VII SA/Wa 747/20
WyrokWSA w Warszawie2020-10-30
Skład orzekający: Joanna Gierak - Podsiadły, Monika Kramek, Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego z powodu uchybienia przez stronę miesięcznego terminu do złożenia wniosku, liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo odmówił wznowienia postępowania, ponieważ strona skarżąca uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ wykazał, że skarżąca wiedziała o przesłance wznowienia znacznie wcześniej niż wskazywała, co potwierdzają jej wcześniejsze pisma i udział w postępowaniach dotyczących tej samej kwestii. Sąd podkreślił, że termin liczy się od dnia uzyskania informacji o okoliczności, a nie od dnia, w którym strona powzięła wiedzę o jej prawnym znaczeniu jako podstawie do wznowienia.Stan faktyczny
Skarżąca K. O. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z 2015 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1989 r. o pozwoleniu na budowę. Jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., twierdząc, że dowiedziała się o braku prawa inwestora do terenu dopiero w lipcu 2019 r. GINB odmówił wznowienia, uznając, że skarżąca uchybiła miesięcznemu terminowi, ponieważ o braku prawa do dysponowania nieruchomością wiedziała już w 2015 r. (w postępowaniu o stwierdzenie nieważności) oraz w lutym 2019 r. (składając wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 1989 r.). WSA w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, , Sędzia WSA Monika Kramek (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Antas, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2020 r. sprawy ze skargi K. O. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku K. O. (dalej: "skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] listopada 2019 r., znak [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją GINB z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] października 1989 r., nr [...].
Organ przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że Kierownik Urzędu Dzielnicowego [...] (dalej: "Kierownik") decyzją z dnia [...] października 1989 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" pozwolenia na budowę trzech budynków wielorodzinnych na nieruchomości przy ul. [...] w [...].
Następnie Wojewoda [...] (dalej:" Wojewoda") decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], odmówił stwierdzenia, na wniosek skarżącej, nieważności decyzji Kierownika z dnia [...] października 1989 r. Decyzja [...], została utrzymana w mocy decyzją GINB z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 21 września 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2385/15 oddalił skargę na ww. decyzję GINB.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. (uzupełnionym pismem z [...] października 2019 r.) skarżąca, działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik Z.P., wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją GINB z dnia [...] sierpnia 2015 r., wskazując jako podstawę żądania art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wskazała, że "urząd nie wiedział w dacie wydania decyzji wydając Spółdzielni Mieszkaniowej ‘[...] pozwolenie na budowę 3 budynków wielorodzinnych w osiedlu ‘[...]’ o nr [...] znak L.dz. [...] zatwierdzonej przez Kierownika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] października 1989 r. o tym, że Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] nie dysponowała prawem do terenu działki [...]". W piśmie uzupełniającym skarżąca wyjaśniła, że o przesłance wznowienia postępowania dowiedziała się w dniu [...] lipca 2019 r., podczas przeglądania akt sprawy dotyczącej pozwolenia na budowę w [...] Urzędzie Wojewódzkim w [...].
Kolejno, GINB opisał instytucję wznowienia postępowania administracyjnego, uregulowaną art. 145-153 k.p.a. i wyjaśnił, że żądanie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia, zgodnie z art. 147 k.p.a., powinno pochodzić od strony. Warunkuje to skuteczność prawną żądania wszczęcia postępowania. Może ono nastąpić wyłącznie na wniosek osoby, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub która, pomimo nieuczestniczenia w nim, może wykazać istnienie swojego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. uzasadniającego jej udział.
Wskazał, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania podzielone jest na dwie fazy. Pierwsza faza to etap wyjaśniający, podczas którego organ administracji publicznej bada formalną dopuszczalność wszczęcia postępowania wznowieniowego. W razie stwierdzenia braku możliwości wznowienia postępowania, organ administracji wydaje postanowienie, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Następuje to wtedy, gdy wznowienie nie jest możliwe z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przyczyny przedmiotowe to m.in. złożenie wniosku po upływie ustawowego terminu.
GINB po przytoczeniu treści art. 28 k.p.a., art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego wskazał, że w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę prowadzonych w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie ww. przepisów, w szczególności art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Organ ocenił, że skarżąca posiada interes prawny w kwestionowaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r., bowiem jest właścicielem działki nr ewid. [...], na której zaprojektowano fragment inwestycji objętej decyzją Kierownika z dnia [...] października 1989 r. Odnosząc się do drugiego z wnioskodawców organ stwierdził, że Z. P. nie posiada interesu prawnego w kwestionowaniu powyższej decyzji. Nie brał on udziału w postępowaniu zakończonym przez GINB wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r., a fakt, że był właścicielem działki nr ewid. [...] w dacie wydania decyzji z dnia [...] października 1989 r., nie może stanowić o jego interesie prawnym do kwestionowania decyzji z 2015 r. Przytaczając tezy orzecznicze sądów administracyjnych organ wskazał, że interes prawny musi być indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego. Tym samym w ocenie organu należało odmówić wznowienia postępowania, na wniosek Z.P.
Dokonując oceny wniosku skarżącej o wznowienia postępowania, GINB powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1998 r., sygn. akt III SA 2802/97 podnosząc, że strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze. Organ wskazał również na przedstawione przez NSA w wyroku z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1167/16, wytyczne dla organów administracji publicznej, którym powinny się kierować ustalając datę, w której wnioskodawca dowiedział się o istnieniu okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania. GINB podkreślił, że choć strona samodzielnie powinna wskazać kiedy dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę postępowania, to organ obowiązany jest z urzędu przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia tej okoliczności zarówno wtedy, gdy strona pominęła tę kwestię w swoim wniosku, jak też w przypadku, gdy podana przez nią data budzi wątpliwości.
Oceniając wyjaśnienia skarżącej w zakresie dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. GINB stwierdził, że wskazana przez skarżącą data dowiedzenia się o okoliczności, w związku z którą wystąpiła o wznowienie postępowania, budzi wątpliwości. Zdaniem GINB skarżąca, o wskazywanej przez siebie okoliczności tj., że organ wydający decyzję z dnia [...] października 1989 r. nie wiedział, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie dysponowała prawem do terenu działki nr ew. [...], nie mogła powziąć informacji podczas przeglądania akt sprawy w [...] Urzędzie Wojewódzkim w dniu [...] lipca 2019 r.
W ocenie GINB, aby wysnuć powyższe wnioski skarżąca musiałaby zapoznać się z aktami sprawy organu stopnia podstawowego. Tymczasem z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu [...] lipca 2019 r. [...]Urząd Wojewódzki nie był w posiadaniu tychże akt, ponieważ zostały one zwrócone do Urzędu Miasta [...] przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak [...], co następnie zostało potwierdzone pismem [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] marca 2019 r., znak [...].
Ponadto, po przeprowadzeniu analizy akt sprawy, GINB stwierdził, że o powoływanej okoliczności skarżąca wiedziała znacznie wcześniej. Kwestia posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością nr ewid. [...] na cele budowlane była bowiem przedmiotem oceny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] października 1989 r. W zapadłej w tym postępowaniu (wszczętym na wniosek skarżącej) decyzji z dnia [...] maja 2015 r. Wojewoda [...] wprost wskazał, że "w przedmiotowej sprawie pozwolenie na budowę zostało wydane Spółdzielni Mieszkaniowej ‘[...], która jak wykazano powyżej nie uzyskała prawa do dysponowania częścią nieruchomości o nr. ewid [...] na cale budowlane, a na tej działce umieszczona została instalacja kanalizacji sanitarnej i cieplnej (...)". GINB podkreślił, że te ustalenia zostały potwierdzone również w jego decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. (doręczonej skarżącej w dniu [...] sierpnia 2015 r.). Organ zwrócił uwagę na fakt, że skarżąca zapoznała się z całym materiałem dowodowym w sprawie w dniu [...] kwietnia 2015 r., na co wskazuje jej pismo z tej daty. Ponadto skarżąca, pismem z dnia [...] lutego 2019 r., skierowanym do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta [...], wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika z dnia [...] października 1989 r. podnosząc, że "decyzja w dacie wydania nie odpowiadała prawu ponieważ Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] nie dysponowała prawem do terenu, na którym zaprojektowano instalacje kanalizacyjne".
W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, że skarżąca uchybiła terminowi przewidzianemu dla złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją GINB z dnia [...] sierpnia 2015 r., dlatego należało odmówić wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżąca zakwestionowała ustalenia organu, co do daty powzięcia przez nią informacji o okolicznościach, stanowiących przesłankę do wznowienia postępowania. Wskazała, że argumentacja i przedstawiony tok rozumowania organu są niezrozumiałe,
Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...]stycznia 2020 r. GINB utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] listopada 2019 r.
W uzasadnieniu postanowienia GINB powtórzył rozważania, dotyczące nadzwyczajnego trybu, jakim jest wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją i ponownie przytoczył okoliczności, z których wynika brak interesu prawnego Z. P. w przedmiotowej sprawie. Organ podtrzymał również swoje stanowisko, co do oceny pod kątem formalnoprawnym wniosku skarżącej o wznowienie postępowania i ponownie stwierdził, że uchybiła ona terminowi wynikającemu z art. 148 § 1 k.p.a. przewidzianemu dla jego złożenia.
W skardze na postanowienie GINB z dnia [...] stycznia 2020 r. skarżąca wniosła o jego uchylenie, uchylenie postanowienia organu I instancji, a także "przekazanie sprawy do organu I instancji celem wydania postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Dzielnicowego [...] nr [...]z dnia [...] października 1989 r. udzielającą Spółdzielni Mieszkaniowej ‘[...]pozwolenia na budowę 3 budynków mieszkalnych wielorodzinnych na nieruchomości przy ul. [...]w [...]" oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odmówienie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej przedmiotową decyzją, w sytuacji kiedy strona wykazała, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, co powinno skutkować wznowieniem postępowania administracyjnego w sprawie;
b) art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odmówienie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej przedmiotową decyzją, w sytuacji kiedy strona wykazała, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję tj. brak prawa do terenu działki ew. nr [...], będącej ówcześnie własnością Z.P., na której zaprojektowano instalacje kanalizacyjne, o którym to fakcie dowiedziała się skarżąca dopiero w trakcie zapoznawania się z aktami w Urzędzie w 2019 r.;
c) art. 148 § 1 k.p.a. poprzez uznanie przez organ, że skarżąca wiedziała już wcześniej o istnieniu w obrocie prawnym decyzji, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, podczas gdy z okoliczności rzeczywistego stanu faktycznego wynika wprost, co zostało też potwierdzone w odpowiedzi na wezwanie organu, że skarżąca dowiedziała się o przedmiotowej decyzji dopiero w dniu [...] lipca 2019 r. podczas wizyty w Urzędzie Miasta [...], a nie jak błędnie uznał organ już w 2015 r., a jakichkolwiek informacji o przedmiotowej decyzji nie mógł jej udzielić poprzedni właściciel przedmiotowej nieruchomości Z. P., który od wielu lat jest osobą obłożnie chorą,
d) zasad postępowania administracyjnego, tj. art. 6, 7, 8, 9 oraz art. 11 k.p.a.;
e) art. 77 k.p.a. poprzez niezbadanie i niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, co doprowadziło do błędnych ustaleń;
f) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, co powoduje, że postanowienie organu nie może być w sposób należyty skontrolowany przez odwołującą.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że rozstrzygnięcie organu w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania jest nie do przyjęcia, jako sprzeczne z obowiązującymi przepisami oraz rzeczywistym stanem faktycznym. Skarżąca podniosła, że nieprawdą jest jakoby dowiedziała się o decyzji już w 2015 r. Informacji o decyzji nie mógł udzielić jej również poprzedni właściciel nieruchomości Z.P., który od wielu lat jest osobą obłożnie chorą z ograniczonym logicznym kontaktem. Skarżąca podkreśliła, że dowiedziała się o podstawie do wznowienia dopiero [...] lipca 2019 r. Do tego momentu nie była świadoma, ani nie miała wiedzy na temat tego, że istnieją jakiekolwiek podstawy umożliwiające jej złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Dopiero po wnikliwej lekturze przedmiotowej decyzji pozyskała wiedzę na temat tego, że istnieją okoliczności, zgodnie z którymi postępowanie administracyjne w tej sprawie może zostać skutecznie wznowione. W ocenie skarżącej organ nie wyjaśnił dlaczego uznał, że skarżąca dowiedziała się o podstawie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w 2015 r., a nie jak wskazywała w piśmie dopiero w dniu [...] lipca 2019 r. W tym zakresie działanie organu było swobodne, co jest niezgodne z przepisami prawa.
Zdaniem skarżącej organ nie wyjaśnił również w należyty sposób faktycznego oddziaływania planowanej inwestycji oraz lokalizacji nieruchomości skarżącej względem terenu tej inwestycji. Skarżąca wskazała na złą wiarę Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...], która od początku wiedziała, że nie ma wystarczającego gruntu pod budowę bloku mieszkalnego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zadaniem Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W oparciu o wskazane kryteria skargę i wskazane w niej zarzuty należało uznać za niezasadne, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa.
Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące i przyjmuje za własne.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest postanowienie GINB z [...] stycznia 2020 r. utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia [...] listopada 2019 r., o odmowie wznowienia na wniosek K. O. i Z. P. postępowania w sprawie zakończonej własną decyzją GINB z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] października 1989 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" pozwolenia na budowę trzech budynków wielorodzinnych na nieruchomości przy ul. [...] w [...].
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że kontrolą sądową w analizowanej sprawie objęte zostały postanowienia wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego - w trybie wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe zmierza do weryfikacji decyzji ostatecznej.
Ponieważ wznowienie postępowania jest instytucją szczególną stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji przyjmuje się, że wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła (por. sygn. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 889/09 - publ. Cbosa).
Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienione zostały w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. Celem postępowania wznowieniowego jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, a w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.).
W pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest badać kwestie formalne dopuszczalności wniosku: czy podanie o wznowienie postępowania odpowiada ogólnym wymogom kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczącym podań w postępowaniu administracyjnym (tj. czy zostało podpisane, wskazuje konkretną decyzję, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania), czy zostało wniesione przez osobę będącą stroną w sprawie i czy zostały w nim powołane przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został zachowany miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie (art. 148 k.p.a.) liczony od daty powzięcia przez stronę informacji o przesłance wznowienia postępowania. W przypadku nie spełnienia któregokolwiek z ww. wymogów właściwy organ wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 k.p.a.).
Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Tylko przed upływem jednomiesięcznego terminu strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r. sygn. akt III 2802/97). Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 556/20 - LEX nr 3084649). Uchybienie terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania ma ten skutek, że postępowanie to nie może być wznowione. Okoliczność ta, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., skutkuje obowiązkiem wydania przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Przystąpienie do rozpoznawania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ww. ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte kwalifikowaną wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2010 r. sygn.. akt II OSK 773/09 - publ. Cbosa.).
W niniejszej sprawie skarżąca wskazała, że przesłanką powodującą w jej ocenie konieczność wznowienia postępowania jest art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. tj. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
W ocenie Sądu prawidłowo GINB uznał, że skarżąca posiada interes prawny w kwestionowaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r., bowiem jest właścicielem działki nr ewid. [...], na której zaprojektowano fragment inwestycji objętej decyzją Kierownika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] października 1989 r. Odnosząc się do drugiego z wnioskodawców organ zasadnie stwierdził, że Z. P. nie posiada interesu prawnego w kwestionowaniu powyższej decyzji. Nie brał on udziału w postępowaniu zakończonym przez GINB wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r., a fakt, że był właścicielem działki nr ewid. [...] w dacie wydania decyzji z dnia [...] października 1989 r., nie stanowi o jego aktualnym interesie prawnym do kwestionowania decyzji z 2015 r. Prawidłowo zatem organ odmówił wznowienia postępowania, na wniosek Z.P.
Dokonując natomiast oceny wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia 2019 r. (uzupełnionego pismem z dnia [...] października 2019 r.) o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją GINB z dnia [...] sierpnia 2015 r., organ prawidłowo przeprowadził analizę akt administracyjnych sprawy na okoliczność potwierdzenia wskazanych przez wnioskodawczynię dat, w szczególności, że podana data dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, budziła wątpliwości.
Z analizy tej wynika, że to GINB dokonał prawidłowej oceny terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Jak słusznie skarżony organ wskazał, skarżąca nie mogła dowiedzieć się o podanej przez siebie przesłance (będącej podstawą wznowienia) podczas przeglądania akt sprawy w [...] Urzędzie Wojewódzkim w dniu [...] lipca 2019 r. Przypomnieć należy, że skarżąca uzasadniając podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazywała, że organ wydający decyzję z dnia [...] października 1989 r. nie wiedział, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie dysponowała prawem do terenu działki nr ew. [...]. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu [...] lipca 2019 r. [...] Urząd Wojewódzki nie był w posiadaniu akt sprawy organu podstawowego, ponieważ zostały one zwrócone do Urzędu Miasta [...] przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak [...], co zostało potwierdzone pismem [...] Urzędu Wojewódzkiego z [...] marca 2019 r., znak [...].
W ocenie Sądu organ słusznie uznał, że skoro skarżąca, pismem z dnia [...] lutego 2019 r., skierowanym do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta [...], wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika z dnia [...]października 1989 r. wskazując, że "decyzja w dacie wydania nie odpowiadała prawu ponieważ Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] nie dysponowała prawem do terenu, na którym zaprojektowano instalacje kanalizacyjne" – to co najmniej w tej dacie wiedziała już o wskazywanej przez siebie przesłance wznowienia.
Powyższe, prawidłowe ustalenia pozwoliły organowi zasadnie stwierdzić, że skarżąca wiedziała już wcześniej o powołanej przez siebie przesłance wznowienia, a tym samym uchybiła miesięcznemu terminowi przewidzianemu dla wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją GINB z dnia [...] sierpnia 2015 r. Dlatego też prawidłowo organy odmówiły wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie.
Ponadto, po przeprowadzeniu analizy akt sprawy, GINB słusznie stwierdził, że o powyższej okoliczności skarżąca wiedziała znacznie wcześniej. Kwestia posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością nr ewid. [...] na cele budowlane była bowiem przedmiotem oceny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] października 1989 r. W zapadłej w tym postępowaniu (wszczętym na wniosek skarżącej) decyzji z dnia [...] maja 2015 r. Wojewoda [...] wprost wskazał, że "w przedmiotowej sprawie pozwolenie na budowę zostało wydane Spółdzielni Mieszkaniowej ‘[...], która jak wykazano powyżej nie uzyskała prawa do dysponowania częścią nieruchomości o nr. ewid [...] na cale budowlane, a na tej działce umieszczona została instalacja kanalizacji sanitarnej i cieplnej (...)". Zatem organ ten zgodził się zasadniczo z argumentacją skarżącej odnośnie nieposiadania przez inwestora w dniu wydania pozwolenia na budowę prawa do dysponowania tą konkretną działką na cele budowalne. GINB wskazał, że te ustalenia zostały potwierdzone również w jego własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. (doręczonej skarżącej w dniu [...] sierpnia 2015 r.) utrzymującej w mocy decyzję Wojewody. Powyższe ustalenia organu potwierdzają, że skarżąca znacznie wcześniej wiedziała o istnieniu przesłanki, na którą się powołała, a w konsekwencji składając wniosek o wznowienie postępowania w dniu [...] sierpnia 2019 r. uchybiła terminowi z art. 148 § 1 k.p.a., co z kolei obligowało organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
Odnosząc się do tej części skargi, gdzie skarżąca podnosi, że do dnia [...] sierpnia 2019 r. (wskazywana data dowiedzenia się o podstawie wznowienia) "nie była świadoma ani nie miała wiedzy na temat tego, że istnieją jakiekolwiek podstawy umożliwiające jej złożenie wniosku o wznowienie postępowania" wyjaśnić należy, że termin na wniesienie podania o wznowienie postępowania administracyjnego liczony jest od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1135/20 – Lex nr 3082219).
W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). Ten zarzut skargi należy uznać za zupełnie chybiony. Powołany przepis nie stanowił podstawy złożonego wniosku o wznowienie postępowania, jak i pisma uzupełniającego wniosek. W żadnym z tych pism skarżąca nie podnosiła kwestii braku udziału bez własnej winy w postępowaniu zakończonym decyzją GINB z dnia [...] sierpnia 2015 r., a tego postępowania dotyczył wniosek o wznowienie. Organ nie miał natomiast podstaw do czynienia z urzędu ustaleń w tym zakresie (art. 147 k.p.a.). Na marginesie jedynie należy stwierdzić, że (jak wynika z akt sprawy) postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] sierpnie 2015 r. (o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] października 1989 r.) toczyło się na wniosek skarżącej, przy jej czynnym udziale i doręczeniu ww. decyzji GINB. Skarżąca skorzystała również z prawa do wniesienia skargi na tę decyzję.
Konkludując, Sąd uznał, że rozstrzygnięcia zapadłe w sprawie są prawidłowe. Wbrew zarzutom skargi orzekające organy nie naruszyły art. 145 § 1 pkt 4 i 5 oraz art. 148 § 1 k.p.a. Nie naruszono także zasad postępowania wyrażonych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 k.p.a. Postępowanie zostało przeprowadzone rzetelnie z zachowaniem wszelkich jego wymogów. Dokonano prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Stosowna argumentacja znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, które spełnia zdaniem Sądu wszystkie przesłanki ustawowe określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organ w sposób rzetelny dokonał analizy wniosku w kontekście dochowania terminu umożliwiającego wznowienie postępowania i na podstawie prawidłowo dokonanej analizy wyjaśnił z jakich przyczyn wydał jedyne możliwe orzeczenie w zaistniałej sytuacji prawnej i faktycznej. Poczynionych przez organ ustaleń skarżąca w żadnym wypadku skutecznie nie podważyła.
Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło