II SA/Wr 2/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Władysław Kulon, Sędziowie: asesor WSA Wojciech Śnieżyński, sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2021 r. w Wydziale II sprawy ze skargi I. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Postanowieniem z [...] X 2020 r. (nr [...]) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "DWINB") stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania I. K. (dalej jako "skarżąca") od decyzji z [...] VI 2020 r. (nr [...]) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej "PINB") nakazującej skarżącej rozbiórkę garażu oznaczonego dla potrzeb postępowania literą "D" położonego na nieruchomości przy ul. [...] we W., (dz. nr [...], [...], obręb K.) - wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia w organie administracji architektoniczno - budowlanej. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia, DWINB stwierdził, że termin do wniesienia przez skarżącą odwołania rozpoczął bieg w związku z doręczeniem decyzji PINB w trybie awizo z art. 44 § 4 kpa ze skutkiem na dzień [...] VII 2020 r. DWINB zaznaczył, że termin do wniesienia odwołania upływał zatem dnia [...] VII 2020 r., gdy tymczasem skarżąca wniosła odwołanie w dniu [...] VIII 2020 r. (data nadania w placówce pocztowej). DWINB wyjaśnił, że w aktach PINB znajduje się zwrócona przez A S.A. przesyłka wskazująca, że doręczyciel wykonał wszystkie określone w art. 44 kpa czynności pozwalające przyjąć fikcję doręczenia. W konsekwencji uznać należało, że odwołanie wniesiono po upływie ustawowego terminu, co oznaczało konieczność stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania na zasadzie art. 134 kpa. W skardze na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie: art. 6, art. 7, art. 9, art. 40 § 2, art. 44, art. 77, art. 129 § 2 i art. 134 kpa. W skardze podniesiono, że awizowanie decyzji PINB nastąpiło na skutek skierowania jej na nieaktualny adres kancelarii pełnomocniczki skarżącej, jednakże skarżąca nie została poinformowana o obowiązku zawiadamiania organu o zmianie adresu. Skarżącej również nie poinformowano o możliwości ubiegania się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, przez co złożyła ona odwołanie bez stosowanego wniosku. W skardze podniesiono także, że DWINB pominął okoliczność późniejszego przesłania przez PINB pełnomocniczce skarżącej oryginału decyzji PINB (doręczenie dnia [...] VIII 2020 r.) z informacją o niepodjęciu decyzji pod dotychczasowym adresem. Było to – zdaniem skarżącej – działanie dezinformujące i niejasne. Skarżąca bowiem liczyła termin odwołania właśnie od dnia [...] VIII 2020 r. Niezależnie od tego skarżąca podniosła, że samo awizowanie przeprowadzone został w sposób nieprawidłowy, bowiem informacja o ponownym awizowaniu nie zawiera podpisu (trudno uznać za podpis "zawijas"), wskazano enigmatycznie miejsce odebrania przesyłki jako "placówka pocztowa: [...]", a nadto na kopercie ani na potwierdzeniu nadania nie ma informacji, jaką przesyłkę zawierała koperta. W skardze zakwestionowano również sposób doręczenia postanowienia DWINB stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zaznaczając, że postanowienie zostało przesłane skarżącej zamiast jej pełnomocniczce (naruszenie art. 40 § 2 kpa). W konsekwencji wniesiono o uchylenie postanowienia DWINB oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę DWINB potrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutu podnoszącego uchybienie formalne polegające na doręczeniu zaskarżonego postanowienia skarżącej zamiast jej pełnomocnikowi. Z całą pewnością zgodzić należy się z zarzutem skargi, że opisana wyżej okoliczność stanowiła naruszenie art. 40 § 2 zdanie pierwsze kpa, zgodnie z którym jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W konsekwencji doręczając postanowienie skarżącej zamiast ustanowionemu w postępowaniu administracyjnym pełnomocnikowi DWINB naruszył art. 40 § 2 kpa. Sąd zwraca uwagę, że pełnomocnictwo przedłożone przez skarżącą na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego miało charakter ogólny, tak więc rozciągało się również na postępowanie drugoinstancyjne. Nie ma przy tym znaczenia, że odwołanie zostało podpisane przez skarżącą. Bez względu bowiem na to, czy postępowanie odwoławcze uruchamia strona osobiście, czy też jej pełnomocnik w kwestii doręczeń obowiązuje niezmiennie zasada określona w art. 40 § 2 kpa, o ile oczywiście pełnomocnictwo nie zostało wcześniej odwołane. Opisane wyżej naruszenie prawa mogłoby jednak stanowić podstawę do uchylenia postanowienia wyłącznie pod warunkiem, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co jednoznacznie wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ppsa. Prawdopodobieństwo wpływu naruszenia art. 40 § 2 kpa na wynik sprawy wystąpi zaś wówczas, gdy na skutek naruszenia wskazanego przepisu pełnomocnik strony pozbawiony zostanie możliwości działania, tj. możliwości ochrony interesu mocodawcy, co stanowi przecież zasadniczy cel instytucji pełnomocnictwa procesowego. W okolicznościach niniejszej sprawy taka sytuacja jednak nie wystąpiła. Pomimo bowiem nieprawidłowego doręczenia postanowienia pełnomocniczka niewątpliwie zapoznała się z treścią tego orzeczenia. Wynika to przede wszystkim z faktu, że w ustawowym terminie wywiodła środek zaskarżenia podnosząc zarzuty kwestionujące trafność merytorycznych ocen zawartych w tym orzeczeniu. Sąd podziela przy tym wielokrotnie wyrażane w orzecznictwie stanowisko, że sam fakt doręczenia postanowienia stronie, a nie jej pełnomocnikowi, w sytuacji gdy nie pociągnęło to za sobą negatywnych dla strony skutków prawnych, jako że pozwoliło na wniesienie środka zaskarżenia przez pełnomocnika strony we właściwym terminie, stanowi, co prawda, naruszenie art. 40 § 2 kpa, jednak nie daje podstawy do przyjęcia, że to postanowienie nie weszło do obrotu prawnego (jest postanowieniem nieistniejącym) ani też nie kwalifikuje się jako naruszenie prawa mogące być przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 18 XI 2019 r., II OSK 2945/18; wyrok NSA z 5 I 2007 r., II OSK 136/06 - CBOSA). Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonego postanowienia, to w myśl art. 134 kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zgodnie zaś z art. 129 § 2 kpa, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W realiach kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że DWINB prawidłowo ustalił termin doręczenia skarżącej decyzji PINB w przedmiocie rozbiórki na dzień [...] VII 2020 r. Tym samym odwołanie wniesione w dniu [...] VIII 2020 r. uznać należało za wniesione z uchybieniem terminu, przez co nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 134 w zw. z art. 129 § 2 kpa. Należy przede wszystkim zaznaczyć, że niezasadnie skarżąca kwestionuje prawidłowość dokonanego w postępowaniu administracyjnym awizowania przesyłki zawierającej decyzję PINB w przedmiocie rozbiórki. Analiza znajdującej się w aktach PINB przesyłki (tj. koperty wraz z potwierdzeniem odbioru) wskazuje jednoznacznie, że przy awizowaniu dokonano wszystkich czynności wymaganych mocą art. 44 kpa do przyjęcia skutku doręczenia. Przesyłka zawierająca decyzję PINB skierowana została na adres pełnomocniczki skarżącej wskazany w pełnomocnictwie (ul. [...], [...] W.). W dniu [...] VI 2020 r. przesyłka została awizowana z uwagi na brak możliwości doręczenia w sposób bezpośredni lub za pośrednictwem osoby, która podjęła się doręczenia pisma adresatowi. W skrzynce oddawczej adresata umieszczono zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki do dyspozycji adresata na okres 14 dni w placówce pocztowej "[...]". Ponowna awizacja miała miejsce w dniu [...] VII 2020 r., zaś [...] VII 2020 r. nastąpił zwrot przesyłki do nadawcy z uwagi na jej niepodjęcie w terminie. Trafnie zatem DWINB przyjął skutek doręczenia decyzji na dzień [...] VII 2020 r., stosownie do art. 44 § 4 kpa. Nietrafnie skarżąca podnosi, jakoby o wadliwości awizowania świadczyć miało niejasne – zdaniem skarżącej – oznaczenie na potwierdzeniu odbioru konkretnej placówki pocztowej, w której pozostawiono przesyłkę jako "placówka pocztowa: [...]". Skarżąca nie wyjaśnia przy tym, w jaki sposób placówka pocztowa została opisana w zawiadomieniu o pozostawieniu pisma, mimo że to właśnie zawiadomienie pełni w tym zakresie funkcję informacyjną. Zakładając jednak, że opis był podobny, to przecież w świetle zasad doświadczenia życiowego jest to z reguły placówka pocztowa położona najbliżej adresata, w której zazwyczaj tego rodzaju przesyłki są przez adresata odbierane. Trudno się zgodzić z argumentacją skarżącej, by sprawdzenie tego rodzaju zapisu w powszechnie dostępnej wyszukiwarce internetowej dawało niejednoznaczny rezultat. Wynik jest jednoznaczny i jest to "UP [...] ul. [...] we W." położony w odległości ok 500 m od siedziby kancelarii pełnomocniczki skarżącej. Nie ma także podstaw do kwestionowania prawidłowości awizacji z powołaniem się na nieczytelność podpisów. Obowiązek opatrzenia informacji o dacie awizacji czytelnym podpisem nie wynika z art. 44 kpa, ani też z warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (zob. rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 29 IV 2013 r. – Dz.U. z 2020 r., poz. 1026). Sąd nie ma także podstaw do uwzględnienia zawartej w skardze sugestii, jakoby nie było wiadomo, co zawierała awizowana przesyłka. Z treści potwierdzenia odbioru wynika jednoznacznie, że zawierała decyzję PINB nr [...]. Jakkolwiek po zwróceniu przesyłki nadawcy koperta została opróżniona, jednak okoliczność tę należy wiązać z faktem późniejszego informacyjnego przesłania tej decyzji pełnomocniczce skarżącej jako załącznika do pisma organu z [...] VII 2020 r. informującego o nieodebraniu przesyłki w terminie (akta PINB, k. 11). Wprawdzie DWINB nie odniósł się do tej okoliczności, jednak nie jest to równoznaczne z naruszeniem art. 77 kpa. Okoliczność ta bowiem nie ma w sprawie istotnego znaczenia. Nie podważa ona prawidłowości formalnej awizacji, ani też nie stanowi podstawy do przyjęcia, iż ponownie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania. W orzecznictwie wielokrotnie wyrażano trafny pogląd, że w sytuacji skutecznego doręczenia decyzji jej ponowne przesłanie przez organ nie otwiera na nowo biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego (np. wyrok WSA we Wrocławiu z 16 V 2008 r., II SA/Wr 781/06; wyrok WSA w Warszawie z 24 V 2016 r., V SA/Wa 3600/15; wyrok WSA w Rzeszowie z 13 VIII 2013 r., II SA/Rz 608/13 – CBOSA). Odnosząc się do kwestii prawidłowości adresu pełnomocniczki, na który skierowano przesyłkę, to nie ulega wątpliwości, że w toku postępowania pierwszoinstancyjnego pełnomocniczka zmieniła adres siedziby kancelarii (na ul. [...], [...] W.) nie informując o tym organu. W takim jednak przypadku PINB był uprawniony do kontynuowania doręczeń na dotychczasowy adres (ul. [...], [...] W.) ze skutkiem prawnym, co wynika jednoznacznie z art. 41 kpa. W toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. W razie zaś zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. W ocenie Sądu organ nie ma obowiązku stosowania zasady informowania z art. 9 kpa w zakresie obowiązujących przepisów prawa wobec strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika. W takim bowiem przypadku odpada ratio legis tej zasady oparte na założeniu ustawodawcy, że strona nie zna przepisów prawa. W okolicznościach sprawy nie ma to jednak większego znaczenia. Nie jest bowiem prawdą, że pełnomocniczka skarżącej nie została pouczona o obowiązku z art. 41 kpa, jak to zarzuca w skardze. Takie pouczenie pełnomocniczka skarżącej otrzymała w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...] IX 2019 r. doręczonym w dniu [...] IX 2019 r. (akta PINB, k. 4v). Informacja o tym obowiązku jest nawet wytłuszczona. Tak samo nie ma w sprawie znaczenia, że organy nie poinformowały pełnomocniczki o możliwości ubiegania się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie jest to bowiem warunek dopuszczalności stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 kpa. Należy zaznaczyć, że późniejsze informacyjne przesłanie decyzji PINB nastąpiło do rąk pełnomocniczki, która z całą pewnością posiadała wiedzę o uprawnieniu strony do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W takich warunkach nie można uznać, że skarżąca nie dysponowała wiedzą w tym zakresie. W konsekwencji skargę należało oddalić na zasadzie art. 151 ppsa.