I SA/Łd 584/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Asesor WSA Tomasz Furmanek, Protokolant Starszy asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. S.K.A. w W. i A.1 S.K.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 5 lipca 2024 r. nr SKO.4140.673-674.2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2022 r. oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 lipca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi stwierdziło uchybienie A S.K.A z siedzibą w W. i B S.K.A. z siedzibą w W. (dalej: spółki) do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 27 października 2023 r., określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2022 rok. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o przedstawiony poniżej, stan faktyczny sprawy. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2023 r. organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie mające na celu określenie spółkom, wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2022. Postanowienie to zostało doręczone na adres spółek w dniu 17 maja 2023 r. Postanowieniem z dnia 22 maja 2023 r. doręczonym na ten sam adres włączył do wszczętego postępowania wskazaną w tym postanowieniu dokumentację. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2023 r. organ pierwszej instancji wyznaczył spółkom siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Postanowienie to zostało doręczone na adres spółek w dniu 24 lipca 2023 r. W dniu 2 sierpnia 2023 r. do organu podatkowego zgłosił się radca prawny P.K. celem zapoznania się z dokumentacją. P. K. okazał pełnomocnictwo udzielone przez radcę prawnego N. L. oraz pełnomocnictwa udzielone N. L. przez Spółkę C. W związku z tym, że spółka ta, która nie była stroną w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez organ pierwszej instancji, lecz komplementariuszem Spółek A S.K.A. i B S.K.A., z uwagi na brak właściwego umocowania do reprezentacji ww. spółek - nie dokonano ww. czynności. Również w dniu 2 sierpnia 2023 r., za pośrednictwem poczty, wpłynął wniosek, którym r.pr. N. L. zwróciła się z prośbą o przedłużenie terminu na zajęcie stanowiska w zakresie zebranego materiału dowodowego o 30 dni od dnia zapoznania się z aktami sprawy. Do pisma nie zostały załączone pełnomocnictwa do reprezentowania spółek w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym organ pierwszej instancji, pismem z dnia 9 sierpnia 2023 r. wezwał r.pr. N. L. do dostarczenia oryginałów prawidłowych pełnomocnictw szczególnych PPS-1 lub prawidłowo uwierzytelnionych odpisów tych pełnomocnictw do reprezentowania ww. spółek we wszczętym z urzędu postępowaniu podatkowym dotyczącym określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2022, aktualnego na dzień udzielenia pełnomocnictw wypisu z rejestru spółki C Limited oraz podmiotów reprezentujących wraz z apostille i tłumaczeniem przysięgłym na język polski, z którego będzie wynikać umocowanie osoby fizycznej do reprezentacji Spółek A S.K.A. i B S.K.A., a tym samym prawidłowe umocowanie pełnomocnika oraz potwierdzenia zapłaty opłaty skarbowej od ww. pełnomocnictw. W dniu 30 sierpnia 2023 r. jako wykonanie wezwania wpłynęło pismo wyjaśniające r.pr. N. L. wraz z dokumentami. Organ podatkowy po przeanalizowaniu nadesłanego pisma i dokumentów uznał, że przedstawione pełnomocnictwa PPS-1 oraz pozostałe dokumenty nadal są nieprawidłowe. W tych okolicznościach w dniu 27 października 2023 r. organ pierwszej instancji wydał, a następnie doręczył decyzję spółkom na ich adres w dniu 16 listopada 2023 r. W dniu 6 grudnia 2023 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło, nadane dnia 4 grudnia 2023 r. za pośrednictwem operatora pocztowego odwołanie spółek od powyższej decyzji. Odwołanie wniosła r.pr. N. L. - pełnomocnik spółek. Do odwołania załączone zostały poświadczone za zgodność z oryginałem pełnomocnictwa szczególne udzielone na formularzu PPS-1 oraz poświadczone za zgodność z oryginałem dokumenty wykazujące umocowanie do reprezentacji strony. W związku z tym, iż odwołanie od decyzji zostało wniesione w dniu 4 grudnia 2023 r., a zatem z uchybieniem 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania, wskazanego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2023, poz. 2383 ze zm.) dalej: O.p., postanowieniem z dnia 5 lipca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Od powyższego postanowienia Kolegium, strona skarżąca wywiodła skargę zaskarżając zapadłe rozstrzygnięcie w całości i zarzucając : 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. art. 138e §2 i §3 w związku z art. 138j § 1 pkt 2 i art. 138a § 4 O.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie i tym samym: a. uznanie, że pełnomocnik nie dokonał poprawnego uwierzytelnienia pełnomocnictw udzielonego mu przez podatniczki na formularzach PPS-1 choć załączony w dniu 30 sierpnia 2023 r. za pośrednictwem platformy e-puap plik pod nazwą "ppsl poświadczone signed" stanowiący jedną całość w formacie PDF i został zaopatrzony w 2 miejscach (w tym w rubryce poświadczenie) podpisami e-puap co jest równoznaczne z ich poświadczeniem za zgodność z oryginałem, zaś samo pełnomocnictwo dla swej skuteczności nie wymaga opatrzenia go datą; b. strona nie uzupełniła braku w postaci przedłożenia dokumentów wykazujących umocowanie do działania w sprawie w sytuacji, gdy organ I instancji wezwał pełnomocnika strony do "aktualnego dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony bez zobowiązania do dokonywania poświadczeń; c. uznanie, że przedłożone w wykonaniu wezwania przez stronę dokumenty nie były wystarczające w sytuacji, gdy pełnomocnik skarżących wykonując zobowiązanie przedłożyła aktualny pełny KRS obu spółek, a także zaświadczenie z rejestru spółek cypryjskich C z dnia 17 stycznia 2023 r. i zaświadczenie o reprezentacji spółki na Wyspach M. z dnia 15 lipca 2022 r., zaświadczeń tych wprost wynikało, że A. T. M. był dyrektorem D w dniu 15 lipca 2022 r., która była uprawiona do reprezentacji C w okresie od 20 sierpnia 2022 r. do 17 stycznia 2023, zaś dwa pełnomocnictwa do reprezentowania bez daty najwcześniej w dniu 20 sierpnia 2022 r. (data mianowania spółki D z siedzibą na Wyspach M. reprezentantem C), a najpóźniej w dniu 30 sierpnia 2023 r. (data nadania pełnomocnictw do sądu), wobec czego nie można im odmówić aktualności; d. błędnym uznaniu, że pełnomocnictwo do reprezentacji "nie przedstawia żadnej wartości", gdyż nie zostało opatrzone datą jego sporządzenia, w sytuacji gdy pisemny akt pełnomocnictwa nie musi zawierać daty jego sporządzenia, czy też inaczej, brak daty na pełnomocnictwie nie stanowi braku formalnego i nie wpływa na jego ważność i skuteczność, tym bardziej wobec domniemania umocowania pełnomocnika do działania w sprawie; e. stwierdzenie, że wysłanie maila do pełnomocnika jest wystarczające dla realizacji przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu podatkowym co w konsekwencji skutkowało uznaniem, że pełnomocnik nie ustanowiła się w sprawie przed organem I instancji, brak było zatem podstaw do doręczenia decyzji do jej rąk, a dalej w konsekwencji wadliwego odczytania przez strony terminu odbioru decyzji - wskutek wadliwego doręczenia - doprowadziło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania i w konsekwencji do wydania skarżonego postanowienia; 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138e § 2 w związku z art. 138c § 1 O.p. oraz art. 235 w związku z art. 33 § 2 i § ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm. - dalej: k.p.a.) - poprzez nierespektowanie treści przedmiotowych przepisów prawa; 3. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 228 § 1 pkt 2) O.p. przez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, mimo że nie zaistniały ku temu podstawy wobec doręczenia przez organ I instancji decyzji z pominięciem pełnomocnika prawidłowo ustanowionego w sprawie przed Prezydentem Miasta Łodzi, a zatem fakt błędnego odczytania przez stronę daty doręczenia decyzji nie może powodować negatywnych skutków procesowych, bo przepisy o doręczeniach mają charakter gwarancyjny i to Prezydent Miasta Łodzi dokonał wadliwego doręczenia. W konkluzji postawionych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także o zasądzenie kosztów sądowych, według norm przepisanych. W odpowiedzi na powyższa skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Kolegium, jako organu odwoławczego co do stwierdzenia uchybienia terminowi do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 27 października 2023 r., w przedmiocie ustalenia stronie skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2022 r. W niniejszej sprawie, poza jej granicami pozostaje kwestia oceny prawidłowości decyzji organu I instancji, jak też istnienia przeszkód w dochowaniu terminu. Z tego względu jako oczywiście bezprzedmiotową należało uznać argumentację zaprezentowaną w skardze, która eksponuje istnienie przeszkód dla dochowania terminu, w postaci ,,doręczenia decyzji organu I instancji z pominięciem pełnomocnika strony skarżącej" wskutek zakwestionowania prawidłowości jego umocowania, a w żadnej mierze nie podważa, że do uchybienia tego terminu doszło. I właśnie potwierdzenie zaistnienia tego zdarzenia procesowego w sposób deklaratoryjny nastąpiło w zaskarżonym postanowieniu. Nie istnieje więc pomiędzy stronami w tym kontekście pole dla sporu, ani co do faktów ani co do prawa. O ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania decyduje to, czy według stanu na moment jego podjęcia spełniły się przesłanki przewidziane w art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Na mocy tego przepisu organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był przepis art. 228 O.p., zgodnie z którym, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (§ 1 pkt 2), a postanowienie w tym przedmiocie jest ostateczne (§ 2). Utrwalone w orzecznictwie i piśmiennictwie rozumienie tej normy prawnej wskazuje, że ma ona charakter kategoryczny i bezwarunkowy. Dlatego też każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (por. np. wyroki NSA: z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 590/12; z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1060/12; z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2338/13 – te, jak i pozostałe powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia. nsa.gov.pl). Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 28 czerwca 2018 r. (sygn. akt II FSK 5/18), użycie przez ustawodawcę wyrażenia "stwierdza" oznacza, że w każdym przypadku wniesienia odwołania po ustawowym terminie organ odwoławczy obowiązany jest wydać postanowienie, o którym mowa w powołanym przepisie. Wykładnia językowa przywołanego unormowania wskazuje także na to, że na etapie wstępnego badania odwołania organ obowiązany jest jedynie ustalić datę doręczenia decyzji, przy czym badaniu podlega również prawidłowość jej doręczenia oraz data wniesienia odwołania. Jeżeli porównanie tych dwóch dat wskazuje na to, że odwołanie zostało wniesione później niż w 14 dniu od dnia doręczenia decyzji (w sposób zgodny z prawem), stanowi to samoistną podstawę do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Ustawa nie nakazuje organowi badać innych jeszcze okoliczności uchybienia terminowi. Pogląd ten można uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA: z dnia 10 października 2009 r., sygn. akt I FSK 854/08; z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 372/10; z dnia 29 sierpnia 2017 r., sygn. II FSK 1995/15; z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 575/16). Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej). W sprawie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania przyczyny niedochowania terminu nie mają znaczenia. Są one oceniane przez organ odwoławczy w odrębnym postępowaniu. W przypadku postanowienia w sprawie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania istotna jest wyłącznie obiektywna okoliczność, że termin do wniesienia odwołania został przekroczony, a nie przyczyna uchybienia terminu (wyrok NSA z dnia 2 września 2020 r., sygn. akt II FSK 554/20 ). Podejmując zatem rozstrzygnięcie w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenia, kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji. To te elementy są kluczowe przy ocenie dochowania lub niedochowania 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej i to one w efekcie przesądzają o ocenie zgodności z prawem rozstrzygnięcia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z akt przedmiotowej sprawy, a w szczególności z kserokopii zwrotnych poświadczeń odbiorów wynika, że decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 27 października 2023 r. określająca wobec obu spółek wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2022 rok została doręczona na ich adres (ul. [...] 86 lok. 410, [...] W.) w dniu 16 listopada 2023 r., zaś decyzję odebrała osoba upoważniona od odbioru korespondencji. Bezspornym jest fakt, iż w dniu 6 grudnia 2023 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło, nadane w dniu 4 grudnia 2023 r. za pośrednictwem operatora pocztowego, odwołanie spółek od powyższej decyzji. Odwołanie to wniosła r.pr. N. L., załączając do środka odwoławczego dokumenty poświadczające jej pełnomocnictwo do reprezentowania spółek, uznane przez Kolegium za prawidłowe. W związku z tym, że odwołanie wniesiono w dniu 4 grudnia 2023 r., bieg 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania upłynął z dniem 30 listopada 2023 r. niebędącego jednocześnie dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy ani sobotą. Zatem Kolegium prawidłowo, w stanie faktycznym sprawy, zastosowało art. 228 § 1 pkt 2 O.p. i stwierdziło uchybienie terminu do dokonania ww. czynności procesowej. W konsekwencji powyższego, przedmiotowa skarga jako nieuzasadniona została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a. o czym sąd orzekł, jak w sentencji. ak