II SA/Ke 405/24
WyrokWSA w Kielcach2024-11-13
Skład orzekający: Beata Ziomek, Jacek Kuza, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przesadzenie drzewa, które doprowadziło do jego obumarcia, stanowi jego zniszczenie w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody, uzasadniające nałożenie administracyjnej kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przesadzenie drzewa, które doprowadziło do jego całkowitego obumarcia, stanowi jego zniszczenie w rozumieniu ustawy o ochronie przyrody. Odpowiedzialność za zniszczenie drzewa ma charakter obiektywny, co oznacza, że wystarczające jest wykazanie związku przyczynowego między działaniem podmiotu a zniszczeniem drzewa, niezależnie od jego motywów czy sposobu wykonania czynności. W przypadku zlecenia takich prac, odpowiedzialność administracyjną ponosi podmiot zlecający.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na J. G. za zniszczenie drzewa (świerka) poprzez jego przesadzenie. Organ I instancji wymierzył karę, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy, uchylając jedynie punkt dotyczący terminu płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny wcześniej uchylił decyzję Kolegium z powodu niepełnego materiału dowodowego. Po uzupełnieniu akt, Kolegium ponownie wydało decyzję, w której stwierdziło, że przesadzenie drzewa, wykonane na zlecenie J. G. przy użyciu ciężkiego sprzętu, doprowadziło do jego zniszczenia (obumarcia). J. G. zaskarżył tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną ocenę materiału dowodowego i błędną wykładnię przepisów dotyczących zniszczenia drzewa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2024 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. W. Klimontowicz sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2024 r. [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenie drzewa oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 21 maja 2024 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku rozpoznania, po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 4 października 2023 r. sygn. akt II SA/Ke 323/23, sprawy z odwołania J. G. od decyzji Wójta Gminy B. z 29 sierpnia 2022 r. znak: [...] w przedmiocie:
I. wymierzenia J. G. administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzewa z gatunku świerk rosnącego na działce [...] obręb 0001 B. ;
II. ustalenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzewa w wysokości 3.400,00 zł;
III. określenia terminu płatności kary pieniężnej, o której mowa w pkt. I i wysokości ustalonej w pkt. II, na 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna
i wskazania możliwość jej uiszczenia w kasie lub na konto Urzędu Gminy B..
- uchyliło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w punkcie III. i w tym zakresie umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji;
- w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji, na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 3, ust. 2, ust. 3, ust. 4 i ust. 7 oraz art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.
o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r., poz. 55, zwanej dalej "u.o.p.") oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r., poz. 1330, dalej "rozporządzenie"), wydał decyzję w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenia drzewa. Kolegium decyzją z 7 grudnia 2022 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta.
WSA w Kielcach wyrokiem 4 października 2023 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 323/23 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium z 7 grudnia 2022 r. W ocenie Sądu, Kolegium orzekało bowiem na podstawie niepełnego materiału dowodowego, opierając się co prawda na ustaleniach opisanych w decyzji organu I instancji, ale poczynionych na podstawie materiału zgromadzonego przed wydaniem przez ten organ swojej pierwszej decyzji, którego obecnie brak w aktach administracyjnych, co uniemożliwiało organowi odwoławczemu, a w konsekwencji Sądowi, weryfikację dokonanych istotnych ustaleń.
Wobec powyższego Kolegium zażądało przekazania przez Wójta brakującej dokumentacji zgromadzonej w aktach niniejszej sprawy. W dniu 17 kwietnia 2024 r. wpłynął do Kolegium brakujący materiał dowodowy zgromadzony przez Wójta Gminy B. w okresie od października 2020 r. do maja 2021 r.
Ponownie dokonując analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, przy uwzględnieniu zaleceń WSA w Kielcach zawartych w powyższym wyroku, uzupełnieniu akt sprawy Kolegium wskazało, co następuje.
Pismem z 21 października 2020 r. Komendant Powiatowy Policji w Skarżysku - Kamiennej przekazał Wójtowi Gminy B. informację dotyczącą wykonania 15 lipca 2020 r. przesadzenia drzewa z gatunku świerk rosnącego na działce nr [...], będącej własnością G. G., na zlecenie J. G.. Podczas wizji w terenie 12 i 13 listopada 2020 r. pracownicy Urzędu Gminy B. potwierdzili, że przesadzenia drzewa dokonał J. G., bez wiedzy i zgody G. G.. Ustalono także, że drzewo przejawia posusz w części wierzchołkowej, pień drzewa jest lekko pochylony w kierunku wschodnim, z wyraźnym pęknięciem i uszkodzeniem kory na wysokości 1 m od ziemi. Na tej podstawie Wójt uznał, że w niniejszej sprawie istnieją przesłanki świadczące o zniszczeniu drzewa z gatunku świerk i zaskarżoną decyzją wymierzył J. G. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł, przy czym termin płatności tej kary odroczono na 5 lat.
Po uchyleniu tej decyzji przez Kolegium, do Wójta 31 sierpnia 2021 r. wpłynęło pismo G. G. informujące, że przesadzony świerk całkowicie obumarł, co obrazują przekazane w załączeniu zdjęcia. Na załączonych zdjęciach faktycznie widać drzewo z igłami w kolorze brązowym, bez oznak zazielenienia, czy nowych odrostów. Ziemia pod drzewem porośnięta była zieloną trawą.
Pracownicy organu I instancji wraz z pracownikiem Nadleśnictwa Skarżysko 23 września 2021 r. dokonali oględzin spornego drzewa, stwierdzając, że świerk jest martwy, jego korona stanowi całkowity posusz. Pismem z 24 września 2021 r. Nadleśniczy Nadleśnictwa Skarżysko potwierdził, że uczestniczący w wizji przedstawiciel Nadleśnictwa Skarżysko stwierdził obumarcie świerku. Z uwagi na fakt, że w wizji tej nie brały udziału strony (skarżący usprawiedliwił swoją nieobecność na wizji chorobą), Wójt wyznaczył kolejny termin oględzin na dzień 17 listopada 2021 r. G. G. poinformował, że rezygnuje z udziału w wyznaczonej wizji, gdyż stan drzewa jest mu znany, tj. drzewo całkowicie uschło. Ponadto wskazał, że w jego opinii obumarcie drzewa wynika z przesadzenia przez wyrwanie go z korzeniami w 2020 r., jak również wyraził zgodę na wykonanie niezbędnych czynności związanych z przeprowadzeniem wizji na jego działce.
W dniu 17 listopada 2021 r. przeprowadzono oględziny spornego drzewa przy udziale pracowników organu oraz skarżącego, ustalając, że drzewo jest całkowicie martwe i nie rokuje szans na podjęcie prawidłowej wegetacji i wzrostu. Wokół drzewa zauważono posusz trawy o promieniu ok. 80 cm, nie zauważono natomiast śladów ingerencji zewnętrznej w pień w postaci nacięć lub nawierceń. Skarżący przekazał do dokumentacji zdjęcia datowane przez niego na 27 kwietnia 2021 r., mające obrazować, że drzewo wiosną posiadało jeszcze zielone igliwie na gałęziach. Zawnioskował o wykonanie analizy chemicznej gleby lub pnia drzewa na obecność substancji chemicznych, które mogłyby spowodować śmierć drzewa. Jednocześnie dokonano ponownego pomiaru pnia drzewa ustalając jego obwód na wysokości 0,05 m na 0,84 m oraz na wysokości 1,30 m na 0,68 m. Protokół z oględzin został podpisany przez wszystkich uczestników, w tym także skarżącego, bez zastrzeżeń. Bez wątpienia zatem ustalono, że przesadzony świerk obumarł.
Wójt, przy udziale stron postępowania J. G. i G. G., bezsprzecznie ustalił, że drzewo z gatunku świerk rosnące na działce nr [...] zostało przesadzone z jednego miejsca na inne. Kolegium podkreśliło przy tym, że ustawa o ochronie przyrody nie zawiera definicji "przesadzenia", jednak należy rozumieć to jako wykopanie z jednego miejsca i zasadzenie w innym miejscu. Zatem przesadzenie nie jest tożsame z usunięciem czy zniszczeniem. W związku z powyższym na przesadzenie drzewa nie jest wymagane poinformowanie gminy o zamiarze przesadzenia drzewa (osoby fizyczne), jak również nie jest wymagane uzyskanie zgody gminy na tę czynność (w przypadku przedsiębiorców). Powyższa konkluzja wynika ze stanowiska Ministerstwo Środowiska w odpowiedzi na interpelację nr [...].
Zdaniem Kolegium, Wójt prawidłowo ustalił, że w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia z usunięciem drzewa. Na podstawie oględzin przesadzonego świerku organ ten doszedł do wniosku, że drzewo to zostało zniszczone, gdyż przesadzenie wymagało ingerencji w strukturę korzenną drzewa i w rezultacie doprowadziło do jego obumarcia.
Kolegium powołało się na treść art. 87a ust. 5 u.o.p. i wyjaśniło, że rozmiar przesadzonego drzewa wskazuje, że prace przesadzenia musiały być wykonane przy użyciu ciężkiego sprzętu mechanicznego, który dokonał zniszczenia sytemu korzeniowego świerka powodując jego całkowite obumarcie. O tym, że świerk całkowicie obumarł świadczą wyniki kilkukrotnych oględzin drzewa dokonane w następnym roku wegetacyjnym po jego przesadzeniu, tj. w 2021 r. Dowodem na tę okoliczność jest także stanowisko pracownika Nadleśnictwa Skarżysko podjęte na podstawie oględzin przesadzonego drzewa. O fakcie żywotności świerka nie mogą stanowić zdjęcia przedłożone przez skarżącego 17 listopada 2021 r., ponieważ nie wiadomo, jakie drzewo zostało sfotografowane, kiedy wykonano zdjęcia i czy obraz na nich utrwalony dotyczy fragmentu pnia. O braku zaś ingerencji chemicznej w obrębie korzeni świadczy fakt, że na zdjęciach nadesłanych do organu 31 sierpnia 2021 r. widać wokół pnia obumarłego drzewa zieloną trawę. Trawa zaś w listopadzie 2021 r. mogła być już uschnięta, gdyż oględziny były przeprowadzone po okresie wegetatywnym. Tak więc o obumarciu drzewa dowodzą wyniki kilkukrotnych oględzin badanego drzewa oraz opinia specjalisty pracownika Nadleśnictwa Skarżysko. Natomiast skarżący, mimo wskazywania na zachowanie przez świerk żywotności, nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających tą tezę.
W ocenie Kolegium, bezspornym jest, że w stosunku do drzewa z gatunku świerk wykonano prace polegające na jego przesadzeniu przy użyciu środków technicznych, a więc prowadzono prace w obrębie korzeni. Ustalono także bezsprzecznie, że powyższe działanie nastąpiło na zlecenie J. G., bez zgody właściciela nieruchomości, tj. G. G.. Powyższe działanie doprowadziło do zniszczenia tego drzewa. Zasadnie zatem Wójt wymierzył skarżącemu administracyjną karę za zniszczenie drzewa w kwocie 3.400 zł. Kara ta została prawidłowo naliczona, zgodnie z art. 89 ust. 1 u.o.p. oraz rozporządzeniem.
Kolegium dodało, że organ I instancji nie był uprawniony do orzekania w decyzji o określeniu terminu na uiszczenie wymierzonej kary pieniężnej. Termin ten bowiem wynika wprost z art. 88 ust. 3 u.o.p. Z mocy samego prawa wynika obowiązek uiszczenia wymierzonej decyzją kary za zniszczenie drzewa w terminie 14 dni od dnia kiedy decyzja stała się ostateczna.
Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł J. G., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie:
art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów polegające na całkowitym pominięciu okoliczności wynikających z wyjaśnień skarżącego;
art. 7 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela;
art 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcie tj. okoliczności, w jakich doszło do wyschnięcia traw w bezpośrednim sąsiedztwie drzewa;
art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji, podczas gdy organ powinien wydać rozstrzygnięcie reformacyjne bądź kasatoryjne;
naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 88 ust. 4 u.o.p. poprzez błędną wykładnie ustalającą, wbrew faktom, że drzewo utraciło swoją żywotność w następstwie przesadzenia.
Skarżący zarzucił również błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że wskutek przesadzenia drzewa doszło do jego zniszczenia, podczas gdy jeszcze w kwietniu 2021 r. drzewo posiadało zielone igliwie.
W uzasadnieniu skargi jej autor przedstawił argumentację na poparcie postawionych zarzutów, w oparciu o które wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji z 29 sierpnia 2022 r. Skarżący wniósł także o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z 27 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Ke 405/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie 13 listopada 2024 r. stawiła się Prokurator Prokuratury Okręgowej w Kielcach, która zgłosiła swój udział w postępowaniu, wniosła o oddalenie skargi. Pełnomocnik skarżącego poparł skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wojewódzkie sądy administracyjne sprawują powyższą kontrolę działalności organów pod względem zgodności z prawem. Zatem w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych, sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.
Stosownie do art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa lub krzewu. Kara, o której mowa w art. 88 ust. 1 u.o.p. jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości (art. 88 ust. 2 u.o.p.). Termin płatności kar wymierzonych na podstawie ust. 1 pkt 3 odracza się na okres 5 lat, jeżeli stopień zniszczenia drzewa lub krzewu nie wyklucza zachowania jego żywotności (ust. 4). Stosownie do art. 89 ust. 1 u.o.p., administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było. Przepis art. 87a ust. 1 u.o.p. stanowi z kolei, że prace ziemne oraz inne prace wykonywane ręcznie, z wykorzystaniem sprzętu mechanicznego lub urządzeń technicznych, wykonywane w obrębie korzeni, pnia lub korony drzewa lub w obrębie korzeni lub pędów krzewu, przeprowadza się w sposób najmniej szkodzący drzewom lub krzewom.
Usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi zniszczenie drzewa. (art. 87a ust. 5 u.o.p.).
Podkreślenia wymaga, że decyzja w przedmiocie wymiaru kary administracyjnej za uszkodzenie lub zniszczenie drzewa jest decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku ziszczenia się warunków przewidzianych ustawą, organ zobligowany jest do jej wymierzenia. Zobiektywizowana odpowiedzialność administracyjna z art. 88 ust. 1 u.o.p. oznacza, że wystarczy tylko wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a cięciami drzew prowadzącymi do ich zniszczenia lub uszkodzenia. Bez znaczenia dla tej odpowiedzialności pozostają motywy, jakimi kieruje się strona dokonująca tych cięć (por. wyrok NSA z 23 maja 2023 r., sygn. III OSK 2255/21).
Spór w sprawie sprowadza się zatem do ustalenia, czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala przyjąć, że w rezultacie wykonanych w lipcu 2020 r. na działce nr [...] w B. działań polegających na przesadzeniu drzewa doszło do jego zniszczenia.
Zdaniem Sądu, stanowisko organów, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy w efekcie czynności polegających na przesadzeniu świerku doszło do jego zniszczenia, jest prawidłowe. Organy ustalenia te oparły o zgromadzone w sprawie dowody (załączone do akt sprawy zgodnie z wytycznymi tut. Sądu zawartymi w wyroku z 4 października 2023 r.). Otóż postępowanie dowodowe wykazało, że na skutek działań zleconych przez J. G. doszło do zmiany lokalizacji posadowienia świerku z użyciem ciężkiego sprzętu mechanicznego. Uszkodzony został system korzeniowy drzewa i pień drzewa. Jesienią 2020 r. (oględziny 12 i 23 listopada 2020 r.) drzewo miało przesuszoną koronę w jej wierzchołkowej części. We wrześniu 2021 r. uczestniczący w oględzinach drzewa leśniczy stwierdził, że korona drzewa stanowi całkowity posusz.
Natomiast w listopadzie 2021 r. pracownicy Urzędu Gminy w B. potwierdzili, że drzewo całkowicie obumarło, co potwierdza protokół oględzin z 17 listopada 2021 r. W oględzinach tych uczestniczył J. G., który przedstawił zdjęcie drzewa z 27 kwietnia 2021 r., pokazujące, że drzewo wiosną posiadało zielone igliwie, co z okolicznością stwierdzonego w trakcie oględzin posuszu trawy wokół drzewa, miało dowodzić udziału innych osób skutkujących obumarciem drzewa. Organ takiej argumentacji skarżącego nie zaakceptował. Kolegium słusznie podniosło, że nie sposób stwierdzić, kiedy i jakie dokładnie drzewo zostało sfotografowane. Zdaniem organu, jeżeli nawet zdjęcie przedstawia przedmiotowy świerk, to przejawy żywotności drzewa wiosną 2021 r. nie podważają ustalenia, że to z powodu przesadzenia drzewa w lipcu 2020 r. drzewo całkowicie obumarło. Również ujawniony jesienią 2021 r. posusz trawy wokół drzewa nie dowodził, jak ocenił organ, że przyczyną zniszczenia drzewa było użycie środków chemicznych przez osoby trzecie, skoro w sierpniu 2021 r. trawa wokół drzewa była zielona, a oględziny stwierdzające, że drzewo obumarło całkowicie odbyły się jesienią, czyli po okresie wegetatywnym. Poza tym pień drzewa w tamtym czasie nie nosił cech ingerencji zewnętrznej (nawierceń, czy nacięć). Sąd takie stanowisko podzielił.
Jak wskazano wyżej, odpowiedzialność za zniszczenie drzewa będące deliktem administracyjnym ma charakter obiektywny. Wyłączną i wystarczającą podstawą nałożenia takiej kary administracyjnej, jest działanie bezprawne. Za przyjęciem wskazanego poglądu przemawia przede wszystkim to, że ani przepisy u.o.p., ani ogólne normy prawa administracyjnego nie pozwalają wyprowadzić innych przesłanek nałożenia kary za zniszczenie drzew niż bezprawność. Zobiektywizowana odpowiedzialność administracyjna, o której mowa w art. 88 ust. 1 u.o.p. oznacza, że wystarczające jest samo wystąpienie, tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu, a zniszczeniem drzew, spowodowanego działaniem posiadacza danej nieruchomości. Skoro natomiast odpowiedzialność ta została zobiektywizowana, to dla jej oceny nie ma znaczenia, czy posiadacz nieruchomości dokonał cięć osobiście, czy też skorzystał w tym zakresie z usług innego podmiotu, zlecając mu dokonanie tej czynności. Bez znaczenia pozostają także pobudki i motywy, jakimi kieruje się podmiot wykonujący cięcie lub zlecający ich dokonanie (podobnie por. wyroki NSA z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 907/17 oraz z dnia 22 lutego 2022 r., III OSK 798/21).
Nie można wykładać art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. w ten sposób, że podmiotem odpowiedzialnym administracyjnie jest zawsze podmiot dokonujący fizycznego przycięcia drzew. Taka wykładnia prowadziłaby bowiem do konstatacji, że osobą odpowiedzialną jest zawsze osoba fizyczna dokonująca tej czynności. Tymczasem osobą odpowiedzialną w przypadku zlecenia wykonania takiej czynności jest podmiot zlecający. Podkreślić należy, że badanie prawidłowości wykonania umowy zlecenia nie mieści się w granicach postępowania administracyjnego, gdyż należy do kognicji sądu cywilnego (zob. wyrok NSA z 25 września 2024 r., III OSK 2631/22, Lex nr 3761849). Kara nakładana w tym postępowaniu jest karą nakładaną w związku z naruszeniem interesu publicznego, nie zaś w związku z naruszeniem interesu indywidualnego właściciela. Ewentualne roszczenie regresowe oraz skutki przekroczenia granic zlecenia, mogą być natomiast oceniane w ramach postępowania cywilnego, toczącego się przed sądem powszechnym, jednak okoliczności te pozostają bez wpływu na wskazanie podmiotu odpowiedzialnego za zniszczenie drzew na gruncie postępowania administracyjnego, którym jest właściciel działek bądź posiadacz nieruchomości, na których dokonano cięć drzew - zlecający wykonanie cięć drzew (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1692/19).
Nie mogły zatem dla wyniku tej sprawy mieć znaczenia twierdzenia J. G., że prace związane z przesadzeniem drzewa fizycznie wykonała inna osoba, jeżeli dowiedziono w toku postępowania, że to skarżący zlecił wykonanie takich prac bez zgody właściciela działki. Jednocześnie skarżący nie wykazał, że to użycie środków chemicznych spowodowało obumarcie świerku. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje to, z jakich powodów doszło do przeniesienia drzewa w inne miejsce. Istotna jest okoliczność, że na skutek tych działań drzewo całkowicie obumarło, co potwierdziło Nadleśnictwo, dysponujące przecież służbami wykwalifikowanymi do oceny jakości drzewostanu. Zresztą również bez odpowiednich kwalifikacji, kierując się wiedzą ogólną i doświadczeniem życiowym, można stwierdzić, że w sytuacji uszkodzenia systemu korzeniowego drzewa, które następnie całkowicie usycha, dochodzi do zniszczenia drzewa. W konsekwencji właściwie organ zakwalifikował czynności zlecone przez skarżącego polegające na przesadzeniu świerka jako zniszczenie drzewa.
Organ dokonał pomiarów pnia drzewa i stosownie do art. 89 ust. 1 u.o.p. w związku z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017r. obliczył wysokość kary administracyjnej.
Mając powyższe na względzie uznać należy, że zarzuty skargi są bezzasadne. Sąd nie stwierdził, aby organy orzekające w kontrolowanym postępowaniu zlekceważyły swoje procesowe obowiązki określone w art. 7, art. 77
§ 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. Ustalenia faktyczne zostały dokonane w oparciu o wszechstronnie zgromadzony materiał dowodowy. Ich prawnomaterialna ocena jest prawidłowa.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło