I OSK 21/23
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-01-27
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Monika Nowicka, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy wyrok rozwodowy powierza władzę rodzicielską obojgu rodzicom i ustala miejsce zamieszkania dziecka przy jednym z nich, a także określa zakres kontaktów z drugim rodzicem, można uznać, że istnieje opieka naprzemienna w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci?Ratio decidendi
Opieka naprzemienna, jako instytucja prawa rodzinnego, wymaga rozstrzygnięcia o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej, w tym ustalenia miejsca pobytu dziecka, a nie jedynie uregulowania kontaktów z dzieckiem. Wyrok rozwodowy, który powierza władzę rodzicielską obojgu rodzicom, ustala miejsce zamieszkania dziecka przy jednym z nich i określa zakres kontaktów z drugim rodzicem, nie stanowi podstawy do uznania istnienia opieki naprzemiennej w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez przyjęcie, że decydujące znaczenie dla opieki naprzemiennej ma orzeczenie sądu powszechnego. Podniósł również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, twierdząc, że organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy i nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego. Skarżący argumentował, że jego córka przebywa z nim w porównywalnym wymiarze czasu, co powinno być uznane za opiekę naprzemienną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 września 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 664/22 w sprawie ze skargi P.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] marca 2022 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 8 września 2022 r. II SA/Gl 664/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę P.M. (Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (Kolegium) z 10 marca 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/315/2022/1477/PM w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego.
Skarżący zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji skargą kasacyjną w całości zarzucając mu :
I. na zasadzie art. 174 pkt 1 zaskarżonemu naruszenie prawa materialnego, a to:
1. art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ( Dz. U. 2016 poz. 195) w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji z dnia 1 lipca 2019 r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż decydujące znaczenie dla występowania opieki naprzemiennej ma treść orzeczenia sądu powszechnego określającego zakres opieki każdego z rodziców nad dzieckiem,
2. art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie równości wszystkich wobec prawa, gdyż zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie prawa administracyjnego równolegle funkcjonują dwa przeciwstawne poglądy w kwestii wykładni przepisu art. 5 pkt 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r., wobec czego treść merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowych postępowań zależy od stanowiska konkretnego składu orzekającego.
II. na zasadzie art. 174 pkt 2 zaskarżonemu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływa na wynik sprawy, a to:
1. art. 6, 7 i art. 7a kpa w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy;
2. art. 77 kpa w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Na zasadzie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyznanie Skarżącemu połowy świadczenia wychowawczego za okres objęty skargą oraz zasadzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu Skarżący przypomniał, że wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] 2019 r. (sygn. akt [...]) władza rodzicielska nad małoletnią córką stron – Z.M. urodzoną dnia [...] r. w K. została powierzona obojgu rodzicom. Przedmiotowym orzeczeniem w sposób szeroki uregulowano zakres kontaktów Skarżącego z małoletnią córką wskazując, iż przedmiotowe kontakty będą miały miejsce:
a) w weekend każdego parzystego tygodnia poczynając od pierwszego parzystego tygodnia po uprawomocnieniu się wyroku, przy czym weekend zaczyna się w sobotę od 10.00, kiedy pozwana przyprowadzi małoletnią do powoda, a kończy w niedzielę o 17.00 kiedy powód odprowadzi małoletnią do pozwanej,
b) w każdą środę od zakończenia zajęć szkolnych do 19.00, kiedy powód odprowadzi małoletnią do pozwanej,
c) w latach nieparzystych w Wielką Sobotę od godziny 10.00 do I Dnia Świąt Wielkanocnych do godziny 10.00, a w latach parzystych w I Dzień Świąt od godziny 10.00 do II Dnia Świąt do 19.00,
d) w latach nieparzystych w Wigilię od godziny 10.00 do I Dnia Świąt Bożego Narodzenia do godziny 10.00, a w latach parzystych w I Dzień Świąt od 10.00 do II Dnia do 10.00,
e) w dzień 11 listopada każdego roku od 10.00 do 19.00,
f) w wakacje letnie powód spędza z małoletnią córką I połowę lipca i I połowę sierpnia w latach nieparzystych oraz II połowę lipca i II połowę sierpnia w latach parzystych,
g) w ferie zimowe przypadające dla województwa śląskiego powód spędza z małoletnią I tydzień, przy czym I tydzień zaczyna się w niedzielę o 10.00 i kończy w następną niedzielę o 16.00.
