przy tym chodzi tu o skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, tj. gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie rozstrzygnięcia jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Uogólniając: rażące naruszenie prawa zachodzi, jeżeli treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (zob. H. Knysiak – Molczyk (red.): Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, Wolters Kluwers, Warszawa, 2015 r. str. 1072, wyroki NSA z dnia 9 listopada 2022 r., sygn. I GSK 3503/18, z dnia 10 maja 2022 r. sygn. III OSK 1083/21).
III. Identyfikując się z przedstawionym zakresem postępowania nieważnościowego oraz podzielając poglądy odnośnie do "rażącego naruszenia prawa" Sąd stwierdza, że Kolegium w nieuprawniony sposób przeprowadziło dodatkowe postępowanie wyjaśniające i w oparciu o wyjaśnienia Biura Projektowego [...] z dnia 22 sierpnia 2022 r. (k. 17 akt Kolegium) dokonało oceny decyzji Wójta z dnia 27 maja 2020 r. Przyjęło również w zaskarżonej decyzji, że załączony do tego wyjaśnienia projekt zagospodarowania terenu został zatwierdzony decyzja o pozwoleniu na budowę, co nie wynika z akt sprawy.
Prowadząc postępowanie wyjaśniające i na jego podstawie czyniąc własne ustalenia, które pozostają w oczywistej sprzeczności z treścią kontrolowanej decyzji, Kolegium wykroczyło poza dopuszczalne ramy postępowania o stwierdzenie nieważności. Oznacza to, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w sposób, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "P.p.s.a.").
IV. Rozpoznając ponownie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta z 27 maja 2020 r. Kolegium, przed przystąpieniem do zbadania przesłanki nieważności objętej dyspozycją przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., w sposób dogłębny rozważy czy Skarżąca jest stroną tego postępowania.
Przypomnieć w tym miejscu należy ugruntowane w orzecznictwie poglądy, zgodnie z którymi stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich (por. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 września 1995 r. sygn. VI SA 13/95, z dnia 4 grudnia 1995 r. sygn. VI SA 20/95). Jednocześnie w orzecznictwie wskazuje się, że nie zawsze właściciel (użytkownik wieczysty) działki bezpośrednio graniczącej z działką lub terenem, którego dotyczy postępowanie w sprawie warunków zabudowy, będzie uzyskiwał przymiot strony takiego postępowania (przy czym niewątpliwie będzie to sytuacja najczęstsza). Nie można bowiem z góry wykluczyć takich okoliczności sprawy, gdy ze względu na charakter inwestycji, jej usytuowanie na działce wynikające z ustalonych linii zabudowy, wielkość terenu objętego decyzją, czy też specyfikę działki sąsiedniej i jej usytuowanie względem terenu inwestycji, planowana zmiana sposobu zabudowy lub zagospodarowania terenu nie będzie w żaden sposób oddziaływać na sferę praw i obowiązków właścicieli nieruchomości sąsiedniej. Organ prowadzący postępowanie w sprawie warunków zabudowy ma obowiązek zbadać rodzaj inwestycji, jej rozmiary oraz stopień i zakres jej uciążliwości dla otoczenia, a następnie ustalić, jak daleko będzie sięgać oddziaływanie planowanej inwestycji. Zakres tego oddziaływania pozwala na ustalenie kręgu osób, które mają interes prawny w sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2022 r. sygn. 78/19). Zatem stroną postępowania, w zależności od okoliczności, mogą być także właściciele działek, które nie sąsiadują bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, jednakże o interesie prawnym tych osób przesądzać będzie zasięg oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopnień uciążliwości.
W rozpoznawanej sprawie powyższe uwagi mają istotne znaczenie, gdyż w postępowaniu zakończonym poddaną kontroli w trybie nieważnościowym decyzją Wójta z dnia 27 maja 2020 r., Skarżąca nie została uznana za stronę. Z akt administracyjnych tego postępowania wynika bowiem, że działka Skarżącej nr [...] nie graniczy bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. Na tę okoliczność zwrócono uwagę już we wniosku o stwierdzenie nieważności argumentując, że pomimo braku bezpośredniego sąsiedztwa "przedsięwzięcie z całą pewnością będzie oddziaływać" na tę nieruchomość (k. 5 akt Kolegium, wniosek, str. 3). We wniosku nie podano jednak, na czym może polegać to oddziaływania. Wskazano natomiast, że z samego faktu objęcia obszarem analizowanym działki nr [...], Skarżąca ma przymiot strony. Pogląd ten nie może być jednak bezkrytycznie zaakceptowany i automatycznie skutkować uznaniem Skarżącej za stronę postępowania.
Zatem dopiero jednoznaczne ustalenie statusu Skarżącej pozwoli Kolegium, przy przyjętym wnioskowym charakterze postępowania nieważnościowego, na ocenę przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Dokonując natomiast oceny decyzji Wójta, Kolegium ograniczy się do materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 27 maja 2020 r., poddając kontroli osnowę tej decyzji oraz uzasadnienie.
Z tych względów zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania zasądzonych na rzecz Skarżącej uzasadnia art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło