II OSK 2925/24
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-10-01
Skład orzekający: Marzenna Linska - Wawrzon, Roman Ciąglewicz, Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo stwierdził bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, pomimo obowiązywania przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (u.p.o.u.) zawieszających bieg terminów w sprawach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie zinterpretował przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (u.p.o.u.), które mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od tego, czy ich pobyt w Polsce jest związany z konfliktem zbrojnym na Ukrainie. W związku z tym, bieg terminu na załatwienie wniosku o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE nie rozpoczął się, a tym samym nie można było stwierdzić bezczynności organu. NSA uchylił wyrok WSA w części dotyczącej stwierdzenia bezczynności i oddalił skargę.Stan faktyczny
R. Z., obywatel Ukrainy, złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Po bezskutecznym upływie terminu na załatwienie sprawy, wniósł skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził bezczynność organu, uznając, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie wyłączają stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących terminów załatwiania spraw. Wojewoda Śląski złożył skargę kasacyjną, kwestionując błędną wykładnię przepisów u.p.o.u. przez WSA.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny sprostował oznaczenie przedmiotu sprawy w sentencji wyroku WSA, uchylił zaskarżony wyrok w punktach 1. i 4. i w tym zakresie oddalił skargę, a także odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 lipca 2024 r. sygn. akt III SAB/Gl 135/24 w sprawie ze skargi R. Z. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego 1. prostuje oznaczenie przedmiotu sprawy zawarte w sentencji zaskarżonego wyroku przez zastąpienie zwrotu "rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca w celu świadczenia pracy" zwrotem "udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego"; 2. uchyla zaskarżony wyrok w punktach 1. oraz 4. i w tym zakresie oddala skargę; 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 9 lipca 2024 r., III SAB/Gl 135/24, w wyniku rozpoznania skargi R. Z. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, stwierdził, że organ dopuścił się w sprawie bezczynności bez rażącego naruszenia prawa (pkt 1), umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku (pkt 2), oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3), zasądzając równocześnie na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt 4).
W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że R. Z., obywatel Ukrainy wnioskiem złożonym 25 kwietnia 2022 r. wystąpił do Wojewody Śląskiego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, a następnie w związku z niezałatwieniem sprawy pismem z 17 stycznia 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego, poprzedzoną ponagleniem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w sprawie powinien znajdować zastosowanie art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 103 ze zm.), dalej: u.p.o.u., zawieszający bieg terminów dotyczących spraw z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców. Uznając skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał na definicję pojęcia bezczynności organu w postępowaniu administracyjnym, która jest uregulowana w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej: k.p.a., przypominając, że jest nią stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Wyjaśnił, że podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż choć zastosowanie określonego w art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 ze zm.), dalej: u.c., przedłużonego do 60 dni terminu na wydanie decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy uzależnione jest między innymi od tego, czy cudzoziemiec złożył w urzędzie wojewódzkim wniosek, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, to jednak nawet w świetle tej regulacji organ nie jest zwolniony od obowiązku dokonania kontroli formalnej poprawności wniosku cudzoziemca w terminie ogólnym wynikającym z art. 35 k.p.a. Wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wpłynął do organu 26 kwietnia 2023 r. i jest to, jak zauważył Sąd, moment wszczęcia postępowania. Z kolei biegu terminu z art. 112a ust. 1 u.c. rozpoczął się z dniem 4 listopada 2022 r., tj. z dniem, kiedy skarżący uzupełnił braki formalne wniosku. W sprawie Wojewoda nie skorzystał z możliwości przedłużenia terminu z art. 36 § 1 k.p.a., zatem w dacie złożenia skargi termin załatwienia sprawy określony w art. 112a ust. 1 u.c. upłynął. Tego rodzaju stan powoduje, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie pozostawania Wojewody w bezczynności. W dniu 19 lutego 2024 r. Wojewoda wydał decyzję o udzieleniu wnioskodawcy zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, stąd skoro po dniu wniesienia skargi nastąpiło wydanie aktu kończącego postępowanie administracyjne, Sąd nie zobowiązywał Wojewody do rozpoznania sprawy, a w tym zakresie umorzył postępowanie. Sąd doszedł do przekonania, że mimo przekroczenia terminu załatwienia sprawy bezczynność Wojewody nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: p.p.s.a., jak wyjaśnił Sąd I instancji, oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność, Sąd, jak wskazał, wziął pod uwagę opisane przez organ w odpowiedzi na skargę przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie oraz to, że organ dokonał błędnej wykładni art. 100c u.p.ou., przyjmując, że przepis ten (w konsekwencji również art. 100d u.p.o.u.) dotyczy również skarżącego. Odnośnie do tego ostatniego wniosku Sąd wskazał, że powołana regulacja nie znajduje zastosowania przy kontroli legalności postępowania Wojewody w niniejszej sprawie. Wynika to ze ściśle określonego w art. 1 ust. 1 i 2 u.p.o.u. zakresu podmiotowego tej ustawy, ale również z braku w tym zakresie zmian w ustawie o cudzoziemcach oraz p.p.s.a. Z przekazanych Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych wynika, że skarżący jest obywatelem Ukrainy, ale na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przebywał już wcześniej.
Wojewoda Śląski złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w części, tj. w zakresie punktów 1. i 4., zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) błędną wykładnię art. 100c u.p.o.u. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2022 r. oraz art. 100d u.p.o.u. w brzmieniach obowiązujących od 1 stycznia 2023 r. w związku z art. 5 dyrektywy 2001/55/WE z 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między państwami członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami (Dz.U.UE.L.2001.212.12), dalej: dyrektywa 2001/55/WE, w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony poprzez uznanie, że art. 100c i art. 100d u.p.o.u. mają zastosowanie wyłącznie do wysiedleńców w rozumieniu decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony, którzy musieli opuścić Ukrainę, podczas gdy pojęcie cudzoziemca w rozumieniu art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 u.p.o.u. obejmuje wszystkich cudzoziemców w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.c. bez względu na datę przekroczenia granicy RP, a w konsekwencji art. 100c ust. 3 i art. 100d ust. 3 u.p.o.u. ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, w tym do obywateli Ukrainy i bez względu na datę przekroczenia granicy; 2) art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 u.p.o.u. poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że w sprawie wystąpiła bezczynność organu, gdy tymczasem na mocy tego przepisu termin na załatwienie sprawy nie upłynął; 3) art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 2 i art. 61 § 3 k.p.a., art. 105 ust. 1 i 2 oraz art. 112a ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 u.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i przyjęcie, że w sprawie doszło do wszczęcia postępowania w dacie złożenia wniosku w sytuacji, gdy wniosek był dotknięty brakami formalnymi, a wszczęcie postępowania na żądanie strony następuje w dniu doręczenia żądania organowi administracji publicznej pod warunkiem, że podanie (żądanie, wniosek) spełnia wymogi ustawowe; 4) art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1 oraz art. 35 § 1 - § 3 i § 5 oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że sprawa nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, a postępowanie administracyjne prowadzone było z naruszeniem zasady szybkości postępowania i z naruszeniem ustawowych terminów załatwienia sprawy, co spowodowało stwierdzenie bezczynności bez rażącego naruszenia prawa, podczas gdy czas trwania postępowania usprawiedliwiony był stanem epidemii obowiązującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (paraliżującym pracę nie tylko urzędów), jak również wojną na Ukrainie, niedoborami kadrowymi oraz okolicznościami sprawy, to jest skomplikowanym jej charakterem i koniecznością zgromadzenia materiału dowodowego, a zatem podyktowany był przyczynami od organu niezależnymi, za które organ nie ponosi winy; 5) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1, art. 35 § 1-3 i § 5 oraz art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a także art. 112a ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 u.c. polegające na nieoddaleniu skargi na bezczynność organu, mimo że nie upłynął termin na załatwienie sprawy, a zatem nie doszło do bezczynności organu.
Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej Wojewoda Śląski wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktów 1. oraz 4. i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że została ona oparta przez Wojewodę Śląskiego na uzasadnionych podstawach. Sąd I instancji dopuścił się bowiem przypisanego mu przez skarżący kasacyjnie organ naruszenia art. 100c ust. 1 oraz art. 100d ust. 1 u.p.o.u., co skutkowało błędnym zastosowaniem w sprawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., będącym rezultatem przyjęcia przez Sąd, że sposób rozpoznania przez Wojewodę Śląskiego wniosku skarżącego odpowiada stanowi bezczynności organu.
Równocześnie wymaga podkreślenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, że zasadnicze wątpliwości musi budzić stwierdzenie przez Sąd I instancji, że przedmiotem rozpoznanej wyrokiem sprawy pozostaje bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca w celu świadczenia pracy, jeżeli - co nie może stanowić okoliczności spornej - kontroli Sądu powinna podlegać z punktu widzenia zachowania przez organ terminu załatwienia sprawy procedura rozpatrzenia wniosku skarżącego z 26 kwietnia 2022 r., którym cudzoziemiec zwrócił się do Wojewody Śląskiego o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, uzasadniony przebywaniem przed złożeniem wniosku legalnie i nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od 2017 r., tj. przez co najmniej 5 lat (k. 1 akt adm.). W całości mylne jest stwierdzenie, że w sprawie należało umorzyć postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania stosownego aktu, co Sąd I instancji powiązał z faktem wydania przez Wojewodę Śląskiego decyzji z 19 lutego 2024 r. udzielającej skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowi i pracę (s. 10 uzasadnienia wyroku), uwzględniając, że decyzja organu, na którą powołał się Sąd (z 19 lutego 2024 r., znak SOII.6153.150.2022), jest aktem udzielającym skarżącemu na podstawie art. 211 ust. 1 w zw. z art. 218 ust. 1 u.c. zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Z tego punktu widzenia ramy prawne kształtujące sposób rozpatrzenia wniosku skarżącego nie obejmowały wskazanych przez Sąd I instancji w motywach wyroku przepisów art. 106 ust. 2 i art. 112a ust. 1 i 2 u.c., których uchybienie przez Sąd, czego nie dostrzegł Wojewoda Śląski, nie mogło być wiązane z tą postacią naruszenia prawa, która została Sądowi przypisana w treści złożonej przez organ skargi kasacyjnej powielającej za Sądem I instancji błędne informacje odnośnie do prowadzenia przez organ postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy.
Zasadnicze znaczenie dla uwzględnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej ma stwierdzenie, że Sąd I instancji, wyznaczając zakres zastosowania art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u., nieprawidłowo uznał, iż kształtuje go w sposób bezpośredni dyspozycja art. 1 u.p.o.u., przez co przyjęta przez ustawodawcę zasada, zgodnie z którą zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania tych przepisów nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, nie mogła wpływać na ocenę działań podejmowanych przez Wojewodę w kontrolowanej sprawie, której przedmiotem było rozpoznanie wniosku o udzielenie zezwolenia pobytowego złożonego przez obywatela Ukrainy, którego pobyt w Polsce nie ma związku z wybuchem konfliktu zbrojnego na terytorium tego państwa.
Przypomnienia wymaga, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za ugruntowane należy uznać stanowisko interpretacyjne, zgodnie z którym przepisy art. 100c ust. 1-4 i art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich narodowości, jak też tego, czy ich pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, do czego nawiązuje treść art. 1 ust. 1 u.p.o.u. (por. wyrok NSA z 22 maja 2025 r., II OSK 1349/24; wyrok NSA z 27 lutego 2025 r., II OSK 2585/24; wyrok NSA z 10 stycznia 2025 r., II OSK 1341/24; wyrok NSA z 18 grudnia 2024 r., II OSK 1883/24; wyrok NSA z 18 listopada 2024 r., II OSK 286/24; wyrok NSA z 24 października 2024 r., II OSK 1182/24; wyrok NSA z 24 września 2024 r., II OSK 1256/24; wyrok NSA z 28 sierpnia 2024 r., II OSK 226/24; wyrok NSA z 25 lipca 2024 r., II OSK 469/24; wyrok NSA z 27 czerwca 2024 r., II OSK 2194/23; wyrok NSA z 27 maja 2024 r., II OSK 31/24; wyrok NSA z 3 kwietnia 2024 r., II OSK 1114/23; wyrok NSA z 10 sierpnia 2023 r., II OSK 2521/22; wyrok NSA z 4 lipca 2023 r., II OSK 2421/22; wyrok NSA z 5 czerwca 2023 r., II OSK 2059/22). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną to zapatrywanie, jak i wspierającą je argumentację w całości podziela.
W kontekście sformułowanej przez Sąd oceny prawnej wymaga podkreślenia, że wskazana regulacja u.p.o.u. ma charakter epizodyczny i jest zorientowana na wprowadzenie szczególnego (czasowego) rozwiązania kształtującego bieg terminów na załatwianie spraw w toku wszystkich postępowań administracyjnych (dotyczących udzielania/zmiany/cofnięcia cudzoziemcom zezwoleń pobytowych), których sprawność regulowana kodeksowymi zasadami ogólnymi oraz wymaganiami przewidzianymi w przepisach u.c., jak uznał ustawodawca, nie może zostać zachowana z uwagi na nadzwyczajne okoliczności wywołane działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy oraz potrzebę udzielenia pomocy jej obywatelom przybyłym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co nie pozostaje bez wpływu na sposób wykonywania przez właściwe organy prowadzące postępowania w omawianych sprawach powierzonych im zadań. Przepisy te stanowią, jak należy przyjąć, dopuszczalne ograniczenie uprawnień cudzoziemców, których status prawny art. 37 ust. 2 Konstytucji różnicuje względem obywateli polskich, zezwalając na poddanie przysługujących im konstytucyjnych praw ograniczeniom na drodze ustawowej. Wniosek ten powinien zostać równocześnie opatrzony jednak zastrzeżeniem, że odmiennej ocenie podlegać musi przedłużenie obowiązywania art. 100d u.p.o.u. na okres po 30 czerwca 2024 r., wprowadzone na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 854). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że okres ponad dwóch lat jest czasem, w jakim władze publiczne zobowiązane były dostosować potencjał kadrowy oraz organizacyjny służb migracyjnych celem realizacji zasady szybkości postępowania w sprawach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Polski, wobec czego niespełnienie warunku niezbędności ograniczenia nakazuje rozwiązanie przyjęte w art. 100d ust. 1 u.p.o.u. w brzmieniu nadanym temu przepisowi przez art. 1 pkt 3 cyt. ustawy traktować jako naruszające zasadę proporcjonalności, a tym samym uchybiające m.in. art. 45 ust. 1 w zw. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 Karty Praw Podstawowych (por. wyrok NSA z 5 sierpnia 2025 r., II OSK 2719/24; wyrok NSA z 13 czerwca 2025 r., II OSK 2939/24; wyrok NSA z 12 czerwca 2025 r., II OSK 2942/24; wyrok NSA z 19 maja 2025 r., II OSK 2921/24).
Konieczne jest przypomnienie, że ustawodawca nie zwolnił organów administracji od obowiązku przestrzegania zasady szybkości postępowania przewidzianej w art. 12 k.p.a., ale wprowadzając art. 100c i art. art. 100d u.p.e.a., jedynie przez oznaczony czas wyłączył możliwość domagania się przez cudzoziemca stwierdzenia wystąpienia bezczynności lub przewlekłości oraz zastosowania z tego powodu wskazanych w p.p.s.a. środków ich zwalczania. Analizowane przepisy, będąc przeszkodą do wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, nie prowadzą do zawieszenia rozpatrywania wniosków złożonych przez zainteresowanych obywateli państw trzecich, co umożliwia im uzyskanie wnioskowanego zezwolenia. Wpływ zastosowania art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. na sytuację prawną tej grupy podmiotów jest przy tym ograniczony rozwiązaniem wprowadzonym w art. 206 ust. 1 w zw. z art. 223 u.c. Powyższa zasada znalazła zresztą swoje bezpośrednie potwierdzenie w kontrolowanej sprawie, uwzględniając, że wniosek skarżącego, jak to zostało już zauważone, został przez Wojewodę Śląskiego merytorycznie rozpatrzony przed datą wyrokowania decyzją z 19 lutego 2024 r.
Mając na uwadze datę złożenia przez skarżącego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, skutek nierozpoczęcia biegu terminu na załatwienie sprawy zainicjowanej żądaniem skarżącego, wynikający z art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.u., nie pozwalał, uwzględniając dodatkowo normę art. 100d ust. 3 i 4 u.p.o.u., sposobu rozpatrywania wniosku skarżącego kwalifikować jako formy bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Wobec charakteru błędu, którego dopuścił się Sąd I instancji, dokonując nieprawidłowej wykładni art. 100c ust. 1-4 i art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u., przyjąć trzeba, że względy, do których odwołał się skarżący kasacyjnie organ, uznając zaskarżony wyrok za wydany z naruszeniem art. 149 § 1 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1, art. 35 § 1-3 i 5 w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., pozbawione są prawnej doniosłości, wobec czego ich pominięcie przez Sąd nie stanowi błędu oddziałującego na wynik sprawy.
W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w punktach 1. oraz 4. i w tym zakresie oddalił skargę.
Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Stosownie do art. 156 § 1 i § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny sprostował oczywistą omyłkę pisarską zawartą w komparycji zaskarżonego wyroku w zakresie określenia przedmiotu sprawy, wobec błędnego jej oznaczenia przez Sąd I instancji.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło