I OSK 1446/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 657/23 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 maja 2023 r., nr 010070/680/584851/2022 w przedmiocie zmiany wysokości świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 14 października 2022 r., nr 010070/680/584851/2022 315794631; 2. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz K. K. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 657/23, oddalił skargę K.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 18 maja 2023 r., nr 010070/680/584851/2022, w przedmiocie zmiany wysokości świadczenia wychowawczego na dziecko A.E.. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskami z 1 lutego 2022 r. K.K. (dalej - skarżąca, skarżąca kasacyjnie) wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie świadczenia wychowawczego na dzieci A.E. i M.E. na okres świadczeniowy trwający od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. W dniu 1 lutego 2022 r. z wnioskiem o świadczenie wystąpił również ojciec dzieci A.B. (dalej - ojciec). Organ I instancji w dniu 2 maja 2022 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosków poprzez przedłożenie dokumentu potwierdzającego sprawowanie przez nią faktycznej opieki nad dziećmi. Skarżąca w dniu 12 maja 2022 r. przedstawiła wyrok rozwodowy wydany przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu z 30 marca 2021 r., sygn. akt XlII RC [...] oraz wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 8 października 2021 r., sygn. akt I ACa [...]. Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z 30 marca 2021 r., sygn. akt XIII RC [...], rozwiązał małżeństwo skarżącej i A.B. przez rozwód bez orzekania o winie (pkt I); powierzył skarżącej wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi M.E. i A.E., a A.B. ograniczył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dziećmi do ogólnego wglądu w wychowanie i wykształcenie oraz współdecydowania o istotnych sprawach dzieci (pkt II); ustalił osobiste kontakty dzieci z ojcem A.B. poprzez umożliwienie pozwanemu zabierania małoletnich z ich miejsca zamieszkania lub po zajęciach edukacyjnych i odwożenia do miejsca zamieszkania powódki po zakończonym kontakcie w następujący sposób - w II i IV weekend miesiąca od piątku od godz. 16.00 do niedzieli do godz. 19.00, a nadto w każdy wtorek i czwartek po zajęciach edukacyjnych lub od godz. 16.00 w przypadku braku zajęć do godz. 19.00 (za wyjątkiem świąt, ferii, wakacji letnich oraz dnia matki i urodzin powódki), a nadto w pierwszy tydzień ferii zimowych dla województwa [...] oraz miesiąc wakacji w lipcu, jak również w II dzień świąt Bożego Narodzenia i II dzień świąt Wielkanocnych od godz. 10.00 do godz. 19.00, zaś Sylwester i Nowy Rok w latach nieparzystych (pkt III); ustalił udział w ponoszeniu kosztów utrzymania i wychowania małoletnich dzieci w ten sposób, że zasądził od ojca tytułem alimentów na rzecz małoletniego M.E. kwotę po 800 zł miesięcznie oraz rzecz małoletniego A.E. kwotę po 800 zł miesięcznie, łącznie kwotę po 1600 zł miesięcznie, płatne do rąk matki, zaś skarżącą zobowiązał do ponoszenia pozostałych kosztów utrzymania i wychowania małoletnich dzieci (pkt IV); ustalił, że strony nie zajmują wspólnego mieszkania (pkt V). Natomiast Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z 8 października 2022 r., sygn. akt I ACa [...], zmienił wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że w pkt II zaskarżonego wyroku wykonywanie władzy rodzicielskiej na małoletnimi dziećmi powierzył obojgu rodzicom, uprawniając i zobowiązując ich do współdecydowania we wszystkich istotnych sprawach dotyczących dzieci, z zastrzeżeniem, że miejscem zamieszkania małoletnich dzieci będzie każdorazowe miejsce zamieszkania matki; w pkt III zaskarżonego wyroku o tyle, że osobiste kontakty ojca z małoletnimi dziećmi rozpoczynające się w każdy wtorek i czwartek będą się odbywały do następnego dnia do godz. 8.00 z obowiązkiem odprowadzenia dzieci do placówki edukacyjnej lub do ich miejsca zamieszkania, gdyby w danym dniu nie odbywały się zajęcia edukacyjne, kontakty ojca w okresie świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy ustalił w ten sposób, że w latach parzystych w dniu 24 grudnia od godz. 15.00 do 25 grudnia do godz. 19.00 i w Poniedziałek Wielkanocny od godz. 10.00 do godz. 19.00, a latach nieparzystych w dniu 26 grudnia od godz. 10.00 do godz. 19.00 i w Niedzielę Wielkanocną od godz. 10.00 do godz. 19.00, nie naruszając pozostałych rozstrzygnięć zawartych w pkt III zaskarżonego wyroku. Organ I instancji w dniu 12 maja 2022 r. przyznał