II OSK 1710/24
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-03-13
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Leszek Kiermaszek, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych, dotyczą wszystkich cudzoziemców, czy tylko tych przybyłych do Polski w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie, a w konsekwencji, czy wniosek o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE złożony przez obywatela Ukrainy, który przybył do Polski przed konfliktem, może być podstawą do stwierdzenia bezczynności organu?Ratio decidendi
Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (u.p.o.u.) mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców ubiegających się o zezwolenie na pobyt, niezależnie od okoliczności ich przybycia do Polski, a nie tylko do tych, których pobyt jest związany z konfliktem zbrojnym na Ukrainie. W związku z tym, w okresie obowiązywania tych przepisów, terminy załatwiania spraw administracyjnych nie biegną, co wyklucza możliwość stwierdzenia bezczynności organu w przypadku wniosku o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE złożonego przez obywatela Ukrainy, który przybył do Polski przed konfliktem.Stan faktyczny
Skarżący, obywatel Ukrainy, który przybył do Polski przed konfliktem zbrojnym, złożył wniosek o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Wojewoda Dolnośląski wezwał do uzupełnienia dokumentów i zwrócił się o informacje do służb. Po uzupełnieniu dokumentów przez skarżącego i wniesieniu ponaglenia, skarżący złożył skargę na bezczynność Wojewody do WSA we Wrocławiu. WSA oddalił skargę, uznając, że organ nie dopuścił się bezczynności, a przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie mają zastosowania do skarżącego. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, kwestionując zastosowanie przepisów u.p.o.u. oraz ich zgodność z Konstytucją RP i Kartą Praw Podstawowych UE.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) sędzia del. WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt lll SAB/Wr 495/23 w sprawie ze skargi D. R. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej 1) oddala skargę kasacyjną; 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postepowania kasacyjnego w całości.
Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SAB/Wr 495/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę D. R. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
D. R. (dalej: "skarżący" lub "cudzoziemiec") 21 kwietnia 2023 r. złożył do Wojewody Dolnośląskiego (dalej: "Wojewoda" lub "organ") wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Wojewoda wezwał go do uzupełnienia braków poprzez złożenie wskazanych w tym wezwaniu dokumentów, wyznaczając termin 30 dni. W dniu 28 kwietnia 2023 r. organ wystąpił do służb
o informację, czy pobyt cudzoziemca na terenie RP nie stwarza zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, a 8 maja 2023 r. - z wnioskiem o udostępnienie informacji granicznej. Odpowiedź na powyższe zapytania wpłynęła do organu 16 czerwca 2023 r. Cudzoziemiec 6 października 2023 r. uzupełnił dokumenty w sprawie, a pismem z 24 października 2023 r. wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy.
W dniu 22 listopada 2023 r. cudzoziemiec wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, domagając się: stwierdzenia bezczynności Wojewody o charakterze rażącym, przyznania sumy pieniężnej w kwocie 8.000 zł, zobowiązania organu do wydania decyzji i zasądzenia kosztów postepowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny przywołał definicję bezczynności, następnie wskazał przepisy ogólne, określające termin załatwienia sprawy oraz przepisy szczególne, tj. art. 210 i art. 223 ustawy z dnia o 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519: dalej: "u.c."). Według Sądu przepisy ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. poz. 583, ze zm.; dalej: u.p.o.u.") nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Ustawa ta weszła w życie
w dniu 15 kwietnia 2022 r., z mocą od dnia 24 lutego 2022 r., a z art. 1 ust. 1 wynika jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Określa on szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W konsekwencji powyższa ustawa
i jej przepisy, w tym art. 100c i art. 100d u.p.o.u., które ograniczają przysługujące każdemu w państwie demokratycznym fundamentalne prawo do rozpatrzenia jego sprawy bez zbędnej zwłoki, dotyczą tylko tych obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. Odmienna interpretacja powyższej regulacji prowadziłaby do nieuzasadnionego zróżnicowania pozycji cudzoziemców pragnących zalegalizować swój pobyt w Polsce. Zdaniem Sądu przedmiotowa regulacja prawna nie wprowadza również ogólnych regulacji dotyczących postępowania w sprawie cudzoziemców. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący choć jest obywatelem Ukrainy, to przybył do Polski na kilka lat przed wybuchem konfliktu zbrojnego (ostatni wjazd odnotowano 22 lipca 2018 r.). Obecnie przebywa w Polsce na podstawie decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy, wydanej 3 grudnia 2021 r.
Po dokonaniu analizy akt sprawy Sąd doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego. Wskazał, że na dzień wniesienia skargi, od dnia wniesienia przez skarżącego wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, upłynęło łącznie 7 miesięcy. Skargę wniesiono zarazem dzień po upływie 6-miesięcznego terminu, liczonego zgodnie z art. 210 ust. 2 pkt 3 u.c. w zw. z art. 223 ust. 2 u.c. od upływu wyznaczonego stronie 30-dniowego terminu na uzupełnienie dokumentów. Zgodnie natomiast z art. 35 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.; dalej: "K.p.a."), do terminów przewidzianych przepisami prawa, w tym do przewidzianego
w art. 210 ust. 1 u.c. 6-miesięcznego terminu na wydanie decyzji, o jaką wnioskował skarżący, nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Wydanie decyzji w niniejszej sprawie jest uwarunkowane pozyskaniem stosownych informacji od służb, o które zwraca się organ na podstawie art. 207 u.c.
i na udzielenie których wymienione w tym przepisie organy mają termin 30 dni, który może być w wyjątkowych wypadkach wydłużony do 60 dni (art. 207 ust. 4 i 5 u.c.). Zgodnie zatem z regulacją zawartą w art. 35 § K.p.a., termin powyższy związany
z oczekiwaniem na informacje nie wlicza się do 6-miesięcznego terminu przewidzianego dla wojewody na wydanie decyzji w sprawie. Tym samym do dnia złożenia skargi w niniejszej sprawie nie można mówić o bezskutecznym upływie terminu do wydania decyzji, o jaką zwracał się skarżący, zaś na podstawie akt postępowania nie można stwierdzić, że organ nie podejmował, w przewidzianych przepisami prawa terminach, czynności.
Z tych powodów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.; dalej "P.p.s.a.").
Od powyższego wyroku cudzoziemiec, reprezentowany przez pełnomocnika będącą radcą prawnym, wniósł skargę kasacyjną zaskarżając go w całości. Wyrokowi temu zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 1 ust. 1 u.p.o.u. poprzez błędne przyjęcie, że do strony skarżącej ma zastosowanie ta ustawa;
b) art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez nieproporcjonalne zastosowanie art. 100c i 100d u.p.o.u., skutkujące zawieszeniem biegu terminów administracyjnych wobec wszystkich cudzoziemców, co prowadzi do nieuzasadnionych opóźnień w ich postępowaniach;
c) art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez błędne przyjęcie, że przepisy art. 100c i art. 100d u.p.o.u., zawieszające bieg terminów administracyjnych, nie naruszają prawa strony do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd;
d) art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez błędne uznanie, że przepisy art. 100c i art. 100d u.p.o.u., zawieszające bieg terminów administracyjnych, nie zamykają drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw;
e) art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej poprzez błędne przyjęcie, że przepisy art. 100c i art. 100d u.p.o.u., zawieszające bieg terminów administracyjnych, nie naruszają prawa do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w tym artykule;
f) art. 6 K.p.a., który zobowiązuje organy administracji publicznej do działania zgodnie z prawem, rzetelnie i sprawnie, a zawieszenie biegu terminów administracyjnych na tak długi okres jest sprzeczne z zasadą szybkości postępowania administracyjnego, która jest również gwarantowana przez art. 12 K.p.a.
W oparciu o tę podstawę skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku
w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda wniósł o jej oddalenie
i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183
§ 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że kontrola instancyjna winna zostać dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny biorąc pod uwagę zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty.
Kluczowym zagadnieniem w sprawie jest zakres podmiotowy i przedmiotowy zastosowania w sprawie art. 100c i art. 100d u.p.o.u. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku przyjął, że przepisy te obejmują wyłącznie obywateli Ukrainy przybywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego kraju. Nie dotyczą zatem skarżącego, ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, który przybył do Polski jeszcze przed rozpoczęciem agresji przez Federację Rosyjską, ten fakt nie stanowi przedmiotu sporu. Skarżący podzielił powyższy pogląd, zaś zarzut naruszenia art. 100c i art. 100d u.p.o.u. w powiązaniu
z przepisami konstytucyjnymi oparł na innych przesłankach.
Treść zarzutów skargi kasacyjnej przesądza o tym, że kwestia zastosowania w sprawie art. 100c i art. 100d u.p.o.u. winna stać się przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Także w świetle stanowiska Wojewody, zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną, rozstrzygnięcie tego zagadnienia ma znaczenie w niniejszej sprawie, albowiem w ocenie Wojewody, stosownie do art. 100c ust. 4 oraz art. 100d ust. 4 u.p.o.u., zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej lub ich dokonywanie
z opóźnieniem w okresie obowiązywania tych przepisów nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.
Należy zatem stwierdzić, że z dniem 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie regulacja wkraczająca w bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wprowadzona ustawą z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 830), mocą której (art. 1 pkt 44) dodano do u.p.o.u. art. 100c. Zgodnie z art. 100c ust. 1 u.p.o.u. w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących:
1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej;
2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji;
3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Następnie do u.p.o.u. na mocy ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 185) - również
z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r. - został wprowadzony art. 100d, będący powieleniem regulacji art. 100c, ale wskazujący nowy graniczny okres zawieszający bieg terminów dotyczących niektórych spraw prowadzonych przez wojewodów, początkowo do 24 sierpnia 2023 r. Kolejnymi zmianami ustawy przedłużono ten termin: do 4 marca 2024 r. (art. 12 pkt 5 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 1088), potem do 30 czerwca 2024 r. (art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych; Dz. U. poz. 232), zaś aktualnie do 30 września 2025 r. (art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw; Dz.U. poz. 854). Przepis art. 100d u.p.o.u. przedłużył więc w istocie obowiązywanie określonych w art. 100c u.p.o.u. zasad biegu terminów załatwiania spraw prowadzonych od 15 kwietnia 2022 r. do 30 września 2025 r.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy art. 100c i art. 100d u.p.o.u. stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa oraz okoliczności przybycia na terytorium Polski,
a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 u.p.o.u. Stanowisko to jest już ugruntowane w orzecznictwie NSA (zob. np. wyroki z: 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22; 4 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2421/22, 16 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1561/24, 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1897/24; publ.: CBOSA, 13 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2362/23 (ONSAiWSA 2024 r. nr 3, poz. 40). NSA w składzie orzekającym podziela argumentację zawartą w powołanych orzeczeniach, zwłaszcza w uzasadnieniu ostatnio powołanego wyroku, z którą Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający
w tej sprawie się nie zgadza. W tym kontekście należy przypomnieć, że w art. 100c
i art. 100d u.p.o.u. mowa o "cudzoziemcu", bez wskazania jego narodowości lub przynależności państwowej, a nie np. "obywatelu Ukrainy". Skoro przepisy u.p.o.u. nie wprowadzają odrębnej - na potrzeby tej ustawy - definicji legalnej pojęcia "cudzoziemiec", należy uznać, że jest to pojęcie tożsame z cudzoziemcem, o którym mowa w art. 3 pkt 2 u.c., czyli osobą, która nie posiada obywatelstwa polskiego. Zauważyć należy, że dodany tą samą nowelizacją z dnia 8 kwietnia 2022 r. art. 100a w ust. 1 wprost odsyła do pojęcia cudzoziemca, "o którym mowa w art. 2 ust. 1 lub 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony (Dz. Urz. UE L 71
z 4.3.2022, str. 1-6)", czyli kategorii wysiedleńców, którzy musieli opuścić Ukrainę począwszy od 24 lutego 2022 r. w następstwie inwazji wojskowej rozpoczętej w tym dniu przez rosyjskie siły zbrojne. Takiego ograniczenia nie zawierają przepisy art. 100c i art. 100d u.p.o.u. Przedstawione rozumienie pojęcia "cudzoziemiec" jest spójne z szerokim zakresem spraw, których dotyczą przepisy art. 100c i art. 100d u.p.o.u. Znaczna część tych spraw nie ma bowiem jakiegokolwiek związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną, np. zezwolenia na pobyt stały czy cofnięcia posiadanych już zezwoleń. Zauważyć trzeba, że w odniesieniu do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE jednym z warunków udzielenia takiego zezwolenia jest, zgodnie z art. 211 ust. 1 u.c., legalny i nieprzerwany pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Jeśli zatem przyjąć, że przepisy art. 100c i art. 100d u.p.o.u. dotyczą wyłącznie osób przybyłych do Polski w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, to żadna z tych osób nie byłaby uprawniona do skutecznego złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, co prowadziłoby do wniosku, że przepis art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.u. jest bezprzedmiotowy. Objęcie zakresem unormowań art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.u. cudzoziemców, którzy z natury rzeczy nie mogą być osobami, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, świadczy o jasnym zamiarze ustawodawcy objęcia zakresem art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.u. nie tylko osób przybyłych na terytorium RP w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie, lecz także wszystkich cudzoziemców ubiegających się o udzielenie zezwolenia na pobyt, w tym rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu.
Skarżący kasacyjnie nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że kryterium stosowania przepisu art. 100c i art. 100d u.p.o.u. jest określony cel przyjazdu obywatela Ukrainy do Polski, tj. że musiał on być związany z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy. Ponadto przyjęcie, że powołane przepisy dotyczą wyłącznie cudzoziemców, o których mowa w art. 2 ust. 1 u.p.o.u., nie sposób byłoby racjonalnie wyjaśnić, dlaczego ustawodawca zdecydował się na pogorszenie sytuacji prawnej wyłącznie tej grupy cudzoziemców.
Taka wykładnia powyższych przepisów nie narusza zasady proporcjonalności i efektywności. Należy bowiem raz jeszcze podkreślić, że art. 100c i art. 100d u.p.o.u. ma jedynie epizodyczny charakter. Jego wprowadzenie do ustawy spowodowane było kryzysem migracyjnym, a zatem sytuacją nadzwyczajną. Ta nadzwyczajna sytuacja wynika również z decyzji Rady Unii Europejskiej (2022/382) z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy
w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony, jak również decyzji Rady Unii Europejskiej (2023/2409) z dnia 19 października 2023 r. w sprawie przedłużenia tymczasowej ochrony wprowadzonej decyzją wykonawczą (UE) 2022/382 przedłużającej okres tej ochrony do 4 marca 2025 r. W tej sytuacji należy dokonać wykładni powyższych przepisów właśnie przez pryzmat wyjątkowych okoliczności, które miały miejsce w dacie orzekania przez Sąd pierwszej instancji.
Za niezasadne należy również uznać podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące nieuwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji, że art. 100c i art. 100d u.p.o.u. naruszają przywołane w skardze kasacyjnej przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej.
Odnosząc się do tak skonstruowanego zarzutu należy stwierdzić, że zgodnie
z art. 37 ust. 1 Konstytucji RP kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji. Skarżący przebywając na terytorium RP ubiega się o uzyskanie prawa do legalnego przebywania (zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej). Jednym z praw, z których mogą korzystać cudzoziemcy na takich samach zasadach jak obywatele RP jest wymienione w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawo do sądu. Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Jeśli chodzi o możliwość zwalczania stanów przewlekłości i bezczynności w postępowaniach administracyjnych odnoszących się do cudzoziemców, ustawodawca w żaden sposób nie pozbawił tych osób prawa do sądu. Na równi z obywatelami RP korzystają oni z tego prawa, we wszystkich sprawach mogą wnosić skargi do sądów administracyjnych. Powołane w skardze kasacyjnej przepisy nie ograniczyły skarżącemu przysługujących mu praw, nie zamknęły drogi sądowej do ich dochodzenia (art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 Konstytucji RP), skorzystał
z prawa do złożenia środka prawnego i ochrony przed sądem (art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej).
Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt analizowanej sprawy należy wskazać, że wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE został złożony do organu 21 kwietnia 2023 r., obowiązywał już wówczas art. 100d u.p.o.u. W czasie obowiązywania tego przepisu, a wcześniej art. 100c u.p.o.u., terminy na załatwienie spraw nie biegną, a tym samym nie można mówić o bezczynności organu lub przewlekłym prowadzeniu postępowania
w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 P.p.s.a. oraz art. 37 § 1 pkt 1 i 12 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 u.p.o.u. zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania art. 100c i 100d u.p.o.u. nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.
Zgodzić się należy z Sądem Wojewódzkim, że zgodnie z art. 210 ust. 1
w związku z art. 223 u.c decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE wydaje się w terminie 6 miesięcy, przy czym termin ten biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń wymienionych
w art. 210 ust. 2 u.c. Jednocześnie, z uwagi na datę złożenia wniosku (21 kwietnia 2023 r.), termin załatwienia sprawy przez Wojewodę nie rozpoczął biegu. W istocie termin na rozpatrzenie wniosku strony w ogóle nie zaczął biec, z uwagi na art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.u., co wyklucza możliwość stwierdzenia bezczynności organu. Nie zostały tym samym naruszone powyższe przepisy, ani kodeksowe zasady ogólne: praworządności (art. 6 K.p.a.) oraz szybkości i prostoty postępowania (art. 12 K.p.a.), co również zarzucono w skardze kasacyjnej.
Wobec stwierdzenia, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a zawarte
w skardze kasacyjnej zarzuty nie doprowadziły do podważenia trafności orzeczenia, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną stosownie do art. 184 P.p.s.a. Jednocześnie uznając, że zachodzi uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 206 P.p.s.a., odstąpiono od zasądzenia od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, o co wniesiono w złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło