VII SA/Wa 2715/23
WyrokWSA w Warszawie2024-09-25
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Artur Kuś, Iwona Ścieszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadacz nieruchomości, który nie jest jej właścicielem ani użytkownikiem wieczystym, posiada legitymację procesową do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że posiadacz nieruchomości, który nie posiada prawa własności ani innego ograniczonego prawa rzeczowego do nieruchomości objętej decyzją, nie posiada legitymacji procesowej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji. Jego interes jest jedynie faktyczny, a nie prawny, co uniemożliwia skuteczne wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W związku z tym, organy administracji były zobowiązane do umorzenia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący T. Z. wniósł skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Organy administracji uznały, że skarżący nie posiada legitymacji procesowej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ wykazał jedynie interes faktyczny (posiadanie działki i nakłady na garaż), a nie prawny. Skarżący nie był właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętej decyzją.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk Sędziowie: sędzia WSA Artur Kuś (spr.) asesor WSA Iwona Ścieszka Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2024 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 18 października 2023 r. znak: DLI-I.7620.33.2023.LB.2 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z 18 października 2023 r. znak: DLI- 1.7621.33.2023.LB.2, Minister Rozwoju i Technologii (dalej: "organ odwoławczy", "Minister") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") po rozpatrzeniu wniosku T. Z. (dalej: "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rozwoju i Technologii z 14 lipca 2023 r., znak: DLI-III.7620.7.2021 SC.12 (DLI-IX), umarzającą postępowanie w sprawie nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego (dalej: "organ I instancji", "Wojewoda") Nr 148/SPEC/2019 2019 r., znak: WI-IL747.2.10.2019.AP, o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej pn. Budowa i przebudowa przebudową stacji [...]", w ramach zadania dokumentacji projektowej, przetargowej oraz prowadzenie nadzoru autorskiego nad opracowaną dokumentacją, dla realizacji robót budowlanych związany stacji [...] w ramach projektu [...] pn.: "Prace na linii średnicowej w [...] na odcinku [...] - [...]" - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy w trakcie przeprowadzonego postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoznał ponownie wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego, przeanalizował materiał dowodowy zgromadzony w trakcie postępowania zakończonego decyzją Ministra, w tym zbadał prawidłowość przeprowadzonego postępowania administracyjnego oraz wydanego w wyniku tego postępowania rozstrzygnięcia. Po przeprowadzeniu postępowania w powyższym zakresie, w tym po zapoznaniu się z argumentami zawartymi we wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister stwierdził, że nie zachodzą przesłanki przemawiające za uchyleniem decyzji Ministra.
Organ II instancji przytoczył argumentację Wojewody Mazowieckiego i wskazał na istotę tzw. postępowania nieważnościowego w kontekście ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 710, ze zm., dalej: "u.t.k."). Wskazał, że u.t.k. nie zawiera definicji strony postępowania prowadzonego w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Z u.t.k. wynika jedynie, iż stroną tego postępowania jest z pewnością inwestor. Natomiast katalog "pozostałych stron" postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej ustalany być musi w oparciu o art. 28 k.p.a., gdyż do postępowania w sprawach o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stosuje się przepisy k.p.a., z zastrzeżeniem przepisów u.t.k. Zgodnie zaś z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie czy środek zaskarżenia. W doktrynie jak i w orzecznictwie podkreślany jest w szczególności realny i aktualny charakter interesu prawnego strony postępowania administracyjnego, wynikający z zastosowania konkretnej normy prawnej. Przy czym interes prawny powinien mieć charakter obiektywny , a nie wynikać z subiektywnego przekonania podmiotu o jego naruszeniu, czy wreszcie jego woli prowadzenia określonego postępowania. Ponadto, od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Ponadto, źródło uprawnienia lub obowiązku, o którym mowa w art. 28 k.p.a. musi dotyczyć bezpośrednio podmiotu domagającego się czynności organu. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony a co za tym idzie, nie posiada legitymacji do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Organ II instancji zauważył, że skarżący nie wykazał przed organem nadzoru posiadania indywidualnego interesu prawnego, który uprawniałby go do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżącemu przysługiwało prawo własności (ewentualnie użytkowanie wieczyste) bądź ograniczone prawo rzeczowe do którejkolwiek z nieruchomości objętej decyzją Wojewody Mazowieckiego. Skarżący nie był także stroną postępowania zakończonego decyzją Wojewody Mazowieckiego. Interesu prawnego skarżącego nie potwierdzają także wypisy z ewidencji gruntów oraz postanowienia zawarte w księdze wieczystej. Jak wynika z akt sprawy, wskazywana przez skarżącego dz. nr [...] objęta decyzją Wojewody, nie stanowiła własności skarżącego i nie był on również jej użytkownikiem wieczystym. Natomiast sam skarżący wskazał jedynie, iż jest posiadaczem tej działki. Zatem skarżący nie posiada interesu prawnego uprawniającego go do skutecznego żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego. Skarżący jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Wskazuje to zaś jedynki na jego interes faktyczny a nie prawny. Z samego faktu bycia przez skarżącego posiadaczem wyżej opisanej nieruchomości oraz nakładów poniesionych przezeń na budowę garażu przy ul. [...] tj. znajdującego się na terenie działki nr [...] położonej w obrębie [...] m.st. Warszawy, skarżący nie może wywodzić interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu. Jest to bowiem interes o charakterze faktycznym, a nie prawnym. Posiadanie jest bowiem cechą stanu faktycznego i nie legitymuje się zatem interesem prawnym. O interesie prawnym skarżącego nie może świadczyć powoływany przez niego fakt posiadania nieruchomości, jak również przedłożone w tym zakresie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...], [...] Wydział Cywilny. Nadto, organ I instancji prawidłowo wskazał, że posiadany przez skarżącego meldunek nie ma żadnego związku z tytułem prawnym do nieruchomości, a tym samym nie powoduje posiadania po stronie skarżącego interesu prawnego w przedmiotowej sprawie.
Wobec przedstawionej argumentacji oraz ustaleń poczynionych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, w ocenie Ministra, organ I instancji prawidłowo orzekł, iż skarżący nie posiadał legitymacji do skutecznego wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. W tym stanie sprawy Minister Rozwoju i Technologii orzekł jak w sentencji.
Na powyższą decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 18 października 2023 r. skargę do WSA w Warszawie wniósł T. Z. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił, iż jest niezadowolony z zaskarżonej decyzji oraz nie zgadza się w całości z jej uzasadnieniem faktycznym i prawnym. Argumentację tą podtrzymał także w dodatkowym piśmie procesowym.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Istota sprawy sprowadza się do oceny zgodności z prawem decyzji organów wydanych w tzw. postępowaniu nieważnościowym, w których umorzono postępowanie (na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.) w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z 2 grudnia 2019 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej pn.: "Budowa i przebudowa stacji [...]", w ramach zadania "Wykonanie dokumentacji projektowej, przetargowej oraz prowadzenie nadzoru autorskiego nad opracowaną dokumentacją, dla realizacji robót budowlanych związanych z przebudową stacji [...] w ramach projektu [...] pn.: "Prace na linii średnicowej w [...] na odcinku [...] - [...]". Podstawowym argumentem organów było to, że skarżący nie posiadał indywidualnego "interesu prawnego" do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego, w konsekwencji czego organy były zobligowane do wydania decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sąd w pełni akceptuje takie rozstrzygnięcie i zawartą w decyzjach argumentację prawną. Zatem wszelkie zarzuty zawarte w skardze należało uznać za całkowicie bezzasadne.
Postępowanie o stwierdzenie nieważności jest szczególnym trybem w przeciwieństwie do postępowania zwykłego. Z uwagi na wynikającą z art. 16 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych, decyzje takie objęte są swoistym domniemaniem legalności i prawidłowości. Oznacza to, że zasadniczo ciężar dowodu co do istnienia przesłanek nieważności decyzji spoczywa na tym kto domaga się stwierdzenia nieważności. Co więcej, realizacja tego obowiązku dowodowego nie może polegać na wskazywaniu w realiach sprawy okoliczności niepewnych, wątpliwych czy też spornych (por. wyrok NSA z 26 lipca 2024 r., sygn. akt I OSK 2161/22). Postępowanie wszczęte złożeniem wniosku o stwierdzenie nieważności określonej decyzji, będącej w obrocie prawnym, toczy się w trybie nadzwyczajnym, na który składają się dwie fazy: faza wstępna - polegająca na prowadzeniu postępowania rozpoznawczego, w trakcie którego organ bada swoją właściwość do rozpatrzenia danej sprawy, czy żądanie wniesione zostało przez legitymowany do tego podmiot, czy nie zachodzą inne przeszkody natury przedmiotowej oraz czy wykazano podstawę z art. 156 § 1 k.p.a. i faza właściwa - dotycząca oceny merytorycznej wystąpienia przesłanek stwierdzenia nieważności.
Organ prowadząc postępowanie rozpoznawcze bada najpierw dopuszczalność wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zgodnie z art. 157 k.p.a., a dopiero gdy uzna, że może ono być prowadzone, bada decyzję merytorycznie pod kątem istnienia przesłanek jej nieważności i stwierdza nieważność decyzji lub wydanie decyzji z naruszeniem prawa albo odmawia stwierdzenia nieważności zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 158 k.p.a. Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, stanowiące wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie powoduje jednak automatycznie wszczęcia tego postępowania. Inicjuje jedynie czynności wyjaśniające, które w tej fazie nie mogą jeszcze obejmować badania czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce, a dotyczą jedynie formalnej dopuszczalności wniosku, w tym ustalenia istnienia po stronie wnioskodawcy przymiotu strony. Postępowanie to kończy się wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy warunki te nie są spełnione (art. 61 a § 1 k.p.a.).
Ustawa o transporcie kolejowym (u.t.k.), która miała zastosowanie w niniejszej sprawie, nie zawiera definicji strony postępowania prowadzonego w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Z przepisów tej ustawy wynika jedynie, iż stroną tego postępowania jest z pewnością inwestor. Natomiast katalog "pozostałych stron" postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej ustalany być musi w oparciu o art. 28 k.p.a. Art. 9o ust. 2 u.t.k. stanowi, iż do postępowania w sprawach o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stosuje się przepisy k.p.a. z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy. Do kręgu "pozostałych stron" zaliczyć można zatem, mając na uwadze u.t.k., właścicieli, użytkowników wieczystych nieruchomości oraz podmioty, którym przysługiwały inne ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji kolejowej. Podkreślić przy tym należy, iż wskazany powyżej katalog podmiotów nie wyczerpuje zakresu pojęcia "pozostałe strony", gdyż przymiot strony w postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji kolejowej ustalany jest w oparciu o treść art. 28 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy środek zaskarżenia. Pojęcie "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny, to znaczy, że musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Nie wystarczy wykazanie jakiegokolwiek interesu, ale musi mieć on charakter prawny, a więc musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwości wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności (por. wyrok NSA z 13 marca 2001 r., sygn. akt I SA 2312/99). Ponadto, samo uczestniczenie jakiejś osoby (fizycznej lub prawnej) w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony postępowania.
W doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreślany jest w szczególności realny i aktualny charakter interesu prawnego strony postępowania administracyjnego wynikający z zastosowania konkretnej normy prawnej. Przy tym interes prawny powinien mieć charakter obiektywny, a nie wynikać z subiektywnego przekonania podmiotu o jego naruszeniu, czy wreszcie jego woli prowadzenia określonego postępowania. Ponadto, od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. postanowienie NSA z 19 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 157/09).
Ponadto, źródło uprawnienia lub obowiązku, o którym mowa w art. 28 k.p.a. musi dotyczyć bezpośrednio podmiotu domagającego się czynności organu. Posiadać interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a., a co za tym idzie, nie posiada legitymacji do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania wskazać należy na to, że skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał posiadania indywidualnego "interesu prawnego", który uprawniałby go do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego, gdyż:
z akt sprawy nie wynika, aby skarżącemu przysługiwało prawo własności (ewentualnie użytkowanie wieczyste) bądź ograniczone prawo rzeczowe do którejkolwiek z nieruchomości objętej decyzją Wojewody Mazowieckiego;
skarżący nie był stroną postępowania zakończonego decyzją Wojewody Mazowieckiego;
okoliczności posiadania przez skarżącego "interesu prawnego" w przedmiotowym postępowaniu nie potwierdzają nie tylko wypisy z ewidencji gruntów, ale również postanowienia zawarte w księgach wieczystych (objęte domniemaniem zgodności z rzeczywistym stanem prawnym);
wskazywana przez skarżącego dz. nr [...] z obrębu [...], objęta decyzją Wojewody Mazowieckiego, nie stanowiła własności skarżącego i nie był on również jej użytkownikiem wieczystym; skarżący wskazał jedynie, iż jest posiadaczem tej działki.
Skarżący swój potencjalny "interes prawny" (a w rzeczywistości "interes faktyczny") wywodzi natomiast z następujących okoliczności:
poczynionych naniesień i nakładów na budowę garażu przy ul. [...];
prawomocnej decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 30 stycznia 2014 r. o zameldowaniu na pobyt stały w lokalu użytkowym - garażu, przy ul. [...];
postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] stycznia 2021 r., sygn. akt [...] w przedmiocie wniosku z 4 stycznia 2021 r., o zabezpieczenie powództwa.
W ocenie Sądu, prawidłowo organy ustaliły, że skarżący nie posiada "interesu prawnego" uprawniającego go do skutecznego żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego. Jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Wskazuje to zaś jedynie na jego "interes faktyczny", który nie powoduje automatycznie uzyskania statusu strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 listopada 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1311/2009). Z samego faktu bycia posiadaczem wskazanej nieruchomości oraz nakładów poniesionych na budowę garażu przy ul. [...] (tj. znajdującego się na terenie dz. nr [...] położonej w obrębie [...] m.st. Warszawy) skarżący nie może wywodzić posiadania "interesu prawnego" w niniejszym postępowaniu. Jest to bowiem interes o charakterze faktycznym, a nie prawnym. Nie ma bowiem normy prawa materialnego, która wprost dawałaby mu prawo do tego gruntu (nieruchomości). Posiadanie jest bowiem cechą stanu faktycznego, a posiadacz nie jest stroną postępowania lokalizacyjnego - nie ma bowiem żadnych praw, które w wyniku takiego postępowania mogłyby być naruszone. Interes posiadacza, jako niemający charakteru pochodnego z prawem własności nieruchomości (w tym przypadku prawo chronione, z którego wywodzony jest interes prawny), ma wyłącznie charakter faktyczny.
Posiadacz nieruchomości nie legitymuje się zatem interesem prawnym lecz interesem faktycznym, który nie uprawnia do udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym. Tak sformułowany "interes faktyczny", a nie prawny skarżącego, jest analogiczny z interesem każdej innej osoby, na której funkcjonowanie w życiu codziennym będzie miała wpływ realizacja przedmiotowej inwestycji. Jak zaś podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - "interes faktyczny", który można nawet racjonalnie uzasadnić, nie powoduje po stronie dysponującego nim podmiotu uzyskania statusu strony danego postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1311/2009). Interes faktyczny w postępowaniu administracyjnym może mieć każdy, kto ze względu na swoją rzeczywistą sytuację lub subiektywne przekonanie, jest zainteresowany rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej. Z pojęcia strony postępowania administracyjnego zostały jednak wykluczone podmioty, które mogą wykazać się jedynie posiadaniem interesu faktycznego w takim, a nie innym rozstrzygnięciu (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1356/17).
W ocenie Sądu, prawidłowo wskazały organy, że o "interesie prawnym" skarżącego nie może świadczyć powoływany fakt posiadania nieruchomości, jak również przedłożone rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydziału Cywilnego. Dodatkowo posiadany meldunek nie ma żadnego związku z tytułem prawnym do nieruchomości, a tym samym nie powoduje posiadania po stronie skarżącego "interesu prawnego" w przedmiotowej sprawie. Zameldowanie nie służy powstaniu, czy też potwierdzeniu prawa własności do określonego lokalu (por. wyrok WSA w Krakowie z 4 października 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 459/17). Ma wyłącznie charakter rejestracyjny (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 969/16). Poniesione przez skarżącego nakłady na budowę garażu przy ul. [...] mogą świadczyć wyłącznie o przysługującym mu "interesie faktycznym". Dodatkowo wskazać należy, że "nakłady" nie są rzeczą w rozumieniu art 45 k.c., nawet jeśli polegają na przyłączeniu jakichś rzeczy (na przykład materiałów budowlanych) z rzeczą inną (na przykład z nieruchomością), przez ich przyłączenie bowiem stają się jej częścią składową, o jakiej mowa w art. 47 § 2 k.c. lub w art. 48 k.c. Oznacza to, że nie jest możliwe nabycie ich własności, jej przedmiotem bowiem być może jedynie rzecz (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt I ACa 1126/15). Opisany w niniejszej sprawie "interes faktyczny" nie jest jednak wystarczający do uznania za stronę postępowania administracyjnego, która musi posiadać "interes prawny".
Sąd w pełni akceptuje stwierdzenie organów, że skarżący nie posiadał legitymacji do skutecznego zainicjowania postępowania w przedmiotowej sprawie. Stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest każdy podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki prawne stwierdzenia nieważności tej decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z 27 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2436/19). W przypadku ustalenia przez organ prowadzący postępowanie braku posiadania interesu prawnego przez osobę aspirującą do uczestniczenia w postępowaniu w charakterze strony - obowiązany jest on, w zależności od etapu postępowania, odmówić jego wszczęcia na mocy art. 61 a § 1 k.p.a. (w sytuacji, gdy brak interesu prawnego wnioskodawcy jest oczywisty i wynika z treści wniosku) albo umorzyć postępowanie w pierwszej instancji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (w przypadku ustalenia takiej okoliczności wtoku prowadzonego przez siebie postępowania). W sytuacji gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia
czynności wyjaśniających, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie wyniku negatywnego są podstawą zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie (por. wyrok NSA z 30 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 150/13). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty (por. wyrok WSA w Krakowie z 29 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1240/23). Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd oddalił skargę jako całkowicie bezzasadną, działając na podstawie art 151 p.p.s.a.
-----------------------
Sygn. akt VII SA/Wa 2715/23
#
Sygn. akt VII SA/Wa 2715/23
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło