I SA/Kr 1161/23
WyrokWSA w Krakowie2024-02-20
Skład orzekający: Inga Gołowska, Piotr Głowacki, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na majątku podatnika na podstawie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej jest prawidłowa, gdy istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego wynikająca z podejrzenia udziału podatnika w łańcuchu pozorowanych transakcji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo uprawdopodobnił istnienie zobowiązania podatkowego w przybliżonej kwocie oraz uzasadnioną obawę jego niewykonania przez podatnika. Decyzja o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego została wydana zgodnie z przepisami art. 33 Ordynacji podatkowej i nie narusza prawa, wobec czego skarga została oddalona.Stan faktyczny
M. Sp. z o.o. została objęta kontrolą celno-skarbową dotyczącą podatku VAT za okres od kwietnia 2022 do marca 2023. Organ stwierdził, że Spółka posługiwała się fakturami dokumentującymi pozorowane transakcje, co skutkowało zawyżeniem podatku naliczonego. Na tej podstawie wydano decyzję o określeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz zabezpieczeniu tej kwoty na majątku Spółki. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając m.in. brak kompletności materiału dowodowego i naruszenie prawa procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Jarosław Wiśniewski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 14 listopada 2023 r., nr 1201-IEW-1[1].4253.6.2023.6 w przedmiocie określenia oraz zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę za II-IV kwartał 2022 r. oraz I kwartał 2023 r. skargę oddala.
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 listopada 2023r. znak: 1201-IEW- 1[1 ].4253.6.2023.6 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 2651, ze zm. dalej-O.p.) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie z 11 lipca 2023r. nr 358000- CPK2.5001.19.2023.28 wydaną w przedmiocie:
określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę wyliczonymi na dzień wydania decyzji z
11 lipca 2023r. za II, III, IV kwartał 2022r. oraz I kwartał 2023r.
oraz orzeczenia o zabezpieczeniu przybliżonego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług obejmującego zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę należnymi od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za: II, III, IV kwartał 2022r. oraz I kwartał 2023r.
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej z 23 maja 2022r. nr 358000-CPK2.5001.19.2023.1 wszczął wobec M. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: Spółka, Skarżąca), w dniu 24 maja 2023r. kontrolę celno-skarbową w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004r. w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia 2022r. do marca 2023r.
W trakcie trwania kontroli celno-skarbowej Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie na podstawie gromadzonego materiału dowodowego stwierdził, że Spółka prowadząc działalność w okresie objętym kontrolą wykazała w złożonych plikach JPK V7K z deklaracją faktury zakupu, które w ocenie organu nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i służyły jedynie zawyżeniu podatku naliczonego, obniżającego wartość podatku należnego, podlegającego wpłacie do właściwego urzędu skarbowego.
Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie mając na uwadze powyższe ustalenia dokonane w trakcie trwającej kontroli celno-skarbowej wydał decyzję z 11 lipca 2023r. nr 358000-CPK2.5001.19.2023.28.
W odwołaniu wniesionym od decyzji Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, przekroczenie swobody uznania administracyjnego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na wynik sprawy, czym naruszono:
art. 122 w zw. z art. 187§1 O.p. poprzez zaniechanie przez organ podatkowy podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego,
art. 191 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie, które nie doprowadziło do zgromadzenia materiału dowodowego, który nosiłby znamiona kompletności jako podstawowego warunku zrealizowania zasady prawdy obiektywnej,
art. 240§4 w zw z art. 124 O.p. poprzez brak odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji materiału dowodowego, jak i jego oceny,
art. 210 O.p. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i powołanie się w decyzji na ustalenia dokonane w trakcie prowadzonej kontroli celno-skarbowej bez wskazania faktów,
art. 33§1 O.p. w związku z brakiem wskazania w ustalonym stanie faktycznym na zastosowanie dyspozycji przytoczonego przepisu.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie uznał wniesione odwołanie za nieuzasadnione i orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
Organ wyjaśnił, że art. 33 O.p. daje organowi podatkowemu możliwość dokonania zabezpieczenia m. in. przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego jeżeli istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego.
Zatem główną przesłanką dokonania przedmiotowego zabezpieczenia stała się uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie przez Spółkę wykonane.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie ryzyko braku zapłaty przybliżonego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za okres od II kwartału 2022r. do I kwartału 2023r. przez Spółkę wynika m. in. z faktu, że Spółka brała udział w łańcuchu pozorowanych transakcji, a nie w celu prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej. Istnieje zatem uzasadnione podejrzenie uczestnictwa Spółki w mechanizmie oszustwa podatkowego mającego na celu zawyżenie podatku naliczonego do odliczenia deklarowanego przez Spółkę, a w konsekwencji zaniżeniu lub też braku wpłaty należnego zobowiązania podatkowego VAT do budżetu Państwa.
Z danych zawartych w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że Spółka została zarejestrowana 4 września 2013r. pod nr KRS [...]. Jako adres siedziby wskazano P., ul. [...]. Kapitał zakładowy spółki wynosi 5.000,00 zł. Przeważającym przedmiotem działalności Spółki zgłoszonym w KRS jest działalność ochroniarska, z wyłączeniem obsługi systemów bezpieczeństwa (PKD 8010.Z). Spółka w 2022r. zatrudniała średniomiesięcznie 42 pracowników (dane z deklaracji PIT-4R za 2022r.).
Organ podatkowy w toku kontroli celno-skarbowej poddał analizie pliki JPK_V7, złożone w badanym okresie przez Skarżącą W celu potwierdzenia transakcji dokonano porównania danych wykazanych przez Spółkę w złożonych plikach JPK V7 z danymi wykazanymi przez kontrahentów w złożonych przez nich plikach JPK_V7.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w toku trwającej kontroli celno-skarbowej ustalono, że w złożonych do Urzędu Skarbowego w P. deklaracjach dla podatku od towarów i usług za okres od II kwartału 2022r. do I kwartału 2023r. Spółka zawyżyła kwotę podatku naliczonego do obniżenia podatku należnego o podatek od towarów i usług zawarty w fakturach VAT wystawionych przez: S. Sp. z o. o. - w łącznej wysokości 711.194,26 zł oraz N. Sp. z o. o. - w łącznej wysokości 251.276,81 zł.
W toku prowadzonej kontroli celno-skarbowej Skarżąca złożyła korekty plików JPK_V7K za miesiące lipiec i sierpień 2022r. w których wykazała faktury VAT zakupu od S. Sp. z o. o. w łącznej wysokości: kwota netto 666.442,60 zł, podatek VAT 153.281,80 zł za lipiec 2022r., kwota netto 440.279 zł, podatek VAT 101.264,17 zł za sierpień 2022r. W pierwotnie złożonych plikach JPK_V7K za miesiąc lipiec i sierpień 2022r. Spółka nie zaewidencjonowała ww. faktur VAT, mimo że w deklaracji VAT-7K za III kwartał 2022r. odliczyła podatek naliczony z tych faktur.
Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie w decyzji nr 358000-CPK2.5001.19.2023.28 szczegółowo opisał kontrahentów oraz wykazał faktury VAT zakupu, ujęte przez Spółkę w plikach JPK_V7K za kontrolowany okres, których wystawcą byli kontrahenci S. Sp. z o. o. i N. Sp. z o. o.
Ustalono, że S. Sp. z o. o. była czynnym podatnikiem VAT od 12.03.2019r. do 16.06.2023r., został wykreślona z rejestru podatników VAT z dniem 16.06.2023r. na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 4 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022r. poz. 931, ze zm. dalej-u.p.t.u.), zgodnie z którym naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania o tym podatnika, jeżeli podatnik albo jego pełnomocnik nie stawia się na wezwania naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celno- skarbowego, dyrektora izby administracji skarbowej lub Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W pierwotnych deklaracjach VAT za okres od czerwca 2022r. do sierpnia 2022r. Spółka S. nie wykazywała w całości kwoty sprzedaży oraz kwoty podatku należnego, a następnie w korektach deklaracji, które składała po kilku miesiącach znacznie zwiększała wartość podatku należnego o kwoty rzędu od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy zł. Ponadto stwierdzono, że S. Sp. z o. o. w dniu 25 maja 2023r., tj. po wszczęciu kontroli u Skarżącej, złożyła korektę pliku JPK_V7M za miesiąc wrzesień 2022r., w którym wykazała dostawę na rzecz kontrolowanej Spółki. W pierwotnym pliku JPK_V7M za wrzesień 2022r. S. Sp. z o. o. nie deklarowała żadnych transakcji gospodarczych. W dniu 30 czerwca 2023r. złożyła zerowe zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) CIT-8 za 2022r. Nie zarejestrowano deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-4R za 2022r.
Ustalono, że na fakturach VAT wystawionych przez S. Sp. z o. o. na rzecz Skarżącej brak jest podpisów oraz pieczęci firmowych wystawcy i odbiorcy. Jako forma płatności wskazana jest gotówka, lecz w dokumentach księgowych kontrolowanej spółki brak jest dokumentów potwierdzających zapłatę gotówkową za wymienione faktury VAT.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził, że w toku kontroli celno-skarbowej dokonano analizy danych wykazanych przez S. Sp. z o. o. w plikach JPK_V7M i JPK_V7K za kontrolowany okres w związku z transakcjami na rzecz M. Sp. z o. o. i ustalono, że kontrolowana Spółka odliczyła podatek VAT z faktur wystawionych przez S. Sp. z o. o. w miesiącu październiku i listopadzie 2022r., podczas gdy w tym okresie S. Sp. z o. o. nie deklarowała żadnej dostawy towarów i usług.
Z kolei po dokonaniu analizy porównawczej plików JPK_V7K złożonych przez N. Sp. z o. o. oraz plików JPK_V7K złożonych przez Skarżącą ustalono, że w dokumentach księgowych kontrolowanej Spółki znajdują się faktury VAT od nr [...] do nr [...] wystawione 31 grudnia 2022r. przez N. Sp. z o. o. na rzecz Skarżącej ujęte przez Kontrolowaną w składanych plikach JPK_V7K po stronie nabyć, które nie zostały wykazane w JPK_V7K złożonych przez spółkę N. Sp. z o. o. po stronie dostaw. W trakcie kontroli celno-skarbowej ustalono, że Skarżąca zadeklarowała w deklaracjach VAT-7K za okres od II kwartału 2022r. do I kwartału 2023r., nabycia usług o łącznej wartości brutto 5.147.097,26 zł od dwóch ww. podmiotów gospodarczych, na rzecz których nie dokonała żadnych płatności za pośrednictwem rachunku bankowego. Brak również potwierdzeń zapłaty gotówkowej za przedmiotowe usługi.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził, że z ustaleń organu I instancji oraz zgromadzonego w trakcie trwającej kontroli celno-skarbowej materiału dowodowego wynika, że S. Sp. z o. o. i N. Sp. z o. o. wykazują cechy typowe dla "znikających podatników". Organ wyjaśnił, że pojęcie "znikającego podatnika" należy definiować jako podmiot gospodarczy zarejestrowany jako podatnik do celów podatku od towarów i usług, który z potencjalnym zamiarem oszustwa, nabywa towary lub usługi, bądź symuluje ich nabywanie, nie płacąc tego podatku i zbywa je z uwzględnieniem podatku od towarów i usług, nie przekazując należnego podatku właściwym władzom państwowym. Często po dokonanym oszustwie, bądź też po jego wykryciu przez administrację podatkową "znika" pozostawiając po sobie nieuregulowane kwoty podatku od towarów i usług.
Na podstawie wyżej przedstawionych danych, opisanych na podstawie pozyskanych z plików JPK_V7 oraz innych dokumentów złożonych przez ww. podmioty w trakcie trwającej kontroli celno-skarbowej, a następnie dokonanej analizy porównawczej danych wykazywanych pomiędzy kontrahentami, organ stwierdził, że podatek naliczony rozliczony w deklaracjach JPK_V7K przez Skarżącą wynikał z faktur wystawionych m. in. przez kontrahentów, którzy nie prowadzili faktycznie działalności gospodarczej, a jedynie wystawiali na rzecz Skarżącej faktury niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Świadczą o tym niżej wymienione okoliczności:
Organ podatkowy w toku kontroli celno-skarbowej stwierdził, że kontrahenci na pierwszym oraz kolejnym etapie łańcucha transakcji, stanowili nowo utworzone spółki posiadające powiązania osobowe. Pani A. L. jest udziałowcem oraz prezesem w spółkach S. Sp. z o. o. i N. Sp. z o. o. (uprzednio zatrudniona w kontrolowanej Spółce). Pani H. B. jest udziałowcem oraz prezesem w spółkach H. Sp. z o. o. i F. Sp. z o. o.
Bezpośredni i pośredni dostawcy faktur VAT dla Skarżącej zgłosili organom podatkowym te same adresy prowadzenia działalności gospodarczej, tj. N. Sp. z o. o. i F. Sp. z o. o. mają siedzibę w P., ul. [...].
Siedziby podmiotów znajdują się w wirtualnych biurach i brak jest jakichkolwiek dowodów, by podmioty te dysponowały innymi pomieszczeniami/nieruchomościami, w których mogłyby prowadzić faktyczną działalność gospodarczą. Brak kontaktu z ww. dostawcami, mimo odebrania skierowanych do nich wezwań, pozostały one bez odpowiedzi. Księgowość w S. Sp. z o. o., H. Sp. z o. o. oraz F. Sp. z o. o. prowadzona jest pod tym samym adresem, tj. [...] W., ul. [...].
Podmioty ujawnione jako dostawcy do Skarżącej nie zatrudniały w kontrolowanym okresie żadnych pracowników.
Bezpośredni i pośredni fakturowi dostawcy do Skarżącej nie wykazują w złożonych plikach JPK VAT dostaw na rzecz odbiorców lub wykazują częściowe dostawy. Pliki JPK_VAT są składne nieterminowo, część korekt plików JPK_VAT została złożona po wszczęciu kontroli u Skarżącej. Podmioty te składają deklaracje VAT, które nie są zgodne ze składanymi plikami JPK_ VAT, (dostawy wykazane w plikach JPK VAT nie są ujmowane w składanych deklaracjach VAT).
S. Sp. z o. o. jak i N. Sp. z o. o. wykazywały w deklaracjach VAT-7 podatek VAT naliczony, który nie został wykazany jako podatek należny w całości lub części przez ich rzekomych dostawców, co powodowało obniżenie przez S. Sp. z o. o. i N. Sp. z o. o. kwoty podatku do wpłaty.
Każda z tych spółek ma kapitał zakładowy ustalony na minimalnym poziomie, który wynosi 5.000,00 zł,
Brak jest potwierdzeń płatności dokonywanych przez M. Sp. z o. o. na rzecz S. Sp. z o. o. i N. Sp. z o. o. Szczegółowa analiza faktur VAT dokumentujących nabycia od S. Sp. z o. o. i od N. Sp. z o. o. ujawniła, że opiewały one na kwotę brutto, która była niższa niż 15.000,00 zł. W przypadku faktur wystawionych na kwotę przewyższającą wartość 15.000,00 zł, zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023r. poz. 221 ze zm.), obowiązkiem każdego przedsiębiorcy jest dokonywanie i przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy. W tym miejscu należy zauważyć, że działania kontrolowanej Spółki mogły być celowe, polegać na unikaniu obowiązku dokonywania płatności za pośrednictwem rachunków bankowych.
S. Sp. z o. o. i N. Sp. z o.o. są reprezentowane przez osobę mającą znikomą wiedzę na temat prowadzonej działalności przez spółki. Pani A. L. zeznała, że: nigdy nie była w siedzibie S. Sp. z o. o., nie wie kto zorganizował siedzibę spółki. Nie zna kontrahentów S. Sp. z o. o. oraz nie wie ilu pracowników zatrudnia spółka S. Sp. z o. o. Do obowiązków Pani A. L. jako prezesa zarządu nic nie należało, a za wykonywaną funkcje prezesa nie pobiera wynagrodzenia, zadania wykonywała z miejsca zamieszkania. Nie pamięta nazwy biura księgowego prowadzącego księgowość S. Sp. z o. o. Następnie Pani A. L. odmówiła dalszego udzielania wyjaśnień powołując się na art. 183 k.p.k.
Bezpośredni dostawca do Skarżącej, S. Sp. z o. o. posiada nieuregulowane zaległości podatkowe.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził, w ślad za Naczelnikiem Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie, że Skarżąca prowadząc działalność w okresie objętym kontrolą wykazała w złożonych plikach JPK_V7K faktury zakupu, które w ocenie organów podatkowych nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i służyły jedynie zawyżeniu podatku naliczonego, obniżającego wartość podatku należnego, podlegającego wpłacie do właściwego urzędu skarbowego. Tym samym zachodzi uzasadnione podejrzenie, że Skarżąca ujęła w prowadzonych ewidencjach zakupu za okres od czerwca 2022r. do lutego 2023r. oraz zadeklarowała w składanych do właściwego urzędu skarbowego deklaracjach VAT-7K za II, III i IV kwartał 2022r. oraz za I kwartał 2023r., podatek VAT z faktur, o których mowa w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. tj. faktur stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane i tym samym kwoty, jakie z nich wykazano nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego.
Ujawnione nieprawidłowości dały podstawę do stwierdzenia, że powyżej opisane Spółki brały udział w łańcuchu pozorowanych transakcji, a nie w celu prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej.
W konsekwencji, kontrolowanej Spółce (Skarżącej) nie przysługuje prawo, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zawartego w fakturach wystawionych przez wymienione powyżej podmioty. Zgodnie bowiem z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Podatnik może zatem korzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług przez innego podatnika, przy czym prawo to nie jest prawem bezwzględnym i podlega ograniczeniom, bądź w niektórych przypadkach, wyłączeniu.
W przypadku, gdy faktura nie potwierdza faktycznej transakcji, to odbiorcy takiej faktury nie przysługuje uprawnienie do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w niej wykazany. Faktura jako dokument potwierdzający zaistnienie określonej transakcji musi być poprawna nie tylko pod względem formalnym, ale również materialnym.
Organ zwrócił przy tym uwagę na fakt, że łączna kwota podatku należnego wykazanego w plikach JPK V7K za poszczególne miesiące III kwartału 2023r. jest wyższa o kwotę 13.261,00 zł w stosunku do kwoty podatku należnego wynikającego z deklaracji za ten okres. Spółka w dniu 23 czerwca 2023r. złożyła korektę deklaracji VAT-7K za III kwartał 2022r., w której skorygowała powyższe rozbieżności. Niemniej jednak korekta deklaracji została złożona po terminie wynikającym z art. 62 ust. 4 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023r. poz. 615 ze zm.), tj. po 14 dniach licząc od dnia doręczenia upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej, co spowodowało nieskuteczność złożonej korekty deklaracji.
Mając powyższe na uwadze w ocenie organu, z materiału zgromadzonego w toku prowadzonej kontroli celno-skarbowej wynika, że istnieje uzasadniona obawa, iż Skarżąca nie wykona zobowiązania w wysokości określonej w niniejszej decyzji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził także, że Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie, prawidłowo zastosował art. 33§2 pkt 2 O.p. - wydał bowiem w dniu 11 lipca 2023r. decyzję w sprawie zabezpieczenia na majątku Spółki w toku kontroli celno-skarbowej przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, a także prawidłowo zastosował postanowienia art. 33§3 O.p. wskazując, że zabezpieczeniu
podlega także kwota odsetek za zwłokę od zobowiązań podatkowych na dzień wydania decyzji.
Prawidłowo także zastosował przepis art. 33§4 pkt 2 O.p. określając przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych oraz kwoty odsetek za zwłokę należnych od tych zobowiązań obliczonych na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, przed wydaniem decyzji określającej. Organ I instancji w wydanej decyzji na s. 27 - 28 przedstawił sposób wyliczenia przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych za okres od II kwartału 2022r. do I kwartału 2023r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wyjaśnił następnie, że zasadniczą przesłanką, której spełnienie stwarza uzasadnienie dla zabezpieczenia jest obawa niewykonania zobowiązania podatkowego. Jako przykład zdarzeń, które taką obawę kreują, ustawodawca wskazał na niewywiązywanie się podatnika z jego zobowiązań publicznoprawnych, jak i dokonywanie działań w sferze prywatnoprawnej w postaci czynności, których skutkiem jest np. utrata prawa własności majątku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 24.04.2012r. sygn. aktl SA/Bd 144/12).
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie ryzyko braku zapłaty przybliżonego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za okres od II kwartału 2022r. do I kwartału 2023r. przez Spółkę wynika m in. wprost z ustaleń dokonanych w toku kontroli celno-skarbowej, gdzie stwierdzono podejrzenia, że Spółka brała udział w łańcuchu pozorowanych transakcji, a nie w celu prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej. Istnieje zatem uzasadnione podejrzenie uczestnictwa Spółki w mechanizmie oszustwa podatkowego mającego na celu zawyżenie podatku naliczonego do odliczenia deklarowanego przez Spółkę, a w konsekwencji zaniżeniu lub też braku wpłaty należnego zobowiązania podatkowego VAT do budżetu Państwa.
Podsumowując dotychczasowe ustalenia dokonane podczas prowadzonej kontroli celno-skarbowej dotyczące źródła zadeklarowanego przez Spółkę towaru/usług, ustalono, że podatek naliczony rozliczony w deklaracjach JPK_V7 przez Skarżącą wynikał z faktur wystawionych m. in. przez S. Sp. z o. o. i N. Sp. z o. o., które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Powyższe spółki brały udział w łańcuchu pozorowanych transakcji, a nie w celu prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej.
W świetle powyższego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka "uzasadnionej obawy", że zobowiązania wynikające z przyszłej decyzji określającej zobowiązania podatkowe nie zostaną wykonane.
Na podstawie danych pozyskanych w trakcie trwającej kontroli celno- skarbowej ustalono, że Skarżąca nie figuruje w wykazie ksiąg wieczystych jako właściciel nieruchomości. Ustalono również, że Spółka posiada tylko samochód marki F. z 2019r. Wg serwisów internetowych cena sprzedaży tej marki (w zależności od modelu), przyjmując od najwyższej ceny, waha się w granicach ok. 45.000,00 - 69.000,00 zł (+ in -). Wartość tego pojazdu nie może zatem stanowić zabezpieczenia przyszłych zobowiązań podatkowych z uwagi na jego wartość rynkową.
Mając na uwadze wysokość przybliżonego przyszłego zobowiązania podatkowego, które w łącznej kwocie wynosi 1.149.161,00 zł, posiadany przez Spółkę minimalny majątek w postaci ww. ruchomości jest niewystarczający na zabezpieczenie przyszłych zobowiązań, których kwota wzrośnie o należne odsetki za zwłokę. W złożonym oświadczeniu z 31 maja 2023r. o nieruchomościach oraz prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki, rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego, Spółka nie ujawniła żadnego majątku.
W sprawozdaniu finansowym za 2021 r. Spółka na koniec okresu obrotowego wykazała aktywa w kwocie 40.250,44 zł, środki pieniężne w kasie i na rachunku w kwocie 5.810,57 zł, kapitał zakładowy na minimalnym poziomie 5.000,00 zł. W rachunku zysków i strat za 2021 r. wykazała przychód w kwocie 114.160,- zł oraz stratę w wysokości 34.621,94 zł. Natomiast w złożonej 3.08.2023r. korekcie zeznania CIT-8 za 2021 r. Spółka wykazała: przychód w wysokości 354.161,25 zł, koszty uzyskania przychodu w wysokości 319.539,31 zł, stratę w wysokości 34.621,94 zł. Z informacji pozyskanej z internetowej Przeglądarki Dokumentów Finansowych KRS na dzień 30.10.2023r. wynika, że Spółka nie złożyła sprawozdania finansowego za 2022r. (wydruk z 30.10.2023r.), którego termin złożenia we właściwym rejestrze sądowym upłynął 15.07.2023r. W zeznaniu CIT-8 za 2022r. Spółka wykazała przychód w wysokości 6.312.534,79 zł, koszty uzyskania przychodu w wysokości 6.314.625,89 zł, stratę w wysokości 2.091,10 zł.
Organy II instancji dokonał oceny sytuacji finansowej Skarżącej na podstawie złożonych przez nią deklaracji VAT-7K w okresie od I kwartału 2022r. do III kwartału 2023r. Jak wynika z powyższych danych z tytułu prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej dostawy (sprzedaż) jak również nabycie (zakup), na przestrzeni dwóch lat wzrastały od początku 2022r., a następnie spadały. Najwyższy poziom dostaw i nabyć wystąpił will i IV kwartale 2022r. oraz w I kwartale 2023r. Na tej podstawie można domniemywać, że Skarżąca z kwartału na kwartał znaczenie obniżyła dostawy i nabycia, a więc zmniejszyła rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej, co może stanowić podstawę uzasadnionej obawy, że Spółka może mieć problemy z bieżącym prowadzeniem działalności gospodarczej, a następnie z uregulowaniem przyszłego zobowiązania podatkowego, które znacznie przewyższa sprzedaż wykazaną w ostatnim kwartale 2023r. W tym miejscu organ dodał, że nie można zapomnieć o fakcie, że Spółka prowadząc działalność gospodarczą posługiwała się nierzetelnymi fakturami, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzać i wykorzystywała je w rozliczeniu podatku od towarów i usług, co jest niezgodnie z przepisami prawa podatkowego.
W ocenie organu podatkowego spadek sprzedaży towarów/usług od II kwartału 2023r. wskazuje, że Spółka może nie posiadać w przyszłości wystarczających środków na pokrycie przyszłych zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę.
Dodatkowo wskazano, że Szef Krajowej Administracji Skarbowej postanowieniem z 25 maja 2023r. przedłużył blokadę rachunków bankowych spółki do 24 sierpnia 2023r. z uwagi na fakt, iż zachodzi uzasadniona obawa, że Spółka nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania w podatku VAT. Organ zauważył, że z przedstawionych danych wynikających z dokumentów księgowych oraz deklaracji i zeznań złożonych przez Spółkę wynika, że spadek sprzedaży z kwartału na kwartał nastąpił po wszczęciu kontroli celno-skarbowej, tj. po 24.05.2023r.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że Spółka nie wskazała źródła finansowania, ani że posiada lub będzie posiadać środki finansowe, które będą stanowiły pokrycie przyszłych zobowiązań podatkowych wynikających z zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy jak i organ I instancji wykazały, że Spółka dokonywała zapłaty za dokonywane transakcje gotówkowo, a zatem środki te nie trafiały na rachunek bankowy Spółki, a zatem w tej sytuacji tylko Spółka ma wiedzę ile posiada płynnych środków finansowych i w jaki sposób nimi gospodaruje. Na podstawie elektronicznej bazy Ksiąg Wieczystych oraz CEPiK wykazano, że Spółka nie posiada majątku nieruchomego, a wartość posiadanej ruchomości jest niewystarczająca na zabezpieczenie przyszłych zobowiązań. Brak majątku potwierdza również bilans za 2021 r., w którym Spółka nie wykazała środków trwałych, jak również w rachunku zysków i strat za ten rok w pozycji amortyzacja wykazano 0.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie podkreślił, że w postępowaniu zabezpieczającym organy podatkowe nie muszą udowadniać nierzetelności transakcji, wystarczające jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia tych zobowiązań, np.: poprzez wskazanie podejrzenia dokonywania przez Spółkę fikcyjnych transakcji. Dlatego też na tym etapie nie prowadzi się postępowania dowodowego właściwego dla postępowania podatkowego, które kończy się decyzją wymiarową. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 122, art. 187§1 oraz art. 191 O.p. - Spółka będzie mogła ewentualnie wnieść w odwołaniu do decyzji wymiarowej, która zostanie wydana po zakończeniu kontroli celno-skarbowej.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Spółka zarzuciła, że postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie nie doprowadziło do zgromadzenia materiału dowodowego, który nosiłby znamiona kompletności, jako podstawowego warunku zrealizowania zasady prawdy obiektywnej, korzystającej z ochrony wyrażonej w art. 191 O.p.
Zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego. Powoływanie się w decyzji na ustalenia dokonane w trakcie prowadzonej kontroli celno-skarbowej bez wskazania faktów, w oparciu o które podjęto rozstrzygnięcie stanowi naruszenie dyspozycji art. 210 O.p. i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Na obecnym etapie postępowania ustalenia z kontroli stanowią część materiału dowodowego jaki może być wykorzystany w ewentualnym postępowaniu podatkowym. Z tego względu dane zebrane i ustalone w trakcie postępowania kontrolnego należy na etapie postępowania zabezpieczającego traktować posiłkowe.
Pomijając jednak kwestie merytoryczne, co do nierzetelności prowadzonych rejestrów zakupu przez Spółkę i posługiwanie się w ocenie kontrolujących nierzetelnymi fakturami na uwagę zasługuje stan faktyczny i podstawa prawna rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 33§1 O.p. zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności, których skutkiem jest utrata prawa własności do majątku. Z literalnego brzmienia przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że podstawą do wydania decyzji zabezpieczającej jest w szczególności nie uiszczanie wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym i dokonanie czynności, których skutkiem jest utrata prawa własności do majątku. Z decyzji Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego nie wynika, aby stan faktyczny wskazywał na zastosowanie dyspozycji przytoczonego przepisu. Zdaniem Spółki argumenty organu podatkowego nie dają podstaw dla podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia, wydana zaś decyzja stanowi o przekroczeniu swobody uznania administracyjnego.
Spółka podniosła, że nie ustalono, aby wielkość zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę nie miała pokrycia w płynnych środkach finansowych Spółki i tym samym istniała uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Na podstawie materiałów dowodowych nie można ustalić sytuacji finansowej Spółki, a w szczególności ilości posiadanych przez nią płynnych środków finansowych.
Uzasadnienie decyzji zawiera sprzeczność polegająca na powoływaniu się z jednej strony na fikcyjne płatności za puste faktury bez kwestionowania przychodów i wpływów środków pieniężnych na rachunki Spółki, a z drugiej nieznaczną ilość środków pieniężnych w kasie i na rachunku bankowym na koniec okresu sprawozdawczego. Ponadto nie wykazano, że w przypadku wydania decyzji wymiarowych zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane dobrowolnie przez Spółkę bez konieczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Wskazując na powyższe, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W myśl art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023r. poz. 1634; dalej-p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145§1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145§1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Należy również podkreślić, iż w niniejszej sprawie zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak zakreślonej kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego, zatem skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 33§1 zdanie pierwsze O.p. zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.
Stosownie do art. 33§2-3 O.p., zabezpieczenia w okolicznościach
wymienionych w §1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji:
ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego;
określającej wysokość zobowiązania podatkowego;
określającej wysokość zwrotu podatku.
W przypadku, o którym mowa w §2 pkt 2, zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54§1 pkt 1 O.p..podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu.
W myśl art. 33§4 pkt 2 O.p. w przypadku, o którym mowa w §2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w §2 pkt 2.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w decyzji o zabezpieczeniu wydanej na podstawie art. 33§1 O.p. organ podatkowy musi uprawdopodobnić istnienie: po pierwsze, zobowiązania podatkowego podlegającego zabezpieczeniu (w przybliżonej kwocie) a po drugie, uzasadnionej obawy niewykonania przez podatnika tego zobowiązania podatkowego.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa procesowego wskazać należy, że w ocenie Sądu organy podatkowe uwzględniając wynikający z art. 120 O.p. i art. 122 O.p. obowiązek działania na podstawie przepisów prawa i podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej wyrażoną w art. 122 O.p., zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122, art. 187§1 O.p., jak też z zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 O.p. W następstwie tak prowadzonych czynności, ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny, obszernie przywołany dla potrzeb niniejszego uzasadnienia w formie argumentów organu odwoławczego, stał się zatem stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
W toku kontroli postępowania poprzedzającego wydanie kwestionowanych przez Spółkę rozstrzygnięć Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisu art. 121 O.p., tym bardziej, iż zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie nie może być rozumiana jako bezwzględna konieczność, nakaz wykładni zawsze na korzyść podatnika. O naruszeniu art. 121 §1 O.p. i zawartej w nim normy, nie może stanowić wyłącznie podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika. Strona ma prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, jednakże przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni (vide, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2021r., sygn. akt I FSK 2014/21).
Następnie wskazać należy, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1665/06). Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem w ocenie Sądu stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury.
W ocenie Sądu analiza argumentacji organów podatkowych na tle zgromadzonego materiału dowodowego oraz z uwzględnieniem obowiązujących norm prawnych uniemożliwia uwzględnienie zarzutów skargi w zakresie wskazanych przepisów postępowania.
Zdaniem Sądu, organy podatkowe w niniejszej sprawie, w oparciu o prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy zasadnie przyjęły, że zachodzą podstawy do wydania decyzji o określeniu przybliżonych kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług, a także o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego w ramach kontroli podatkowej.
Przechodząc do oceny wystąpienia w kontrolowanej sprawie przesłanek z art. 33§1 O.p. wskazać należy, że przepis art. 33§1 O.p. zawiera przykładowe wyliczenie okoliczności, które mogą stanowić "uzasadnioną obawę, że zobowiązanie nie zostanie wykonane". Ustawodawca przesłanki "uzasadnionej obawy" nie zdefiniował, ale wskazał, że może występować w sytuacji trwałego zaprzestania regulowania zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonywania czynności polegających na zbywaniu majątku. Powyższe okoliczności są ogólnymi przykładami zachowania, sugerującymi zaistnienie ustawowej przesłanki zabezpieczenia zobowiązań. W doktrynie wyrażono pogląd, że trwałe nieregulowanie zobowiązań wystąpi wtedy, kiedy wierzycie! będzie zmuszony prowadzić egzekucję administracyjną zaległości podatkowych lub opóźnienie w ich regulowaniu będzie przekraczało okres kilku miesięcy (por. B. Dauter [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, J. Rudowski Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2017, s. 241).
Zaznaczyć należy, że Trybunał Konstytucyjny w swoich wyrokach z dnia 20 grudnia 2005r., sygn. akt SK 68/03 oraz z dnia 8 października 2013r. sygn. akt SK 40/12, stwierdził, że decyzja zabezpieczająca nie zastępuje decyzji wymiarowej i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, ponieważ nie przesądza treści przyszłej decyzji wymiarowej, a jedynie "uprawdopodabnia" wysokość zaległości. Decyzje zabezpieczające mają charakter tymczasowy i akcesoryjny. Nie mogą one uzyskać charakteru samoistnego, ponieważ same w sobie nie kształtują obowiązków adresata jako podatnika i powiązane są z toczącym się postępowaniem, prowadzącym do wydania decyzji wymiarowej. Ich byt prawny musi kończyć się z chwilą doręczenia decyzji wymiarowej, która wywołuje trwałe skutki, rozstrzygając kwestie faktyczne i prawne, rozpatrywane wcześniej przy wydaniu wygasłej decyzji zabezpieczającej (organ podatkowy wskazuje rodzaj podatku, zdarzenia powodujące konieczność jego uiszczenia, wysokość podstawy opodatkowania oraz wysokość zobowiązania podatkowego albo zaległości podatkowej).
Podkreślić należy, że w przypadku zabezpieczenia dokonywanego na podstawie art. 33§2 O.p. w wydawanej decyzji o zabezpieczeniu organ powinien określić przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego. Określenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego ma więc charakter "szacunkowy". Na tym etapie nie musi być znana dokładna wielkość zobowiązania podatkowego, jednak przybliżona kwota zobowiązania podatkowego powinna być wyliczona z uwzględnieniem wszystkich znanych elementów prawnopodatkowego stanu sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 sierpnia 2015r., sygn. akt I SA/Bk 386/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 września 2015r., sygn. akt I SA/Gd 791/15).
Postępowanie zabezpieczające nie zastępuje postępowania podatkowego. Organ prowadzący postępowanie zabezpieczające musi jedynie uprawdopodobnić, że zaległość w określonej w przybliżony sposób wysokości istnieje. I co ważne, nie przesądza to o ostatecznej wysokości tego zobowiązania i nie pozbawia strony możliwości kwestionowania dokonanych ustaleń w postępowaniu wymiarowym. Oznacza to jednocześnie, że zarzuty związane bezpośrednio z kwestią wymiaru zobowiązania podatkowego winny zostać podniesione dopiero na etapie jej wydania, czy późniejszego zaskarżenia do sądu administracyjnego.
Z tych już względów część zarzutów niniejszej skargi nie mogło odnieść oczekiwanego przez stronę skutku. Aktualnie zatem bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy pozostaje zarzut nienależytego zbadania stanu faktycznego sprawy.
W rozpatrywanej sprawie organ obowiązany jest jedynie uprawdopodobnić, że zaległość w określonej w przybliżony sposób wysokości istnieje, co w niniejszej sprawie uczynił w sposób odpowiadający treści art. 33§4 pkt 2 O.p., opierając się na dowodach zgromadzonych podczas kontroli przeprowadzonej w Spółce. Wobec faktu, że na potrzeby zabezpieczenia nie przeprowadza się pełnego postępowania dowodowego, wystarczające są dane pozwalające ustalić przybliżoną kwotę zobowiązania, które organ zgromadził, a które ocenić należy jako wystarczające na tym etapie postępowania. Określenie w decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego ma charakter informacyjny w tym znaczeniu, że wskazuje kwotę podlegającą zabezpieczeniu na majątku podatnika. Nie oznacza to jednak, iż jest to kwota rzeczywiście obciążającego go zobowiązania, podlegającego wpłacie do budżetu państwa lub kwota zawyżonego zwrotu podatku od towarów i usług podlegająca zwrotowi do urzędu skarbowego. Ta bowiem zostanie dopiero określona przez organ pierwszej instancji w tzw. decyzji wymiarowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2019r., sygn. akt II FSK 3019/17).
W sprawie poddanej osądowi, organy przedstawiły współpracę Spółki z firmami S. Sp. z o.o., i N. Sp. z o.o., wskazując m.in., że skarżąca Spółka odliczyła podatek VAT z faktur wystawionych przez S. Sp. z o.o. za październik i listopad 2022r. gdy tymczasem Spółka S. nie deklarowała żadnej dostawy towarów i usług. Także w rozliczeniach ze Spółką N. dopatrzył się nieprawidłowości w rozliczeniach ze skarżącą Spółką. Podobne rozbieżności powstały przy kontroli rozliczeń Spółek: F. i H..
Skarżącą Spółka, w deklaracjach VAT-7K zadeklarowała nabycie usług o wartości 5.147.097,26 zł od w/w Spółek ale nie dokonała żadnych płatności za pośrednictwem rachunku bankowego ani wpłat gotówkowych na rzecz powyższych kontrahentów.
Wyniki przeprowadzonej kontroli celno-skarbowej, pozwalały przypuszczać, że podatek naliczony, rozliczony w deklaracjach JPK_V7K przez Spółkę, wynikał z faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych.
Dodatkowo zaakcentowano, że: kontrahenci stanowili nowo utworzone spółki z powiązaniami osobowymi, podmioty posiadały te same adresy prowadzenia działalności gospodarczej, siedziby miały miejsca w biurach wirtualnych, księgowość również była prowadzona pod jednym, wspólnym adresem, nie zatrudniano pracowników, pliki JPK_VAT były składane nieterminowo, podmioty funkcjonowały w oparciu o minimalny kapitał zakładowy, brak potwierdzenia płatności Spółki na rzecz kontrahentów Spółek S. i N..
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia kontroli celno-skarbowej wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w postępowaniu zabezpieczającym organy podatkowe nie muszą udowadniać nierzetelności transakcji, prowadzić postępowania w celu ustalenia prawdy materialnej. Wystarczające jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia zobowiązań i ich przybliżonej wysokości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 24 października 2023r., sygn. akt I SA/Po 454/23). Ponadto organ podatkowy dokonując zabezpieczenia nie ma obowiązku zgromadzenia całości materiału dowodowego w sprawie, ale może ograniczyć się do posiadanych przez siebie danych (zob. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 września 2023r., sygn. akt I SA/Gd 481/23).
Powyższe okoliczności zdaniem Sądu wskazują na prawidłowe wydanie decyzji. W ocenie Sądu w sprawie zaistniała uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego przez podatnika (stosownie do art. 33§1 O.p.). Organ przeanalizował całokształt okoliczności faktycznych i prawnych. Ustalając sytuację finansową podatnika organ wziął pod uwagę historyczne dane na ten temat oraz dane aktualne (s.15 decyzji). Organ ustalił także sytuację majątkową Spółki. Zdaniem Sądu uzasadnione są obawy organu o wykonanie zobowiązań podatkowych formułowane na tle porównania historycznych obrotów
Dokonana przez organ na podstawie dostępnych danych analiza kondycji finansowej i majątkowej Spółki - w zestawieniu z kwotą objętego zaskarżoną decyzją zobowiązania podatkowego - stanowiła zatem wystarczającą podstawę do obawy jego niewykonania. W okolicznościach niniejszej sprawy organy trafnie wykazały zasadność zabezpieczenia należności podatkowych przed wydaniem decyzji wymiarowej. Ze szczegółowej analizy sytuacji finansowej strony oraz organizacji prowadzonej przez Spółkę działalności i sytuacji majątkowych organy podatkowe wywiodły prawidłowe oceny.
Nie budzi wątpliwości Sądu również rozstrzygnięcie organów w zakresie odkreślenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego. Organ uzasadnił na jakiej podstawie została ustalona szacowana kwota zobowiązania podatkowego, a także że zachodzi uzasadniona obawa jego niewykonania.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy okazał się wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia i nie wymagał uzupełnienia, zaś decyzje organów podatkowych podjęte na podstawie obowiązujących przepisów prawa dostatecznie wyjaśniają podstawy faktyczne i prawne przyjętego stanowiska w zakresie zabezpieczenia na majątku strony skarżącej kwoty zobowiązania podatkowego. Uzasadnienie decyzji sporządzone przez organy jest zatem dostosowane do przedmiotu rozstrzyganej sprawy i w ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie zostało sporządzone w sposób prawidłowy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
-----------------------
1
11
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło