II GZ 311/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Po 212/24 w przedmiocie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 27 lutego 2024 r. nr 3001-IOA.4246.17.2023.MRa w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 15 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Po 212/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek T. Sp. z o.o. w L. (spółka, skarżąca, strona skarżąca) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 27 lutego 2024 r., nr 3001-IOA.4246.17.2023.MRa, w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że obowiązek odpowiedniego wykazania i udokumentowania okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji ciąży na stronie skarżącej, a okoliczności te muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, a nie tylko potencjalny i hipotetyczny, a ponadto powinny być poparte dokumentami źródłowymi. Sąd I instancji uznał, że nie zostało w żaden sposób uprawdopodobnione, że skarżąca spółka pozostaje w na tyle trudnej sytuacji materialnej, aby zapłata kary pieniężnej spowodowała wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu, z wniosku oraz towarzyszącej wnioskowi dokumentacji nie wynika, że wykonanie zaskarżonej decyzji może przekraczać możliwości finansowe spółki. Sąd I instancji miał przy tym na uwadze stanowisko skarżącej, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje straty finansowe spółki, co w konsekwencji doprowadzi do utraty płynności finansowej, jednakże powyższe twierdzenia uznał za nieuprawdopodobnione. Sąd badając dołączoną do skargi dokumentację, podniósł, że dotyczy ona w przeważającej mierze (poza bilansem) kosztów, wynagrodzeń, składek ZUS, natomiast to wszystko należało odnieść do osiąganych przychodów z działalności prowadzonej przez spółkę. WSA wskazał przy tym, że ze sprawozdania finansowego za rok 2022 r. wynika, że spółka osiągnęła zysk netto w wysokości 1.337.594,71 zł, natomiast wysokość wymierzonej kary pieniężnej wynosi 400.000 zł. Sąd I instancji stwierdził następnie, że argumentacja skarżącej spółki opiera się wyłącznie na fakcie zaistnienia obawy co do popadnięcia w problemy finansowe w przyszłości, natomiast z przedstawionego bilansu rocznego za rok 2022 nie wynika, aby niewstrzymanie wykonania decyzji mogło doprowadzić do utraty płynności finansowej skarżącej spółki, czy też stanowiłoby znaczne uszczuplenie majątkowe. Zdaniem Sądu I instancji na podstawie przedłożonego materiału dowodowego, w tym ujawnionej wysokości aktywów (9.622.338,26 zł) nie można wyprowadzić wniosku, że dobrowolne lub przymusowe wykonanie decyzji zagrozi istnieniu, dalszej działalności lub nawet płynności finansowej skarżącej spółki. Sąd I instancji stwierdził, że wniosek skarżącej spółki nie zasługuje tym samym na uwzględnienie, ponieważ obowiązek uiszczenia stosownej kwoty z tytułu administracyjnej kary pieniężnej oraz związane z tym uszczuplenie majątku skarżącej spółki samoistnie nie stanowią przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła spółka, zaskarżając je w całości, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie "wykonalności" decyzji, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez bezzasadną odmowę jego zastosowania, mimo że w okolicznościach przedmiotowej sprawy ziściły się przesłanki, by zastosować względem skarżącej dobrodziejstwo wstrzymania "wykonalności" decyzji, o co wystąpiła w skardze. Nadto, zdaniem pełnomocnika skarżącej, wbrew ocenie Sądu I instancji, spółka wykazała dokumentami swoją aktualną (na datę skargi) sytuację finansową, uzasadniającą wniosek o wstrzymanie "wykonalności" przedmiotowej decyzji, zatem twierdzenia o braku wymaganego uzasadnienia tego żądania nie mogą zyskać aprobaty. Do zażalenia skarżąca spółka załączyła dokumentację finansową za IV kwartał 2023 r. oraz bilans za 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlegało oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny podtrzymuje w całej rozciągłości oceny prawne wyrażone w rozpoznanych już sprawach wniosków strony skarżącej o udzielenie ochrony tymczasowej w związku z zaskarżaniem decyzji o wymierzeniu administracyjnych kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach (zob. m.in. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2024 r., II GZ 143/24; postanowienie NSA z dnia 23 maja 2024 r. II GZ 220/24). Dokonując oceny zasadności niniejszego zażalenia, należy zatem mieć na uwadze, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej jest możliwe tylko wtedy, gdy zostaną ujawnione, wskazane i co najmniej uprawdopodobnione przez stronę skarżącą szczególne okoliczności realizujące przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., przy czym obowiązek skonkretyzowania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, natomiast do sądu administracyjnego należy ocena, czy i w jakim zakresie powyższe okoliczności – jako związane z wykonaniem zaskarżonego aktu – mogą zostać zakwalifikowane jako realizujące przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki materialne uwzględnienia wniosku na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. odwołują się do nadzwyczajnych okoliczności faktycznych związanych z wykonaniem treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, które świadczą o realnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody majątkowej albo niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, albo które realnie mogą spowodować powstanie nieodwracalnych lub trudnych do odwrócenia skutków rozumianych jako takie zmiany w rzeczywistości, które uniemożliwiają przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy albo których zniesienie w celu restytucji stanu poprzedniego byłoby możliwe tylko po podjęciu nadzwyczajnych działań lub dokonaniu niewspółmiernych nakładów sił i środków (zob. np. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2023 r., II GSK 232/23; postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2023 r., II GZ 194/23; postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2023 r., II GSK 979/23). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca po raz kolejny wskazała, że przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., zostały zrealizowane przez okoliczności świadczące o niebezpieczeństwie wystąpienia podstaw do ogłoszenia upadłości spółki, zakończenia jej działalności oraz redukcji zatrudnienia (zob. s. 11-13 skargi). Na tle tak określonych okoliczności konkretyzujących ustawowe przesłanki oraz przedstawionej dokumentacji finansowo-księgowej nie można jednak podważyć prawidłowości oceny prawnej dokonanej przez kontrolowany Sąd Wojewódzki. Zasadny jest w związku z tym wniosek Sądu a quo, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 400.000 złotych oraz związane z tym uszczuplenie majątku strony skarżącej samo w sobie będzie skutkowało ziszczeniem się niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przede wszystkim nie można wywodzić na podstawie przedłożonej dokumentacji finansowo-księgowej (także dołączonej do zażalenia dokumentacji finansowej za IV kwartał 2023 r. oraz bilansowej za 2023 r.), że natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji będzie skutkowało koniecznością złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, jej likwidacją lub redukcją stanu zatrudnienia, która będzie miała charakter nieodwracalny albo trudno odwracalny. Na tym tle należy wskazać, że wiarygodne uprawdopodobnianie przesłanki niebezpieczeństwa powstania nieodwracalnego skutku w postaci ogłoszenia upadłości spółki musiałoby przyjąć postać przedłożenia dokumentacji wykazującej powstanie stanu zagrożenia niewypłacalnością w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (por. postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2024 r., II GZ 143/24). Mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia.