II GZ 499/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. w Z. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Go 673/23 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. w Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia 23 sierpnia 2023 r., nr SKO-5321/140-I/23 w przedmiocie wydania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy dotyczących kar pieniężnych za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 9 kwietnia 2024 r., wydanym pod sygn. akt II SPP/Go 105/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania A. w Z. (dalej zwanej "skarżącą") prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zarządzeniem z 9 kwietnia 2024 r., sygn. II SA/Go 673/23, WSA w Gorzowie Wielkopolskim, wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z 23 sierpnia 2023 r., w przedmiocie wydania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy dotyczących kar pieniężnych za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości, wskazując, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, zaś sąd powinien rozpoznać złożony przez nią wniosek o zwolnienie z opłat i kosztów sądowych w całości. Jednocześnie skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z kosztów postępowania, w tym wpisu sądowego od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935, zwana dalej "p.p.s.a."), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Pismo nieopłacone nie wywołuje zatem żadnych skutków (zob. H. Knysiak-Sudyka w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 220). Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. wezwano wnoszącego skarżącą do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Kwotę wpisu ustalono w prawidłowej wysokości – uwzględniając przy tym przepis § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021, poz. 535 ze zm.). Zasadności ww. czynności Sądu pierwszej instancji w żadnym stopniu, ani też zakresie nie podważa okoliczność, że skarżąca w zażaleniu na zarządzenie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy. Jest to kolejny wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, zaś w momencie wydania zaskarżonego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego, zostało już prawomocnie zakończone wcześniejsze postępowanie w zakresie poprzedniego wniosku skarżącej w tym przedmiocie. Sąd pierwszej instancji rozpoznał (odmownie) uprzednio złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z orzecznictwa sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego wynika, że złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet w terminie przewidzianym dla uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy. Nie przerywa bowiem biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony po prawomocnym oddaleniu uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie, jeżeli nie zachodzą nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę. Pogląd, który podziela Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, wyrażany był wcześniej tak w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienia tego sądu: z 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt I CKN 1461/98, OSNC 1999, Nr 11, poz. 196; z 23 lutego 1999 r., sygn. akt I CKN 1064/97, OSNC 1999, Nr 9, poz. 153), jak również w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia: z 8 maja 2007 r., sygn. akt II FSK 649/06; z 3 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 53/09; z 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 252/09; z 7 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 2274/10; z 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 764/14; z 20 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 564/14; z 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 810/14; publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na marginesie można oddać, że w sprawie kolejnego wniosku, Sąd pierwszej instancji wydał postanowienie z 31 lipca 2024 r., sygn. akt II SPP/Go 43/24, w którym odmówił zmiany prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.