Skarżący podkreślił, że faktyczny zakres jego kontaktów z córką jest znacznie szerszy aniżeli wynikający z orzeczenia Sądu Okręgowego w K., co w istocie wskazuje, iż w przypadku obojga małoletnich dzieci mamy do czynienia z instytucją opieki naprzemiennej. Wyjaśnił, że córka spędza pod jego opieką czasookres zbliżony do czasookresu wskazującego na opiekę naprzemienną. Faktycznie, z wyroku rozwodowego wynika, iż władza rodzicielska została powierzona obojgu rodzicom. Kodeks rodzinny i opiekuńczy natomiast nie określa pojęcia "opieki naprzemiennej". Skarżący wskazał, że sprawuje opiekę nad swoją córką, opłaca jej różne zajęcia, córka ma swój pokój w jego domu przy ul. [...] w S. Córka spędza z ojcem czas wolny, wakacje, ferie, święta. Skarżący od samego początku życia małoletniej bierze czynny udział w jej wychowaniu i sprawowaniu nad nią pieczy. Tym samym sprawuje on nad córką opiekę naprzemienna i niewątpliwie jest ona członkiem jego rodziny.
Skarżący podkreślił, że w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego wnioskował o przeprowadzenie dowodu z przedłożonej - obszernej dokumentacji fotograficznej obrazującej jego udział w sprawowaniu pieczy i wychowaniu małoletniej córki. Przedłożona dokumentacja fotograficzna w sposób niebudzący wątpliwości wykazywała fakt, iż małoletnia córka jest członkiem rodziny Skarżącego. Nadto przedłożył dokumenty fiskalne wskazujące na porównywalny do matki małoletniej, jego udział w życiu i wychowaniu córki. Przedmiotowe wnioski dowodowe wespół z orzeczeniem Sądu Okręgowego w K. z [...] 2019 r. winny doprowadzić do jedynie słusznego wniosku, iż opieka sprawowana nad córką przez rodziców ma w istocie charakter opieki naprzemiennej.
Zwrócił uwagą; że ani Sąd I instancji, ani wydający uprzednio decyzję w sprawie organ administracji publicznej w żadnej mierze nie odniósł się do przedłożonego przez niego materiału dowodowego w postaci dokumentacji fotograficznej i fiskalnej. Powyższe implikuje po stronie Skarżącego konieczność podniesienia w przedmiotowej skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
Podkreślił, że w orzecznictwie wskazuje się, iż opieka naprzemienna ma miejsce, jeśli dziecko koncentruje swoje sprawy życiowe z obojgiem rodziców, gdy zamieszkuje i u matki i u ojca i gdy rodzice co do zasady równo dzielą się w zajmowaniu dzieckiem ( por. wyroki NSA z 26 lutego 2019 r., I OSK 878/17 WSA w Kielcach z 22 lutego 2017 r., II SA/Ke 18/17). Wskazał, że sądy zwracają przy tym uwagę, iż nawet jeśli rodzice zajmują się dzieckiem "po równo", a wyroku nie orzeczono o opiece naprzemiennej, to można uznać, że taki stan ma miejsce.
Pomocniczo wskazuje się przy tym na następujące kryteria opieki naprzemiennej: posiadanie władzy rodzicielskiej, wspólne zamieszkiwanie i przebywanie z dzieckiem, zaspokajanie jego potrzeb bytowych, wychowawczych i emocjonalnych, wychowanie i utrzymanie. Wszystkie te kryteria winny być spełnione kumulatywnie. Przenosząc powyższe rozważania na kanwę niniejszego postępowania należy zważyć, iż Skarżący spełnia wskazane kryteria opieki naprzemiennej: posiada władzę rodzicielską, wspólnie zamieszkuje i przebywa z dzieckiem, zaspokaja potrzeby bytowe córki (oprócz zasądzonych alimentów w dodatkowym zakresie partycypuje w kosztach utrzymania córki.), zaspokaja potrzeby wychowawcze i emocjonalne córki. Zatem wychowuje i utrzymuje córkę, zaś małoletnia córka jest pełnoprawnym członkiem gospodarstwa domowego Skarżącego.
Podkreślił, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych zawarte w wyroku rozwodowym rozstrzygnięcie dotyczące miejsca pobytu dziecka nie wyklucza sprawowania opieki naprzemiennej i w konsekwencji zaliczenia dziecka do rodzin obojga rozwiedzionych rodziców na potrzeby przyznania świadczenia wychowawczego. Ponadto błędne jest stanowisko, że tylko wówczas dziecko jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych, jeżeli zwrot "opieka naprzemienna" został wprost użyty w sentencji orzeczenia sądu. Wskazać trzeba, iż pojęcie opieki naprzemiennej nie zostało zdefiniowane w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, jak i w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 682 ze. zm.).
Skarżący przywołał wyrok NSA z 26 lutego 2019 r. I OSK 878/17 w którym wskazano, że opiekę naprzemienną cechuje sprawowanie jej przez rodziców względem dziecka, które zamieszkuje i koncentruje swoje sprawy życiowe na zmianę u obojga z rodziców.. Opieka naprzemienna jest zatem stanem, w którym rodzice rozwiedzeni, żyjący w separacji lub w rozłączeniu, którym przysługuje władza rodzicielska, sprawują opiekę nad wspólnym dzieckiem na przemian, tj. w mniej więcej równych, następujących po sobie okresach. Opiekę naprzemienną cechuje bowiem mniej więcej równy podział obowiązków pomiędzy rodzicami w zakresie sprawowania opieki nad dzieckiem, które zamieszkuje i koncentruje swoje sprawy życiowe na zmianę u obojga rodziców (por.: wyrok WSA: w Kielcach z dnia 22 lutego 2017 r. o sygn. akt II SA/Ke 18/17; w Warszawie z dnia 7 marca 2017 r. o sygn. akt I SA/Wa 75/17; w Warszawie z dnia 23 marca 2017 r. o sygn. akt I SA/Wa 121/17; w Łodzi z dnia 19 kwietnia 2017 r. o sygn. akt II SA/Łd 149/17, CBOS). Zasadnym zdaje się być także zwrócenie uwagi na fakt, iż ustawodawca nie wymaga, by okresy sprawowania opieki były tożsame, lecz wymaga by były one porównywalne, a z całą pewnością sytuacja taka ma miejsce w przedmiotowym stanie faktycznym.
Skarżący podkreślił, że na kanwie przedmiotowej sprawy winno dojść do wykładni wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady równości wobec prawa oraz zasady sprawiedliwości społecznej zawartej w art. 2 ustawy zasadniczej, w ten sposób, iż przepisy te winny zapewnić obywatelom RP wydawanie tożsamych orzeczeń (co do zasady) w porównywalnych stanach faktycznych i prawnych. Tymczasem na gruncie wykładni art. 5 ust. 2a ustawy pomocowej dochodzi do dychotomii orzecznictwa sądów administracyjnych, co w konsekwencji powoduje, iż orzeczenia z zakresu przyznania rodzicom żyjącym w rozłączeniu prawa do połowy wysokości świadczenia wychowawczego są oparte na "przychyleniu się" konkretnego składu orzekającego do jednego z przeciwstawnych stanowisk, co z kolei prowadzi do utrwalania się w obywatelach poczucia niepewności prawa.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego, zatem co do zasady w pierwszej kolejności Sąd kasacyjny winien odnieść się do zarzutów opartych na podstawie kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Jednak w niniejszej sprawie odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania winno być poprzedzone odniesieniem się do zarzutów naruszenia prawa materialnego.
W zarzucie objętym punktem I. 1 petitum skargi kasacyjnej Skarżący zarzuca Sądowi Wojewódzkiego naruszenie art. art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ( Dz. U. 2016 poz. 195, dalej "ustawa") w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji z dnia 1 lipca 2019 r. poprzez wadliwą wykładnię pojęcia opieki naprzemiennej polegającą na przyjęciu, że decydujące znaczenie dla występowania opieki naprzemiennej ma treść orzeczenia sądu powszechnego określającego zakres opieki każdego z rodziców nad dzieckiem.
Tak postawiony zarzut uznać należy za niezasadny.
Przypomnieć należy na wstępie, że wyrok Sądu Okręgowego w K. z [...] 2019 r. [...], którym orzeczono rozwód Skarżącego i jego żony wydany został po wejściu w życie ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. poz. 1062). Ustawą tą znowelizowano art. 58 oraz 107 k.r.o. jak również wprowadzono do k.p.c. nowe przepisy, to jest art. 5821 § 4, art. 59822, art. 7562.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wyrażane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym wskazówką dla tego, jak rozumieć opiekę naprzemienną, są znowelizowane przepisy kodeksu postępowania cywilnego : art. 5821 § 4, art. 59822, art. 7562 § 1 pkt 3 wskazujące na stan, w którym dziecko w powtarzających się okresach mieszka z każdym z rodziców. Podkreślić należy, że jest to stan, którego nie da się sprowadzić do kwestii kontaktów z dzieckiem. Opieka naprzemienna związana jest bowiem z wykonywaniem władzy rodzicielskiej i sprawowaniem pieczy nad dzieckiem, w przypadku pieczy naprzemiennej chodzi właśnie o cykliczne, naprzemienne zamieszkiwanie dziecka z każdym z rodziców (A. Pośpiech [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. M. Fras, M. Habdas, Warszawa 2021, art. 107).
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 lipca 2023 r. I OSK 1161/21 przepis art. 58 § 1b k.r.o. umożliwia sądowi w wyroku rozwodowym zaniechanie orzekania o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem, na zgodny wniosek stron. Możliwość ta dotyczy jednak wyłącznie kontaktów z dzieckiem, sąd w wyroku rozwodowym nie może zaniechać rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej, rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej stanowi obligatoryjny element wyroku rozwodowego. Systematyka rozdziału II k.r.o. (stosunki między rodzicami a dziećmi) wskazuje na odrębność takich kwestii jak władza rodzicielska (oddział 2) i kontakty z dziećmi (oddział 3). Ustawodawca odróżnia władzę rodzicielską i sprawowaną w jej ramach pieczę nad dzieckiem oraz jego wychowywaniem, od kontaktów z dzieckiem. Zgodnie z art. 95 § 1 k.r.o., władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw. Zgodnie z art. 96 § 1 k.r.o., rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień.
Natomiast kontakty z dzieckiem są niezależne od władzy rodzicielskiej. Zgodnie z art. 113 k.r.o., niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej (§ 2). Nowelizacja k.r.o. z 6 listopada 2008 r., zmieniająca ustawę z dniem 13 czerwca 2009 r. rozstrzygnęła orzecznicze i doktrynalne wątpliwości co do tego, czy prawo do osobistych kontaktów z dzieckiem wchodzi w zakres władzy rodzicielskiej. Prawo (i obowiązek) utrzymywania kontaktów jest niezależne od władzy rodzicielskiej i nie wchodzi w jej zakres. Orzeczenie sądu w przedmiocie kontaktów z dzieckiem (lub jego brak) nie mają zatem znaczenia dla rozstrzygnięć podejmowanych w kwestii władzy rodzicielskiej. Możliwość odstąpienia przez sąd rozwodowy od orzeczenia w przedmiocie kontaktów z dzieckiem niewątpliwie otwiera rodzicom drogę do ich dowolnego ułożenia, nie oznacza jednak, że w ten sposób może dojść do ustanowienia opieki naprzemiennej.
Opieka (piecza) naprzemienna, jako związana z relacjami między rodzicami i dziećmi nie jest instytucją prawa administracyjnego, ale rodzinnego i z tego powodu uwzględnienia wymaga dorobek doktrynalny prawa rodzinnego. Na tym gruncie za dominujące można uznać stanowisko, że przyjęcie modelu pieczy naprzemiennej jest rozstrzygnięciem o władzy rodzicielskiej. Instytucja pieczy naprzemiennej znajduje oparcie w uprawnieniu sądu do rozstrzygnięcia o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej, którą rodzice muszą posiadać, przez ustalenie miejsca pobytu dziecka, a nie w uprawnieniu do rozstrzygnięcia o prawie do kontaktów, które jest kwestią pochodną od miejsca pobytu dziecka (M. Domański, Orzekanie o pieczy naprzemiennej w wyrokach rozwodowych. Prawo w działaniu. Sprawy cywilne, 25/2016, s. 106; T. Justyński, W sprawie tzw. opieki naprzemiennej, "Rodzina i Prawo" 2011, nr 19, s. 5-6; K. Kędziera, M. Stępień, Piecza naprzemienna w polskim prawie rodzinnym, "Palestra" 2018, nr 3; P. Długołęcka, Dopuszczalność orzekania o pieczy naprzemiennej, "Studia Prawnoustrojowe" 2020, nr 50, s. 85; K. Kamińska, Ewolucja władzy rodzicielskiej ze szczególnym uwzględnieniem instytucji pieczy naprzemiennej (join physical custody), "Miscellanea Historico-Iuridica, 2020, tom XIX, z. 1, s. 95). Pozostawienie obojgu rodzicom pełnej władzy rodzicielskiej i powierzenie im opieki (pieczy) naprzemiennej nie są tożsame, pozostawienie nieuszczuplonej władzy rodzicielskiej nie oznacza automatycznie powstania pieczy naprzemiennej, jakkolwiek orzeczenie o pieczy naprzemiennej jest zawsze rozstrzygnięciem o władzy rodzicielskiej, ale nie odwrotnie (T. Justyński, W sprawie tzw. opieki naprzemiennej, op. cit. s. 6). Do orzekania w sprawach wykonywania władzy rodzicielskiej uprawnione są sądy powszechne, zatem stwierdzenie, że dziecko pozostaje w opiece naprzemiennej właśnie zgodnie z orzeczeniem sądu, oznacza orzeczenie sądu powszechnego. Rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej rozwodzących się rodziców lub z innych powodów żyjących w rozłączeniu w postaci ustanowienia opieki naprzemiennej jest rozwiązaniem, które mieści się aktualnie w dyspozycjach art. 58 § 1 i 1a oraz art. 107 § 2 k.r.o. Forma opieki naprzemiennej jest możliwa do ustalenia także w porozumieniu o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej (planie wychowawczym), przedkładanym i zaaprobowanym przez sąd oraz w ugodzie zawartej przed sądem. (por. wyrok NSA z 29 września 2021 r., I OSK 4362/18).
Z przedłożonego w sprawie wyroku rozwodowego wynika, że w punkcie 3 sąd powierzył wykonanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią obojgu rodzicom, ustalił jej miejsce zamieszkania przy matce zaś w punkcie 4 ustalił kontakty Skarżącego z córką.
Zwrócić należy uwagę, że w punkcie 2 wyroku zawarte zostały ustalenia dotyczące małoletniego syna P. W tym zakresie również władza rodzicielska powierzona została obojgu rodzicom, następnie Sąd ustalił w jakich okresach P. zamieszkiwać będzie u każdego z rodziców.
Zatem z wyroku rozwodowego wynika, że ustalono w nim kontakty Skarżącego z córką, z ustaleniem jej miejsca zamieszkania przy matce. Inaczej natomiast uregulowano sytuację syna Skarżącego – określono w jaki sposób Skarżący i jego była żona mają wykonywać władzę rodzicielską wyjaśniając w jakich okresach syn zamieszkuje u każdego z rodziców.
Przedstawiona wyżej wykładnia przepisów k.r.o. odniesiona do treści wyroku rozwodowego pozwala na stwierdzenie, że nie została w nim ustalona opieka naprzemienna Skarżącego nad córką. Ustalono jedynie zakres kontaktów.
Czyni to niezasadnym zarzut naruszenia prawa materialnego objęty punktem 1 petitum skargi kasacyjnej.
Istnienie rozbieżności w orzecznictwie administracyjnym nie może być traktowane jako naruszenie zasady równości wobec prawa gdyż są one wyrazem gdyż są one ściśle związane z zasadą niezawisłości sędziowskiej. Podkreślić również należy, że to z wyroku rozwodowego wydanego w sprawie Skarżącego wynika konieczność uznania, że nie została ustanowiona opieka naprzemienna Skarżącego i jego byłej żony nad ich córką. Sąd kasacyjny dostrzega wyrażane w orzecznictwie poglądy w świetle których ocena, czy dany rodzic sprawuje opiekę naprzemienną winna być ustalana z uwzględnieniem cech i celów tej instytucji. Jak wyjaśniono w cytowanym również przez Skarżącego w skardze kasacyjnej wyroku NSA z 26 lutego 2019 r. I OSK 878/219 dotyczy to jednak orzeczeń wydanych w przeszłości, to jest przed nowelizacją k.r.o. i k.p.s.. W niniejszej sprawie wyrok rozwodowy zapadł w [...] 2019 r., może być zatem oceniany według obecnych regulacji.
Czyni to niezasadnym zarzut objęty punktem 2 petitum skargi kasacyjnej.
W konsekwencji za niezasadny uznać należało zarzut naruszenia przepisów postępowania objęty punktem 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej. Wbrew bowiem stanowisku Skarżącego organy zebrały wystarczający materiał dowodowy i prawidłowo go oceniły. Ani dokumenty fiskalne ani też zdjęcia nie mogą prowadzić do zakwestionowania ustaleń co do sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnią zawartych w wyroku sądu powszechnego. Na marginesie tylko wskazać należy, że w aktach administracyjnych przekazanych sądowi nie znajdują się żadne zdjęcia czy też jak to określa Skarżący – dokumenty fiskalne. Skarżący nie dołączył ich bowiem do swojego pisma z 13 października 2021 r.
Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło