I SA/Łd 877/19
WyrokWSA w Łodzi2020-09-03
Skład orzekający: Bogusław Klimowicz, Paweł Janicki, Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zbycie nieruchomości przez osobę fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami, ale udzieliła pełnomocnictwa do uzyskania pozwoleń budowlanych i przeprowadzenia badań, stanowi dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż nieruchomości przez osobę fizyczną, która nie angażuje środków podobnych do tych wykorzystywanych przez profesjonalnych handlowców i usługodawców, a jedynie zarządza swoim majątkiem prywatnym, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Udzielenie pełnomocnictwa do uzyskania pozwoleń budowlanych i przeprowadzenia badań na zlecenie nabywcy, w ramach umowy przedwstępnej, nie jest równoznaczne z podjęciem przez sprzedającego działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Skarżąca B. K.-T. złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie opodatkowania podatkiem VAT sprzedaży działki gruntu. Nieruchomość ta weszła do jej majątku wspólnego w trakcie małżeństwa, a następnie stała się jej majątkiem osobistym w wyniku podziału majątku. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą jako podatnik VAT (praktyka lekarska), ale nieruchomość nie była wykorzystywana do tej działalności ani nie była zaliczona do środków trwałych. Przed zawarciem umowy sprzedaży, skarżąca udzieliła nabywcy (A sp. z o.o.) pełnomocnictwa do uzyskania pozwoleń budowlanych i przeprowadzenia badań. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że sprzedaż nieruchomości będzie podlegać opodatkowaniu VAT, uznając działania skarżącej za przejaw zorganizowanej aktywności w obrocie nieruchomościami. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błąd wykładni przepisów ustawy o VAT i Kodeksu cywilnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną interpretację i zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Protokolant: st. asystent sędziego Marta Aftowicz-Korlińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2020 r. sprawy ze skargi B. K.-T. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] października 2019 roku nr [...] UNP: [...] w przedmiocie przepisów prawa podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej B. K.- T. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Łd 877/19
UZASADNIENIE
Zaskarżona interpretacją z dnia 28 października 2019 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że stanowisko B. K. przedstawione we o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego jest nieprawidłowe.
W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że w dniu 29 lipca 2019 r. wpłynął do organu wniosek (uzupełniony pismem z dniu 26 września 2019 r. i 23 października 2019 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT dostawy działki.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:
W dniu 20 lutego 1993 r. B. K. zawarła związek małżeński z A. T.. W chwili zawarcia małżeństwa nie wybrali innego ustroju majątkowego, aniżeli wspólność majątkowa małżeńska. W czasie trwania związku małżeńskiego w dniu 19 listopada 1997 r. A. T. nabył działkę gruntu nr 12 o powierzchni 0,0864 ha położoną w S., Gminie S., dla której Sąd Rejonowy w Z. prowadzi księgę wieczystą. Zgodnie z treścią aktu notarialnego nabył on wskazaną nieruchomość na powiększenie gospodarstwa rolnego, położonego we wsi S. nr 35, Gminie S. o obszarze ok. 4,12 ha. Nieruchomość ta weszła do masy majątku wspólnego małżonków T.. Uczyniony został również stosowny wpis w księdze wieczystej.
W dniu 20 grudnia 2010 r. B. K. oraz A. T. aktem notarialnym Repertorium [...] nr [...] zawarli umowę majątkową małżeńską, w której zmienili istniejący pomiędzy nimi ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej na rozdzielność majątkową. Natomiast w dniu 17 kwietnia 2015 małżonkowie dokonali częściowego podziału majątku wspólnego (akt notarialny Rep. [...] nr [...]), w wyniku którego B. K. otrzymała m. in. ww. nieruchomość, bez obowiązku dopłat lub spłat na rzecz A. T..
W dniu 4 lutego 2019 r. B. K. zawarła z A sp. z o.o. przedwstępną umowę sprzedaży (Rep. [...]) przedmiotowej nieruchomości.
Wnioskodawczyni wskazała, że aktualnie prowadzi działalność gospodarczą pod firmą B i z tego tytułu jest podatnikiem VAT. Zakresem tej działalności objęta jest specjalistyczna praktyka lekarska (86.22.Z) i do celów z nią związanych nie wykorzystywała omawianej nieruchomości. Nieruchomość ta nie została również zaliczona do składników amortyzowanych w Ewidencji Środków Trwałych i Wartości Niematerialnych i Prawnych. Ponadto wnioskodawczyni nie zamierza zajmować się w przyszłości zbywaniem nieruchomości w sposób częstotliwy, określony w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Opisana nieruchomość nie była nigdy dzielona na mniejsze działki w celu ich późniejszej odsprzedaży.
W myśl uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 31 stycznia 2019 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. na obszarze wsi S. i Z. przedmiotowa nieruchomość przeznaczona jest na cele związane z zabudową obiektów produkcyjnych składów i magazynów lub usług.
W odpowiedzi na wezwanie organu, skarżąca dodała m. in., że przedmiotowa działka była wykorzystywana rolniczo – do produkcji krzewów ozdobnych (w ostatnim roku 2018 produkcja została zlikwidowana), tj. była wykorzystywana na cele działalności zwolnionej z podatku VAT. Ponadto wnioskodawczy nie dokonywała sprzedaży produktów rolnych.
Wnioskodawczyni wskazała, iż strony umowy przedwstępnej postanowiły, że od dnia jej zawarcia do dnia zawarcia umowy sprzedaży, kupującemu przysługiwać będzie prawo dysponowania nieruchomością do celów budowlanych, to jest dla składania wniosków oraz uzyskiwania pozwoleń, uzgodnień, sprawdzeń, opinii warunków technicznych i przyłączy, a także do prowadzenia na niej badań i odwiertów niezbędnych dla potwierdzenia, że jest ona wolna od zanieczyszczeń, a warunki glebowe umożliwiają realizację na nieruchomości inwestycji.
W tym zakresie skarżąca udzieliła pełnomocnictwa T. K. i T. Z. z prawem udzielania dalszych pełnomocnictw do występowania i uzyskiwania wszelkich warunków technicznych, decyzji administracyjnych i innych dokumentów związanych z podziałem geodezyjnym w celu wydzielenia działki o przeznaczeniu dopuszczającym budowę obiektów przemysłowych oraz obsługę komunikacji samochodowej.
Z umowy przedwstępnej wynika ponadto, że przyrzeczona umowa sprzedaży zostanie zawarta w terminie 14 dni po wezwaniu sprzedającej przez kupującego do zawarcia umowy sprzedaży. Natomiast cena będzie od 2 sierpnia 2019 r. do dnia zawarcia umowy przyrzeczonej będzie korygowana o wynikający z komunikatów prezesa GUS o wskaźnik wzrostu cen towarów i usług ogółem za rok kalendarzowy poprzedzający zawarcie umowy przyrzeczonej.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:
Czy zbycie przez B. K. nieruchomości oznaczonej jako działka ew. nr 12, A sp. z o.o., podlega opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w z w. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług?
Zdaniem wnioskodawczyni nie, gdyż wskazana nieruchomość nie jest wykorzystywana do celów z związanych z działalnością gospodarczą, lecz stanowi majątek prywatny. B. K. nie zamierza również dokonywać czynności zbycia nieruchomości w sposób częstotliwy, zatem nie może obciążać ją obowiązek podatkowy z art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Sprzedaż nieruchomości stanowi natomiast incydentalne zbycie majątku prywatnego.
Organ uznał stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe.
Powołując się na treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 2 pkt 6, art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 2174, ze zm. – dalej ustawa o VAT ) organ wskazał, że przyjęcie, iż dana osoba fizyczna sprzedając nieruchomość działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czego przejawem jest taka aktywność w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną.
Zdaniem organu analiza stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawczynię prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie wystąpią takie okoliczności. Wskazuje na to m.in. fakt zawarcia przedwstępnej umowy z A, w ramach której strony postanawiają, że od dnia zawarcia tej umowy do dnia zawarcia umowy sprzedaży, kupującemu przysługiwać będzie prawo dysponowania nieruchomością do celów budowlanych, to jest dla składania wniosków oraz uzyskiwania pozwoleń, uzgodnień, sprawdzeń, opinii, warunków technicznych i przyłączy, a także do prowadzenia na niej badań i odwiertów niezbędnych dla potwierdzenia, że jest ona wolna od zanieczyszczeń, a warunki glebowe umożliwiają realizację na nieruchomości inwestycji. Zdaniem organu okoliczności te przeczą tezie o "zwykłym wykonywaniu prawa własności", tj. typowym dla przedmiotów zbywaniu towaru z majątku prywatnego, któremu to zachowaniu nie przypisuje się znamion działalności gospodarczej.
W ocenie organu fakt, że wnioskodawczyni udzieliła pełnomocnictwa T. K. oraz T. Z. z prawem udzielania dalszych pełnomocnictw do występowania i uzyskiwania wszelkich warunków technicznych, decyzji administracyjnych i innych dokumentów związanych z podziałem geodezyjnym w celu wydzielenia działki o przeznaczeniu dopuszczającym budowę obiektów przemysłowych oraz obsługę komunikacji samochodowej, jest przejawem ściśle profesjonalnej i zorganizowanej aktywności.
W konsekwencji organ uznał, że przedstawiona we wniosku aktywność wnioskodawczym wykracza poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności w odniesieniu do przedmiotowej działki, a zaistniały ciąg zdarzeń wskazuje na aktywność Wnioskodawczyni w zakresie obrotu nieruchomościami.
Zdaniem organu, mimo, iż działania mające na celu uzyskanie wszelkich warunków technicznych, decyzji administracyjnych i innych dokumentów związanych z podziałem geodezyjnym w celu wydzielenia dziatki o przeznaczeniu dopuszczającym budowę obiektów przemysłowych oraz obsługę komunikacji samochodowej nie będą podejmowane bezpośrednio przez wnioskodawczynię, ale przez osobę trzecią, nie oznacza, że pozostaną bez wpływu na sytuację prawną zainteresowanej. Faktyczny właściciel nieruchomości musi bowiem wystąpić z wnioskiem lub udzielić stosownych pełnomocnictw potencjalnemu przyszłemu właścicielowi, tak aby mógł on działać w jego imieniu.
Powołując się treść art. 95 § 1 i § 2, art. 96 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r., poz. 1145; dalej: K.c.) organ wskazał, że czynności wykonane przez spółkę wywołają skutki bezpośrednio w sferze prawnej wnioskodawczyni (mocodawcy), która będzie stroną podejmowanych czynności, a nie kupujący, gdyż jako pełnomocnik wnioskodawczyni, nie działa on we własnym imieniu.
Tym samym, sprzedaż przez wnioskodawczynię przedmiotowej działki, będzie stanowić zdefiniowaną w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT dostawę towarów, która zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Na interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 października 2019 r. B. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając:
1) dopuszczenie się błędu wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o VAT poprzez przyjęcie, że udzielenie przez zbywcę na czas trwania umowy przedwstępnej pełnomocnictwa osobom wyznaczonym przez przyszłego nabywcę nieruchomości do dokonywania czynności związanych z jej zarządem, w tym m. in. do uzyskiwaniem wszelkich pozwoleń budowlanych i warunków technicznych, wypełnia znamiona działalności gospodarczej, o której mowa w ww. przepisie;
2) dopuszczenie się błędu wykładni art. 15 ust. 1 ustawy VAT poprzez przyjęcie, że skarżąca będzie mogła zostać potraktowana jako przedsiębiorca, kiedy konkluzja taka nie wynika z ogółu przedstawionych okoliczności sprawy, szczególnie przy uwzględnieniu, że w tym zakresie skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT;
3) dopuszczenie się błędu wykładni art. 95 w zw. z art. 96 K.c. poprzez przyjęcie, że A sp. z o.o. działa wyłącznie w ramach "czystego" pełnomocnictwa w imieniu mojej mocodawczyni oraz na jej rachunek, kiedy kupujący działał w imieniu skarżącej, lecz na rachunek własny, co zmienia naturę ekonomiczną ww. czynności prawnej;
4) niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisu prawa materialnego, poprzez nieuwzględnienie treści art. 390 § 2 K.c. i przyjęcie, że poprzez podjęcie działań przez pełnomocników upoważnionych przez skarżącą, nastąpi podwyższenie wartości nieruchomości należącej do wnioskodawczyni, co zwiększy przysługujące jej aktywa, kiedy de facto z umowy przedwstępnej wynika bezwzględny obowiązek skarżącej do przeniesienia własności nieruchomości za wskazaną w tej umowie cenę, bez względu na jej rzeczywistą wartość, a zatem ewentualne korzyści przypadną już przyszłemu nabywcy.
Z uwagi na powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wydający interpretacja wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
W myśl art. 57a P.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ponadto z istoty postępowania dotyczącego udzielenia indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 14b i 14c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm.) wynika, że organ interpretacyjny, a następnie także i sąd administracyjny w ramach kontroli zaskarżonej interpretacji, są związani przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega bowiem przede wszystkim na tym, że organ wydający interpretację porusza się niejako tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej.
Dokonując kontroli zaskarżonej interpretacji w zakresie i według kryteriów określonych powołanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy realizowana przez skarżącą sprzedaż nieruchomości nosi znamiona działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, a zatem, czy skarżąca będzie działała w charakterze podatnika VAT.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami podatku od towarów i usług są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. W myśl ust. 2 tego artykułu działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Sąd stwierdza, że przy rozstrzyganiu o prawidłowej wykładni art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, stanowiących wdrożenie do polskiego porządku prawnego art. 9 dyrektywy 112, należy uwzględnić wskazówki wynikające z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), a w szczególności stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Słaby i Kuć, C-180/10 i C-181/10, powoływanym zresztą przez obie strony sporu w niniejszej sprawie. TSUE stwierdził tam, że osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem od podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 dyrektywy 112, kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym.
Natomiast, jeżeli osoba ta w celu dokonania wspomnianej sprzedaży podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców, w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 112 - należy uznać ją za podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a więc za podatnika podatku od wartości dodanej.
TSUE wskazał, iż z jego orzecznictwa wynika w tej mierze, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej (zob. wyrok z dnia 20 czerwca 1996 r. w sprawie C-155/94 Wellcome Trust, Rec. s. I-3013, pkt 32). Dodał, że sama liczba i zakres transakcji sprzedaży dokonanych sprawie nie ma charakteru decydującego, gdyż dużych transakcji sprzedaży można dokonywać również jako czynności osobistych (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Wellcome Trust, pkt 37).
Podobnie okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej, sama z siebie nie jest decydująca. Nie ma takiego charakteru również długość okresu, w jakim te transakcje następowały, ani wysokość osiągniętych z nich przychodów. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.
Inaczej jest natomiast w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy VAT. Takie aktywne działania mogą polegać na przykład na uzbrojeniu terenu albo na działaniach marketingowych i nie należą one do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. W związku z czym w takiej sytuacji dostawy terenu budowlanego nie można uznać za czynność związaną ze zwykłym wykonywaniem prawa własności.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy VAT, jako że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy. Takie transakcje nie stanowią zaś same z siebie działalności gospodarczej w rozumieniu dyrektywy (zob. wyroki z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-77/01 EDM, Rec. s. I-4295, pkt 58; z dnia 21 października 2004 r. w sprawie C-8/03 BBL, Zb.Orz. s. I-10157, pkt 39).
Należy podkreślić, że TSUE wskazał jedynie przykładowo okoliczności, które mogą świadczyć o tym, że dana osoba sprzedając nieruchomości działa w charakterze podatnika podatku VAT, a podział nieruchomości w celu uzyskania lepszej ceny, liczba transakcji, odstępy pomiędzy transakcjami i wysokość osiągniętych przychodów, nie są decydujące i nie są czynnościami, które same z siebie wykraczałyby poza zarząd majątkiem prywatnym.
To, czy dany podmiot działa jako podatnik VAT wymaga bowiem oceny odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. Każdorazowo należy zatem zbadać, jakie środki angażuje sprzedający w celu sprzedaży gruntu. Jeżeli środki te są podobne do tych, które wykorzystują handlowcy, wówczas strona sprzedając grunt, zachowuje się jak handlowiec (por. wyroki NSA z dnia: 13 czerwca 2019 r., I FSK 796/17; 29 października 2007 r., I FPS 3/07; 22 października 2013 r., I FSK 1323/12; 14 marca 2014 r., I FSK 319/13; 16 kwietnia 2014 r., I FSK 781/13; 27 maja 2014 r., I FSK 774/13 i 8 lipca 2015 r., I FSK 729/14).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego po wspomnianym wyżej wyroku TSUE przyjmuje się, że przy ocenie działalności osoby sprzedającej nieruchomości należy przede wszystkim mieć na uwadze te elementy, które łączą się z nakładami inwestycyjnymi wykraczającymi poza standardowe działania zarządu majątkiem prywatnym (por. wyroki NSA z dnia: 9 października 2014 r., I FSK 2145/13; 3 marca 2015 r., I FSK 1859/13; 11 czerwca 2015 r., I FSK 716/14 i 29 listopada 2016 r., I FSK 636/15). Zauważa się więc, że kwestia przeznaczenia uzyskanych środków pieniężnych na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych jest zdarzeniem obojętnym z punktu widzenia oceny, czy dana osoba sprzedając grunty działa w charakterze podatnika podatku VAT. Istotne znaczenie mają obiektywne, a nie subiektywne przesłanki pozwalające odróżnić działania o cechach zawodowych, od tych które mieszczą się w granicach dysponowania majątkiem prywatnym.
Przy takim rozumieniu przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę zaskarżonej interpretacji, za prawidłową należało uznać ocenę skarżącej, że jej aktywności w zakresie zbycia działki nr 12, nie można uznać za porównywalną do aktywności przedsiębiorcy zajmującego się obrotem nieruchomościami.
Jak wynika z opisu wskazanego we wniosku - skarżąca z własnej inicjatywy nie dokonywała żadnych działań i nakładów finansowych na spornej nieruchomości, zaś działania podjęte z inicjatywy nabywcy nieruchomości, służyły wyłącznie do realizacji jego własnych celów i pozostawały bez wpływu na cenę nieruchomości. Cena jedynie, począwszy od 2 sierpnia 2019 r. do dnia zawarcia umowy przyrzeczonej, miała być korygowana o wynikający z komunikatów prezesa GUS o wskaźnik wzrostu cen towarów i usług ogółem za rok kalendarzowy poprzedzający zawarcie umowy przyrzeczonej.
Ponieważ w momencie zawarcia umowy przedwstępnej, nabywca nie dysponował jeszcze prawem do tej nieruchomości, nie mógł podejmować czynności przysługujących wyłącznie jej właścicielowi. Jednocześnie nabywca chciał się upewnić, czy na nieruchomości tej będzie mógł zrealizować swój zamierzony cel, co zresztą jest całkowicie uzasadnione. W przeciwnym bowiem razie prawdopodobnie nie byłby zainteresowany nabyciem przedmiotowej nieruchomości. Stąd wymogi postawione przez nabywcę w ramach umowy przedwstępnej, dotyczące składania wniosków oraz uzyskiwania pozwoleń, uzgodnień, sprawdzeń, opinii warunków technicznych i przy łączy, a także do prowadzenia na niej badań i odwiertów niezbędnych dla potwierdzenia, że jest ona wolna od zanieczyszczeń, a warunki glebowe umożliwiają realizację na nieruchomości inwestycji.
Zauważyć należy przy tym, że czynności te nie są podejmowane w celu poszukiwania klienta przez skarżącą, lecz przez klienta w celu realizacji jego własnych interesów.
Jeżeli zatem konkretny podmiot zainteresowany nabyciem nieruchomości zawiera umowę przedwstępną, oferuje określoną cenę, ale domaga się udzielenia pełnomocnictwa do dokonania określonych czynności dla upewnienia się czy nieruchomość spełnia jego wymogi, to – zdaniem Sądu – nie można tego utożsamiać z podjęciem przez dotychczasowego właściciela nieruchomości prowadzenia działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
W tych okolicznościach podniesiony w skardze zarzut naruszenia tych przepisów Sąd uznał za trafny.
Przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącej organ związany będzie wykładnią art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT dokonaną w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Z powyższych względów na podstawie art. 146 § 1, art. 200 i 205 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
PJ
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło