II SA/Po 249/23
WyrokWSA w Poznaniu2023-10-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Świstak, Sędzia WSA Wiesława Batorowicz, Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych może zostać odstąpiona, jeśli naruszenie miało charakter znikomy i skarżący zaprzestał naruszania prawa?Ratio decidendi
Kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie podlega miarkowaniu. Odstąpienie od jej nałożenia jest możliwe tylko w przypadku łącznego spełnienia przesłanek z art. 189f § 1 k.p.a., tj. znikomości naruszenia i zaprzestania naruszania prawa. W przypadku, gdy brakowało ponad 17 punktów procentowych do osiągnięcia wymaganego poziomu 50% recyklingu, naruszenie nie może być uznane za znikome, co wyklucza zastosowanie art. 189f § 1 k.p.a. Ponadto, przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach mają pierwszeństwo przed przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącymi kar pieniężnych.Stan faktyczny
Spółka Miejski Zakład Oczyszczania sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za nieosiągnięcie w 2020 r. wymaganego poziomu 50% przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło), osiągając jedynie 32,92%. Spółka argumentowała, że nie ponosi winy za taki stan rzeczy, wskazując na brak segregacji odpadów przez mieszkańców, zakaz prowadzenia działalności edukacyjnej przez KZGR oraz fakt zaprzestania naruszania prawa w kolejnym roku. Organy administracji utrzymały karę w mocy, uznając naruszenie za istotne i brak podstaw do odstąpienia od ukarania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Protokolant: st. sekr. sąd. Edyta Rurarz-Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2023 roku sprawy ze skargi Miejskiego Zakładu Oczyszczania sp. z o.o. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowań do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oddala skargę.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga Miejskiego Zakładu Oczyszczania sp. z o.o. [...] (zwanej dalej "Spółką" lub "skarżącą") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwanego dalej "SKO", "Kolegium" lub "organem II instancji") z dnia 27 stycznia 2023 r., nr [...]. W decyzji tej utrzymano w mocy decyzję Zarządu Komunalnego Związku Gmin Rejonu [...] (zwanego dalej "Zarządem KZGR[...]" lub "organem I instancji") z dnia 14 listopada 2022 r., nr [...] określającą dla skarżącej wysokość kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2020 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, dotyczącej gminy R. w kwocie [...]zł. Zaskarżona decyzja zapadła w oparciu o poniżej przedstawiony stan faktyczny i prawny.
Pismem z dnia 3 listopada 2021 r. Zarząd KZGR zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w przedmiocie, jaki opisano w poprzednim akapicie. W piśmie z dnia 16 listopada 2021 r. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika – r. pr. J. Z. – zajęła stanowisko w sprawie. Wskazała bowiem, że Spółka nie ponosi odpowiedzialności za to, czy i jak mieszkańcy segregują odpady. Na działkach niezamieszkanych albo nie powstają odpady, albo mieszkańcy ich nie segregują i oddają zbiorcze odpady. Dlatego też, zdaniem Spółki, Zarząd KZGR powinien odstąpić od ukarania jej, na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a.").
Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2021 r. Zarząd KZGR dopuścił dowód z zeznania świadka – J. U. – na okoliczności dotyczące prowadzenia akcji edukacyjnej mieszkańców nieruchomości niezamieszkałych z obszaru działalności KZGR. Świadek zeznał, że nie pamięta od kiedy obowiązuje zakaz prowadzenia działalności edukacyjnej, ale KZGR zaznaczył po 1 stycznia 2020 r., że jest to kompetencja Związku i Spółka powinna powstrzymać się od działalności edukacyjnej. Edukacja "spadła" na gminy związkowe, a te przekazały to na rzecz KZGR. Przed 2020 r. była kiedyś taka sprawa w związku z Punktem Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych. Wówczas podnoszono, że rola edukacyjna należy do KZGR. Świadek zeznała, że wszelkie działania edukacyjne musiały być uprzednio uzgodnione z KZGR.
W kolejnym postanowieniu (z dnia 13 stycznia 2022 r.) Zarząd KZGR[...] dopuścił dowód z przesłuchania D. T. – Prezesa Spółki. Świadek nie mógł podać konkretnych danych gdzie i kiedy miały miejsce odbiory odpadów segregowanych dokonane przez przedsiębiorców niewpisanych do rejestru działalności regulowanej. Spółka była informowana o odbiorze frakcji papieru i tworzyw sztucznych z nieruchomości niezamieszkałych bezpośrednio przez przedsiębiorców zajmujących się recyklingiem odpadów. Zgłoszeń dokonywali anonimowi rozmówcy. Drogą elektroniczną takich zgłoszeń nie było. Z relacji rozmówców wiadome jest, że były odbierane odpady komunalne, głownie butelki po napojach oraz makulatura. Nie ma możliwości odtworzenia takich rozmów telefonicznych. KZGR powinien kontrolować przedsiębiorstwa w zakresie miejsca przekazywania odpadów, szczególnie te, które zatrudniają większą ilość pracowników. To samo dotyczy zawieranych umów. Spółka zawarła kilka tysięcy takich umów.
Zarząd KZGR dopuścił w postępowaniu także dowody z umów zawartych między Spółką a przedsiębiorcami z R.. Spółka w piśmie z dnia 27 października 2022 r. podniosła, że przedstawione w aktach sprawy umowy świadczą o tym, że odbiór odpadów z nieruchomości niezamieszkałych odbywał się w sposób zgodny z prawem, a w umowach zawarto obowiązek prowadzenia selekcji odpadów.
Decyzją z dnia 14 listopada 2022 r., nr [...] Zarząd KZGR określił wobec Spółki wysokość kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2020 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła dotyczącej gminy R. w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji wskazał, że Spółka zajmuje się odbiorem odpadów z działek niezamieszkałych. Od stycznia 2020 r. te działki są wyłączone z organizowanego przez KZGR systemu odbioru odpadów komunalnych. Pomimo okoliczności, w jakich znajduje się Spółka, jest ona zobowiązana do realizacji obowiązków, które wynikają chociażby z ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1297 z późn. zm., zwanej dalej "u.c.p.g."). Jak wynika z art. 9n ust. 1 i 4 u.c.p.g., podmiot odbierający odpady ma obowiązek sporządzać roczne sprawozdania, w których zostanie ujawnione to, że podmiot ten zapewnia osiągnięcie poziomu recyklingu i przygotowania odpadów do ponownego użytku. W ciągu roku 2020 podmiot miał obowiązek, aby 50% wagi zebranych odpadów komunalnych: papieru, tworzyw sztucznych, szkła oraz metali przygotować do ponownego recyklingu oraz użycia. Jeśli nie spełni tego obowiązku, na podstawie art. 9x ust. 2 i 3 u.c.p.g. podlega karze pieniężnej.
Analiza sprawozdania Spółki nr [...] potwierdza nieosiągnięcie w 2020 r. wymaganego prawem poziomu recyklingu. Dalej organ I instancji zrelacjonował resztę stanu faktycznego sprawy. Zarząd KZGR podkreślił, że przedsiębiorstwa odbierające odpady nie mają prawnego obowiązku prowadzenia edukacji ekologicznej. Nie można zatem powoływać się na to, że brak tego rodzaju działalności Spółki wpłynął na nieosiągnięcie wymaganego prawem poziomu recyklingu. Edukacja ekologiczna jest zadaniem gminy.
Zarząd KZGR nie zgadza się z tym, że Spółka nie miała wpływu na nieosiągnięcie poziomu recyklingu wymaganego przez prawo. Jako podmiot profesjonalny musi liczyć się z konsekwencjami nie wykonania obowiązków ustawowych. Odbiorca odpadów sam musi prowadzić selekcję, jak i czynić to za podmioty, które tego nie robią. Zdaniem Zarządu KZGR , waga naruszenia prawa jest zbyt poważna, aby zastosować przepis art. 189f § 1 k.p.a.
Dalej, Zarząd KZGR stwierdził, że przy kilku tysiącach zawartych przez Spółkę umowach, incydenty opisane przez Prezesa Spółki nie mogły wpłynąć na nieosiągnięcie przez Spółkę poziomu recyklingu. Dla organu nieprzekonujące jest to, że Spółce grozi wykluczenie z przetargów. Prawo zamówień publicznych zawiera tzw. procedurę samooczyszczenia, a więc Spółka mogłaby dowodzić, że dochowała wszelkiej staranności, aby uniknąć nałożenia na nią kary. W ten sposób mogłaby dalej uczestniczyć w przetargach.
Zdaniem organu I instancji to, że Spółka osiągnęła omawiane wyniki w 2021 r. nie świadczy o zaprzestaniu naruszenia prawa. W tymże roku obniżono poziom, jaki miał osiągnąć każdy podmiot zajmujący się zbieraniem odpadów – 20%. To bowiem ma się nijak, zdaniem Zarządu KZGR , do sytuacji z 2020 r. Organ uważa, że z tego względu nie ma podstaw do zastosowania przepisu art. 189f § 1 k.p.a.
Zarząd KZGR wskazał, że przeanalizował umowy zawarte przez Spółkę. Nie doszukano się żadnego przepisu umownego, który sankcjonowałby podmiot, który nie zbiera odpadów w sposób selektywny. Organ uważa, że takie przepisy powinny się znaleźć. W myśl uchwały nr [...] KZGR , górne stawki opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości, którzy nie są zobowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz KZGR w przypadku, gdy odpady komunalne nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny, zostały ustalone. W ten sposób Spółka może mieć wpływ na sposób zbierania odpadów w sposób selektywny przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych oraz wpływ na egzekwowanie przepisów umownych.
Zarząd KZGR uważa, że przez brak dbałości po stronie Spółki, nie osiągnięto wymaganego poziomu recyklingu odpadów odbieranych od kontrahentów. Poprzez nieegzekwowanie selekcji odpadów przez właścicieli nieruchomości, doszło do zdarzeń generujących obowiązek wymierzenia kary pieniężnej. Organ I instancji uważa, że waga naruszenia przepisów prawa przez Spółkę ma swoje konsekwencje społeczne oraz edukacyjne. KZGR prowadzi szeroką kampanię edukacyjną w zakresie selekcji odpadów. To co zrobiła Spółka, w pewien sposób niweczy wysiłki KZGR . Musi zatem dojść do ukarania tegoż podmiotu, aby zapewnić skuteczność przepisów prawa. Zarząd KZGR uważa, że na podstawie art. 189d pkt 1, 4 i 5 k.p.a. zachodzą podstawy ukarania Spółki. Nie ma podstaw do odstąpienia od ukarania karą pieniężną.
Po przeliczeniu przez organ I instancji masy odebranych odpadów i tych, które zostały poddane recyklingowi wychodzi, że Spółka w roku 2020 dla gminy R. osiągnęła wynik 32,92% odpadów poddanych recyklingowi, a miała osiągnąć 50%. Po przedstawieniu metodyki oraz algorytmu obliczania kary pieniężnej, organ I instancji stwierdził, że w związku z nieosiągnięciem poziomu recyklingu dla gminy R., Spółka jest zobowiązana do uiszczenia [...] zł kary pieniężnej.
Spółka wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. Zapadłą decyzję zakwestionowano w całości. Spółka podniosła zarzuty, które w znacznej mierze odpowiadały narracji przedstawionej w dotychczasowych pismach procesowych. Skoncentrowano się na tym, że Spółka nie miała wpływu na to, że nie osiągnęła wymaganego poziomo recyklingu w 2020 r., że zaprzestała naruszenia prawa już w 2021 r. i, że zachodzą podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Decyzją z dnia 27 stycznia 2023 r., nr [...] Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że w myśl art. 3b u.c.p.g. w latach 2020-2024 każdy odbiorca odpadów jest zobowiązany do tego, aby 50% wagi odpadów, jakie w danym roku zostały odebrane od kontrahentów, zostały poddane recyklingowi oraz były zdatne do ponownego używania. Z protokołu, jaki Spółka złożyła organowi I instancji za rok 2020 wynika, że nie osiągnęła ona wymaganego progu w gminie R.. W tej sytuacji zastosowanie przepisu art. 9x u.c.p.g., a więc o nałożeniu kary pieniężnej, jest oczywistą konsekwencją. Organ administracji publicznej nie ma możliwości postąpić inaczej, niż tylko nałożyć karę. Powołany przepis nie pozostawia swobody w podejmowaniu decyzji.
Nakładanie kar pieniężnych należy do kompetencji Zarządu KZGR , co wynika z jego statutu – aktu prawa miejscowego. Decyzja została wydana więc przez właściwy organ – związek międzygminny. Możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, co SKO potwierdza na podstawie orzecznictwa. Zdaniem Kolegium, nie zaistniały jednak przesłanki odstąpienia od ukarania Spółki. Nie ma mowy o znikomym naruszeniu przepisów prawa, bowiem Spółka miała osiągnąć poziom 50% recyklingu, a uzyskała zaledwie 32,92%. Spółka, jako podmiot profesjonalny, zajmujący się tą konkretną branżą, musi liczyć się z wymaganiami, jakie przepisy prawa stawiają odbiorcom odpadów. Spółka powinna lepiej sformułować umowy, jakie zawiera z wytwórcami odpadów, aby egzekwować obowiązek selektywnego zbierania odpadów, a w konsekwencji – osiągnięcie wymaganych wyników recyklingu.
Podkreślenia wymaga, zdaniem SKO, że Zarząd KZGR jest uprawniony do prowadzenia działalności edukacyjnej w zakresie zbierania odpadów. Jest to jego kompetencja, która została scedowana przez gminy związkowe regionu [...], tworzące KZGR . SKO nie dopatrzyło się żadnego naruszenia przepisów prawa, które były przedmiotem zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Skarżąca, działając przez swojego profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której zakwestionowała decyzję organu II instancji w całości. Podniesiono zarzut naruszenia:
1) art. 189f § 1 w związku z art. 7a w związku z art. 11 w związku z art. 107 § 1 pkt 6 w związku z art. 107 § 3 i art. 189d k.p.a. polegające na jego pominięciu wbrew ugruntowanemu orzecznictwu sądów administracyjnych, bowiem organ błędnie stwierdził, że przepisy dotyczące nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że organy nie mogą ich w żaden sposób modyfikować, w tym że sposób obliczania wysokości kart ma charakter kategoryczny i nie podlega żadnym modyfikacjom i odstępstwom, co stoi w sprzeczności z celem ustanowienia art. 189f § 1 k.p.a., i w konsekwencji skutkowało tym, że Kolegium wybrało rozwiązanie niekorzystne dla skarżącej i nie odstąpiło od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, mimo znikomości naruszenia prawa i zaniechania naruszania prawa przez nią, tym samym naruszało też regulację dotyczącą dyrektyw wymiaru kary zawartą w k.p.a.;
2) art. 189f § 1 w związku z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. poprzez zupełne pominięcie faktu, że skarżąca zaprzestała naruszania prawa, bowiem w kolejnym roku, tj. w 2021 r. osiągnęła wymagany ustawą poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a zatem wystąpiły przesłanki odstąpienia do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej;
3) art. 78 § 1 w związku z art. 75 i art. 80 i art. 7 k.p.a. w związku z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. polegające na pominięciu dowodów z umów na odbiór odpadów zawartych z właścicielami nieruchomości (które wyraźnie nakazywały właścicielom nieruchomości selektywną zbiórkę odpadów), pominięciu okoliczności, że skarżąca chciała prowadzić akcję edukacyjną dotyczącą segregowania odpadów (czego zabronił jej organ I instancji), niedokonaniu oceny zeznania świadka – D. T., dokonaniu ustaleń faktycznych dot. rodzaju odbieranych przez skarżącą odpadów bez zebrania materiału dowodowego potwierdzającego twierdzenia organu I instancji przez co organ uniemożliwił skarżącej wykazanie okoliczności wpływających niewątpliwie w sposób istotny na interpretację sytuacji strony (brak jej winy), która nie mogła obiektywnie osiągnąć zakładanych poziomów w 2020 r., a zatem organ nie zweryfikował okoliczności kluczowych dla sprawy, zaś organ nie wykazał, jak nakazuje art. 75 k.p.a., aby przeprowadzenie wnioskowanych dowodów było sprzeczne z prawem;
4) art. 77 § 1 w związku z art. 81a § 1 k.p.a. poprzez pominięcie dowodów z zeznań świadków, z których wynikało, że skarżąca nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego polegającego na osiągnięciu wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów, które to okoliczności powinny być rozstrzygane na korzyść strony, bowiem świadczą o braku winy i złej woli strony, co ma kluczowy wpływ na rozstrzygnięcie po myśli art. 189d k.p.a.;
5) art. 77 § 1 i art. 80 w związku z art. 81a § 1 k.p.a. polegające na pogwałceniu zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony w zakresie stanu faktycznego i ukierunkowanym na ukazanie prowadzenia postępowania dowodowego, bowiem pomimo, że organ odwoławczy przyznał, iż skarżąca mogłaby uniknąć kary, gdyby przyczyniła się do zwiększenia świadomości wytwórców odpadów, a strona wykazywała, że w umowach z właścicielami nieruchomości zastrzegła konieczność selektywnej zbiórki odpadów, która to okoliczność niewątpliwie miała wpływ na sytuację skarżącej, to SKO świadomie i intencjonalnie wybrało interpretację na niekorzyść strony, naruszając przy tym wprost przepisy k.p.a.;
6) art. 107 § 1 pkt 4-6 w związku z art. 11 w związku z art. 8 § 2 k.p.a. polegające na sporządzeniu uzasadnienia, które nie daje w pełni odpowiedzi na pytanie, dlaczego SKO zdecydowało się na ukaranie strony (poza samym arbitralnym założeniem, że skarżącą należy ukarać) i jest sprzeczne z utrwaloną praktyką rozstrzygania spraw w tym samym stanie faktycznym i prawnym, bowiem organ nie dokonuje wyczerpującego i przekonującego porównania wszystkich dostępnych źródeł w postaci orzecznictwa i stanowiska doktryny celem wykazania, że stanowisko i wykładania organu II instancji zasługuje na uznanie, podczas gdy skarżąca wskazywała na treść decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] wydawanych w 2022 r., w których w analogicznych stanach faktycznych zauważyło konieczność odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej biorąc pod uwagę ocenę możliwości wywiązania się przed przedsiębiorcę z obowiązku uzyskania ustawowych poziomów i "za licznymi wyrokami sądów administracyjnych" Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] stało na stanowisku, że gdy podmiot odpowiedzialności nie ponosi, może dojść do odstąpienia od wymierzania kary;
7) art. 8 § 2 w związku z art. 6 k.p.a. w związku z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w związku z art. 189a § 2 w związku z art. 189f § 1 k.p.a. w związku z art. 109 pkt 1 ust. 2 lit. c ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1710 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.z." [skarżącej zapewne chodziło o przepis art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c – uw. Sądu]) polegające na wydaniu decyzji niewspółmiernie dotkliwej w stosunku do rzeczywistego naruszenia, która to dotkliwość może wywołać dla skarżącej niepowetowaną stratę, bowiem SKO całkowicie pomija, że dotkliwość kary nie przejawia się w wymiarze kwotowym sensu stricto, ale w wymiarze konsekwencji wymykających z ustaw odrębnych (p.z.p.) i może skutkować nieodwracalną szkodą dla skarżącej.
W oparciu o ww. zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, przeprowadzenie rozprawy, dowodu z maila przedstawionego ze skargą, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Zarząd KZGR , aż w 353 przypadkach zwrócił się do mieszkańców o przestrzeganie obowiązku segregacji odpadów, a ponadto zażądał uiszczenia opłaty podwyższonej. Skarżąca podtrzymuje, że naruszenie przez nią przepisów prawa ma charakter znikomy i przez to powinno nastąpić odstąpienie od nałożenia kary. Skarżąca porównuje niniejszą sprawę do spraw, w której karę pieniężną nałożono z tytułu nieterminowego złożenia sprawozdania z odbioru odpadów w danym roku.
Skarżąca podniosła, że zaprzestała naruszenia przepisów u.c.p.g. W 2021 r. osiągnęła wymagany prawem wynik, a więc zaprzestano naruszeń. Skarżąca powołała uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2022 r. o sygn. akt III OPS 1/21, z której wynika, że do wszystkich kar pieniężnych, o których mowa w rozdziale 4d u.c.p.g. stosuje się przepis art. 189f k.p.a. Obowiązkiem organów było zatem rozważenie jego zastosowania.
Skarżąca zarzuca organowi II instancji, że nie przeprowadził dowodu z umów zawartych z jej klientami. W umowach był zawarty obowiązek selektywnej zbiórki odpadów, a mimo tego nie wywiązywano się w ciągu całego 2020 r. Skarżąca, jej zdaniem, nie może ponosić odpowiedzialności za to, że jej klienci wydawali odpady zmieszane, tj. nie posegregowane.
Skarżąca ponownie podniosła, że KZGR zabronił jej prowadzenia działalności edukacyjnej z zakresu ekologii, co dodatkowo wzmacnia jej argument, że nie miała wpływu na niewywiązywanie się klientów z obowiązku selektywnej zbiórki odpadów. Skoro jej klienci oddali de facto odpady zmieszane, skarżąca przecież mogłaby samodzielnie dokonać selekcji i w ten sposób zabezpieczyć swoją sytuację, aby nie dopuścić do nałożenia na nią kary.
