I GZ 304/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 9 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. S.A. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 658/24 w zakresie odrzucenia skargi i zwrocie wpisu sądowego w sprawie ze skargi L. S.A. w K. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 8 grudnia 2023 r., nr DIR-IX.6343.23.2022.AG.3 w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 maja 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 658/24 odrzucił skargę L. S.A. w K. (dalej: skarżąca) na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 8 grudnia 2023 r. nr DIR-IX.6343.23.2022.AG.3 w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oraz zwrócił skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Zgodnie z zarządzeniem z 5 marca 2024 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu (np. pełnego odpisu z krajowego rejestru sądowego strony skarżącej), z którego wynika numer spółki w krs, sposób reprezentacji spółki oraz umocowanie Z. P. do działania w imieniu spółki, w tym do podpisania skargi – w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.). Korespondencja Sądu została skutecznie doręczona 9 kwietnia 2024 r., a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał 16 kwietnia 2024 r. Korespondencja zawierająca dokument w postaci odpisu pełnego z KRS została nadana w urzędzie pocztowym 18 kwietnia 2024 r., a zatem po upływie wskazanego w zarządzeniu terminu. W tej sytuacji, Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę skarżącej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca wnosząc o jego uchylenie w całości. Jednocześnie skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi poprzez przesłanie odpisu pełnego KRS Spółki. Do zażalenia dołączyła prawidłowy odpis z KRS. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że niewykonanie zarządzenia WSA w Warszawie w terminie było spowodowane szeregiem niekorzystnych sytuacji personalnych. Akcjonariusz Spółki, Pan P.Z., zajmujący się tą sprawą który jest pełnomocnikiem w PARP w tej sprawie i pracownikiem Spółki, przebywał w tym czasie na zwolnieniu lekarskim z bardzo dużym ograniczeniem w mobilności, a także z ograniczeniem wzrokowym. W załączeniu przedłożono zwolnienie lekarskie P.Z. Ponadto wskazała, że od kilku lat KRS dostępny jest dla każdego, również dla WSA, na stronie internetowej KRS, do której wszyscy, również WSA bez żadnych trudności ma natychmiastowy i bezpłatny dostęp. Zatem brak wykonania w terminie zarządzenia w żaden sposób nie przesądziło o nieważności złożonej skargi, którą z tego tytułu WSA w Warszawie odrzucił. Niewątpliwie również wysyłanie do strony zarządzenia o przesłanie dokumentu, który jest w sposób prosty, szybki i przede wszystkim wiarygodny dostępny z poziomu każdego pracownika sądu jest; kreowaniem dodatkowych kosztów pracy i obsługi pocztowej, przewlekłością postępowania, a ponadto korzystaniem z ewentualnych potknięć strony w celu odrzucenia skargi na jej wstępnym etapie, bez rozpatrzenia. W stosunku do tej części uzasadnienia ma również zastosowanie art. 7 Konstytucji RP - konstytucyjna zasady legalizmu (praworządności). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie bowiem podniesiona w nim argumentacja nie podważa prawidłowości orzeczenia Sądu I instancji. Jak wynika z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organ lub osoby, o których mowa w ww. przepisie, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Niezłożenie zaś takiego dokumentu stanowi brak formalny skargi, który podlega uzupełnieniu na wezwanie przewodniczącego wydziału (art. 49 § 1 p.p.s.a.), pod rygorem odrzucenia skargi (art. 49 § 1 w zw. a art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Powyższej wykładni wskazanych przepisów w odniesieniu do dokumentu mającego wykazać umocowanie do działania w imieniu podmiotu wpisanego do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie zmienia treść art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Możliwość samodzielnego pobrania przez Sąd wydruku komputerowego aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, nie czyni wezwania do uzupełnienia braku w postaci odpisu z KRS zbędnym, co w konsekwencji powodowałoby niemożność odrzucenia skargi z powodu niewywiązania się z tego obowiązku. Podkreślić należy, że to na osobie działającej w imieniu przedmiotowej spółki, stosownie do treści art. 29 p.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania umocowania do działania w jej imieniu. Dlatego nie można podzielić argumentacji zażalenia, że to sąd powinien samodzielnie zweryfikować umocowanie wspólnika skarżącej spółki do podpisania skargi poprzez sprawdzenie systemu elektronicznego Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że rejestr KRS jest jawny. Nie oznacza to jednakże, że Sąd może zastępować strony i uzupełniać za nie braki formalne składanych pism. Są to czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli (co wynika chociażby z treści art. 29 p.p.s.a. i zawartego w nim zwrotu "mają obowiązek wykazać"), które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Nie ma podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie na Przewodniczącego Wydziału na etapie kontroli warunków formalnych skargi, bądź na Sąd na etapie oceny, czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia Przewodniczącego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I FSK 650/13; dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2737/13; dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1731/12; dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 69/15; dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II FZ 716/16; dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 654/14, dnia 27 lipca 2023 r., sygn. akt II GZ 180/23, a także uchwała NSA z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22). W niniejszej sprawie wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi zostało prawidłowo doręczone na adres skarżącej Spółki w dniu 9 kwietnia 2024 r. Spółka nie uzupełniła wskazanego braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie 7 dni. Wady tej nie sanuje nadesłanie stosownej dokumentacji po upływie tego terminu. Ponadto nadesłany KRS nie dotyczył skarżącej Spółki tylko - I. Sp. z o.o. w likwidacji. W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarga skarżącej nie może otrzymać prawidłowego biegu i skierował do niej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. Skarżąca została prawidłowo wezwana do usunięcia braku, a odrzucenie skargi było skutkiem niewykonania tego wezwania. Taka sekwencja działań Sądu I instancji jest zgodna z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i nie naruszała art. 7 Konstytucji. Jeżeli chodzi o zamieszczony w rozpoznawanym zażaleniu wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi , to kwestia ta będzie rozpoznana w odrębnym postępowaniu, stąd też nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszym postanowieniu. Zatem kwestia przebywania pracownika Spółki zajmującego się tą sprawą na zwolnieniu lekarskim będzie rozpoznana w postępowaniu w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W niniejszym postępowaniu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawał zażalenie na postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 24 maja 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 658/24. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.