skarżącej świadczenia wychowawcze na dzieci A.E. i M.E. w kwocie po 500 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. Natomiast ojcu dziecka decyzjami również z 12 maja 2022 r. odmówiono przyznania świadczenia na dzieci. Od powyższych decyzji ojciec wniósł odwołania do Prezesa ZUS. Decyzjami z 14 października 2022 r. ZUS zmienił skarżącej wysokość przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. na dzieci A.E. i M.E. na kwotę 250 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie orzeczenia sądu sygn. XIII RC [...] z 30 marca 2018 r. oraz późniejszego orzeczenia Sądu Apelacyjnego z 30 września 2021 r. ustalono, że dzieci są pod opieką naprzemienną obojga rodziców. Prezes ZUS, po rozpatrzeniu odwołania ojca, decyzjami z 17 października 2022 r. uchylił wydane wobec ojca decyzje ZUS z 12 maja 2022 r. i przyznał ojcu świadczenia wychowawcze na dzieci A.E. i M.E. w kwocie po 250 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. Skarżąca w dniu 18 października 2022 r. złożyła odwołanie od decyzji ZUS z 14 października 2022 r. Prezes ZUS decyzjami z 18 maja 2023 r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji, podnosząc w uzasadnieniu, że zgodnie z zapisami wyroku Sądu Apelacyjnego z 8 października 2021 r., sygn. akt I ACa [...], wydanego na skutek apelacji od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 30 marca 2021 r. ojciec sprawuje opiekę nad dziećmi w porównywalny zakresie co matka, zatem ma ona charakter naprzemienny. Fakt, że rodzice sprawują opiekę w sposób naprzemienny nie musi być literalnie wskazany w orzeczeniu sądowym, wskazywać na to może zakres kontaktów rodzica z dziećmi. Z analizy ww. wyroku wynika, że ojciec w skali miesiąca sprawuje opiekę ok. od 12 do 16 dni, zatem w zakresie porównywalnym do matki dziecka, w związku z tym brak jest podstaw do zmiany decyzji i przyznania pełnej kwoty świadczenia na dziecko. Na decyzję Prezesa ZUS z 18 maja 2023 r., nr 010070/680/584851/2022 dotyczącą zmiany wysokości świadczenia wychowawczego na A.E., skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który powołanym na wstępie wyrokiem z 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 657/23, oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie definiują pojęcia opieki naprzemiennej, którego ustawodawca użył w przepisie art. 5 ust. 2a. Analiza przepisów art. 4 i 5 ust. 2a tej ustawy wskazuje, że podzielone świadczenie wychowawcze przysługuje obojgu rodzicom, jeżeli orzeczenie sądu w przedmiocie opieki nad dzieckiem przewiduje sprawowanie przez rodziców opieki nad wspólnym dzieckiem w porównywalnych powtarzających się okresach, przy czym obowiązujące przepisy nie wymagają równego podziału obowiązków czy czasu wykonywania opieki przez poszczególnych rodziców, ale sprawowaną opiekę ma cechować cykliczność i naprzemienność opieki. Sąd zauważył, że orzeczenie sądowe, z którego ma wynikać opieka naprzemienna obojga rodziców, nie musi posługiwać się tym określeniem. Podkreślił także, że opieka naprzemienna związana jest ze wspólnym wykonywaniem przez oboje rodziców władzy rodzicielskiej i utrzymywaniem kontaktów z dzieckiem. Nie jest utożsamiana z obowiązkiem alimentacyjnym (art. 133 § 1 k.r.o.), który jest niezależny od tego, czy danemu rodzicowi powierzona została władza rodzicielska nad dzieckiem, czy też nie. Nie można jej również utożsamiać z ustaleniem miejsca pobytu, czy zamieszkania dziecka u jednego z rodziców. Takie rozstrzygnięcie związane jest bowiem nie tyle z opieką, co z celami ewidencyjnymi i normą z art. 28 k.c., zgodnie z którą można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Tym samym, zdaniem Sądu, o opiece naprzemiennej można mówić w sytuacji, gdy w wyroku czy postanowieniu sądu dotyczącym władzy rodzicielskiej nad dzieckiem rozstrzygnięto o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem, choćby nie zostało w niej użyte sformułowanie "opieka naprzemienna". Uregulowanie kontaktów z dzieckiem (art. 113 i nast. k.r.o.), choć nie jest zależne od powierzenia władzy rodzicielskiej, w przypadku opieki naprzemiennej jest formą jej powierzenia i ich częstotliwość ma wpływ na ustalenie, czy opieka rodzica nad dzieckiem spełnia wymogi pieczy naprzemiennej. Sąd wskazał, że nie jest sporne, iż wyrokiem z 8 października 2022 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zmienił wyrok sądu I instancji w ten sposób, że sprawowanie władzy rodzicielskiej nad dziećmi powierzył obojgu rodzicom z tym, że miejsce zamieszkania dzieci ustalił przy matce. Ponadto, wyrok ten zmienił zakres kontaktów ojca z dziećmi w ten sposób, że kontakty rozpoczynające się w każdy wtorek i czwartek będą się odbywały do następnego dnia do godz. 8.00 z obowiązkiem odprowadzenia dzieci do placówki edukacyjnej lub do ich miejsca zamieszkania. Natomiast w okresie świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy w latach parzystych od 24 grudnia od godz. 15.00 do 25 grudnia do godz. 19.00 i w Poniedziałek Wielkanocny od godz. 10.00 do godz. 19.00, a latach nieparzystych w dniu 26 grudnia od godz. 10.00 do godz. 19.00 i w Niedzielę Wielkanocną od godz. 10.00 do godz. 19.00 . W ocenie Sądu, organ prawidłowo organ ustalił na podstawie ww. wyroku, że w sprawie opieka nad dziećmi wykonywana przez rozwiedzionych małżonków spełnia wymogi opieki uprawniającej do uzyskania podzielonego świadczenia na podstawie art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Z ww. orzeczenia wynika, że dzieci mają miejsce pobytu oraz koncentrują swoje sprawy życiowe w powtarzających się okresach, na zmianę u obojga rodziców. Uregulowany orzeczeniem sposób i zakres kontaktów ojca z synem wskazuje na cykliczność zamieszkiwania dziecka u każdego z rodziców, a w konsekwencji na naprzemienność opieki, która ojciec sprawuje wyłącznie od 12 do 16 dni w miesiącu. Tym samym, w ocenie Sądu, były podstawy do zastosowania art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, bowiem w okresie objętym decyzjami organów obu instancji ojciec sprawował opiekę naprzemienną nad synem w rozumieniu tego przepisu. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła skarżąca, zastępowana przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając na postawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej - p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego i przyjęcie przez Sąd, że dziecko zgodnie z orzeczeniem Sądu Apelacyjnego, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, w sytuacji, gdy wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 8 października 2022 r. ustala jedynie zakres kontaktów z dziećmi i miejsce zamieszkania dzieci, nie zaś opiekę naprzemienną, natomiast stan faktyczny i dowody w sprawie wskazują na fakt, iż w sprawie opieka nad dziećmi wykonywana przez rozwiedzionych rodziców K.K. i A.B., nie stanowi opieki naprzemiennej uprawniającej do uzyskania podzielonego świadczenia; b) art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, w zw. z art. 2 i art. 18 oraz art. 31 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP, przez ich błędną wykładnię i uznanie, że skarżącej jako matce nie przysługuje świadczenie wychowawcze w całości na dzieci, mimo że pełni opiekę nad dziećmi w większym zakresie względem ojca zarówno czasowym jak i jakościowym, co narusza konstytucyjną zasadę równości, a także zasadę sprawiedliwości społecznej oraz godzi w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną w ogólności; c) art. 22 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci poprzez jego niezastosowanie w sprawie przez organ i nie ustaleniu prawidłowego stanu faktycznego w sprawie; d) art. 4 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w sprawie skarżącej zachodzi przesłanka do zastosowania przepisu szczególnego tj. art. 5 ust. 2a, iż dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, gdzie w sytuacji rozwiedzionych małżonków E., ani Sąd I instancji ani też Sąd II instancji, w sprawie rozwodowej nie orzekł, iż dzieci są pod opieką naprzemienną obojga rodziców; e) art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, poprzez jego niezastosowanie w sprawie i pominięcie przy orzeczeniu przez Sąd I instancji, iż celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych, natomiast w ustalonym stanie faktycznym rodziny E. na podstawie przyjętych przez Sąd dowodów wynika, iż ojciec nie pokrywa wydatków związanych z wychowaniem dzieci; f) art. 17 Europejskiej Karty Społecznej przez jego niezastosowanie w sprawie i tym samym naruszenie praw matki i dzieci do ochrony społecznej i ekonomicznej w Polsce; II. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie; b) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na oddaleniu skargi w sytuacji nieprawidłowego ustalenia przez organ stanu faktycznego i dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez Sąd I instancji i przyjęcie, że w przedmiotowej występuje "opieka naprzemienna", podczas gdy z dowodów dopuszczonych przez Sąd I instancji, takich jak wydruki wiadomości Whtsp, kalkulacja Exel dotyczącą czasu na sprawowanie opieki nad dziećmi czy treść wyroków rozwodowych wynika, że skarżąca sprawuje opiekę nad dziećmi w większym zakresie, niż ojciec dziecka a ustalenie przez Sąd miejsca pobytu dzieci u skarżącej wykluczając zastosowanie modelu opieki naprzemiennej; c) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 8 § 1 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi w sytuacji naruszenia przez organ fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady legalizmu (praworządności) oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do stron, przez odmienne potraktowanie skarżącej i ojca dzieci, mimo istnienia odmiennego stanu faktycznego i prawnego, niż ustalony przez organ i Sąd I instancji, w tym istnienia odmiennych obowiązków i opieki jakościowej po stronie skarżącej względem dzieci. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz wydanie orzeczenia reformatoryjnego poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, rozpoznanie sprawy bez przeprowadzenia rozprawy, zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej - p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem zarówno pełnomocnik skarżącej kasacyjnie, jak i organ, wnieśli o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Dlatego też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W sprawie niniejszej nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany jest granicami skargi kasacyjnej i orzeka w tych granicach. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Skarga kasacyjna została oparta na obu określonych w art. 174 1 i 2 p.p.s.a. podstawach kasacyjnych, tj. naruszeniu prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Jednak w analizowanej sprawie w sposób bezpośredni wiążą się one z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd też ocena zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do zasadniczego problemu w niniejszej sprawie. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do oceny, czy organ zasadnie uznał, iż kwotę świadczenia wychowawczego należy ustalić każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2023 r., poz. 810), dalej – u.p.p.w.d., regulujące warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia. Zgodnie z art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust. 1). Świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a (ust. 2 pkt 1). Stosownie do art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Przepis art. 5 ust. 2a został dodany do u.p.p.w.d. na mocy art. 15 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz.U. z 2017 r., poz. 1428) zmieniającej u.p.p.w.d. z dniem 1 sierpnia 2017 r. W uzasadnieniu projektu do ustawy zmieniającej wskazano, że w konsekwencji zmiany w art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. poprzez doprecyzowanie definicji rodziny w zakresie dotyczącym opieki naprzemiennej konieczne stało się doprecyzowanie przepisu dotyczącego wysokości przysługującego świadczenia wychowawczego, w sytuacji gdy dziecko znajduje się pod opieką naprzemienną. Z powołanych przepisów wynika, że o opiece naprzemiennej w rozumieniu art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. mowa jest wówczas, gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 878/17, opiekę naprzemienną cechuje sprawowanie jej przez rodziców względem dziecka, które zamieszkuje i koncentruje swoje sprawy życiowe na zmianę u obojga rodziców. Nadto, jak wynika z omawianego przepisu, opieka naprzemienna ma być sprawowana zgodnie z orzeczeniem sądu. Należy w tym miejscu zauważyć, że z dniem 13 czerwca 2009 r. została wprowadzona ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 220, poz. 1431) instytucja porozumienia rodzicielskiego. Przepis art. 58 § 1 k.r.o. w brzmieniu ustalonym przez ww. nowelizację stanowił, że w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i o kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia. Przepis art. 58 § 1a k.r.o. stanowił zaś, że sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka. Sąd może pozostawić władzę rodzicielską obojgu rodzicom na ich zgodny wniosek, jeżeli przedstawili porozumienie, o którym mowa w § 1, i jest zasadne oczekiwanie, że będą współdziałać w sprawach dziecka. Przepisy art. 58 § 1 i 1a k.r.o. zostały zmienione z dniem 29 sierpnia 2015 r. przez art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1062). Przepis art. 58 § 1 k.r.o. w zmienionym brzemieniu stanowi, że w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia. Przepis art. 58 § 1a k.r.o. stanowi zaś, w braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia. Równocześnie dodano art. 58 § 1b k.r.o., zgodnie z którym na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Z art. 58 k.r.o. wynika, że ustawodawca przyjął rozwiązanie, że to rodzice dziecka w pierwszej kolejności powinni w drodze pisemnego porozumienia decydować o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, przy założeniu, że proponowane rozwiązanie jest zgodne z dobrem dziecka. Natomiast w sytuacji gdy nie jest możliwe osiągnięcie takiego porozumienia między rodzicami, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzygnie o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Dopiero, gdy przemawia za tym dobro dziecka, sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień. Natomiast sąd na zgodny wniosek stron zwolniony jest z orzekania o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Zatem sąd, orzekając rozwód, może na skutek zgodnej inicjatywy małżonków odstąpić od wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, nie może jednak nie rozstrzygnąć o władzy rodzicielskiej, gdyż rozstrzygnięcie w tym zakresie jest obligatoryjne. W wyroku rozwodowym sąd odnosi się do dwóch instytucji prawa rodzinnego władzy rodzicielskiej i kontaktów z dzieckiem. Instytucje te zostały odrębnie uregulowane w rozdziale II "stosunki między rodzicami a dziećmi", tj. kwestie dotyczące władzy rodzicielskiej zostały uregulowane w oddziale 2 (art. 92-112 k.r.o.), zaś kwestie dotyczące kontaktów z dzieckiem w oddziale 3 (art. 113-1136). Zgodnie z art. 92 k.r.o. dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską. Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom (art. 93 k.r.o.). Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw (art. 95 § 1 k.r.o.). Piecza nad dzieckiem wchodzi w zakres władzy rodzicielskiej. Jak stanowi art. 96 § 1 k.r.o. rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień. Zgodnie natomiast z art. 97 k.r.o. jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania. Natomiast kontakty z dzieckiem są niezależne od władzy rodzicielskiej, co wprost wynika z art. 113 § 1 k.r.o., który stanowi, że niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Natomiast sposób realizacji tych kontaktów w sposób niewyczerpujący określono w § 2 art. 113 k.r.o., który stanowi, że kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej. Prawo (i obowiązek) utrzymywania kontaktów jest niezależne od władzy rodzicielskiej i nie wchodzi w jej zakres. Orzeczenie sądu w przedmiocie kontaktów z dzieckiem (lub jego brak) nie ma znaczenia dla rozstrzygnięć podejmowanych w kwestii władzy rodzicielskiej. Możliwość odstąpienia przez sąd rozwodowy od orzeczenia w przedmiocie kontaktów z dzieckiem niewątpliwie otwiera rodzicom drogę do ich dowolnego ułożenia, nie oznacza jednak, że w ten sposób może dojść do ustanowienia opieki naprzemiennej (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2025 r., sygn. akt I OSK 21/23). W doktrynie prawa rodzinnego za dominujące można uznać stanowisko, że przyjęcie modelu pieczy naprzemiennej jest rozstrzygnięciem o władzy rodzicielskiej. Instytucja pieczy naprzemiennej znajduje oparcie w uprawnieniu sądu do rozstrzygnięcia o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej, którą rodzice muszą posiadać, przez ustalenie miejsca pobytu dziecka, a nie w uprawnieniu do rozstrzygnięcia o prawie do kontaktów, które jest kwestią pochodną od miejsca pobytu dziecka (M. Domański, Orzekanie o pieczy naprzemiennej w wyrokach rozwodowych. Prawo w działaniu. Sprawy cywilne, 25/2016, s. 106; T. Justyński, W sprawie tzw. opieki naprzemiennej, "Rodzina i Prawo" 2011, nr 19, s. 5-6; K. Kędziera, M. Stępień, Piecza naprzemienna w polskim prawie rodzinnym, "Palestra" 2018, nr 3; P. Długołęcka, Dopuszczalność orzekania o pieczy naprzemiennej, "Studia Prawnoustrojowe" 2020, nr 50, s. 85; K. Kamińska, Ewolucja władzy rodzicielskiej ze szczególnym uwzględnieniem instytucji pieczy naprzemiennej (join physical custody), "Miscellanea Historico-Iuridica", 2020, tom XIX, z. 1, s. 95). Pozostawienie obojgu rodzicom pełnej władzy rodzicielskiej i powierzenie im opieki (pieczy) naprzemiennej nie są tożsame, pozostawienie nieuszczuplonej władzy rodzicielskiej nie oznacza automatycznie powstania pieczy naprzemiennej, jakkolwiek orzeczenie o pieczy naprzemiennej jest zawsze rozstrzygnięciem o władzy rodzicielskiej, ale nie odwrotnie (T. Justyński, W sprawie tzw. opieki naprzemiennej, op. cit. s. 6). Do orzekania w sprawach wykonywania władzy rodzicielskiej uprawnione są sądy powszechne, zatem stwierdzenie, że dziecko pozostaje w opiece naprzemiennej właśnie zgodnie z orzeczeniem sądu, oznacza orzeczenie sądu powszechnego. Rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej rozwodzących się rodziców lub z innych powodów żyjących w rozłączeniu w postaci ustanowienia opieki naprzemiennej jest rozwiązaniem, które mieści się aktualnie w dyspozycjach art. 58 § 1 i 1a oraz art. 107 § 2 k.r.o. Forma opieki naprzemiennej jest możliwa do ustalenia także w porozumieniu o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej (planie wychowawczym), przedkładanym i zaaprobowanym przez sąd oraz w ugodzie zawartej przed sądem. (por. wyrok NSA z 29 września 2021 r., I OSK 4362/18). Zauważyć także trzeba, że przesłanka opieki naprzemiennej była w orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozbieżnie rozumiana. Stawiany był zarówno warunek, aby tego rodzaju opieka wyraźnie była orzeczona przez sąd powszechny, jak i dopuszczono, aby orzeczenie sądu regulujące sposób opieki nad dzieckiem przez rodziców żyjących osobno, mimo braku posłużenia się przez ten sąd określeniem "opieka naprzemienna", podlegało analizie w postępowaniu administracyjnym i ocenie, czy orzeczone formy sprawowania pieczy nad dzieckiem i jej organizacja wskazują na naprzemienne zamieszkiwanie dziecka u każdego z rodziców. Wskazówką dla tego, jak rozumieć opiekę naprzemienną, są znowelizowane przepisy Kodeksu postępowania cywilnego - art. 582¹ § 4, art. 598²², art. 756² § 1 pkt 3 wskazujące na stan, w którym dziecko w powtarzających się okresach mieszka z każdym z rodziców. Podkreślić trzeba, że jest to stan, którego nie da się sprowadzić do kwestii kontaktów z dzieckiem. Opieka naprzemienna związana jest bowiem z wykonywaniem władzy rodzicielskiej i sprawowaniem pieczy nad dzieckiem. W przypadku pieczy naprzemiennej chodzi właśnie o cykliczne, naprzemienne zamieszkiwanie dziecka z każdym z rodziców (zob. A. Pośpiech [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. M. Fras, M. Habdas, Warszawa 2021, art. 107). Forma opieki naprzemiennej jest możliwa do ustalenia także w porozumieniu o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej (planie wychowawczym), przedkładanym i zaaprobowanym przez sąd oraz w ugodzie zawartej przed sądem (por. wyrok NSA z 29 września 2021 r., sygn. akt I OSK 4362/18). Z analizy przepisów art. 4 i 5 ust. 2a u.p.p.w.d. wynika, że świadczenie wychowawcze w wysokości połowy kwoty należnego za dany miesiąc przysługuje obojgu rodzicom, jeżeli orzeczenie sądu w przedmiocie opieki nad dzieckiem przewiduje sprawowanie przez rodziców opieki nad wspólnym dzieckiem w porównywalnych i powtarzających się okresach, przy czym obowiązujące przepisy nie wymagają równego podziału obowiązków, czy czasu wykonywania opieki przez poszczególnych rodziców (por. wyroki NSA z 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1327/21, z 29 września 2021 r., sygn. akt I OSK 4362/18, czy z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt I OSK 279/22), ale sprawowaną opiekę ma cechować cykliczność i naprzemienność (por. wyrok NSA z 20 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1161/21). Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku wadliwie za organami orzekającymi obu instancji uznał, że w sprawie były podstawy do zastosowania art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. Zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie okolicznościami o relewantnym znaczeniu są wyroki wydane przez sądy powszechne. Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z 30 marca 2021 r., sygn. akt XIII RC [...], rozwiązał małżeństwo skarżącej i A.B. przez rozwód bez orzekania o winie (pkt I); powierzył skarżącej wykonywanie władzy rodzicielskiej na małoletnimi M.E. i A.E., a A.B. ograniczył wykonywanie władzy rodzicielskiej na dziećmi do ogólnego wglądu w wychowanie i wykształcenie oraz współdecydowania o istotnych sprawach dzieci (pkt II); ustalił osobiste kontakty dzieci z ojcem A.B. poprzez umożliwienie pozwanemu zabierania małoletnich z ich miejsca zamieszkania lub po zajęciach edukacyjnych i odwożenia do miejsca zamieszkania powódki po zakończonym kontakcie w następujący sposób - w II i IV weekend miesiąca od piątku od godz. 16.00 do niedzieli do godz. 19.00, a nadto w każdy wtorek i czwartek po zajęciach edukacyjnych lub od godz. 16.00 w przypadku braku zajęć do godz. 19.00 (za wyjątkiem świąt, ferii, wakacji letnich oraz dnia matki i urodzin powódki), a nadto w pierwszy tydzień ferii zimowych dla województwa [...] oraz miesiąc wakacji w lipcu, jak również w II dzień świąt Bożego Narodzenia i II dzień świąt Wielkanocnych od godz. 10.00 do godz. 19.00, zaś Sylwester i Nowy Rok w latach nieparzystych (pkt III); ustalił udział w ponoszeniu kosztów utrzymania i wychowania małoletnich dzieci w ten sposób, że zasądził od ojca A.B. tytułem alimentów na rzecz małoletniego M.E. kwotę po 800 zł miesięcznie oraz rzecz małoletniego A.E. kwotę po 800 zł miesięcznie, łącznie kwotę po 1600 zł miesięcznie, zaś skarżącą zobowiązał do ponoszenia pozostałych kosztów utrzymania i wychowania małoletnich dzieci (pkt IV). Natomiast wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 8 października 2022 r., sygn. akt I ACa [...], zmienił wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że w pkt II zaskarżonego wyroku wykonywanie władzy rodzicielskiej na małoletnimi dziećmi powierzył obojgu rodzicom, uprawniając i zobowiązując ich do współdecydowania we wszystkich istotnych sprawach dotyczących dzieci, z zastrzeżeniem, że miejscem zamieszkania małoletnich dzieci będzie każdorazowe miejsce zamieszkania matki; w pkt III zaskarżonego wyroku o tyle, że osobiste kontakty ojca z małoletnimi dziećmi rozpoczynające się w każdy wtorek i czwartek będą się odbywały do następnego dnia do godz. 8.00 z obowiązkiem odprowadzenia dzieci do placówki edukacyjnej lub do ich miejsca zamieszkania, gdyby w danym dniu nie odbywały się zajęcia edukacyjne, kontakty ojca w okresie świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy ustalił w ten sposób, że w latach parzystych w dniu 24 grudnia od godz. 15.00 do 25 grudnia do godz. 19.00 i w Poniedziałek Wielkanocny od godz. 10.00 do godz. 19.00, a latach nieparzystych w dniu 26 grudnia od godz. 10.00 do godz. 19.00 i w Niedzielę Wielkanocną od godz. 10.00 do godz. 19.00, nie naruszając pozostałych rozstrzygnięć zawartych w pkt III zaskarżonego wyroku. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zmienił pkt II wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu w ten sposób, że powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dziećmi obojgu rodzicom, uprawniając i zobowiązując ich do współdecydowania we wszystkich istotnych sprawach dotyczących dzieci oraz ustalił, że miejscem zamieszkania dzieci, będzie każdorazowe miejsce zamieszkania matki. Zmieniając zaś pkt III wyroku Sądu Okręgowego, odmiennie w pewnym zakresie ustalił sposób odbywania osobistych kontaktów ojca z dziećmi, nie naruszając pozostałych rozstrzygnięć zawartych w tym punkcie wyroku Sądu Okręgowego. W tych okolicznościach, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na względzie przedstawioną powyżej argumentację, należy stwierdzić, że w obu powołanych wyżej wyrokach sądów powszechnych nie została ustalona piecza (opieka) naprzemienna nad dzieckiem. Opieka ojca nad dzieckiem, zgodnie z tymi orzeczeniami, wykonywana jest poprzez osobiste kontakty w okresach określonych w tymi orzeczeniami, przy czym miejsce zamieszkania dziecka zostało ustalone z matką. Wprawdzie oboje rodzice mają przez Sąd powierzoną władzę rodzicielską nad dzieckiem, która obejmuje wykonywanie pieczy nad dzieckiem, to jednak z uwagi na sposób ustalenia przez Sąd osobistych kontaktów ojca z dzieckiem, nie sposób uznać, że wykonywana jest piecza (opieka) naprzemienna. Z orzeczeń sądów powszechnych nie wynika, aby dziecko zamieszkiwało i koncentrowało swoje sprawy życiowe cyklicznie, na zmianę u obojga rodziców. Ustalony orzeczeniami zakres i sposób osobistych kontaktów ojca z dzieckiem nie wskazuje na powtarzalność zamieszkiwania dziecka u każdego z rodziców. Opieka ojca jest opieką sprawowaną w ograniczonym zakresie określonym ww. orzeczeniach sądów, to jednak miejscem zamieszkania dziecka pozostaje miejsce zamieszkania matki, w którym to miejscu koncentrują się sprawy życiowe dziecka. Potwierdza to treść pkt III wyroku Sądu Okręgowego, w którym ustalono osobiste kontakty ojca z dzieckiem "poprzez umożliwienie pozwanemu zabierania małoletnich z ich miejsca zamieszkania lub po zajęciach edukacyjnych i odwożenia ich do miejsca zamieszkania powódki po zakończonym kontakcie (...)". Z powyższych wyroków sądów powszechnych wynika, że – oprócz świąt, ferii, wakacji, dnia matki i jej urodzin – ojciec sprawuje opiekę nad synem we wtorek po zajęciach edukacyjnych lub od godz. 16.00 do godz. 8.00 dnia następnego, czwartek po zajęciach edukacyjnych lub od godz. 16.00 do godz. 8.00 dnia następnego oraz w drugi i czwarty weekend miesiąca (od piątku od godz. 16.00 do niedzieli do godz. 19.00), zaś skarżąca sprawuje opiekę w niedzielę od godz. 19.00, w poniedziałki, środy oraz pierwszy, trzeci i piąty (jeżeli taki przypada) weekend miesiąca, przy tym dziecko przebywa u matki w każdy wtorek, czwartek do godz. 16.00, jeśli nie ma zajęć edukacyjnych. Zatem matka sprawuje pieczę nad dzieckiem w większym zakresie czasowym niż ojciec. Nadto, jak wynika z pisma skarżącej z 8 lutego 2024 r. (k.56 akt sądowych) dzieci każdorazowo w czasie choroby zawsze przebywają u matki. Ojciec w czasie choroby nie zajmuje się dziećmi. We wszystkie dni wolne od szkoły dzieci przebywają wyłącznie u matki, nawet w dniu, które są wyznaczone na kontakty dla ojca. Ojciec żąda od skarżącej pokrywania wszystkich wydatków na dzieci. Skarżąca ponosi wszystkie opłaty za przedszkole, wyprawki, wycieczki, leczenie dziecka, zakup lekarstw i okularów. O braku opieki naprzemiennej nad dziećmi, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, świadczy pkt IV powołanego wyżej wyroku Sądu Okręgowego, w którym zasądzono od ojca dzieci alimenty w łącznej kwocie 1600 zł miesięcznie, po 800 zł na każde dziecko, zaś skarżącą zobowiązano do ponoszenia pozostałych kosztów utrzymania i wychowania małoletnich dzieci. Pozostawienie przy skarżącej obowiązku ponoszenia pozostałych, a więc wszystkich, ponad zasądzone od ojca alimenty, kosztów utrzymania i wychowania małoletnich dzieci również przemawia za tym, że nad dziećmi nie jest sprawowana piecza (opieka) naprzemienna. Należy bowiem przyjąć, że w przypadku sprawowania przez rozwiedzionych rodziców opieki naprzemiennej, sąd powszechny kosztami utrzymania dzieci obciążyłby oboje rodziców w równej wysokości, ewentualnie zasądziłby kwotę alimentów w niższej, czy też symbolicznej, wysokości. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 14 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1695/22, iż istotnym w sprawie jest również to, że pozostawanie dziecka pod opieką naprzemienną nie jest okolicznością możliwą do ustalania przez organ administracji prowadzący postępowanie, a w konsekwencji również przez sąd administracyjny. Okoliczność ta powinna wynikać bezpośrednio z orzeczenia sądu powszechnego, jako wyłącznie właściwego do jej ustalenia. Brak jest przy tym jakiegokolwiek uprawnienia po stronie organów administracji publicznej, realizujących zadania w zakresie świadczeń wychowawczych, do badania faktu istnienia opieki naprzemiennej w ramach ustaleń w drodze wywiadu środowiskowego, o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.p.p.w.d. Rozstrzygnięcia w sprawach opieki naprzemiennej podejmowane muszą więc być przez sąd wyspecjalizowany w sprawach rodzinnych, uwzględniający przy określaniu warunków tej opieki okoliczności indywidualnej sprawy i z uwzględnieniem dobra dziecka jako wartości dominującej. Z powyższych względów należy stwierdzić, zasadne okazały się podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, za wyjątkiem art. 22 u.p.p.w.d., który nie znajdował zastosowania do stanu faktycznego niniejszej sprawy. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zasadny okazał się zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., albowiem Sąd Wojewódzki nie zauważył, że organy dokonały wadliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, przez co błędnie ustaliły stan faktyczny i w konsekwencji wydały nieprawidłową decyzję o przyznaniu skarżącej podzielonego świadczenia wychowawczego. Sąd nie dostrzegł również naruszenia przez organy wynikającej z art. 8 k.p.a. zasady zaufania obywateli do organów państwa, która nakłada na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Natomiast chybiony okazał się zarzut naruszenia art. 6 k.p.a., statuujący zasadę legalizmu, gdyż organy w niniejszej sprawie działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa materialnego i procesowego, natomiast wadliwe, acz nie wykraczające poza ramy prawne, działanie organów w zakresie gromadzenia i oceny dowodów nie może stanowić podstawy zarzutu naruszenia tego przepisu. Chybiony okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., albowiem przepis ten to przepis wynikowy i bez powiązania go z innymi przepisami proceduralnymi, którym sąd uchybił, nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Dodatkowy wskazać trzeba, Sąd I instancji nie mógł naruszyć tego przepisu ustawy procesowej, skoro stosował przepis art. 151 p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ weźmie pod uwagę ocenę prawną przedstawioną w niniejszym wyroku i wyda stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za mającą usprawiedliwione podstawy i na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 oraz art. 182 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów orzekających obu instancji. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.) - 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem I instancji oraz art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) tego rozporządzenia - 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.