Skarżąca zaznaczyła, że rolą organów było przeprowadzenie postępowania dowodowego, w którym ustalono by, że skarżąca miała możliwość dokonania selekcji odpadów odebranych od jej klientów. SKO nie wykazało, że właściciele nieruchomości, od których skarżąca odbierała odpady, zbierali je selektywnie. Skarżąca powołała szereg decyzji administracyjnych, w których poparto jej stanowisko co do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej.
Skarżąca uważa, że nałożona na nią kara jest nieproporcjonalna, gdyż stopień zawinienia w zakresie naruszenia przepisów prawa jest niewielki. To mieszkańcy zaniechali swoich obowiązków poprzez nieselektywną zbiórkę odpadów. Skarżącej grozi teraz niebezpieczeństwo wykluczenia jej ze wszelkich postępowań przetargowych, co może doprowadzić do jej upadłości. Niebezpieczeństwo wykluczenia wynika z treści art. 109 pkt 1 ust. 2 lit. c p.z.p.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał stanowisko, jakie zajął w zaskarżonej decyzji. SKO podniosło dodatkowo, że z art. 6ka u.c.p.g., jeżeli przyjmuje się, że nieselektywne odpady należy traktować jako odpady zmieszane, to rolą podmiotu odbierającego te odpady jest zawiadomienie wójta, burmistrza (prezydenta miasta) o procederze niewykonywania obowiązku selektywnej zbiórki odpadów przez właścicieli nieruchomości. Skarżąca nie uczyniła nic w tym kierunku.
Postanowieniem z dnia 30 maja 2023 r. o sygn. akt II SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji organu II instancji.
Na rozprawę w dniu 6 października 2023 r. stawiła się wyłącznie pełnomocnik skarżącej – adw. K. W.. Pełnomocnik wskazała, że w dniu 6 października 2023 r. wystosowała drogę elektroniczną kolejne pismo, w którym podnosi jeszcze kolejne argumenty na rzecz swojej racji. Narracja skarżącej jest jednak niezmieniona – uważa, że zachodzą przesłanki ekskulpujące od odpowiedzialności. Skarżąca uważa, że wobec obowiązku uzyskania poziomu recyklingu w wysokości 50%, 30% i więcej to i tak bardzo dobry wynik. Skarżąca osiągnęła zresztą jeden z najlepszych w Polsce. W następnych latach skarżąca za każdym razem osiągnęła wymagany poziom.
Po przerwie w rozprawie sądowej, pełnomocnik odpowiedziała na pytanie Sądu, że do 2019 r. nieruchomości niezamieszkałe były objęte obowiązkiem selekcji odpadów na takich samych zasadach. Po wyłączeniu tych działek spod obowiązku, skarżąca zawierała umowy na odbiór odpadów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.
Przedmiotem niniejszej skargi jest ocena zgodności z prawem decyzji SKO, utrzymującej w mocy decyzję Zarządu KZGR w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowań do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Analiza całości akt sprawy doprowadziła Sąd w składzie orzekającym do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji.
Zanim Sąd odniesie się do zarzutów skargi i wyjaśni dlaczego była ona nieuzasadniona, należy zrekonstruować treść obowiązku publicznoprawnego, jaki został nałożony na skarżącą. Z przepisu art. 3 ust. 2 u.c.p.g. wynika katalog otwarty obowiązków wynikających z tej ustawy, jakie musi wykonywać każda gmina. W pkt 4 i 5 powołanego przepisu wskazuje się obowiązek nadzorowania gospodarowania odpadami komunalnymi, w tym realizację zadań powierzonych odbierającym odpady komunalne, takim jak skarżąca od właścicieli nieruchomości. Ponadto gmina zapewnia selektywną zbiórkę odpadów takich frakcji jak: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady. Z kolei w pkt 8 tegoż przepisu jest mowa o obowiązku prowadzenia przez gminę działań informacyjnych oraz edukacyjnych w zakresie prawidłowej gospodarki odpadami, a szczególnie w zakresie selektywnej zbiórki. Jeżeli gmina wespół z innymi gminami tak postanowi i powołają wspólnie związek międzygminny, tenże związek przejmuje wszystkie ww. zadania publiczne (zob. art. 3 ust. 2a u.c.p.g.).
Ustawodawca przyjął w art. 3aa pkt 1 u.c.p.g., że w 2020 r. gminy mają obowiązek osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo. To zatem stanowi treść obowiązku publicznoprawnego, do spełnienia którego zobowiązana jest każda gmina bez wyjątku. Ten obowiązek spadnie jednak na podmiot odbierający odpady komunalne, jeżeli taki przedsiębiorca wykonuje to zadanie w imieniu gminy.
Właściciele nieruchomości podlegają obowiązkowi prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów (art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g.) oraz przekazywania ich gminie albo podmiotowi działającemu w jej imieniu (art. 5 ust. 1a u.c.p.g.). W przepisie art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. ustawodawca uregulował rozwiązanie na wypadek, gdyby jednak właściciel nieruchomości nie wykonał swojego obowiązków, o których mowa w poprzednim zdaniu. Mianowicie, w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Sam sposób sformułowania przepisu art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. wskazuje na obowiązek odebrania odpadów zebranych w sposób nieselektywny oraz obowiązek zawiadomienia o tym fakcie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Na tej podstawie organ gminy może wszcząć postępowanie w przedmiocie ukarania właściciela nieruchomości, który nie wywiązuje się z obowiązku selektywnej zbiórki odpadów (art. 6ka ust. 2 i 3 u.c.p.g.).
Obowiązek, jaki ciąży na skarżącej, został ujęty w art. 9g pkt 1 u.c.p.g. Stanowi on, że podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Treść art. 3aa u.c.p.g. wskazuje jasno, że w 2020 r. miało to być 50%. Jeżeli taki przedsiębiorca nie osiągnie wymaganego poziomu, właściwy organ jest zobowiązany do wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa w rozdziale 4d u.c.p.g., a ściślej mówiąc, w art. 9x ust. 2 u.c.p.g. Jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g., podlega karze pieniężnej, którą oblicza się według osobnego algorytmu. Kwota kary pieniężnej jest iloczynem, a więc konkretnym wynikiem mnożenia – stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych odpadów komunalnych na składowisku (pierwszy czynnik) i brakującej masy odpadów komunalnych (drugi czynnik). Jeżeli kwota kary pieniężnej jest iloczynem, to oznacza, że takiej kwoty nie można miarkować tak, jak powalają na to przepisy działu IVA k.p.a. Podkreśla to również sam przepis art. 9z ust. 1 u.c.p.g. Ustawodawca jednak wyłącza możliwość miarkowania kary podczas wymierzania kary za naruszenie przepisu art. 9g u.c.p.g. (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 69/22, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych [zwanej dalej "CBOSA"] na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przystępując do właściwej analizy podstaw oddalenia skargi i odnosząc się zarazem do zarzutów, należy zaznaczyć tylko, że skarżąca nie kwestionuje sposobu obliczenia wysokości kary pieniężnej. Sąd zbadał i tę okoliczność, do czego był zobowiązany w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. i stwierdził prawidłowość obliczenia wysokości kary.
Odnosząc się do zarzutów skargi, należało stwierdzić niezasadność każdego z nich. Nie doszło do naruszenia art. 189f § 1 w związku z art. 7a w związku z art. 11 w związku z art. 107 § 1 pkt 6 w związku z art. 107 § 3 i art. 189d k.p.a. Organy administracji publicznej mogą oczywiście stosować modyfikacje, jakie wynikają z przepisów k.p.a., co wynika chociażby ze wspomnianej przez skarżącą uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której dopuszczono możliwość zastosowania art. 189f k.p.a., a więc odstąpienia od ukarania, w sprawach, o których mowa w rozdziale 4d u.c.p.g. (uchwała NSA z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21, dostępna w CBOSA). Przepisy k.p.a. dopełniają bowiem przepisy u.c.p.g., co wynika chociażby z art. 189a § 2 k.p.a. Zasadą wiodącą jest jednak to, że jeżeli przepisy prawa materialnego stanowią inaczej, aniżeli uregulowano to w k.p.a., to przepisy prawa materialnego mają pierwszeństwo w zastosowaniu przez przepisami k.p.a. o karach pieniężnych (lex specialis derogat legi generali). Wbrew temu, co twierdzi skarżąca, przepisy u.c.p.g. mają charakter bezwzględnie obowiązujący i organy właściwe są zobowiązane do wymierzenia grzywny, co wynika bezpośrednio z art. 9x ust. 2 u.c.p.g. Przedsiębiorca, który na podstawie umowy odbiera odpady od właścicieli i nie wykonuje obowiązku z art. 9g u.c.p.g. podlega karze pieniężnej. Tryb oznajmujący, jaki zastosowano w redakcji przepisu art. 9x ust. 2 u.c.p.g. nie pozostawia wątpliwości, że organ administracji publicznej (tu: Zarząd KZGR – zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 74/22, dostępny w CBOSA) ma obowiązek wymierzyć grzywnę. Oczywiście, organ może zastanowić się nad zastosowaniem przepisu art. 189f § 1 k.p.a., jednakże w niniejszej sprawie, z czym Sąd w składzie orzekającym zgadza się całkowicie, nie było podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary. Aby organ administracji publicznej zastosował przepis art. 189f § 1 k.p.a., muszą zajść łącznie przesłanki określone w pkt 1 lub 2 tego przepisu. Skarżąca konsekwentnie powoływała się na przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., a więc, że naruszenie przez nią prawa miało charakter znikomy, a ponadto zaprzestała ona już naruszenia prawa. Sąd nie zgadza się z żadnym z tych twierdzeń.
Zgodnie ze słownikiem języka polskiego, słowo "znikomy" oznacza "zbyt mały, niewielki, błahy, nieznaczny" (E. Sobol, Popularny słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2003, s. 1281). Na gruncie niniejszej sprawy, skarżąca miała osiągnąć poziom 50% recyklingu, a osiągnęła 32,92%. Nie sposób stwierdzić, że brakujących 17,08 punktów procentowych to znikoma wartość. SKO samo wskazało na to – "Przede wszystkim stopnia naruszenia prawa nie można uznać za znikomy, bowiem przy wymagającym poziomie 50% recyklingu, Spółka uzyskała 32,92%". SKO wyjaśniło przy tym, że nie było podstaw do zastosowania przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ wartość, jaką jest ochrona środowiska realizowana poprzez selektywną zbiórkę odpadów wymaga szczególnej opieki ze strony gmin. Za znikome naruszenie prawa można byłoby uznać sytuację, w której skarżącej zabrakłoby zaledwie kilka punktów procentowych. Wówczas Sąd również istotnie zwróciłby uwagę na to, czy SKO rozważyłoby przesłankę odstąpienia od nałożenia kary. W niniejszej sprawie zabrakło jednak ponad 17 punktów procentowych do osiągnięcia wymaganego poziomu.
Mając na uwadze fakt, że przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wyraża warunki, które muszą być spełnione łącznie (koniunkcja), niespełnienie choćby jednego warunku, powoduje niemożność zastosowania powołanego przepisu. Wobec braku znikomości naruszenia przez skarżącą przepisów prawa, wobec czego Sąd w składzie orzekającym nie ma żadnych wątpliwości, nie jest istotne to, czy skarżąca zaniechała naruszenia w dalszych latach, czy nie. Z tego względu zarzut naruszenia przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jest całkowicie niezasadny.
Nie można miarkować kary pieniężnej, wymierzonej na podstawie art. 9x ust. 2 i 3 u.c.p.g. Przepisy k.p.a. o miarkowaniu kary nie znajdują tutaj zastosowania. Iloczyn to konkretny wynik określonego postępowania matematycznego. Skoro wysokość kary to iloczyn, to nie można tej kary obniżyć. Nie było zatem podstaw, aby którykolwiek z organów przyjął korzystne dla skarżącej rozwiązanie. Nie doszło również do naruszenia art. 189f § 1 w związku z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. Osiągnięcie w 2021 r. wymaganego prawem poziomu recyklingu nie ma znaczenia dla sprawy.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisu art. 78 § 1 w związku z art. 75 i art. 80 i art. 7 k.p.a. w związku z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. To nie jest tak, że organy zlekceważyły dołączone do akt sprawy umowy zawarte pomiędzy skarżącą a jej klientami. Organy wzięły to pod uwagę między innymi treść § 2 ust. 5 i 6 umów, w których zobowiązuje się właścicieli nieruchomości do prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów w pojemnikach do tego przeznaczonych. Skarżąca zawarła umowy cywilnoprawne, w których powtórzono obowiązek ustawowy (art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g.), jednakże wobec takiego brzmienia umów, skarżąca mogła wnosić pozwy przeciwko swoim klientom. Co warte podkreślenia, skarżąca nie zawarła nawet w umowach podpisanych z klientami kar umownych, ani rygoru wypowiedzenia umowy w sytuacji niewywiązywania się przez klientów z obowiązku selektywnej zbiórki odpadów. Powracając, skarżąca nie dowiodła, aby pozwy zostały wniesione. Zeznania D. T. nie były istotne dla sprawy na tyle, aby na tym oprzeć podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. SKO poczyniło inne ustalenia, które doprowadziły je do konstatacji, że zeznania nie są wiarygodnym środkiem dowodowym. SKO w odpowiedzi na skargę trafnie podniosło, że skarżąca na żadnym etapie nie wykazała niemożność doprowadzenia do wykonania ciążącego na niej obowiązku z art. 9g u.c.p.g.
Sąd nie uwzględnił zgłaszanych przez skarżącą wniosków dowodowych. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jeżeli chodzi o wniosek sformułowany w petitum skargi to odnosił się on do okoliczności, które mogłyby mieć znaczenie na gruncie art. 189d k.p.a., który w sprawie nie znajdował zastosowania, co już wyjaśniono. Z kolei wniosek zawarty w kolejnym piśmie procesowym, stanowiącym załącznik do protokołu z rozprawy, odnosi się do problemu zaprzestania przez skarżącą naruszenia prawa, która to przesłanka nawet w przypadku jej wystąpienia – z uwagi na niewątpliwy brak znikomej wagi naruszenia prawa – nie mogła przesądzić o możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.
Sąd nie podziela zdania skarżącej, że organ I instancji zabronił jej prowadzenia działalności edukacyjnej. Po pierwsze, na skarżącej nie ciąży zakaz wynikający z przepisów prawa, ani z decyzji administracyjnej. Po drugie, prowadzenie działalności edukacyjnej jest obowiązkiem gminy (art. 3 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g.). Nie jest niczym dziwnym, że gminie zależy na spójności przekazu, jaki ekspediuje do odbiorców swoich komunikatów. Niechęć Zarządu KZGR związana z prowadzeniem przez skarżącą działalności edukacyjnej nie jest poparta zakazem publicznoprawnym, a więc nie można stwierdzić, że skarżąca nie miała możliwości uświadamiania swoich klientów o obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Nadmienić należy, że rolą organu administracji publicznej nie jest badanie zawinienia, jako przesłanki odpowiedzialności (wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1649/17, dostępny w CBOSA). Skarżąca nie wykazała tego nigdy, a SKO samo ustaliło, że działania po stronie skarżącej nie było żadnego. W sytuacji jednak, gdy osoba zagrożona karą podnosi, że nie mogła osiągnąć danego poziomu recyklingu bądź spełnienia pozostałych wymagań określonych w art. 9g u.c.p.g., z powodów za które nie ponosi odpowiedzialności, może dojść do odstąpienia od wymierzenia kary. Przy omawianiu przepisu art. 6ka u.c.p.g. Sąd powróci do tej myśli.
Nie doszło do naruszenia art. 77 § 1 w związku z art. 81a § 1 k.p.a. Organy obu instancji dysponowały wystarczającymi ustaleniami, aby stwierdzić, że skarżąca nie przyczyniła się w żaden sposób do przezwyciężenia niemocy w wyegzekwowaniu obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych przez swoich klientów. Zeznania świadków były nieistotne, a materiał dowodowy potwierdzał hipotezy organów. Te wszystkie ustalenia i tak nie mogły mieć wpływu na zastosowanie art. 189d k.p.a., ponieważ ten przepis nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.
Nie ma podstaw, aby twierdzić, że SKO naruszyło art. 77 § 1 i art. 80 w związku z art. 81a § 1 k.p.a. W tym miejscu należy odnieść się do przepisu art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. Nie dało się rozstrzygnąć sprawy na korzyść skarżącej, skoro skarżąca nie doprowadziła do egzekwowania obowiązku selektywnej zbiórki odpadów przez swoich klientów. Skarżąca dołączyła do skargi dokumentację związaną z dostępem do informacji publicznej. Zarząd KZGR powiadomił skarżącą w trybie dostępu do informacji publicznej, że w latach 2020-2022 wszczęto 353 postępowań, w których wydano 333 decyzji. Sąd docenia próbę obalenia zaskarżonej decyzji, tylko skarżąca musi mieć świadomość, że nie dowiedziono, aby którekolwiek z postępowań zostało zainicjowane na skutek "sygnału" pochodzącego od niej, tj., że skarżąca, działając w myśl art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawiadomiła organ I instancji o niewykonywaniu przez swoich klientów obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Wymaga się od skarżącej, aby to ona powiadomiła właściwy organ już przy pierwszym odnotowaniu niesubordynacji. Wystarczy więc, aby jednorazowo doszło do niewykonania przez właściciela obowiązku, a skarżąca powinna zawiadomić o tym właściwe organy (zob. np. wyrok NSA z dnia: 18 sierpnia 2023 r., sygn. akt III FSK 802/22, 4 lipca 2023 r., sygn. akt III FSK 1521/22, dostępne w CBOSA). W tej sytuacji skarżąca mogłaby uwolnić się od odpowiedzialności, jednakże w niniejszej sprawie nie dowiedziono, aby skarżąca kiedykolwiek reagowała na zaniedbania swoich klientów. Nie informowano organy, a także nie złożono pozwów w tej materii. Nie było więc żadnych podstaw, aby przyjąć rozstrzygnięcie korzystne dla skarżącej.
SKO, wbrew zarzutowi skarżącej, sporządziło wyczerpujące uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w którym przedstawiono motywy rozstrzygnięcia. Nie przyjęto założenia, że skarżącą należy ukarać, bowiem SKO rozważyło odstąpienie od ukarania, w myśl art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Organ II instancji nie znalazł podstaw, aby tak postąpić i wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Należy podnieść, że orzecznictwo administracyjne jakiegokolwiek organu administracji publicznej nie może być traktowane na tym samym poziomie co orzecznictwo sądowe. Skarżąca powoływała się na poglądy Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], jednakże należy przypomnieć, że orzecznictwo sądowe jest bardziej wiarygodnym źródłem chociażby z tego względu, że sądy administracyjne są związane wyłącznie Konstytucją RP oraz ustawami. Organy administracji publicznej nie mają tak szerokich możliwości interpretacyjnych, aby powoływać się na rozwiązania umotywowane wyłącznie konstytucyjnie. Sąd nie podzielił poglądów przedstawionych w skardze. Uznał bowiem, że SKO orzekło w niniejszej sprawie w sposób zgodny z prawem. To, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] dostrzegło możliwość odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, nie oznacza, że to rozwiązanie odpowiada prawu. Ze względu na domniemanie zgodności z prawem decyzji, na które powołała się skarżąca, co wynika z art. 16 k.p.a., należy przyjąć, że tak jest, ale to nie jest podstawa do tego, aby Sąd bezwarunkowo zgodził się z takim poglądem.
Ostatni zarzut dotyczy naruszenia przepisu art. 8 § 2 w związku z art. 6 k.p.a. w związku z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w związku z art. 189a § 2 w związku z art. 189f § 1 k.p.a. w związku z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c p.z.p. Nie można stwierdzić nadmiernej uciążliwości kary pieniężnej, jeżeli bezsprzecznie nie ma podstaw do odstąpienia od jej wymierzenia, a miarkowanie kary jest niedopuszczalne. Groźba problemów związanych z braniem udziału w postępowaniach przetargowych jest naturalną konsekwencją niedopełnienia obowiązków, które jako profesjonalny podmiot gospodarczy, skarżąca powinna mieć na uwadze. Zaniechania ze strony skarżącej doprowadziły ją do problemów natury pieniężnej, ale nie może to być przesłanka złagodzenia kary. Tak jak wskazał organ, skarżąca nie jest "skazana" na konsekwencje, których tak bardzo się obawia. W przepisie art. 110 p.z.p. ustawodawca przewidział tzw. "procedurę samooczyszczenia", która pozwala potencjalnemu wykonawcy (ukaranemu karą pieniężną) na zrehabilitowanie się i ponowny udział w postępowaniu przetargowym. Skarżąca nie może zakładać, że spełni się dla niej najgorszy scenariusz.
Należy także podnieść, że skarżąca, prowadząc swoją argumentację w skardze, nie powinna powoływać się na orzeczenia, w których przedmiot spraw był zgoła inny. W powołanych orzeczeniach mowa była o karach pieniężnych z tytułu nieterminowego złożenia sprawozdania z wykonania obowiązku osiągnięcia poziomu recyklingu. To są jednak inne sprawy, gdyż ciężar gatunkowy naruszenia prawa jest odmienny z uwagi na powagę konsekwencji. Czym innym jest nieterminowe złożenie sprawozdania rocznego, a czym innym jest nieosiągnięcie w danym roku poziomu recyklingu. Drugie z naruszeń ma bezpośredni wpływ na środowisko, pierwsze nie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów skargi i jej samej. Kierując się wspomnianym już przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie znalazł żadnych innych przesłanek, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło