I OZ 400/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1490/23 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 12 lipca 2023 r. nr SKO.NP/4115/218/2023 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: Sąd I instancji), postanowieniem z dnia 4 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1490/23 odrzucił skargę L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 12 lipca 2023 r. nr SKO.NP/4115/218/2023 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej 17 lipca 2023 r., a w związku z tym termin do wniesienia skargi na ww. decyzję upływał 16 sierpnia 2023 r. Z akt sprawy wynika natomiast, że skargę na powyższą decyzję pełnomocnik Skarżącej nadał 10 sierpnia 2023 r., jednak zamiast do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie zaadresował ją do organu niewłaściwego, tj. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach. Następnie 17 sierpnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach nadało ww. skargę do Sądu I instancji, który następnie 24 sierpnia 2023 r. przesłał skargę do właściwego organu, tj. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie. Powołując się na art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), Sąd I instancji wskazał, że warunkiem zachowania 30-dniowego terminu do wniesienia skargi jest skierowanie jej w tym terminie do właściwego organu. Sąd I instancji zaakcentował, że ustawodawca dopuszcza też możliwość wniesienia skargi wprost do sądu administracyjnego (art. 53 § 4 p.p.s.a.), co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W przypadku zaś wniesienia skargi za pośrednictwem innego organu, ten (organ) powinien ją (skargę) przekazać organowi właściwemu. W takiej sytuacji o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez organ do którego pierwotnie ją wniesiono na adres właściwego organu administracji publicznej. Sąd I instancji podał przy tym, że ustawodawca nie przewidział skutku w postaci uznania terminu za zachowany, gdy skarga została wniesiona do innego organu administracji niż ten, którego działanie albo bezczynność zostały zaskarżone. Przepisy p.p.s.a. nie zawierają bowiem regulacji o treści podobnej do art. 65 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 755, dalej: "k.p.a."), z której wynikałoby, że podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. W takiej sytuacji, o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez organ niewłaściwy, do którego wpłynęła skarga na adres właściwego organu administracji publicznej, czyli tego, który wydał zaskarżone orzeczenie. W ocenie Sądu I instancji, skoro zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej 17 lipca 2023 r. i zawierała prawidłowe pouczenie, to termin do wniesienia skargi upływał 16 sierpnia 2023 r. Choć Skarżąca, działająca przez swojego profesjonalnego pełnomocnika złożyła skargę w terminie (10 sierpnia 2023 r.), to czynności tej dokonała za pośrednictwem niewłaściwego organu, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach do którego ww. skarga wpłynęła 16 sierpnia 2023 r. Następnie po otrzymaniu tej skargi niezwłocznie bo już 17 sierpnia 2023 r. niewłaściwe Kolegium nadało ww. skargę do Sądu I instancji, który po jej otrzymaniu już 24 sierpnia 2023 r. przekazał ją do właściwego Kolegium w Tarnowie. Sąd I instancji podał przy tym, że wprawdzie niewłaściwe Kolegium po otrzymaniu skargi już następnego dnia, tj. 17 sierpnia 2023 r. nadało skargę do Sądu I instancji, jednakże nastąpiło to po pierwsze – już po upływie terminu do wniesienia skargi, a po drugie nastąpiło to nie na adres właściwego organu, a na adres Sądu. Wobec powyższego Sąd I instancji, uznając, że skarga została wniesiona po terminie orzekł, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. o jej odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 65 k.p.a. przez bezzasadne uznanie, że wystąpiły przesłanki ustawowe do odrzucenia skargi, podczas, gdy skarga ta wpłynęła do organu z zachowaniem terminu. Na podstawie art. 185 p.p.s.a., ewentualnie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i uwzględnienie wniesionego zażalenia, ewentualnie wniosła o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przepis art. 54 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skargę wniesioną po upływie terminu sąd odrzuca. Z powyższych przepisów wynika, że aby skutecznie wnieść do sądu skargę na decyzję organu administracji, skarżący musi to uczynić za pośrednictwem organu, którego decyzję kwestionuje, w terminie prawem przewidzianym. Kwestię tę regulują przepisy p.p.s.a., wywiedzenie skargi inicjuje bowiem postępowanie sądowoadministracyjne i nie należy go traktować jako kolejnego etapu postępowania administracyjnego (zatem nie będzie miał tu zastosowania art. 65 k.p.a.). Na marginesie wskazać należy, że jak słusznie zauważył Sąd I instancji od powyższych przepisów regulujących wniesienie skargi, istnieje pewne odstępstwo (wprowadzone nowelizacją przepisów z 2017 r.), gdyż zgodnie z art. 53 § 4 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego – z którym to odstępstwem nie mamy jednakże do czynienia w niniejszej sprawie. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 12 lipca 2023 r., która została doręczona jej pełnomocnikowi 17 lipca 2023 r. Decyzja ta zawierała stosowne pouczenie o możliwości wniesienia skargi do Sądu za pośrednictwem tego Kolegium. Jednakże Skarżąca, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę nie za pośrednictwem ww. Kolegium, a za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach. Niewłaściwe Kolegium otrzymało powyższą skargę 16 sierpnia 2023 r. i niezwłocznie bo już 17 sierpnia 2023 r. nadało ww. skargę do Sądu I instancji, który po jej otrzymaniu już 24 sierpnia 2023 r. przekazał ją do właściwego Kolegium w Tarnowie. Przekazanie skargi nastąpiło więc po upływie 30 dni od daty doręczenia pełnomocnikowi Skarżącej decyzji Kolegium. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w przypadku złożenia skargi do niewłaściwego organu (lub też niewłaściwego sądu), organ ten powinien przesłać ją właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania dalszego biegu. W tej sytuacji o zachowaniu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, decyduje data nadania skargi przez niewłaściwy organ w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu administracji publicznej, a nie data złożenia skargi do organu niewłaściwego (por. postanowienie NSA z dnia 19 marca 2020 r., sygn. akt I OZ 253/20, postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt II GZ 35/18, postanowienie z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II FZ 727/18, analogicznie postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt I OZ 1414/19). Odejście od powyższego stanowiska, czyli uznanie, że pomimo skierowania pisma do niewłaściwego organu (lub sądu), termin do jego wniesienia jest zachowany, musiałoby zostać wyraźnie przewidziane przez ustawodawcę (zob. postanowienie NSA z 19 października 2017 r., sygn. akt II GZ 783/17). Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela powyższe poglądy. Zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjne za słuszne należy uznać należy stanowisko Sądu I instancji. Wnosząc skargę w sposób nieprawidłowy, Skarżąca reprezentowana przecież przez profesjonalnego pełnomocnika, będącego adwokatem przyjęła na siebie ryzyko ewentualnego uchybienia terminu i konsekwencji z tym związanych, wraz z możliwością odrzucenia skargi włącznie (postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt II GZ 35/18). Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie przekazanie skargi nastąpiło po upływie terminu do jej wniesienia, to Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Końcowo wskazać należy, że pozostała argumentacja zawarta w rozpoznawanym zażaleniu odnosi się do kwestii braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi i nie może wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Okoliczności te staną się natomiast przedmiotem oceny Sądu I instancji w odrębnym postępowaniu incydentalnym w związku ze złożeniem przez pełnomocnika Skarżącej wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.