I OSK 730/24

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2024-05-09

Skład orzekający: Piotr Przybysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały rady gminy o utracie mocy obowiązującej uchwały w sprawie zgody na sprzedaż nieruchomości, jeśli toczy się postępowanie o zasiedzenie udziału w tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Skarżący nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia uchwały rady gminy o utracie mocy obowiązującej uchwały w sprawie zgody na sprzedaż nieruchomości, ponieważ w dacie podejmowania uchwały nie posiadał żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, a toczące się postępowanie o zasiedzenie stanowi zdarzenie przyszłe i niepewne, nie dające podstaw do kwalifikowania go jako interesu prawnego. W związku z brakiem interesu prawnego, skarga podlegała odrzuceniu.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta o utracie mocy obowiązującej uchwały wyrażającej zgodę na sprzedaż części nieruchomości gruntowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę z powodu braku interesu prawnego skarżącego. Skarżący złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędne uznanie braku interesu prawnego, mimo toczącego się postępowania o zasiedzenie udziału w nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 września 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 862/23 odrzucającego skargę M.P. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w sprawie utraty mocy obowiązującej uchwały nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż części nieruchomości gruntowej zabudowanej w drodze przetargu ustnego nieograniczonego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. M.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Miasta [...] z [...] maja 2023 r. nr [...] w sprawie utraty mocy obowiązującej uchwały nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż części nieruchomości gruntowej zabudowanej w drodze przetargu ustnego nieograniczonego. Postanowieniem z 28 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 862/23, odrzucił skargę. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożył M.P., zastępowany przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, zaskarżając postanowienie w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji: 1. naruszenie prawa materialnego, tj.: a) art. 58 § 1 5a p.p.s.a. (powinno być art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. – uwaga Sądu) w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.) oraz art. 172 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.; dalej jako: k.c.) w zw. z § 9 ust. 2 uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z [...] maja 2003 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami Gminy Miejskiej [...] poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że w skardze nie wykazano, że zaskarżona uchwała nr [...] Rady Miasta [...] z [...] maja 2023 r. w sprawie utraty mocy obowiązującej uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z [...] listopada 2018 r. w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż w drodze przetargu ustnego nieograniczonego udziału Gminy Miejskiej [...] wynoszącego 586/13440 części nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonej w K. przy ul. [...] narusza konkretny, aktualny i realny interes prawny lub uprawnienie skarżącego, a w konsekwencji odrzucenie skargi, podczas gdy skarżący wskazał na toczące się postępowanie cywilne, którego przedmiotem jest przesądzenie o nabyciu w oparciu o art. 172 k.c. prawa własności udziałów w nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. przez zasiedzenie, a którego pozytywny dla skarżącego wynik uprawniałby go, jako współwłaściciela nieruchomości, do złożenia wniosku o sprzedaż udziałów Gminy Miejskiej [...] w trybie bezprzetargowym; b) art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 4 pkt 6 uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z [...] maja 2003 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami Gminy Miejskiej [...] poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie nieważności w całości uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z [...] maja 2023 r. w sprawie utraty mocy obowiązującej uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z [...] listopada 2018 r. w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż w drodze przetargu ustnego nieograniczonego udziału Gminy Miejskiej [...] wynoszącego 586/13440 części nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonej w K. przy ul. [...], której przyczyną podjęcia były wnioski współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w K. o zbycie na ich rzecz udziałów Gminy, podczas gdy osoby te, tj. M.L. oraz J.B. prowadzą działalność gospodarczą m.in. w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości oraz ich wynajmu i zarządzania (68.10.Z, 68.20.Z), zaś zgodnie z powołaną regulacją prawa miejscowego Rada Miasta [...] może wyrazić zgodę na zbywanie nieruchomości w drodze bezprzetargowej osobom fizycznym na cele niezwiązane z działalnością zarobkową; 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niezawieszenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie toczącym się pod sygn. akt II SA/Kr 862/23 pomimo toczącego się przed Sądem Rejonowym dla [...] w [...] VI Wydział Cywilny pod sygn. akt VI Ns 214/22/S w przedmiocie stwierdzenia nabycia własności udziału w nieruchomości położonej przy ul. [...] w K., tj. tożsamej, co do której została podjęta zaskarżona uchwała i której dotyczy przedmiotowe postępowanie; b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i niepełne uzasadnienie niepozwalające na pełną kontrolę instancyjną – lakoniczne odniesienie się do podstaw odrzucenia skargi. Mając na uwadze powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Wniesiono również o zwrot poniesionych przez skarżącego niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. oraz kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przed Sądem I instancji na podstawie art. 200 p.p.s.a., a z ostrożności procesowej w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej o odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Wniesiono także o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Jednocześnie zrzeczono się przeprowadzenia rozprawy. Ponadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: 1. wydruku księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] IV Wydział Ksiąg Wieczystych pod numerem kw [...] na fakt współwłaścicieli ujawnionych w dziale II księgi wieczystej nieruchomości położonej przy ul. [...]w K., tj. M.L. i J.B.; 2. wydruku Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczpospolitej Polskiej M.L. na fakt prowadzenia działalności zarobkowej w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami (68.20.Z) przez współwłaściciela nieruchomości położonej przy ul. [...] w K.; 3. wydruku Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczpospolitej Polskiej J.B. na fakt prowadzenia działalności zarobkowej w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości oraz ich wynajmu i zarządzania (68.10.Z, 68.20.Z) przez współwłaściciela nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Organ oświadczył również, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występują. Powyższe oznacza, że wskazane w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego postanowienia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd II instancji, który nie bada całokształtu sprawy, a ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji (por. postanowienia NSA: z 8 marca 2004 r., FSK 41/04; z 1 września 2004 r., FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., FSK 2302/04). Skarga kasacyjna powinna ponadto zawierać stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 p.p.s.a. nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienie. Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych. Naruszenie prawa może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa zawsze powinno łączyć się z wykazaniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd I instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia lub właściwe zastosowanie. Ponadto dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny (zob. np. wyrok NSA z 5 listopada 2019 r., II FSK 3864/17). Należy wskazać indywidualne uzasadnienie dla każdego zarzutu formułowanego wobec każdego z tych przepisów, który w ocenie kasatora naruszył sąd pierwszej instancji (wyrok NSA z 8 maja 2018 r., II GSK 289/18). W świetle art. 174 p.p.s.a. wskazanie szeregu przepisów prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie, na czym polega naruszenie każdego z nich, jest nieprawidłowe. Pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. wyrok NSA z 19 grudnia 2014 r., II FSK 2957/12 i powołane tam orzecznictwo). Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że skoro sąd pierwszej instancji miałby dopuścić się naruszenia normy prawnej wynikającej z kilku przywołanych przepisów prawa, to ze skargi kasacyjnej powinna wynikać treść tej zrekonstruowanej normy prawa. Nie jest zatem wystarczające zarzucenie naruszenia kilku przepisów prawa pozostających w ocenie kasatora w związku ze sobą – bez wykazania, że wynika z nich norma prawa, która miałaby zostać naruszona przez sąd pierwszej instancji. Kwalifikowane wymogi formalne skargi kasacyjnej, unormowane w art. 174art. 176 p.p.s.a., wiążą się z tym, że ten środek zaskarżenia nie tylko inicjuje postępowanie przed sądem administracyjnym drugiej instancji, ale także wyznacza jego merytoryczny zakres. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny być ujęte ściśle i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 3133/16, "w przypadku skargi kasacyjnej – będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia – czytelność sformułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym faktem wniesienia tego pisma (jak w przypadku skargi czy zażalenia), ale także z jego treścią. Określenie podstaw zaskarżenia, wymienionych w art. 174 p.p.s.a., sprecyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie w drodze racjonalnej argumentacji prawniczej, determinuje bowiem zakres zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym, co w konsekwencji wpływa na zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego". Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej lub odniesienie się do nich w sposób pobieżny skutkuje brakiem możliwości zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy administracji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia. Poczynienie powyższych uwag było konieczne ze względu na to, że rozpoznawana skarga kasacyjna w części nie spełnia powyższych wymagań. Jej autor nie uzasadnił zarzutów naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., co powoduje, że zarzuty naruszenia prawa procesowego nie poddają się merytorycznej kontroli. Mankamenty skargi kasacyjnej nie zwalniają jednak Naczelnego Sądu Administracyjnego z obowiązku jej rozpoznania. Istota sporu koncentruje się na ocenie dopuszczalności skargi na uchwałę Rady Miasta [...] z [...] maja 2023 r. nr [...] w sprawie utraty mocy obowiązującej uchwały nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż w drodze przetargu ustnego nieograniczonego udziału Gminy [...] wynoszącego 586/13440 części nieruchomości gruntowej, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w K. przy ul. [...]. Sąd I instancji uznał bowiem, że skarżący nie posiada interesu prawnego, który mógłby zostać naruszony postanowieniami kwestionowanej uchwały. Skarżący kasacyjnie, kontestując powyższe stanowisko, twierdzi, że z uwagi na toczące się postępowanie przed Sądem Rejonowym dla [...] w [...] VI Wydział Cywilny pod sygn. akt VI Ns 214/22/S w przedmiocie stwierdzenia nabycia własności udziału w nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. współwłaścicieli nieznanych z miejsca pobytu, które nie zostało prawomocnie zakończone, posiada interes prawny do zaskarżenia przedmiotowej uchwały, bowiem w przypadku pozytywnego zakończenia postępowania cywilnego będzie on uprawiony jako współwłaściciel, podobnie jak pozostali współwłaściciele, do złożenia wniosku o zbycie udziału Gminy Miejskiej [...] w trybie bezprzetargowym. Powyższa okoliczność w jego ocenie uzasadnia zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. (w petitum skargi kasacyjnej mylnie oznaczony jako art. 58 § 1 5a p.p.s.a.) w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.; dalej jako "u.s.g.") oraz art. 172 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.; dalej jako "k.c.") w zw. z § 9 ust. 2 uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z [...] maja 2003 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami Gminy Miejskiej [...]. Należy zatem wskazać, że w myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zakres ich właściwości rzeczowej został uregulowany w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Jak stanowi art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego jej prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Kwestia, czy określona uchwała rady gminy narusza interes prawny lub uprawnienie określonego podmiotu, w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., wymaga w każdej sprawie oceny, która winna uwzględnić skutki uchwalenia kwestionowanej uchwały, w szczególności w jaki sposób oddziałuje na sytuację prawną tego podmiotu. O naruszeniu interesu prawnego lub uprawnienia określonego podmiotu można mówić wówczas, gdy z przepisów prawa wynika, że ustalenia tego aktu dotyczą ściśle określonego obowiązku prawnego lub uprawnienia jednostki. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który sprowadza się do tego, że określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany przyjętymi w akcie organu ustaleniami, ale nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu (por. postanowienie NSA z 24 maja 2016 r., I OSK 1095/16). Interes prawny powinien być realny, indywidualny oraz dotyczyć wprost i bezpośrednio podmiotu skarżącego. Realność interesu oznacza, że nie może być to interes przyszły, hipotetyczny. Z kolei bezpośredniość oznacza związek między sytuacją danego podmiotu a normą, z której interes jest wywodzony. Indywidualny charakter oznacza, że interes dotyczy konkretnej osoby, która wykazuje naruszenie. Jeśli akt prawny nakłada na jednostkę obowiązki lub pozbawia ją uprawnień bądź też uniemożliwia korzystanie z nich, oznacza to naruszenie interesu prawnego jednostki i nadanie jej legitymacji skargowej. Co ważne, naruszenie to musi być bezpośrednie i zaistniałe, samo zagrożenie naruszenia interesu prawnego nie pozwala na skuteczne powołanie się na tę instytucję prawną. Podkreślić należy, że to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania naruszenia interesu prawnego, a naruszenie to musi istnieć w momencie wnoszenia skargi (zob. K. Kaczmarska (w:) P. Drembowski, P. Suwaj (red.), Ustawa o samorządzie gminnym, Komentarz, 2023, wyd. I). Przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że skarżący nie posiada interesu prawnego, który mógłby zostać naruszony postanowieniami kwestionowanej uchwały w sprawie utraty mocy obowiązującej uchwały nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż w drodze przetargu ustnego nieograniczonego udziału Gminy Miejskiej [...] wynoszącego 586/13440 części nieruchomości gruntowej, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w K. przy ul. [...]. W dacie jej podejmowania ([...] maja 2023 r.) Gmina [...] była wyłącznym właścicielem udziału w nieruchomości przeznaczonego do sprzedaży w drodze przetargu i w myśl art. 45 ust. 1 u.s.g. była uprawniona do samodzielnego decydowania o przeznaczeniu i sposobie wykorzystania składników majątkowych, przy zachowaniu wymogów zawartych w odrębnych przepisach prawa. Skarżącemu nie przysługiwał natomiast jakikolwiek tytuł prawnorzeczowy do powyższej nieruchomości czy tytuł zobowiązaniowy umożliwiający korzystanie z niej. O interesie prawnym skarżącego nie przesądza również toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o zasiedzenie, gdyż jego wynik to zdarzenie przyszłe i niepewne. Ubieganie się o nabycie nieruchomości na podstawie art. 172 k.c. nie stanowi uprawnienia prawnorzeczowego chronionego prawem materialnym ani nie upoważnia do wysuwania roszczeń o nabycie nieruchomości. Tak rozumiany przez skarżącego interes jest pozbawiony atrybutu realności i nie znajduje odzwierciedlenia w ustawowych regułach gospodarowania nieruchomościami przez podmiot publiczny – jako uczestnika obrotu cywilnoprawnego, zatem nie może być kwalifikowany jako interes prawny. W konsekwencji główny zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do naruszenia prawa materialnego w postaci art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. oraz art. 172 k.c. w zw. z § 9 ust. 2 uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z [...] maja 2003 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami Gminy Miejskiej [...] nie zasługiwał na aprobatę. Sąd I instancji zasadnie uznał, że zaskarżona uchwała nie dotyka, a tym samym nie narusza w jakikolwiek sposób interesu prawnego skarżącego lub jego uprawnienia. W tej sytuacji zaktualizował się rygor odrzucenia skargi, o czym Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za niewłaściwy należało uznać także zarzut dotyczący naruszenia art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 4 pkt 6 uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z [...] maja 2003 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami Gminy Miejskiej [...]. Sąd I instancji prawidłowo ograniczył się do zbadania możliwości wniesienia skargi przez skarżącego, a wskutek stwierdzenia jej niedopuszczalności Sąd był zobligowany do jej odrzucenia, nie zaś do jej merytorycznego rozpoznania i orzeczenia w przedmiocie stwierdzenia nieważności w całości uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z [...] maja 2023 r. Z tych samych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wymienionych w petitum skargi kasacyjnej, powołanych na fakt współwłaścicieli ujawnionych w dziale II księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości oraz fakt prowadzenia przez nich działalności zarobkowej w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości oraz wynajmu i zarządzania nieruchomościami. Dokumenty te w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służyły do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w zakresie istnienia interesu prawnego skarżącego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., wobec czego należało uznać powyższy wniosek za niecelowy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania, o których zwrot wniósł organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem sądu I instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę lub umarzającego postępowanie sądowoadministracyjne (tak uchwała Składu Siedmiu Sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07; postanowienie NSA 24 października 2013 r., II GSK 532/13 i z 14 grudnia 2018 r., I GSK 3393/18). Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał również wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie, gdyż należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło