II OSK 2942/24

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-06-12

Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Marzenna Linska-Wawrzon, Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich narodowości i okoliczności przyjazdu do Polski, oraz czy ich stosowanie po 30 czerwca 2024 r. jest zgodne z Konstytucją RP i dyrektywą 2011/98/UE?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (u.p.o.u.) mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy, i że zawieszenie biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt było uzasadnione w okresie do 30 czerwca 2024 r. ze względu na nadzwyczajne okoliczności związane z konfliktem na Ukrainie. Po tej dacie, dalsze przedłużanie zawieszenia terminów przez art. 100d u.p.o.u. zostało uznane za niezgodne z Konstytucją RP (zasada prawa do sądu) i Kartą Praw Podstawowych UE. W związku z tym, WSA błędnie stwierdził bezczynność organu, gdyż termin na załatwienie sprawy nie upłynął przed 30 czerwca 2024 r., a po tej dacie przepisy zawieszające nie mogły być stosowane.
Stan faktyczny
Skarżący, obywatel Republiki Filipin, złożył wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Po długim okresie bezczynności organu, złożył skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził bezczynność organu i zobowiązał go do załatwienia wniosku. Wojewoda Śląski wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędne niezastosowanie przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (u.p.o.u.) zawieszających bieg terminów oraz niezgodność z prawem UE i Konstytucją RP.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA w punktach 1, 2 i 4 oraz oddalił skargę na bezczynność w tym zakresie. Odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 sierpnia 2024 r. sygn. akt III SAB/Gl 218/24 w sprawie ze skargi J. A. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy 1) uchyla zaskarżony wyrok w punktach 1, 2 oraz 4 i w tym zakresie oddala skargę; 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 218/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. A. (dalej: "skarżący") na bezczynność Wojewody Śląskiego (dalej: "Wojewoda", "organ") w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, stwierdził bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa (punkt 1), zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 30 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem (punkt 2), oddalił skargę w pozostałym zakresie (punkt 3) i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego (punkt 4). W skardze skarżący (obywatel Republiki Filipin) wnosił o zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku z dnia 5 kwietnia 2024 r. przez wydanie odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, przyznania od organu sumy pieniężnej, ewentualnie wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skargę, wniesioną w dniu 7 lutego 2024 r., poprzedzało złożenie ponaglenia do organu wyższego stopnia. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie nie dopatrując się swojej bezczynności. Wskazał, że zgodnie z art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2024 r. poz. 769; dalej: "u.c.") regulującym termin wydania decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, stanowiącym lex specialis w stosunku do przepisów art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.; obecnie Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "K.p.a."), decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni (ust. 1). Z mocy ust. 2 termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z wymienionych w tej normie zdarzeń. W ustawie z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 167, ze zm.; dalej: "u.p.o.u.") ustawodawca w art. 100d wprowadził wyjątki od powyższego stanowiąc, że w okresie do 4 marca 2024 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących m.in. zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres, a ponadto nie stosuje się przepisów dotyczących bezczynności organu, obowiązku powiadamiania strony o niezałatwieniu sprawy, nie wymierza grzywny ani nie zasądza się sum pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 sierpnia 2024 r. stwierdził, że przepisy u.p.o.u., w tym jej art. 100d ust. 1 nie znajdują zastosowania w sprawie dotyczącej skarżącego. Z chwilą wejścia w życie z dniem 29 stycznia 2022 r. ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 91), do u.c. dodany został m.in. art. 112a, stanowiący, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Również art. 5 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (Dz. U. UE. L 2011.343.1, dalej: "dyrektywa 2011/98/UE") stanowi, że właściwy organ wydaje decyzję w sprawie kompletnego wniosku w najkrótszym możliwym terminie, lecz w każdym razie w terminie czterech miesięcy od daty złożenia wniosku. Regulacje wstrzymujące bieg terminów udzielenia cudzoziemcowi, niebędącemu obywatelem Ukrainy, zezwolenia na pobyt czasowy (art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.u.) Sąd uznał za niezgodne z przepisami art. 5 dyrektywy 2011/98/UE, zgodnie z którym określony w ustawodawstwie krajowym termin na wydanie zezwolenia nie powinien przekraczać 4 miesięcy od daty złożenia wniosku. Termin ten może zostać przedłużony jedynie wyjątkowo i tylko wówczas, jeżeli rozpatrywanie sprawy jest skomplikowane. Analizowane przepisy unijne nie przewidują mechanizmu powszechnego zawieszenia biegu terminów, tak jak uczyniono to na gruncie analizowanych art. 100c i art. 100d u.p.o.u. Zdaniem Sądu jako niedopuszczalne, bowiem sprzeczne z analizowaną dyrektywą należy ocenić, praktycznie równoważne w skutkach, rozwiązanie legislacyjne przyjęte w art. 100c ust. 1 u.p.o.u,, następnie recypowane w art. 100d ust. 1 u.p.o.u. zwalniające organ z obowiązku dochowania już nie tylko 60-dniowego (art. 112a ust. 1 u. c.), ale nawet wielomiesięcznego (art. 5 ust. 2 dyrektywy 2011/98/UE) terminu na wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Te rozwiązania nie dają się pogodzić z konstytucyjnymi oraz konwencyjnymi gwarancjami prawa do sądu oraz prawa do skutecznego środka zaskarżenia. Mając na względzie powyższe rozważania Sąd uznał, że na podstawie art. 91 ust. 3 Konstytucji RP i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej przepisy art. 100c ust. 1 oraz art. 100d ust. 1 u.p.o.u. nie mogą znaleźć zastosowania w rozpoznawanej sprawie o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, jako sprzeczne z dyspozycją art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE, którą z kolei należało uwzględnić przy ocenie, czy Wojewoda dopuścił się zarzucanej bezczynności. Sąd stwierdził, że interpretacja przepisów wyjątkowych, jakimi są przepisy u.p.o.u., zawieszających terminy załatwiania spraw, nie powinna być rozszerzana na osoby inne niż te, których bezpośrednio dotyczy ustawa (art. 1 ust. 1 u.p.o.u.). Ustawa ta określa zasady legalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ust. 1). Ograniczenie prawa do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki powinno być akceptowalne jedynie w sytuacji wystąpienia uzasadnionych okoliczności usprawiedliwiających takie ograniczenie (zasada proporcjonalności). W przypadku obywateli Ukrainy takie usprawiedliwione okoliczności występują, albowiem w ramach ww. ustawy otrzymują oni prawo czasowego pobytu ex lege (jak również prawo do pracy), natomiast w przypadku pozostałych cudzoziemców, ustawa takich nadzwyczajnych uprawnień nie wprowadza. Warunek ten nie został spełniony w przypadku skarżącego, skoro jest on obywatelem Republiki Filipin. Sąd nie miał zatem wątpliwości co do tego, że organ nie dotrzymał terminów załatwienia sprawy administracyjnej określonych w art. 35 K.p.a., naruszając tym zasadę określoną w art. 12 § 1 K.p.a. Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 5 kwietnia 2023 r. wpłynął do organu wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, następnie 3 lipca 2023 r. został on zarejestrowany w SI Pobyt, a 2 maja 2023 r. skierowano do strony (za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika) wezwanie do osobistego stawiennictwa i uzupełnienia braków formalnych wniosku. Braki te zostały uzupełnione 3 lipca 2023 r. Wtedy też dokonano sprawdzenia strony w systemie SIS i WON. Pismem z 7 lipca 2023 r. skierowano zapytanie do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, następnie pismem z 21 lipca 2023 r. skierowanym za pośrednictwem ePUAP zwrócono się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach oraz Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu o informacje dotyczące skarżącego. Dalsze czynności ukierunkowane na zakończenie postępowania administracyjnego organ podejmował dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność do WSA w Gliwicach. W dniu 28 lutego 2024 r. skierował zapytanie do Śląskiego Oddziału Straży Granicznej, zaś w dniu 29 lutego 2024 r. zawiadomienie do pełnomocnika strony o zamiarze wydania decyzji w sprawie, jak również poinformował go o treści art. 10 K.p.a. Z przedłożonych administracyjnych akt nie wynika jednak, aby organ wydał decyzję w sprawie, a z akt sądowoadministracyjnych - aby którakolwiek ze stron sporu powoływała się na fakt wydania decyzji w sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd doszedł do przekonania, że nie dotrzymując terminów załatwienia sprawy oraz nie zachowując przy tym obowiązku poinformowania strony organ dopuścił się bezczynności, co dało podstawę do orzeczenia o stwierdzeniu bezczynności organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; obecnie Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a."). Sąd dostrzegł jednak powyżej opisane okoliczności, które przemawiały za niekwalifikowaniem tej wadliwości w kategoriach naruszenia rażącego. Zważył przy tym, że tok rozpoznawanej sprawy zbiegł się z nadzwyczajnymi okolicznościami w postaci pandemii i następnie konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy i związanym z tym napływem migrantów oraz dynamiką zmian prawnych. Skoro organ dotychczas nie rozpoznał wniosku skarżącego (nawet pomimo deklaracji objętej pismem z 29 lutego 2024 r. "o zamiarze wydania decyzji w przedmiotowej sprawie"), to mając na uwadze wyżej wskazane argumenty uzasadnionym stało się również zobowiązanie organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. do jego rozpatrzenia w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. W odniesieniu natomiast do wniosku skargi dotyczącego przyznania skarżącemu sumy pieniężnej oraz wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości Sąd uznał, że skarżący nie przedstawił w skardze żadnych dowodów uzasadniających przyznanie żądanej sumy pieniężnej w ujęciu jej funkcji kompensacyjnej, tj. nie wykazał poniesionej szkody. Nie można również uznać, że stwierdzona bezczynność organu administracji miała znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, dlatego nie uznał tego żądania za zasadne i w tym zakresie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżając to orzeczenie w części, tj. co do punku 1, 2 i 4 wyroku. Skarga kasacyjna zawiera zarzuty materialnoprawne, sformułowane w pierwszej kolejności oraz zarzuty procesowe. Najpierw pełnomocnik organu zarzucił naruszenie art. 100d ust. 1 u.p.o.u. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w sprawie rozwiązanie legislacyjne przyjęte w art. 100d ust. 1 (a wcześniej w art. 100c ust. 1) jest sprzeczne z dyspozycją art. 5 ust. 2 i ust. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2011/98/UE. Kolejny zarzut dotyczy naruszenia art. 100d ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 u.p.o.u. w związku z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej oraz w związku z art. 5 ust. 2 i ust. 4 dyrektywy 2011/98/UE poprzez uznanie, że przepis art. 100d u.p.o.u. nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie jako sprzeczny z dyspozycją art. 5 ust. 2 i ust. 4 dyrektywy. Pełnomocnik organu zarzucił również naruszenie art. 91 ust. 3 Konstytucji RP poprzez bezpośrednie zastosowanie normy art. 5 ust. 2 i ust. 4 dyrektywy 2011/98/UE, określającej maksymalny termin wydania decyzji w sprawie jednolitego zezwolenia na pobyt i pracę oraz bieg i sposób obliczenia tego terminu, podczas gdy dyrektywy są aktami adresowanymi do państw członkowskich, a przepisy tej dyrektywy zostały implementowane do krajowego porządku m.in. poprzez regulację wynikającą z art. 112a u.o.c. Pełnomocnik organu zarzucił nadto naruszenie art. 100d ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 u.p.o.u. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w sprawie wystąpiła bezczynność organu, podczas gdy na mocy tego przepisu termin na załatwienie sprawy nie upłynął. Następnie pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 100d ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 7 oraz ust. 4 u.p.o.u. w związku z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepisy u.p.o.u. nie mają zastosowania do wszystkich cudzoziemców, a jedynie do obywateli Ukrainy, którzy przybywają na terytorium RP w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy, a tym samym nie ma zastosowania w sprawie skarżącego. Ostatni zarzut materialny dotyczy naruszenia art. 100d ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 u.p.o.u. poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że w sprawie wystąpiła bezczynność. W ramach zarzutów procesowych pełnomocnik organu zarzucił naruszenie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 i art. 151 P.p.s.a. w powiązaniu z art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt i ust. 4 u.p.o.u. poprzez ich niezastosowanie. Kolejny zarzut dotyczy naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 i art. 151 P.p.s.a. poprzez ich wadliwe zastosowanie, co skutkowało uznaniem bezczynności organu, podczas gdy czas trwania postępowania usprawiedliwiony był stanem epidemii obowiązującej na terytorium RP, jak również konfliktem zbrojnym na Ukrainie, niedoborami kadrowymi oraz okolicznościami sprawy, a to koniecznością uzupełnienia braków formalnych wniosku przez cudzoziemca, a zatem podyktowany był przyczynami od organu niezależnymi, za które organ nie ponosi winy. Pełnomocnik organu zarzucił również naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 100d u.p.o.u. poprzez ich wadliwe zastosowanie w sytuacji, gdy na mocy tego ostatniego przepisu nie mogło dojść do stwierdzenia bezczynności. Następny zarzut dotyczy naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 2 - 3a, art. 61 § 3 i § 3a K.p.a. oraz w związku z art. 112a ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 u.c. poprzez przyjęcie, że w sprawie doszło do wszczęcia postępowania w dacie złożenia wniosku w sytuacji, gdy wniosek był dotknięty brakami formalnymi, a wszczęcie postępowania na żądanie strony następuje w dniu doręczenia żądania organowi administracji publicznej pod warunkiem, że podanie (żądanie, wniosek) spełnia wymogi ustawowe. Pełnomocnik zarzucił także naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 35 § 5 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i brak uznania, że po dacie złożenia niekompletnego wniosku (który wymagał uzupełnienia) termin załatwienia sprawy nie biegnie, co miało wpływ na wynik sprawy i uznanie, że w sprawie doszło do bezczynności organu. Ostatni zarzut dotyczy naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 112a u.c. (z ostrożności) poprzez wadliwe zastosowanie skutkujące zobowiązaniem organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem, podczas gdy zgodnie z brzmieniem art. 112a u.c. decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. W oparciu o wskazane podstawy pełnomocnik organu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj. co do punktów 1, 2, i 4 i rozpoznanie skargi na bezczynność poprzez jej oddalenie, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Jednocześnie wniósł o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik organu rozwinął argumentację mającą przemawiać za zasadnością podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. W rozpoznawanej sprawie, w świetle zarzutów skargi kasacyjnej, kluczowym zagadnieniem jest zakres podmiotowy i przedmiotowy zastosowania art. 100c i art. 100d u.p.o.u. i ich zgodność z art. 5 dyrektywy 2011/98/UE. Na wstępie należy stwierdzić, że z dniem 15 kwietnia 2022 r. weszły w życie przepisy odnoszące się do biegu terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830). Na podstawie art. 1 pkt 44 tej ustawy do przepisów u.p.o.u. dodano art. 100c. Zgodnie z art. 100c ust. 1 u.p.o.u. w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej; 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji; 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Następnie do u.p.o.u. - z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r. - został wprowadzony art. 100d, będący powieleniem regulacji art. 100c, ale wskazujący nowy graniczny okres zawieszający bieg terminów dotyczących niektórych spraw prowadzonych przez wojewodów, początkowo do 24 sierpnia 2023 r., a kolejnymi zmianami ustawy przedłużono ten termin: do 4 marca 2024 r. (art. 12 pkt 5 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 1088), potem do 30 czerwca 2024 r. (art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych; Dz. U. poz. 232), zaś aktualnie do 30 września 2025 r. (art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw; Dz.U. poz. 854; dalej "ustawa zmieniająca z 2024 r."). Przepis art. 100d u.p.o.u. przedłużył więc w istocie obowiązywanie określonych w art. 100c u.p.o.u. zasad biegu terminów załatwiania spraw prowadzonych od 15 kwietnia 2022 r. do 30 września 2025 r. Rację ma organ, że powołane przepisy art. 100c i art. 100d u.p.o.u. odnoszą się do wszystkich cudzoziemców, którzy wnioskują o zalegalizowanie pobytu w oparciu o formy wymienione w tych przepisach, a więc dotyczą także osób niebędących obywatelami Ukrainy, którzy nie przybyli do Polski w związku z agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Stanowisko to jest już ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyroki NSA z: 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22; 4 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2421/22; 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2521/2; 13 lutego 2024 r., sygn. akt 2362/23; 7 maja 2024 r., sygn. akt II OSK 1286/23; 8 maja 2024 r., sygn. akt II OSK 1551/23; 16 maja 2024 r., sygn. akt II OSK 2424/23; 11 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1074/24; 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1301/24; 10 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 1341/24; 29 stycznia 2025 r., sygn. akt II OSK 1890/24; 20 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2146/24 i II OSK 2212/24; 27 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2515/24; 4 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 2344/24; 12 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 2299/24; 13 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 1710/24; 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2316/24; 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1119/24; 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1280/24), które skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela. Trzeba podkreślić, że w art. 100c i art. 100d u.p.o.u. mówi się o "cudzoziemcu", bez wskazania jego narodowości lub przynależności państwowej, a nie np. o "obywatelu Ukrainy". Skoro przepisy u.p.o.u. nie wprowadzają odrębnej - na potrzeby tej ustawy - definicji legalnej pojęcia "cudzoziemiec", należy uznać, że jest to pojęcie tożsame z cudzoziemcem, o którym mowa w art. 3 pkt 2 u.c., czyli osobą, która nie posiada obywatelstwa polskiego. Należy zauważyć, że znaczna część spraw nie ma bowiem jakiegokolwiek związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną (np. zezwolenia na pobyt, czy cofnięcia posiadanych już zezwoleń). Przykładowo w odniesieniu do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej jednym z warunków udzielenia takiego zezwolenia jest – zgodnie z art. 211 ust. 1 u.c. – legalny i nieprzerwany pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Gdyby przyjąć, w ślad za Sądem pierwszej instancji, że przepisy art. 100c i art. 100d u.p.o.u. dotyczą wyłącznie osób przybyłych do Polski w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, to żadna z tych osób nie byłaby uprawniona do skutecznego złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, co prowadziłoby do wniosku, że przepisy art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.u. są bezprzedmiotowe. Objęcie zakresem tych unormowań cudzoziemców, którzy z natury rzeczy nie mogą być osobami, o których mowa w art. 2 ust. 1 u.p.o.u., świadczy o jasnym zamiarze ustawodawcy objęcia zakresem art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.u. nie tylko osób przybyłych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie, lecz wszystkich cudzoziemców ubiegających się o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zgodnie z literalnym brzmieniem ww. przepisów. Uwzględniając powyższe nie ma zatem żadnych podstaw do twierdzenia, że kryteriami stosowania art. 100c i art. 100d u.p.o.u. są: obywatelstwo wnioskodawcy oraz okoliczności jego przyjazdu do Polski. Omawiane przepisy dotyczą bowiem każdego cudzoziemca w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.c., który inicjuje jedno z postępowań (udzielenia, zmiany, cofnięcia zezwolenia) wymienionych w art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 u.p.o.u. Należy również podkreślić, że w utrwalonym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że przedstawiona powyżej wykładnia art. 100c i 100d u.p.o.u. nie narusza zasady proporcjonalności i efektywności. Zwraca się bowiem uwagę na jedynie epizodyczny (czasowy) charakter tych regulacji, których wprowadzenie do u.p.o.u. spowodowane było kryzysem migracyjnym, związanym z rozpoczęciem przez Federację Rosyjską działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, a zatem sytuacją nadzwyczajną. Tym samym czasowe ograniczenie prawa do sądu w wąskim zakresie, tj. dotyczącym skarg na bezczynność oraz przewlekłość w sprawach zezwoleń na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 u.p.o.u.) trafnie uznawane jest za uzasadnione sytuacją kryzysową związaną z masowym napływem wysiedleńców z Ukrainy w związku z wojną rozpoczętą 24 lutego 2022 r. W konsekwencji jednak każdorazowo należy dokonywać wykładni powyższych przepisów właśnie przez pryzmat tych wyjątkowych okoliczności, o ile miały one miejsce w dacie rozstrzygnięcia przez sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zastrzegał jednak, że konieczne jest, aby sformułowane wyżej oceny dotyczące dopuszczalnego, proporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu, zostały poczynione z uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności istniejących w chwili wydania zaskarżonego wyroku (por. np. wyroki NSA z: 18 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 926/24; 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1846/24; 21 stycznia 2025 r., sygn. akt 1123/24; 20 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2212/24 i II OSK 2146/24; 27 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2470/24; 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1188/24). Sygnalizowano zatem wprost, że ewentualna istotna zmiana tych okoliczności może doprowadzić do odmiennej oceny spełnienia przesłanki niezbędności wprowadzenia ograniczeń przewidzianych w art. 100d u.p.o.u. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy okoliczności te trwają. Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi zaś, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności (zob. np. wyrok TK z 22 września 2005 r., sygn. Kp 1/05, OTK-A 2005/8/93). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy przez "istotną zmianę okoliczności" należy rozumieć nie tylko zmniejszenie liczby wniosków pobytowych wpływających do wojewodów. Będzie to również stan, w którym zwiększona liczba tych wniosków (w porównaniu z wpływem sprzed wybuchu wojny w Ukrainie) stała się normą w dłuższym okresie i nie może być już uznawana za sytuację nadzwyczajną. Z danych udostępnionych przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców jednoznacznie wynika, że w porównaniu z latami wcześniejszymi w 2022 r. nastąpił znaczny wzrost liczby wniosków pobytowych, jakie wpłynęły do wojewodów, co bez wątpienia należy wiązać z wybuchem wojny w Ukrainie. Natomiast w kolejnych latach (2023-2024) wpływ ten ukształtował się na zbliżonym poziomie (zob. https://www.gov.pl/web/udsc/miesieczny-raport-z-dzialalnosci-urzedu oraz https://www.gov.pl/web/udsc/zestawienia-roczne). Zdaniem NSA ponad dwuletni okres (od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r.) należy uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. Problem bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w ilości tych spraw powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb. Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d u.p.o.u.). Tym bardziej, że chodzi w tym przypadku o regulację szczególną, która w swoim założeniu miała mieć jedynie epizodyczny charakter. Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" (dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności), lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP. W konsekwencji NSA w składzie rozpoznającym sprawę doszedł do przekonania, że nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej, nie mogły stanowić podstawy do kolejnego - czwartego z rzędu - przedłużenia obowiązywania art. 100d u.p.o.u. po 30 czerwca 2024 r. W związku z tym należało odmówić zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy zmieniająca z 2024 r. w zakresie, w jakim przedłużono do 30 września 2025 r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d u.p.o.u., jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Stanowisko takie zajął już Naczelny Sąd Administracyjny (zob. np. wyroki NSA z 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2499/24, II OSK 2921/24). Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, a jej przepisy stosuje się bezpośrednio (art. 8). Nie może być kwestionowane, że adresatem tej normy są przede wszystkim sądy sprawujące wymiar sprawiedliwości (art. 175 ust. 1 Konstytucji), a sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji). Stosowanie Konstytucji nie jest więc tylko domeną Trybunału Konstytucyjnego, do prerogatyw którego należy orzekanie w sprawach zgodności ustaw z Konstytucją (art. 188 pkt 1 Konstytucji). Prawo stosowania norm konstytucyjnych należy również do sądów i to zarówno w przypadku zaistnienia luki w prawie, jak i wówczas, gdy sąd dojdzie do wniosku, że przepis ustawy jest niezgodny z Konstytucją i nie powinien być w sprawie zastosowany (por. R. Hauser i J. Trzciński – Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Lexis Nexis Warszawa 2008, str. 23 i nast. oraz podana tam literatura i orzecznictwo). Oczywiście w sytuacji, gdy sąd rozpoznający konkretną sprawę dojdzie do przekonania, że zachodzą uzasadnione wątpliwości co do konstytucyjności przepisu ustawy regułą winno być przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w trybie art. 193 Konstytucji, którego orzeczenie stwierdzające taką niezgodność wywoła ten skutek, że przepis ustawy utraci moc (art. 190 ust. 1 Konstytucji). Odmienna sytuacja zachodzi wówczas, gdy dla sądu rozpoznającego sprawę brak jest wątpliwości co do zgodności przepisu ustawy z Konstytucją, a sprzeczność ma charakter oczywisty, np. gdy z przepisu (przepisów) Konstytucji można wywieść normę samowykonalną, względnie gdy sposób rozumienia przepisu ustawy wynika z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. W takiej sytuacji nie ma potrzeby zadawania pytania prawnego (zob. np. wyrok NSA z 24 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1369/07). Jak trafnie wskazał NSA w innym wyroku z 24 października 2000 r., sygn. V SA 613/00 ani treść art. 178 ust. 1 Konstytucji, ani wyłączność orzekania o niekonstytucyjności ustaw in abstracto, właściwa Trybunałowi Konstytucyjnemu, nie sprzeciwiają się tezie, że co do zasady sądy rozstrzygające konkretny spór korzystają z możliwości bezpośredniego stosowania Konstytucji także wtedy, gdy to bezpośrednie stosowanie przybiera postać odmowy zastosowania przepisu ustawy pozostającego w sprzeczności z Konstytucją. Stosując zasadę lex superior derogat legi inferiori i tym samym odmawiając zastosowania in concreto przepisu ustawy, sąd nie narusza kompetencji w tym zakresie właściwej dla Trybunału Konstytucyjnego, gdyż formalnie przepis ten w dalszym ciągu pozostaje w systemie prawnym. Z uwagi na bezpieczeństwo obrotu prawnego kształtowanego również przez indywidualne akty stosowania prawa, jakimi są orzeczenia sądowe, odmowa zastosowania przepisu ustawy może nastąpić wyłącznie w wypadku, gdy sąd rozpoznający sprawę nie ma wątpliwości co do niezgodności tego przepisu z Konstytucją, a sprzeczność ma charakter oczywisty. Sytuacja taka może zachodzić szczególnie wówczas, gdy norma konstytucyjna jest skonkretyzowana w stopniu pozwalającym na jej samoistne zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym doszedł do przekonania, że taka właśnie sytuacja, a mianowicie oczywistej sprzeczności przepisu ustawy z przepisem rangi konstytucyjnej, miała miejsce w odniesieniu do art. 100d ust. 1 - 4 u.p.o.u. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 2024 r. w zestawieniu z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, według którego każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Prawo do sądowej kontroli działalności administracji publicznej stanowi jeden z fundamentów demokratycznego porządku prawnego (art. 2 w związku z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). W świetle art. 184 Konstytucji RP zasadą jest, że jednostka ma prawo poszukiwania ochrony sądowej przed działaniami administracji publicznej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ewentualne wątpliwości interpretacyjne, czy jednostka może poddać kontroli sądowej określone działania administracji publicznej, należy rozstrzygać na korzyść jednostki. Prawo do sądu administracyjnego nie jest bowiem przywilejem, czy też szczególnym uprawnieniem, ale jednym z podstawowych gwarantów przestrzegania przez organy administracji publicznej porządku prawnego (zob. wyrok NSA z 2 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 2869/21). Tym samym rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 u.p.o.u., w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 2024 r., w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. Takie rozwiązanie, w świetle tego, że odpadła przesłanka konieczności określona w art. 52 ust. 1 Karty Praw Podstawowych (Dz.U.UE.2007.C.303.01; dalej: "KPP") stanowi oczywistą sprzeczność z art. 47 KPP, zgodnie z którym każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w niniejszym artykule (zdanie pierwsze). Jak wskazano wyżej należy stwierdzić, że niezgodność art. 100d u.p.o.u. z konstytucyjną zasadą prawa do sądu zaktualizowała się po 30 czerwca 2024 r. Zatem w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy do tego dnia ewentualna bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku podlegała ocenie z uwzględnieniem treści art. 100c i 100d u.p.o.u. (w brzmieniu obowiązującym do tego dnia) ze wszystkimi tego konsekwencjami omówionymi szczegółowo w dotychczasowym orzecznictwie NSA zapadłym w podobnych sprawach. W konsekwencji należy przyjąć, że ze względu na datę złożenia przez cudzoziemca wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy Sąd pierwszej instancji naruszył art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 u.p.o.u. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie. W rezultacie Sąd naruszył również art. 149 § 1 pkt 1 i 3 P.p.s.a. dokonując nieprawidłowej oceny skargi na bezczynność organu, albowiem nie zasługiwała ona na uwzględnienie i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie termin wydania decyzji określa art. 112a u.c. Zgodnie z art. 112a ust. 1 u.c., który wszedł w życie 29 stycznia 2022 r. (a więc jeszcze przed złożeniem wniosku przez skarżącego), decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Jak natomiast stanowi art. 112a ust. 2, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń wymienionych w tym przepisie. Skarga na bezczynność organu służy zwalczaniu stanu niezałatwienia sprawy administracyjnej mimo upływu terminu. Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" zawarta w art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". Bezczynność odnosi się zatem do terminu załatwienia sprawy. Mając na względzie przywołaną wyżej regulację art. 112a ust. 2 u.c. oraz datę złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (5 kwietnia 2023 r.) należy stwierdzić, że w postępowaniu wszczętym na skutek tego wniosku zarzucana Wojewodzie bezczynność nie wystąpiła. Dodanie do u.p.o.u. art. 100c, a następnie 100d zawiesiło termin na rozpatrzenie wniosku skarżącego do 30 czerwca 2024 r. Tym samym nie można mówić o bezczynności organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z art. 149 P.p.s.a. i art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., ponieważ ani na dzień złożenia skargi (7 lutego 2024 r.), ani na dzień wydania wyroku przez Sąd pierwszej instancji (7 sierpnia 2024 r.) termin na załatwienie sprawy jeszcze nie upłynął. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 2 – 3a, art. 61 § 3 i § 3a K.p.a. oraz art. 112a ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 u.c. dotyczącego w istocie ustalenia daty wszczęcia postępowania oraz wpływu tej okoliczności na termin załatwienia sprawy, a w konsekwencji także na ewentualną bezczynność organu, zasadne jest w tej kwestii stanowisko Sądu pierwszej instancji odwołujące się do uchwały NSA z 3 września 2013 r., sygn. akt. I OPS 2/13. Zgodnie z tym orzeczeniem skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2-3a K.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 K.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 K.p.a. (bądź też w art. 105 ust. 2 i art. 106 ust. 2a u.c.) organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania. Tym samym autor skargi kasacyjnej nie ma racji twierdząc, że wszczęcie postępowania w rozpoznawanej sprawie mogło nastąpić w dniu kiedy braki wniosku zostały przez cudzoziemca usunięte. Z dniem usunięcia braków formalnych wniosku nie następuje bowiem wszczęcie postępowania, lecz w oparciu o art. 112a ust. 2 u.c. ma miejsce rozpoczęcie biegu szczególnego terminu do wydania decyzji określonego w art. 112a ust. 1 u.c. Taki stan rzeczy nie oznacza, że w okresie od złożenia wniosku (tj. od wszczęcia postępowania) do zaistnienia zdarzeń określonych w art. 112a ust. 2 u.c. organ nie musi podejmować żadnych czynności, jak choćby wezwać cudzoziemca do usunięcia braków wniosku. Natomiast brak podejmowania takich działań przez organ mógłby być oceniany nie przez pryzmat bezczynności, lecz przewlekłości. Na dzień wydania wyroku przez sąd pierwszej instancji (7 sierpnia 2024 r.) nie sposób jednak mówić w rozpoznawanej sprawie o przewlekłości skoro bieg terminów do jej załatwienia był zawieszony do 30 czerwca 2024 r. na podstawie art. 100d u.o.p.u. Z tego względu bezzasadne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 35 § 5 K.p.a. Jako usprawiedliwiony natomiast przyjdzie uznać zarzut naruszenia art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 5 ust. 2 dyrektywy 2011/98/UE. Pogląd Sądu pierwszej instancji, że rozwiązanie przyjęte w krajowym porządku prawnym, tj. art. 100c i art. 100d u.o.p., jest sprzeczne z art. 5 ust. 2 dyrektywy 2011/98/UE jest nieprawidłowy. W przepisach art. 100c i art. 100d u.p.o.u. nie uregulowano kwestii długości terminów, w jakich powinien być rozpoznany wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Podobnie przepis ten nie dotyczy zasad wydłużania terminów rozpoznania sprawy z uwagi na jej skomplikowany charakter, a także implikacji wynikających z braku przedłożenia przez stronę wymaganych przez prawo informacji lub dokumentów. Oznacza to, że przepisy art. 100c i 100d u.p.o.u. nie dotyczą materii, która została uregulowana w art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE. Takie stanowisko przyjmuje się w orzecznictwie NSA (zob. np. wyroki NSA z: 30 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1086/24 oraz 9 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1302/24, II OSK 1324/24 i II OSK 1590/24), które skład orzekający w niniejszej sprawie akceptuje. Podsumowując należy przyjąć, że w okolicznościach niniejszej sprawy działanie organu - po 30 czerwca 2024 r. i przed datą wydania zaskarżonego wyroku - nie nosiło znamion ani przewlekłości, ani bezczynności i tym samym skarga w takim zakresie podlegała oddaleniu. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje ocena naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 112a u.c. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna w znacznej części zasługuje na uwzględnienie i winna skutkować, stosownie do art. 188 P.p.s.a., uchyleniem zaskarżonego wyroku w punktach 1, 2 i 4 oraz oddaleniem skargi w tym zakresie na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło