II SA/Ol 1055/23
WyrokWSA w Olsztynie2024-07-16
Skład orzekający: Beata Jezielska, Bogusław Jażdżyk, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia została prawidłowo wymierzona skarżącej, która twierdziła, że złożyła prawidłowy wniosek o zezwolenie przed zajęciem pasa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie dysponowała stosownym zezwoleniem na zajęcie pasa drogowego, a jej wniosek został pozostawiony bez rozpoznania, co potwierdziły wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych. Zajęcie pasa drogowego przez rusztowanie, z którego prowadzone były prace remontowe, zostało prawidłowo udokumentowane i stanowiło podstawę do wymierzenia kary pieniężnej zgodnie z ustawą o drogach publicznych. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność administracyjna obciąża faktycznego sprawcę zajęcia, a brak zezwolenia, nawet w przypadku pilnej potrzeby remontu, nie stanowi podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary.Stan faktyczny
Skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą, została ukarana karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego (chodnika) w celu ustawienia rusztowania do remontu elewacji budynku. Organ I instancji ustalił faktyczne zajęcie pasa drogowego i obliczył wysokość kary. Skarżąca odwołała się, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych i Kodeksu postępowania administracyjnego, twierdząc, że złożyła prawidłowy wniosek o zezwolenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego oddala skargę.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że działający z upoważnienia Prezydenta O. Zastępca Dyrektora Zarządu Dróg, Zieleni i Transportu w O. (dalej jako: "organ I instancji") kolejną decyzją (poprzednia decyzja została uchylona przez organ odwoławczy) z [...] r. wymierzył M. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P. (dalej jako: "strona", "skarżąca") karę pieniężną w wysokości 23 020,80 zł za zajęcie pasa drogowego ul. J. w O., przy budynku nr [...] (cz. dz. nr [...]), położonej w ciągu drogi gminnej, o powierzchni:
1) 38,22 m ² chodnika, w okresie od 12 października 2020 r. do 19 października 2020 r.,
2) 23,48 m² chodnika, w okresie od 20 października 2020 r. do 24 listopada 2020 r. - poprzez prowadzenie prac polegających na remoncie elewacji budynku z wykorzystaniem rusztowania.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiono stan faktyczny i prawny sprawy. Opisano sposób ustalenia zajęcia pasa drogowego oraz obliczenia wysokości kary. Wyjaśniono także przyczyny braku możliwości odstąpienia od wymierzenia kary na zasadzie art. 189f § 1 - 3 k.p.a. Organ I instancji stwierdził, że zebrany w sprawie w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że w pasie drogowym ul. J. w O., wzdłuż budynku nr [...] ustawione było rusztowanie, z którego prowadzone były prace polegające na remoncie elewacji frontowej budynku. W okresie od 12 października 2020 r. do 19 października 2020 r. rusztowanie zajmowało 38,22 m kw. chodnika, natomiast w okresie od 20 października do 24 listopada 2020 r. rusztowanie zajmowało chodnik o powierzchni 23,48 m kw., natomiast podmiotem, który odpowiadał za rusztowanie była skarżąca jako prowadząca przedsiębiorstwo budowlane.
Organ I instancji podkreślił, że wniosek o zajęcie pasa drogowego strona złożyła w sposób prawidłowy dopiero 19 października 2020 r. Jednak wniosek ten nie spełniał wymagań ustalonych w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1264), stąd też organ pismem z 21 października 2020 r. zażądał uzupełnienia wniosku i wyznaczył na to odpowiedni, zgodnie z przepisami termin, w którym jednak strona nie uzupełniła braków formalnych wniosku. Samo zaś złożenie wniosku o wydanie zezwolenia nie daje podstaw do zajmowania pasa drogowego.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie art. 40 ust. 1, ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych oraz przepisów postępowania - art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. oraz art. 79a k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 79 § 1 i 2 k.p.a., art. 80 k.p.a. a także art. 107 § 3 k.p.a.. Strona wraz z odwołaniem złożyła wniosek o zawieszenie postępowania z tej przyczyny, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd w postaci rozstrzygnięcia kwestii bezczynności i przewlekłości postępowania w zakresie nierozpoznania w terminie jej wniosku z dnia 13 października 2020 r. o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. J. w O. w zakresie pasa wzdłuż ściany frontowej budynku od 13 października 2020 r. do 16 listopada 2020 r.
Postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy") zawiesiło na wniosek strony postępowanie w sprawie dotyczącej odwołania od decyzji z [...] r.
Następnie postanowieniem z [...] r. Kolegium postanowiło podjąć postępowanie w sprawie, zawieszone swoim postanowieniem z [...] r.
Po rozpatrzeniu odwołania Kolegium decyzją z [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podniosło, że fakt zajęcia pasa drogowego organ I instancji udokumentował w sposób niebudzący wątpliwości. Potwierdza to dokumentacja fotograficzna oraz protokoły kontroli pasa drogowego sporządzone w trakcie wizji w terenie przez pracowników organu, poczynając od 12 października 2020 r. do 24 listopada 2020 r., jak również protokoły oględzin miejsca zajęcia pasa drogowego przeprowadzone 10 listopada 2020 r. i 1 lutego 2021 r. wraz załącznikami graficznymi miejsca zajęcia pasa drogowego oraz wydruki map zasadniczych w skali 1:500 z zaznaczonymi granicami pasa drogowego oraz miejscem zajęcia pasa drogowego. Wyliczenie powierzchni zajęcia pasa drogowego zawierają załączniki do protokołów z oględzin pasa drogowego. Analiza zgromadzonej dokumentacji, w tym przeprowadzone oględziny miejsca zajęcia pasa drogowego oraz pomiary wykonane przez organ I instancji pozwoliły na jednoznaczne ustalenie miejsca zajęcia pasa drogowego względem przebiegu granic pasa drogowego oraz powierzchni zajęcia pasa drogowego i w tym zakresie organ I instancji przeprowadził prawidłowe obliczenia, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Ponadto w ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania przesłanka przemawiająca za odstąpieniem od nałożenia kary, o której mowa w art. 189f § 1 k.p.a.
Skargę na decyzję Kolegium wywiodła skarżąca, wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 40 ust. 1, ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych poprzez wymierzenie kary za zajęcie pasa, w sytuacji gdy skarżąca złożyła prawidłowy wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa 13 października 2020 r.,
2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na ocenę zebranego materiału dowodowego, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (w dalszej części przywoływana jako k.p.a.) – polegające na zaniechaniu przeprowadzenia rzetelnego i dokładnego postępowania dowodowego w zakresie analizy treści zebranych dokumentów pod względem zajęcia pasa bez zezwolenia a przeprowadzenie całości postępowania dowodowego doprowadzić mogłoby do weryfikacji przyjętego przez ZDZIT oraz SKO stanowiska co do zajęcia pasa bez zezwolenia przez skarżącą, w sytuacji gdy złożyła ona poprawny wniosek o zajęcie pasa drogowego, co miało istotny wpływ na podjętą decyzję organu I jak i II instancji i toczące się postępowanie,
3) art. 10 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego informowania strony o dokonywanych przez organ czynnościach dowodowych, co uniemożliwiło stronie branie czynnego udziału w postępowaniu, co miało istotny wpływ na podjętą decyzję i toczące się postępowanie,
4) naruszenie art. 77 oraz 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak wydawania postanowień co do przeprowadzenia dowodów w toku postępowania oraz dokonywanie czynności dowodowych bez udziału strony postępowania, co miało istotny wpływ na podjętą decyzję i toczące się postępowanie,
5) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez brak całościowego zebrania i oceny materiałów dowodowych co skutkowało powstaniem błędów w ustaleniach faktycznych polegających m.in. na przyjęciu, że skarżąca zajęła pas bez jakiejkolwiek zgody, w sytuacji gdy złożyła ona wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa w dniu 13.10.2020 r.,
6) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co miało istotny wpływ na podjętą decyzję i toczące się postępowanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U z 2022 r. poz. 2492).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,
a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy
co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2024 r. poz. 935 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] r.o wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej w wysokości 23 020, 80 zł za zajęcie pasa drogowego, poprzez prowadzenie prac polegających na remoncie elewacji budynku z wykorzystaniem rusztowania.
Podstawę materialnoprawną wyżej wymienionych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 645 dalej jako u.d.p.).
W myśl art. 1 u.d.p. z drogi publicznej może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Możliwość korzystania z drogi publicznej, co do zasady nie jest objęta żadnym postępowaniem administracyjnym. Wyjątkiem jest tu m.in. korzystanie z pasa drogowego dla celów niezgodnych z jego funkcją i przeznaczeniem, gdyż wówczas zajęcie pasa wymaga uzyskania stosowanego zezwolenia w formie decyzji.
Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej – zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c.
Stosownie zaś do art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p. zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy: umieszczania w pasie drogowym urządzeń obcych innych niż wymienione w pkt 2 oraz reklam.
Przepis art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. stanowi z kolei, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, zarządca drogi wymierza w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną, której wysokość stanowi 10-krotność opłaty ustalonej zgodnie z ust. 4-6.
Ustawodawca regulując odpowiedzialność administracyjną, przewidzianą w art. 40 ust. 12 pkt 1, nie wyszczególnił żadnych cech, którymi winien charakteryzować się podmiot ponoszący odpowiedzialność administracyjną z tytułu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, na cele określone w art. 40 ust. 2 u.d.p. Zasadne zatem staje się twierdzenie, że podmiotem ponoszącym odpowiedzialność administracyjną z tego tytułu będzie podmiot zajmujący faktycznie pas drogowy. Należy podkreślić, że zawarte w art. 40 ust. 12 pkt 1 i 2 u.d.p. pojęcie "zajęcie pasa drogowego" jest przede wszystkim kwestią faktu, a nie prawa. O "zajęciu pasa drogowego" można bowiem mówić dopiero w przypadku faktycznego jego zajęcia. Z powyższego wynika, że przesłankami niezbędnymi do wymierzenia kary pieniężnej jest ustalenie umieszczenia w pasie drogowym określonych urządzeń czy obiektów (np. reklamy) bez zezwolenia zarządcy drogi. W orzecznictwie sądów administracyjnych i w piśmiennictwie jednolicie przyjmuje się, że odpowiedzialność administracyjna za zajęcie pasa drogowego winna obciążać podmiot, który faktycznie zajął pas drogowy bez zezwolenia lub bez zawarcia stosownej umowy, a do wymierzenia kary pieniężnej istotne jest, kto dokonał faktycznego zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z ruchem drogowym, bez uzyskania zezwolenia (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 października 2008 r., III SA/Łd 272/08, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 maja 2010 r., II SA/Gl 57/10, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 lipca 2011 r., III SA/Wr 227/11, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 8 marca 2012 r., II SA/Ol 1049/11, R. Strachowska, Komentarz, Warszawa 2012, teza do art. 40).
Organ wymierzając karę za zajęcie pasa drogowego nie działa zatem w ramach uznania administracyjnego, przeciwnie stwierdzając takie naruszenie jest on zobowiązany i związany przepisami bezwzględnie obowiązującymi do nałożenia – w przypadku stwierdzenia takiego naruszenia – określonej kary pieniężnej.
Takie związanie właściwego organu dyspozycją art. 40 ust. 12 u.d.p. uzależnione jest oczywiście od stwierdzenia określonego przepisem stanu faktycznego, tj. w konkretnym przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia lub zawarcia stosownej umowy. Dokonując tego ustalenia organ nie bada przyczyny, dla której nastąpił stan nieakceptowalny prawnie. Poza jego zainteresowaniem pozostaje również stopień winy strony przy zajęciu pasa drogowego, nie ma też możliwości miarkowania kary pieniężnej.
Co istotne, przedmiotem zezwolenia nie jest tylko sam fakt jednorazowej czynności umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, ale również sam stan zajęcia pasa drogowego powstały na skutek takiego umieszczenia. Ustawodawca utożsamia jednocześnie "zajęcie" pasa drogowego z jego "zajmowaniem" co oznacza, że "zajęcie pasa drogowego" – w rozumieniu art. 40 u.d.p. – nie ogranicza się do aktu zajęcia, jako jednorazowej czynności, albowiem pod pojęciem "zajęcia pasa drogowego" rozumieć należy utrzymywanie stanu zajęcia, co oznacza, że karze podlega utrzymywanie stanu zajęcia pasa drogowego, czyli zajmowania go bez wymaganego zezwolenia (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1141/20).
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości i pozostaje poza sporem, że doszło do zajęcia pasa drogowego, ponieważ w pasie drogowym ul. J. w O., wzdłuż budynku nr [...] ustawione było rusztowanie, z którego prowadzone były prace polegające na remoncie elewacji frontowej budynku, które to prace prowadziła skarżąca poprzez swoje przedsiębiorstwo budowlane. Potwierdza to dokumentacja fotograficzna oraz protokoły kontroli pasa drogowego sporządzone w trakcie wizji w terenie przez pracowników organu, począwszy od 12 października 2020 r. do 24 listopada 2020 r., protokoły oględzin miejsca zajęcia pasa drogowego przeprowadzone 10 listopada 2020 r. i 1 lutego 2021 r. wraz załącznikami graficznymi miejsca zajęcia pasa drogowego, jak również wydruki map zasadniczych w skali 1:500 z zaznaczonymi granicami pasa drogowego oraz miejscem zajęcia pasa drogowego. Wyliczenie natomiast powierzchni zajęcia pasa drogowego zawierają załączniki do protokołów z oględzin pasa drogowego. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że analiza zgromadzonej dokumentacji, w tym przeprowadzone oględziny miejsca zajęcia pasa drogowego oraz pomiary wykonane przez organ I instancji pozwoliły na jednoznaczne ustalenie miejsca zajęcia pasa drogowego względem przebiegu granic pasa drogowego oraz prawidłowo wyliczonej powierzchni zajęcia pasa drogowego.
Skarżąca natomiast podniosła, że 13 października 2020 r. złożyła kompletny wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, zawierający podpis, mapkę sytuacyjną z zaznaczonym dokładnie miejscem posadowienia rusztowania. Wniosek był wypełniony na urzędowym formularzu i złożony w formie elektronicznej na adres e-mail organu. W formie fizycznej natomiast wniosek został złożony w siedzibie organu 19 października 2020 r., zaraz po otrzymaniu wezwania do wniesienia przedmiotowego wniosku w formie fizycznej. Organ wszczął to postępowanie pomimo wiedzy o złożonym wniosku o zezwolenie na zajęcie pasa. Tym samym według strony zachował się nierzetelnie. Powinien on bowiem rozpoznać złożony wniosek, tymczasem, pomimo złożonego wniosku, wszczął postępowanie o wymierzenie kary, wniosek strony pozostawiając bez rozpoznania, czym naruszył w sposób jaskrawy m.in. przepis art. 64 k.p.a. W ocenie skarżącej organ nie miał prawa pozostawić wniosku bez rozpoznania. Tym samym ukształtował w sposób sprzeczny z prawem dalszy tok wydarzeń, co w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnej decyzji 23 lutego 2021 r., którą z kolei powielił organ odwoławczy.
Skarżąca zupełnie nie zauważa jednak, że jej skarga złożona na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg, Zieleni i Transportu w O. – po uprzednim pozostawieniu przez ten organ wniosku strony z 13 października 2020 r. o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego bez rozpoznania w wydaniu decyzji o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego – została oddalona wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 14 grudnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Ol 146/21. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 czerwca 2022 r. sygn. akt II GSK 536/22 oddalił skargę kasacyjną od wspomnianego wyroku WSA w Olsztynie. Niewątpliwie zatem skarżąca nie dysponowała stosownym zezwoleniem na zajęcie spornego odcinka pasa drogowego, ani nawet nie złożyła skutecznie wniosku o wydanie takiego zezwolenia. Zupełnie bezzasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 40 ust. 1, ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych poprzez wymierzenie kary za zajęcie pasa, w sytuacji gdy skarżąca złożyła prawidłowy wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa 13 października 2020 r.
Podobnie niezasadny jest zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez brak całościowego zebrania i oceny materiałów dowodowych, co skutkowało powstaniem błędów w ustaleniach faktycznych polegających m.in. na przyjęciu, że skarżąca zajęła pas bez jakiejkolwiek zgody, w sytuacji gdy złożyła ona wniosek o zezwolenie na zajęcie pasa w dniu 13 października 2020 r. Jak już wskazano wniosek strony został złożony nieskutecznie (pozostawiono go bez rozpoznania) a prawidłowość działania organów potwierdziły w swoich wyrokach WSA w Olsztynie i NSA.
Nie można również uznać zarzutu strony, że nie wiedziała ona, że zajmuje pas drogowy. Już tylko proste sprawdzenie nr działki i budynku na portalu geodezyjnym GEOPORTAL pokazuje ewidentnie, że sporny teren, na którym usytuowano rusztowania, to pas drogowy ul. J. w O., przy budynku nr [...] (cz. dz. [...]). Jak już zaś wzmiankowano, organ weryfikując zajęcie pasa drogowego nie bada przyczyny, takiego zajęcia ani stopnia winy strony, która się tego dopuściła. Nie ma zatem znaczenia kwestia czy O. (inwestor) powiadomił stronę, że – wykonując określone prace budowlane przy budynku (posadowionym wzdłuż pasa drogowego) – zajmuje ona pas drogowy, czy też nie.
Niesłusznie również skarżąca wskazuje, powołując się na wyrok WSA w Gliwicach z 13 kwietnia 2012 r., II SA/Gl 97/12, że to na inwestorze ciążył obowiązek uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Skarżąca zaś jako wykonawca jedynie realizowała określone prace na zlecenie. Przede wszystkim należy podkreślić, że odpowiedzialnością administracyjną za zajęcie pasa drogowego powinien być każdorazowo obarczony faktyczny sprawca czynu objętego sankcją w postaci kary pieniężnej, albowiem osoba zajmująca pas drogowy może umieścić w nim zarówno rzecz własną, jak i cudzą, jednakże dla odpowiedzialności opartej na przepisach art. 40 ust. 1 i ust. 12 u.d.p. istotne jest jedynie ustalenie, kto i w jakim zakresie zajął pas drogowy (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2017 r., II GSK 1313/17, dostępny w CBOSA). Niewątpliwie zaś pas drogowy w określonym czasie zajęła skarżąca prowadząca przedsiębiorstwo budowlane i wykonująca poprzez niego określone prace budowlane we wskazanym budynku. Powołany wyrok WSA w Gliwicach odnosi się natomiast do zupełnie innego stanu faktycznego, w którym wykonawca działał w imieniu inwestora. Sąd w przywołanym wyroku z 13 kwietnia 2012 r. uznał, że w tym przypadku można było i należało przyjąć, że lider konsorcjum występuje o udzielenie stosownych zezwoleń na zajęcie pasa drogowego nie w imieniu własnym, lecz z upoważnienia inwestora i na jego rzecz.
Sąd podziela stanowisko zaprezentowane przez Kolegium, co do braku podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 K.p.a.
W rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania przesłanka przemawiająca za odstąpieniem od nałożenia kary, o której mowa w art. 189f § 1 K.p.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:
1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub
2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie w/w przesłanek, ponieważ strona postępowania nie została ukarana przez inny podmiot. Ponadto w sprawie tej nie można mówić o znikomości naruszenia, gdyż samowolne zajęcie pasa drogowego oznacza, że waga tego naruszenia jest większa niż znikoma. Samowolne oznacza bowiem, że chodzi o postępowanie według własnej woli. O braku znikomego charakteru naruszenia świadczy także fakt, że naruszenie prawa nie miało charakteru jednorazowej czynności, lecz było to działanie o charakterze ciągłym i trwającym łącznie w okresie od 12 października 2020 r. do 24 listopada 2020 r.
Nadto w zdaniem sądu strona postępowania jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą i znający procedury związane z uzyskaniem zezwolenia na zajęcie pasa drogowego obowiązana była dochować należytej staranności i uzyskać wymagane zezwolenie na zajęcie pasa drogowego przed jego zajęciem. Strona postępowania obowiązku tego nie dopełniła, czym również naruszyła zasadę sprawiedliwości społecznej wobec innych podmiotów uzyskujących wymagane zezwolenie i dokonujących opłaty za wydanie zezwolenia zarządcy drogi.
Wbrew twierdzeniom skargi nie jest wystarczające do odstąpienia od nałożenia kary stwierdzenie, że prace miały zostać wykonane niezwłocznie z uwagi na stan elewacji budynku. Skarżąca bowiem była w stanie wystąpić z wnioskiem z 8 października 2020 r. o zajęcie pasa drogowego pod zaplecze zleconych prac. Dodatkowo skarżąca po powiadomieniu jej przez pracownika organu I instancji o konieczności złożenia wniosku o zajęcie pasa drogowego w związku z ustawieniem rusztowania, złożyła niekompletny wniosek. Jak wskazano wyżej z portalu geodezyjnego GEOPORTAL wynika ewidentnie, że działka na której ustawiono rusztowanie jest działką drogową. Bez znaczenia w sprawie jest także to, że rusztowanie zostało ustawione na chodniku w pewnej odległości od jezdni. Kara jest bowiem nakładana za zajęcie pasa drogowego niezależnie od tego jakie zagrożenie stanowi obiekt umieszczony w pasie dla ruchu drogowego. Ponadto rusztowanie ustawione na chodniku – nawet oddalonym od jezdni – również może stwarzać zagrożenie dla pieszych i dlatego niezbędne jest powiadomienie o tym fakcie organu właściwego do wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Bez znaczenia jest też okoliczność, że inwestor nie powiadomił strony skarżącej, że rusztowanie ma zostać ustawione w pasie drogowym.
Reasumując, w świetle zaprezentowanych rozważań należy uznać, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie oraz w odniesieniu się do zarzutów stron. W sprawie zebrano wystarczającą ilość materiału dowodowego i dokonano jego właściwej oceny. Sąd nie dopatrzył się istotnego naruszenia wskazywanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego – art. art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 79 § 1 i 2, oraz art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło