I SA/Gd 183/21

WyrokWSA w Gdańsku2021-10-19

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Małgorzata Gorzeń, Krzysztof Przasnyski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku finansowego, oparty na okolicznościach, które były już przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu sądowym, jest dopuszczalny w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Zarzut nieistnienia obowiązku finansowego, oparty na okolicznościach, które były już przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu sądowym, jest niedopuszczalny na podstawie art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Celem tego przepisu jest usprawnienie postępowania egzekucyjnego poprzez eliminowanie sytuacji, w których kwestia dająca podstawę do sformułowania zarzutu byłaby w nim rozstrzygana, mimo że została już wcześniej rozstrzygnięta w ramach innego postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący D.W. wniósł skargę na postanowienie Prokuratora Prokuratury Regionalnej w G., które utrzymało w mocy postanowienie Prokuratury Okręgowej w G. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego. Zarzuty dotyczyły zabezpieczenia majątkowego na mieniu podejrzanego D.W. w postaci samochodu, które skarżący kwestionował, podnosząc m.in. zarzut nieistnienia obowiązku finansowego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie postanowień prokuratorskich o zabezpieczeniu majątkowym, które zostały utrzymane w mocy przez sądy powszechne.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2021 r. sprawy ze skargi D.W. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Regionalnej w G. z dnia 7 grudnia 2020 r., nr [...], [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 grudnia 2020 r. Prokurator Prokuratury Regionalnej w G., po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez D.W. (dalej: skarżący, zobowiązany), utrzymał w mocy postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. z dnia 13 października 2020 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny. W dniu 5 marca 2019 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w G. wydał postanowienie sygn. akt [...] o zabezpieczeniu majątkowym na mieniu podejrzanego D.W., grożących mu kary grzywny w wymiarze 3.000.000 zł, środków karnych w postaci ściągnięcia równowartości pieniężnej przepadku korzyści majątkowej oraz uiszczenia należności publicznoprawnej uszczuplonej czynem zabronionym w wysokości 10.000.000 zł z tytułu popełnionych przez D.W. przestępstw karnoskarbowych, a także kosztów i opłat sądowych, poprzez zajęcie ruchomości w postaci samochodu marki Mercedes-Benz S 400d 4Matic o numerze VIN [...] o wartości około 600.000 zł, zarejestrowanego jako własność firmy [...] s.r.o.z siedzibą w [...], zabezpieczonego w dniu 20 grudnia 2017 r. w toku przeszukania posesji przy ul. [...] na parkingu podziemnym na stanowisku [...], co do którego istnieje domniemanie, że należy do podejrzanego D.W., a nabytego w dniu 3 lipca 2017 r. za środki, co do których także istnieje domniemanie, że stanowią korzyść osiągniętą z popełnionego przestępstwa. Od powyższego postanowienia zarówno D.W. jak i jego obrońca wnieśli zażalenia do Sądu Okręgowego w G., który postanowieniem z dnia 11 września 2019 r. sygn. akt [...] zażaleń nie uwzględnił i zaskarżone postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej z dnia 5 marca 2019 r. utrzymał w mocy. Postanowieniem z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt [...], prokurator Prokuratury Okręgowej w G. postanowił sprzedać zabezpieczony samochód, należący w rozumieniu art. 45 § 3 kodeksu karnego do D.W., jako przedmiot, którego przechowywanie powodowałoby znaczne obniżenie jego wartości. Postanowienie powyższe zostało zaskarżone przez obrońcę D.W. oraz pełnomocnika [...] s.r.o. z siedzibą w [...]. Sąd Rejonowy [...]postanowieniem z dnia 9 grudnia 2019 r. sygn. akt [....] utrzymał w mocy postanowienie prokuratora. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2020 r. Sąd Rejonowy nadał klauzulę wykonalności punktowi 1 postanowienia prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. z dnia 18 września 2019 r. w przedmiocie sprzedaży rzeczy. Po uzyskaniu klauzuli wykonalności postanowienie zostało przekazane do Naczelnika Urzędu Skarbowego celem wykonania postanowienia o sprzedaży samochodu. W dniu 13 lipca 2020r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w G. na podstawie art. 155 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438) wystawił zarządzenie zabezpieczenia nr [...], jako podstawę prawną obowiązku wskazując postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym z dnia 5 marca 2019 r. i postanowienie w przedmiocie sprzedaży rzeczy z dnia 18 września 2019 r., sygn. [...]. Powyższe zarządzenie zabezpieczenia przekazane zostało organowi egzekucyjnemu - Naczelnikowi Urzędu Skarbowego celem wykonania. Pismem z dnia 21 sierpnia 2020 r. zatytułowanym "wnioski/skargi/prośby", skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego , skarżący wskazując na otrzymanie w dniu 18 sierpnia 2020 r. protokołu zabezpieczenia ruchomości i zarządzenia zabezpieczenia, wskazał m.in., że kwota wskazana w rubryce "należności" ww. pismach nie ma żadnej podstawy prawnej, samochód będący przedmiotem zabezpieczenia jest własnością czeskiego podmiotu [...] s.r.o. Wskazał też, że nie został wydany żaden wyrok z którego wynikałoby, że skarżący jest zobowiązany do zapłaty kwoty 13.000.000 zł albo że majątek spółki [...] pochodzi z przestępstwa. Zdaniem skarżącego, majątek spółki [...] jest bezprawnie przetrzymywany. W piśmie z dnia 15 września 2020 r. skarżący sprecyzował, że jego pismo z dnia 21 sierpnia 2020 r. stanowi zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. Skarżący podniósł zarzut nieistnienia obowiązku finansowego, wskazując, że nie został skazany prawomocnym wyrokiem, ponadto przedmiotowy pojazd nie stanowi jego własności. Organ egzekucyjny zwrócił się do Prokuratury Okręgowej w G. o zajęcie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego. Postanowieniem z dnia 13 października 2020 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w G. na podstawie art. 34 § 1 i 1a w zw. z art. 17 § 1 u.p.e.a. w brzemieniu sprzed 30 lipca 2020 r., rozpoznał zarzuty zobowiązanego D.W. złożone w toku postępowania dotyczącego sprzedaży przedmiotu zabezpieczenia majątkowego prowadzonego na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznając zgłoszony zarzut za niedopuszczalny. W uzasadnieniu postanowienia Prokurator wskazał, że nie nałożono na zobowiązanego obowiązku finansowego, zaś prowadzone postępowanie przygotowawcze ma na celu jedynie zabezpieczenie egzekucji przyszłych, ewentualnych roszczeń. Dodatkowo podnoszone przez zobowiązanego twierdzenia były już przedmiotem rozstrzygnięć sądów powszechnych. Na przedmiotowe postanowienie zażalenie złożył D.W.. W treści zażalenia zawarł on szereg wniosków dotyczących funkcjonariuszy nadzorujących śledztwo, a także uwag o mających występować w tymże postępowaniu nieprawidłowości. Dalej skarżący zauważył, że nie posiada wobec Skarbu Państwa żadnego zadłużenia. Dodatkowo podejmowanie decyzji co do pojazdu zarejestrowanego na czeski podmiot ma stanowić naruszenie przepisów zagrożone karą oraz może powodować nieodwracalne straty w działalności tej spółki. Odrębne zażalenie złożył pełnomocnik skarżącego, wskazując, że status wierzyciela nie przysługuje prokuratorowi, a Skarbowi Państwa, że w zaskarżonym postanowieniu nie odniesiono się do wszystkich zgłoszonych organowi egzekucyjnemu zarzutów oraz że naruszono przepisy kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na niezupełnym i błędnym rozstrzygnięciu i uzasadnieniu, w którym prokurator stwierdził, że złożony przez zobowiązanego zarzut jest na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji niedopuszczalny jako będący już uprzednio przedmiotem prawomocnego rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu sądowym. Ponadto, zdaniem pełnomocnika, zostały zastosowane niewłaściwe przepisy. Powyższe zażalenia postanowieniem z 7 grudnia 2020 r. rozpoznał Prokurator Prokuratury Regionalnej w G., utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zarzuty zobowiązanego były już przedmiotem rozpatrzenia właściwych sądów różnych instancji, które każdorazowo utrzymywały w mocy decyzje prokuratora. Co do kwestii, że pojazd miał stanowić w rzeczywistości własność czeskiego podmiotu wskazano, że art. 45 § 3 k.k. nie ogranicza podmiotów, na jakie sprawca przenosi własność mienia tylko do podmiotów krajowych. Powołując art. 195a kodeksu karnego wykonawczego wskazano, że prokurator jest wierzycielem w rozumieniu art. 1 pkt 13 u.p.e.a. Za nieuzasadnione uznane zostały zarzuty nierozpatrzenia wszystkich zgłoszonych zarzutów, błędnego rozstrzygnięcia i uzasadnienia, jak również zastosowania niewłaściwego stanu prawnego. D.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o uchylenie w całości obu wydanych w sprawie postanowień oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił: art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zmian. - dalej k.pa.) w związku z art. 18 i art. 166b u.p.e.a. art. 34 § 1 i § 1a w związku z art. 166b u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020r. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019r., poz. 2070), art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18, art. 34 § 1 i § 2 w związku z art. 166b u.p.e.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że wątpliwości budzi, czy Prokurator zlecający zabezpieczenie jest wierzycielem w rozumieniu art. 1 pkt 13 u.p.e.a. Ponadto wierzyciel nie rozpatrzył istoty sprawy w granicach wszystkich zgłoszonych organowi egzekucyjnemu przez zobowiązanego zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego na podstawie zarządzenia zabezpieczającego wystawionego przez wierzyciela powinny być rozpatrzone merytorycznie niezależnie od stanu postępowania przygotowawczego w sprawie karnej. W niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności jednego z wielu zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego. Ww. postanowienia naruszają przepisy art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na niezupełnym i błędnych rozstrzygnięciach i uzasadnieniach, w których błędnie ustalono, że złożony przez zobowiązanego zarzut jest na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji niedopuszczalny jako będący już uprzednio przedmiotem prawomocnego rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu sądowym. Wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania zabezpieczającego został złożony przez niewłaściwy organ, który nie jest wierzycielem. Sprawa karna jest w toku Sprawa administracyjna również. Wierzyciel nie odniósł się do wszystkich zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego dotyczącego sprzedaży przedmiotu zabezpieczenia majątkowego samochodu marki Mercedes. Zarzuty zostały złożone o oparciu o wszystkie podstawy z art. 33 u.p.e.a., do których wierzyciel powinien się odrębnie odnieść. Jeżeli charakter pisma zobowiązanego budził wątpliwości, to na organie egzekucyjnym i wierzycielu spoczywał obowiązek wyjaśnienia woli strony m.in. poprzez wezwanie zobowiązanego do sprecyzowania treści pisma. W sprawie zostały zastosowane niewłaściwe przepisy. Z postanowienia z dnia 13.10.2020r. nie wynika, kiedy zostało wszczęte postępowanie zabezpieczającego względem zobowiązanego, co ma istotne znacznie, gdyż zmieniły się podstawy zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego bezpodstawnie zostały rozpatrzone w oparciu o "stary" stan prawny - przepisy w brzmieniu sprzed 30 lipca 2020r., zamiast na podstawie obecnej regulacji prawnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Rozpoznawanie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej można podzielić na trzy zasadnicze etapy. Pierwszym jest wstępna kontrola wniesionych zarzutów przez organ egzekucyjny. Drugim jest zajęcie przez wierzyciela niebędącego organem egzekucyjnym stanowiska w zakresie zarzutów (z zastrzeżeniem art. 34 § 1 u.p.e.a.), a trzecim - rozpoznanie zarzutów przez organ egzekucyjny. W ramach pierwszego etapu organ egzekucyjny dokonuje weryfikacji tego środka zaskarżenia w aspekcie dopuszczalności, zachowania terminu oraz spełnienia wymogów formalnych. Następnie organ rozpoznaje zarzuty merytorycznie mając na względzie, że postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 u.p.e.a., nie może prowadzić do podważenia ostatecznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania rozpoznawczego, a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma wyłącznie charakter postępowania wykonawczego. Niniejsza sprawa dotyczy drugiego z wymienionych etapów, tj. postanowienia prokuratora działającego w charakterze wierzyciela w sprawie zgłoszonych przez skarżącego zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym na podstawie postanowienia prokuratora wydanego w postępowaniu karnym o zabezpieczeniu majątkowym. W niniejszej sprawie wierzyciel, tj. Prokurator Prokuratury Okręgowej w G., wystawił zarządzenie zabezpieczenia nr [...] w dniu 13 lipca 2020 r. i skierował je do organu egzekucyjnego celem wykonania, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego . W zarządzeniu zabezpieczenia wskazano jako podstawę prawną obowiązku postanowienie o zabezpieczaniu majątkowym z dnia 5 marca 2019r. i postanowienie w przedmiocie sprzedaży rzeczy z dnia 18 września 2019 r., sygn. [...]. Zgodnie z art. 195a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. Nr 90, poz. 557 ze zm.), dalej k.k.w. jeżeli jednym postanowieniem zabezpieczono grożący przepadek oraz grzywnę, obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, świadczenie pieniężne albo nawiązkę, sąd lub prokurator, który wydał to postanowienie, może zlecić jego wykonanie w całości organowi określonemu w art. 187. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że postanowienie o zabezpieczeniu, o którym mowa w przytoczonym art. 195a § 1 k.k.w., to postanowienie przewidziane w ustawie - Kodeks postępowania karnego (por. np. wyroki NSA: z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 1055/08, z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II GSK 154/09 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie budzi również wątpliwości, w świetle uchwały NSA z 17 grudnia 2015 r., sygn. akt II GPS 1/15, że do zlecenia urzędowi skarbowemu wykonania w trybie art. 195a k.k.w. postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu na majątku, wydanego na podstawie art. 293 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm.), konieczne jest wydanie przez prokuratora zarządzenia zabezpieczenia o jakim stanowi art. 155a § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, obowiązującym w dacie wystawienia zarządzenia zabezpieczenia, organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia na wniosek wierzyciela i na podstawie wydanego przez niego zarządzenia zabezpieczenia. W pierwszej kolejności zgodzić należy się z organami, że właściwym do oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy jest stan prawny obowiązujący przed datą 30 lipca 2020 r. Z dniem 30 lipca 2020 r. w dziale IV ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na podstawie art. 1 pkt 91 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070 ze zm., dalej: ustawa zmieniająca z 11 września 2019 r.) dodano nowy rozdział 2a, zatytułowany: "Wykonywanie postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym". Zgodnie z art. 166d u.p.e.a., organ egzekucyjny przystępuje do czynności zabezpieczających na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu wydanego przez prokuratora, sąd lub finansowy organ postępowania przygotowawczego. Stosownie natomiast do art. 166n pkt 1 u.p.e.a. w zakresie wykonywania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym stosuje się odpowiednio przepisy działu I, z wyłączeniem przepisów art. 8-10, art. 12, art. 13, art. 26 § 1c pkt 1 oraz § 1e-1h, art. 27e-27j, art. 33-35, art. 38-44, art. 56 § 1 pkt 1-3, art. 57 § 1a-3 oraz art. 58-61. Na mocy tego przepisu wyłączono m.in. stosowanie przepisów regulujących środki zaskarżenia składane w trybie administracyjnym (zarzuty), a także zasady dotyczące umorzenia postępowania i ponownego jego wszczęcia. Uznanie, że w sprawie właściwy jest stan prawny obowiązujący po dniu 30 lipca 2020 r. oznaczałoby, że skarżącemu nie przysługiwałoby prawo do wniesienia zarzutów. Zgodnie jednak z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniające z dnia 11 września 2020 r. do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niedokończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 13 ust. 6 ww. ustawy, do postępowań zabezpieczających wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio. Organ egzekucyjny, do którego wpłynęły zarzuty (Naczelnik Urzędu Skarbowego ) pismem z dnia 30 września 2020 r. wezwał wierzyciela (Prokuraturę Okręgową w G.) do zajęcia stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 11 września 2019 r. wskazując, że w sprawie zastosowanie mają przepisy dotychczasowe, czyli przepisy obowiązujące przed datą 30 lipca 2020 r. Wierzyciel w tej sytuacji zobowiązany był do zajęcia stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów. Akta niniejszej sprawy są aktami wierzyciela (prokuratora), stąd nie znajduje się w nich odnotowana data doręczenia organowi egzekucyjnemu wniosku o wszczęcie postępowania wraz z zarządzeniem zabezpieczenia. Oba te dokumenty niewątpliwie sporządzone zostały w dniu 13 lipca 2021 r. Natomiast z pism organu egzekucyjnego jednoznacznie wynika, że postępowanie zabezpieczające wszczęte zostało przez ten organ przed datą 30 lipca 2020 r. Między innymi w aktach sprawy znajduje się postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 stycznia 2021 r., rozpatrującego zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 4 listopada 2020 r. o podjęciu zawieszonego postępowania zabezpieczającego, w którym jednoznacznie wskazano datę wszczęcia postępowania zabezpieczającego na dzień 14 lipca 2020 r. Prawidłowo zatem wierzyciel procedował w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r. Bezzasadny jest również zarzut skarżącego, że Prokurator Prokuratury Okręgowej w G. nie jest w tej sprawie wierzycielem, w związku z czym postanowienie wydane zostało przez niewłaściwy organ. Zgodnie z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. ilekroć w ustawie jest mowa o wierzycielu - rozumie się przez to podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Przysługiwanie prokuratorowi statusu wierzyciela w podanym rozumieniu jasno wynika z przywołanego wyżej art. 195a § 1 k.k.w. Na podstawie tego przepisu prokurator może zlecić wykonanie postanowienia zabezpieczającego grożący przepadek. Jest zatem podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym zgodnie z powołaną definicją wierzyciela, wbrew zarzutowi skargi. Pełnomocnik podniósł, że wierzycielem jest Skarb Państwa, nie wskazał jednak, przez jaką inną niż Prokuratura jednostkę organizacyjną (jej organ) reprezentowany, co sprawia że zarzut ten nie został dostatecznie uzasadniony. Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Wbrew zarzutom skargi, z treści pisma skarżącego z dnia 21 sierpnia 2020r. uzupełnionego pismem z dnia 15 września 2020 r. jasno wynika, że skarżący zgłosił jeden tylko zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, tj. zarzut nieistnienia obowiązku, oparty na art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Skarżący w piśmie z dnia 15 września 2020 r. wskazał, że jego pismo z dnia 21 sierpnia 2020 r. stanowi zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., zgodnie z treścią którego podstawą zarzutu w sprawie jest wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Dalej skarżący wskazał, że "w moim przypadku jako osoby niekaranej w żadnej formie t.j. karą więzienia, karą grzywny i żadną formą jakiegokolwiek wobec Państwa Polskiego jak również wobec żadnej osoby fizycznej tudzież podmiotu prawnego zobowiązania finansowego o czym świadczy fakt niefigurowania w karcie karalności zachodzi fakt nieistnienia obowiązku finansowego". Z treści tych pism wynika zatem jednoznacznie, że zobowiązany kwestionował istnienie prawnej możliwości dokonania zabezpieczenia na zajętym mieniu argumentując, że nie jest osobą skazaną prawomocnym wyrokiem sądu oraz że zajęty pojazd nie stanowi jego własności. W pozostałym zakresie wywód zobowiązanego obracał się wokół kwestii bezprawnych w jego ocenie działań prokuratury, co jednak nie mieści się w żadnej z podstaw zarzutów wynikających z art. 33 u.p.e.a. Zarzuty są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich określone okoliczności, wykluczające możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego (przesądzające o jego niedopuszczalności), zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, a tym samym wierzyciela, do którego organ egzekucyjny zwraca się o zajęcie stanowiska. Nie można zatem organowi skutecznie zarzucić, że nie uwzględnił okoliczności będącej przeszkodą w prowadzeniu egzekucji administracyjnej, jeżeli w zarzutach takiej okoliczności nie wskazano. Przechodząc wreszcie do kwestii prawidłowości stanowiska wierzyciela co do niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku, należy wskazać, że zgodnie z art. 34a ust. 1a u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r., jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Opierając się na uzasadnieniu do ustawy z dnia 10 września 2003 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 193, poz. 1884), wprowadzającej w art. 34 nowy przepis § 1a oraz zmieniającej brzmienie § 4, wywnioskować należy, że brak jest uzasadnienia merytorycznego rozpatrywania zarzutów dotyczących istnienia czy wymagalności należności, jeżeli została ona określona lub ustalona w orzeczeniu, od którego przysługują odrębne środki zaskarżenia lub zarzut był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu. Celem art. 34 § 1a u.p.e.a. jest usprawnienie postępowania egzekucyjnego. Przepis ten pozbawia wierzyciela i organ egzekucyjny możliwości merytorycznego badania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia ta była już przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku. Stwierdzenie, że taka okoliczność miała miejsce, obliguje organ do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. II FSK 1535/12; publ. CBOSA). Wskazuje się, że uregulowanie to wprowadza zasadę niekonkurencyjności środków prawnych. Zapewnia to eliminowanie sytuacji, w których kwestia dająca podstawę do sformułowania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym byłaby w nim rozstrzygana, mimo że została już wcześniej rozstrzygnięta w ramach innego postępowania (por. wyroki NSA: z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 621/13; z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 2007/09; publ. CBOSA). Jak wynika z akt sprawy, w dniu 5 marca 2019 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w G. wydał postanowienie sygn. akt [...] o zabezpieczeniu majątkowym na mieniu podejrzanego D.W., grożących mu kary grzywny w wymiarze 3.000.000 zł, środków karnych w postaci ściągnięcia równowartości pieniężnej przepadku korzyści majątkowej oraz uiszczenia należności publicznoprawnej uszczuplonej czynem zabronionym w wysokości 10.000.000 zł z tytułu popełnionych przez D.W. przestępstw karnoskarbowych, a także kosztów i opłat sądowych, poprzez zajęcie ruchomości w postaci samochodu marki Mercedes-Benz S 400d 4Matic o numerze VIN [...] o wartości około 600.000 zł, zarejestrowanego jako własność firmy [...] s.r.o. z siedzibą w [...], zabezpieczonego w dniu 20 grudnia 2017 r. w toku przeszukania posesji przy ul. [...] na parkingu podziemnym na stanowisku [...], co do którego istnieje domniemanie, że należy do podejrzanego D.W., a nabytego w dniu 3 lipca 2017 r. za środki, co do których także istnieje domniemanie, że stanowią korzyść osiągniętą z popełnionego przestępstwa. Od powyższego postanowienia zarówno D.W. jak i jego obrońca wnieśli zażalenia do Sądu Okręgowego w G., który postanowieniem z dnia 11 września 2019 r. sygn. akt [...] zażaleń nie uwzględnił i zaskarżone postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej z dnia 5 marca 2019 r. utrzymał w mocy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że "za przestępstwa zarzucane podejrzanemu D.W. można orzec karę grzywny, przepadek korzyści majątkowej uzyskanych z przestępstw lub ich równowartości, chociażby nie stanowiły one własności sprawcy na podstawie art. 299 § 7 k.k., a ponadto, na podstawie art. 131 § 1 k.k.s. można zabezpieczyć środek karny, o którym mowa w art. 22 § 2 pkt 204a, obowiązek zwrotu korzyści majątkowej oraz uiszczenie należności publicznoprawnej uszczuplonej czynem zabronionym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że bez takiego zabezpieczenia wykonanie orzeczenia w zakresie tych środków, obowiązku lub ściągnięcie uszczuplonej należności publicznoprawnej będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione.". Dalej Sąd wskazał, że w sprawie przez niego rozpatrywanej zachodzą przesłanki dokonania zabezpieczenia. Sąd odniósł się przy tym do zarzutu podejrzanego jak i jego pełnomocnika, że pojazd nie może stanowić przedmiotu zabezpieczenia z uwagi na to że D.W. nie jest jego właścicielem. Sąd zarzut ten uznał za niezasadny wskazując, że materiały zgromadzone w toku kontroli operacyjnej, informacje uzyskane od czeskich organów wymiaru sprawiedliwości oraz wyjaśnienia jednego z podejrzanych przemawiają za uznaniem, że podejrzany D.W. jedynie pozornie nabył pojazd jako reprezentant spółki [...], a w rzeczywistości nabył go na za środki uzyskane z prowadzonej działalności przestępczej. Należy również wskazać, że Postanowieniem z dnia 18 września 2019 r., sygn. pakt [...], Prokurator Prokuratury Okręgowej w G. postanowił sprzedać zabezpieczony samochód, należący w rozumieniu art. 45 § 3 kodeksu karnego do D.W., jako przedmiot, którego przechowywanie powodowałoby znaczne obniżenie jego wartości. Zażalenia wniesione przez skarżącego i jego pełnomocnika od powyższego postanowienia również nie zostały uwzględnione - Sąd Rejonowy [...]postanowieniem z dnia 9 grudnia 2019 r. sygn. akt [....] utrzymał w mocy powyższe postanowienie prokuratora. Z powyższego wynika, że podniesione przez skarżącego w ramach zarzutu nieistnienia obowiązku z art. 33 § 1 u.p.e.a. okoliczności były przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu sądowym. Stanowiące podstawę prawną wystawienia zarządzenia zabezpieczenia postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. z dnia 5 marca 2019 r. i z dnia 18 września 2019 r. zostały poddane kontroli sądowej i uznane zostały za prawidłowe. W ramach tej kontroli przesądzona została dopuszczalność zarówno dokonania zabezpieczenia poprzez zajęcie przedmiotowego pojazdu jak i jego sprzedaży, w stanie faktycznym, w którym wobec skarżącego nie zapadł jeszcze wyrok skazujący w postępowaniu karnym jak również formalna własność zajętego pojazdu przysługuje spółce [...]. Zgodzić się należy zatem z wierzycielem, że zgłoszony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku oparty został na okolicznościach, które były przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu sądowym i jako taki jest niedopuszczalny zgodnie z art. 34 § 1a u.p.e.a. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło