II GZ 299/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia O. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wr 90/24 w zakresie odrzucenia skargi oraz zwrotu wpisu od skargi w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 9 listopada 2023 r. nr SKO.4521.3.2023 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie wykreślenia z rejestru agencji zatrudnienia postanawia: oddalić zażalenie. I. O. Sp. z o.o. w K. (skarżąca) w dniu 22 stycznia 2024 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (organ, SKO) z dnia 9 listopada 2023 r., nr SKO.4521.3.2023, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wykreślenia z rejestru agencji zatrudnienia. Strona skarżąca uiściła wpis od skargi w wysokości 200 złotych w dniu 10 stycznia 2024 r. Pismem z dnia 22 lutego 2024 r. organ wniósł odpowiedź na skargę, wnosząc o oddalenie skargi. Pismem z dnia 4 marca 2024 r. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) pełnomocnik skarżącej został wezwany, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, do uzupełnienia braków formalnych skargi przez: a) złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi zgodnie z art. 35 p.p.s.a.; b) złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (odpis z KRS, pełny lub aktualny na dzień wniesienia skargi) zgodnie z art. 29 p.p.s.a.; c) wskazanie numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 6 marca 2024 r. Pełnomocnik pismem z 11 marca 2024 r. przedłożył uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz poprzez wskazanie numeru strony skarżącej w Krajowym Rejestrze Sądowym. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wr 90/24, odrzucił skargę skarżącej oraz zwrócił skarżącej uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że pełnomocnik skarżącej nie przedstawił żadnego dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (odpis z KRS, pełny lub aktualny na dzień wniesienia skargi) zgodnie z art. 29 p.p.s.a. Sąd wskazał, że był to brak formalny skargi, do którego uzupełnienia skarżąca została wezwana 4 marca 2024 r., które zostało doręczone Pełnomocnikowi skarżącej 6 marca 2024 r. Termin 7-dniowy do usunięcia braków skargi upłynął bezskutecznie z dniem 13 marca 2024 r., tym samym skarga podlegała odrzuceniu. III. Pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: a) art. 15 ust. 1 oraz art. 17 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 29 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi, podczas gdy skarga nie była obarczona brakami formalnymi tj. nie można stwierdzić, że skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu w celu wykazania umocowania o którym mowa w art. 29 p.p.s.a., skarżący bowiem przedstawił swoje umocowanie składając do akt sprawy pełnomocnictwo dla r.pr. P.S., które zostało mu udzielone przez Prezesa Zarządu skarżącej Pana O. D, zaś sposób reprezentacji skarżącej wynika z danych, które są objęte domniemaniem powszechnej wiedzy oraz prawdziwości określonym w art. 15 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, co oznacza, że skarga nie jest obarczona brakami i jej odrzucenie jest oczywiście bezpodstawne. IV. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, że art. 57 § 1 p.p.s.a. zakreśla wymogi formalne skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Spełnienie wszystkich wskazanych wymogów jest niezbędne dla przyjęcia skargi do rozpoznania. Jedynie prawidłowa i kompletna skarga może stać się przedmiotem merytorycznych rozważań sądu. Stosownie zaś do art. 28 § 1 w związku z art. 29 p.p.s.a., osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Muszą one udowodnić prawo do działania za stronę, a przepis art. 29 p.p.s.a. nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu (por. M. Niezgódka – Medek, Komentarz do art. 29 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX/el 2013). Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej jest niewątpliwie odpis z KRS, czyli dokument, o przedstawienie którego została wezwana skarżąca. Uchybienie skargi w postaci braku takiego dokumentu, stanowi brak formalny, który można konwalidować w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Jeśli strona nie uzupełni w terminie braków formalnych skargi, mimo prawidłowego wezwania, sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Nie jest zasadny podniesiony w zażaleniu argument powszechnej dostępności do KRS, bowiem Sąd nie może zastępować stron i uzupełniać za nich braków formalnych składanych pism (por. np. postanowienia NSA: z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt II FZ 349/16; z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt II FZ 107/18). Są to czynności procesowe stron, które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty (organy procesowe). Zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego polegającego na niedołączeniu KRS-u i obciążenie tą czynnością sądu, musiałoby mieć oparcie ustawowe (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13). Nie zmienia tej zasady regulacja zawarta w art. 15 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, zgodnie z którą od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów. Podobnie, zasady tej nie zmienia również domniemanie prawdziwości danych wpisanych do rejestru (wynikające z art. 17 ustawy). Nie można przyjąć, że konsekwencje prawem przewidzianego ogłoszenia dokonanego wpisu dotyczą postępowania sądowego na etapie oceny braków formalnych pism (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt II GZ 71/17). Oznacza to, że ogłoszenie dokonanego wpisu nie zwalnia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych pisma, a ciężar czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, nie zostaje przerzucony na przewodniczącego (na etapie kontroli warunków formalnych skargi) bądź na sąd (na etapie oceny czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia przewodniczącego). Powyższej wykładni wskazanych przepisów w odniesieniu do dokumentu mającego wykazać umocowanie do działania w imieniu podmiotu wpisanego do rejestru stowarzyszeń Krajowego Rejestru Sądowego nie zmienia również treść art. 4 ust. 4aa ustawy 20 sierpnia 1997 o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 685, 825, 1705). Możliwość samodzielnego pobrania przez Sąd wydruku komputerowego aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do KRS nie czyni wezwania do uzupełnienia braku w postaci odpisu z KRS zbędnym. Podkreślić bowiem należy, że to na stronie, stosownie do treści art. 29 p.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania umocowania do działania w jej imieniu. To skarżąca powinna we właściwym czasie podjąć działania mające na celu zabezpieczenie jej interesów. W aktach sądowych rozpoznawanej sprawy na moment wydania zarządzenia o wezwaniu skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi nie było odpisu z KRS. Nie budzi wątpliwości, że skarżąca została prawidłowo wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania skarżącej i pouczona o skutkach niedochowania terminu, niewykonanie wezwania w terminie 7-dniowym. Tym samym należy uznać, że Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że skoro skarżąca w zakreślonym terminie nie uzupełniła braku formalnego skargi przez nadesłanie dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do działania w imieniu skarżącej, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.