I OZ 74/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.G. i R.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 1064/23 o odrzuceniu skargi i zwrocie wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi S.G. i R.G. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. Na mocy zarządzeń Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 4 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 1064/23 skarżący zostali wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numerów PESEL skarżących oraz uzupełnienia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący odebrali wezwania 12 grudnia 2023 r. W zakreślonym 7-dniowym terminie, tj. 18 grudnia 2023 r. skarżący uzupełnili wpis od skargi, natomiast nie wskazali numerów PESEL. W dniu 27 grudnia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo organu przekazujące według właściwości pismo skarżących z 14 grudnia 2023 r. stanowiące odpowiedź na wezwanie Sądu, w którym wskazali swoje numery PESEL. Zaskarżonym postanowieniem z 4 stycznia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę (pkt 1) oraz zwrócił skarżącym solidarnie uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł (pkt 2). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie, a w konsekwencji nadanie sprawie dalszego biegu w celu jej merytorycznego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: 1. naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., polegające na odrzuceniu skargi odwołujących, której braki formalne zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie, lecz omyłkowo zaadresowane do innego organu administracyjnego; 2. naruszenie art. 85 p.p.s.a., polegające na jego zastosowaniu i uznaniu czynności odwołujących jako bezskutecznej, podczas gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego sprawy prowadzi do przekonania, że odwołujący w odpowiednim terminie uzupełnili braki formalne skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie wywiedziona na gruncie niniejszej sprawy skarga była dotknięta brakami formalnymi. Brak wskazania numeru PESEL skarżących oraz brak prawidłowego opłacenia skargi wymagał więc wszczęcia procedury naprawczej na mocy art. 49 § 1 w zw. art. 46 § 2 pkt 1 lit. b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") oraz art. 220 § 1 p.p.s.a. W zakreślonym 7-dniowym terminie, który upływał 19 grudnia 2023 r., skarżący uzupełnili wpis sądowy od skargi, natomiast nie wskazali swoich numerów PESEL, wobec czego Sąd I instancji zobligowany był odrzucić skargę na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Nie ma przy tym znaczenia, jak podniesiono w uzasadnieniu zażalenia, że numery PESEL skarżących zostały podane już w toku postępowania administracyjnego. Zainicjowane przez skarżących postępowanie sądowoadministracyjne toczy się bowiem na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wyraźnie stanowi, że pierwsze pismo strony w sprawie powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Natomiast w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi, której braków formalnych nie uzupełniono, przepis art. 58 § 1 pkt 3 ustanawia rygor jej odrzucenia. Powyższa kwestia związana z brakami formalnymi skargi w postaci niewskazania numeru PESEL strony była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uchwale z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22, podjętej w składzie siedmiu sędziów, stwierdził, że niezachowanie określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Podzielając powyższe stanowisko, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skierowane do skarżących wezwanie było właściwe. Nie sposób również przyjąć, że uzupełnienie braków formalnych skargi za pośrednictwem organu, którego decyzja została zaskarżona, stanowiło działanie prawidłowe, skutkujące zachowaniem zakreślonego przez Sąd I instancji 7-dniowego terminu. W toku wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego strona powinna każde pismo procesowe kierować bezpośrednio do Sądu, w tym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Pośredni tryb wnoszenia pism procesowych do sądu administracyjnego, a więc za pośrednictwem organu, stanowi wyjątek od zasady bezpośredniego wnoszenia pism do Sądu i dlatego też przypadki jego stosowania zostały wprost wymienione w ustawie, tj. w art. 54 § 1, art. 64c § 2, art. 87 § 3 p.p.s.a. Pismo stanowiące uzupełnienie braków formalnych skargi nie należy do tego katalogu. Moment wniesienia pisma został przez ustawodawcę utożsamiony z momentem oddania pisma w placówce pocztowej, ale aby to oddanie pisma w placówce pocztowej odniosło skutek prawnoprocesowy, niezbędne jest jego prawidłowe zaadresowanie – w przedmiotowej sprawie do właściwego Sądu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym w sytuacji wniesienia pisma procesowego, które winno być skierowane bezpośrednio do Sądu, a złożone zostało do organu, najwcześniejszą datą, jaką można przyjąć za datę złożenia tego pisma, jest data przesłania tego pisma przez organ do Sądu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2014 r., I OSK 889/15; z 10 stycznia 2018 r., II OZ 1609/17; z 24 października 2018 r., II OZ 1042/18; z 19 grudnia 2019 r., I OZ 1287/19; z 19 lipca 2023 r., I OZ 257/23; z 21 września 2023 r., I OZ 387/23). Wobec powyższego, w sytuacji błędnego (nieprawidłowego) zaadresowania i skierowania przesyłki do organu odwoławczego zamiast do Sądu, za datę wniesienia pisma skarżących do Sądu należało uznać datę przekazania tego pisma przez organ do Sądu, co w rozpatrywanej sprawie miało miejsce już po upływie 7-dniowego terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi (27 grudnia 2023 r.). W tym stanie rzeczy Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., co z kolei implikowało zwrot wpisu sądowego od skargi w myśl art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z przedstawionych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.