II SA/Gd 26/24
WyrokWSA w Gdańsku2024-11-27
Skład orzekający: Jolanta Górska, Krzysztof Kaszubowski, Wojciech Wycichowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego może zostać wydana, jeśli inwestor nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, przez którą przebiega droga dojazdowa do nieruchomości objętej inwestycją, a skarżący domagają się stwierdzenia zasiedzenia służebności drogowej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając ją za nieuzasadnioną. Stwierdził, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają obowiązku badania zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie projektu architektoniczno-budowlanego, a jedynie projektu zagospodarowania terenu. Odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu architektoniczno-budowlanego spoczywa na projektancie. Ponadto, sąd uznał, że realizacja inwestycji nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym prawa do dostępu do drogi publicznej, ponieważ skarżący nie posiadają tytułu prawnego do korzystania z działki inwestora jako drogi dojazdowej, a toczące się postępowanie o zasiedzenie służebności drogowej nie stanowi przesłanki prejudycjalnej dla wydania pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Skarżący J. T. i H. T. zaskarżyli decyzję Wojewody Pomorskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdyni o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak weryfikacji zgodności projektu z prawem oraz pozbawienie ich prawa do dostępu do drogi publicznej. Inwestor złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością, jednak skarżący podnosili, że dojazd do ich nieruchomości możliwy jest jedynie przez działki inwestora, a toczy się postępowanie o zasiedzenie służebności drogowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Starszy asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. T. i H. T. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 7 listopada 2023 r., nr WI-I.7840.3.275.2022.TK w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
J. T. i H. T. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z dnia 3 marca 2020 r. N. Sp. z o.o. Sp. k. (dalej: "inwestor", "Spółka") zwróciła się do Prezydenta Miasta Gdyni (dalej: "Prezydent", "organ I instancji") o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego składającego się z czterech segmentów nadziemnych z halą garażową podziemną i infrastrukturą towarzyszącą na terenie działek nr [...]-[...], obr. [...] w G.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 8 września 2020 r. organ I instancji udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego - cztery segmenty nadziemne z podziemną halą garażową, wraz z infrastrukturą przy ul. B. dz. [...]-[...] obr. [...] w G.
Wojewoda Pomorski (dalej jako: "organ odwoławczy", "Wojewoda") po rozpoznaniu odwołania H. T., M.C. oraz A. C., decyzją z dnia 1 lutego 2021 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Na skutek ponownego rozpoznania sprawy po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania uzupełniającego Prezydent Miasta Gdyni, decyzją z dnia 29 września 2022 r., ponownie udzielił Spółce pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego - cztery segmenty nadziemne z podziemną halą garażową, wraz z infrastrukturą przy ul. B., dz. [...]-[...] obr. [...] w G.
Wojewoda Pomorski, po rozpoznaniu odwołania A. C., decyzją z dnia 7 listopada 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że z uwagi na fakt, iż niniejsza sprawa została wszczęta i nie została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) to, zgodnie z art. 25 ww. ustawy, zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r. Następnie, przywołując treść art. 31 ust. 4 i art. 35 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r., organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy projekt budowlany spełnia wymagania ustawy. W szczególności, z akt sprawy wynika, że stosownie do art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, inwestor złożył wymagane oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działkami nr [...]-[...]) na cele budowlane oraz przedłożył cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz oświadczeniem projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
W dalszej kolejności Wojewoda podniósł, że dla terenu objętego inwestycją obowiązują zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy Grabówek w Gdyni, rejon ulic Morskiej, Komandorskiej i Kapitańskiej zatwierdzonego uchwałą Nr VII/195/19 Rady Miasta Gdyni z dnia 27 marca 2019 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 9 maja 2019 r., poz. 2185). Przedmiotową inwestycję zlokalizowano na obszarze objętym kartą terenu 028 MN2,MW2,U z przeznaczeniem pod zabudowę jednorodzinną wolnostojącą lub bliźniaczą, zabudowę wielorodzinną niską, zabudowę usługową. Dopuszczono także realizację budynków składających się z oddzielnych segmentów (nadziemnych części budynków) usytuowanych na wspólnej podziemnej hali garażowej (§ 14 ust. 27 pkt 2 lit. b). Dodatkowo w treści planu ustalone zostały zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu z podziałem na dwie niezależne strefy (oznaczone na rysunku planu): strefę A (w skład której wchodzą m. in. działki nr [...] i [...]) oraz strefę B (w tym działkę nr [...]), z uwzględnieniem m. in. następujących zasad: a) intensywność zabudowy: w strefie A do 1,35 w tym dla kondygnacji, które nie są zagłębione ze wszystkich stron budynku poniżej poziomu przylegającego terenu co najmniej w połowie wysokości w świetle - do 0,9, a w strefie B odpowiednio do 1,8, a z ww. wyjątkiem do 1,2; b) wysokość zabudowy i gabaryty obiektu: w strefie A do 12 m i do 36 m. n.p.m. dla budynków o dachach płaskich i do 14 m i do 38 m. n.p.m. o dachach stromych, a w strefie B: do 39 m. n.p.m. przy dachach płaskich i do 41 m n.p.m. przy dachach stromych, z uwzględnieniem liczby kondygnacji w strefie A: do 3, a w strefie B do 4 (w tym jedna kondygnacja w poddaszu przy zastosowaniu dachów stromych) oraz szerokości elewacji frontowej dla zabudowy wielorodzinnej dla budynku lub segmentu do 18 m; h) powierzchnię zabudowy - do 0,3 powierzchni działki budowlanej; i) powierzchnię biologicznie czynną - min. 30% powierzchni działki budowlanej; a także nałożono obowiązek zaprojektowania na terenach nowo projektowanej zabudowy wielorodzinnej urządzonych terenów rekreacyjnych z zielenią wypoczynkową w ilości min. 1 m2/10 m2 powierzchni użytkowej mieszkań, przy czym wymóg ten nie dotyczy nowo projektowanej zabudowy wielorodzinnej na działce nr [...] (§ 14 ust. 27 pkt 5 lit. k miejscowego planu).
Planowana inwestycja polega na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego składającego się z czterech segmentów nadziemnych z halą garażową podziemną i infrastrukturą towarzyszącą. W złożonym projekcie budowlanym w części stanowiącej projekt zagospodarowania terenu w punkcie 2.3. a dotyczącym spełnienia wytycznych miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w odniesieniu do wyżej wymienionych parametrów podano: a) intensywność zabudowy: w strefie A na działce nr [...] i [...] (segment A1 i A2) dla kondygnacji nadziemnych wynoszącą 0,620 w stosunku do powierzchni działki, a dla wszystkich kondygnacji 0,943. Natomiast w strefie B na działce nr [...] wynosi ona odpowiednio 1,190 oraz 1,795; b) wysokość zabudowy w strefie A: budynki 3-kondygnacyjne o dachach płaskich i wysokości 9,15 m i do 34,35 m n.p.m., a w strefie B: budynki 4-kondygnacyjne o dachach płaskich i wysokości 12,08 m i do 37,28 m n.p.m. oraz szerokości elewacji frontowych segmentu A1 - 17,93 m, A2 - 16,92 m, A3 - 12,60 m, B2 - 12,60 m; h) powierzchnię zabudowy wynoszącą 0,247 w stosunku do powierzchni działek; i) powierzchnię biologicznie czynną jako 44,58%; a także zaprojektowano teren rekreacyjny o powierzchni 209,88 m2. W ocenie Wojewody analiza powyższych wartości pozwala jednoznacznie stwierdzić spełnienie warunków wynikających z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W projekcie przedstawiono wszelkie niezbędne uzgodnienia i warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, wodno-kanalizacyjnej i cieplnej. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania uzupełniającego na etapie postępowania odwoławczego uzupełniono także opis techniczny projektu architektoniczno-budowlanego o dane dotyczące ochrony przeciwpożarowej oraz zapewniono uzgodnienia projektu z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych na wszystkich wymaganych rysunkach.
Następnie, odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, Wojewoda wskazał, że w głównej mierze dotyczą one kwestii związanych z projektowanym dojazdem do budynków na poziomie parteru (jego usytuowania względem budynku, zastosowanych materiałów, projektowanego nachylenia i promieni łuków). Wyjaśnił, że przyjęte rozwiązania nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych w zakresie podlegającym ocenie organów administracji architektoniczno-budowlanej, a zastosowane środki techniczne pozostają poza tą oceną. Podkreślił, że projekt budowlany został wykonany przez uprawnionych projektantów oraz uzgodniony przez odpowiednich rzeczoznawców. Organy administracji architektoniczno-budowlanej są zobligowane do weryfikacji zgodności zamierzenia budowlanego z prawem. Z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego nie wynika jednak, by organ administracji architektoniczno-budowlanej był uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej. Zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi bada tylko w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu. Tym samym nie jest uprawniony do oceny, czy zastosowane rozwiązania techniczne i materiałowe rzeczywiście zapewnią spełnienie warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.; dalej jako "rozporządzenia WT"). Odpowiedzialność za rozwiązania projektowe, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, spoczywa na projektancie, który z tytułu zaniedbań w tym zakresie ponosi odpowiedzialność zawodową i dyscyplinarną.
W niniejszej sprawie projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, które w czasie jego wykonania były członkami właściwej izby samorządu zawodowego. Jednocześnie projektanci złożyli oświadczenie o zgodności projektu z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Mając powyższe na uwadze, Wojewoda wskazał, że ocenie organów administracji budowlanej nie podlega to, czy przewidziane przez projektanta rozwiązania techniczne i materiałowe (w tym podniesione przez odwołującego się wymogi określone w § 15 § 1 i 2 rozporządzenia WT) są zgodne z zasadami wiedzy technicznej.
Wojewoda wyjaśnił ponadto, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przytoczony przez stronę przepis § 293 ust. 2 rozporządzenia WT, albowiem zaprojektowane dojście nie jest chodnikiem usytuowanym wzdłuż jezdni ani nie przebiega pod projektowanym balkonem.
Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego naruszenia § 79 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 124) Wojewoda wskazał, że w niniejszej sprawie budowa zjazdu nie została objęta zakresem opracowania. Dodatkowo wyjaśnił, że do opracowania została dołączona decyzja Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 16 marca 2020 r. zezwalająca na lokalizację zjazdu oraz dodatkowe pismo z dnia 13 maja 2022 r. z uzgodnieniem projektu zjazdu spełniającego wymogi wskazanego przepisu. Organ zwrócił jednocześnie uwagę, że zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego budowa zjazdu z drogi gminnej nie wymaga pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych.
W dalszej kolejności, odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprawidłowo wykonanej opinii geotechnicznej oraz niewłaściwego zaprojektowania rozwiązań w zakresie muru oporowego i palisady przy granicy z działką nr [...], Wojewoda wskazał, że do projektu dołączono opinię geotechniczną - dokumentację badań podłoża gruntowego i projekt geotechniczny wykonany przez rzeczoznawcę w zakresie geotechniki - inż. K. S. Zgodnie z jej ustaleniami na terenie inwestycji rozpoznano proste warunki gruntowe, a obiekt zaliczyć należy do II kategorii geotechnicznej. Podniósł ponownie, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie posiadają uprawnień do podważenia wyników przedstawionej analizy.
Za niezrozumiały uznał Wojewoda zarzut dotyczący braku posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością (działką nr [...] stanowiącą współwłasność skarżącego) na cele budowlane. Przedłożony projekt nie zawiera bowiem żadnych rozwiązań, które swoim zakresem wykraczałyby poza granicę działek inwestycyjnych i powodowały jakąkolwiek zmianę zagospodarowania terenu na działce nr [...]. Wzdłuż granicy działki inwestycyjnej nr [...] z działką nr [...] na długości około 24 m zaprojektowany został jedynie mur oporowy, jednak i ten znajduje się w oddaleniu ok. 1,1 m od samej granicy. Brak jest zatem podstaw do uznania, że projektowana inwestycja w sposób znaczący uniemożliwiała korzystanie z działki [...] w dotychczasowy sposób.
Za nieuzasadniony uznał ponadto zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność zgodności projektu z przepisami techniczno-budowlanymi. Organ odwoławczy wyjaśnił, że sprawdzenie zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi przeprowadzane jest przez organy administracji architektoniczno-budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast za pozostałe rozwiązania projektowe pełną odpowiedzialność ponosi projektant.
W ocenie Wojewody zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji nie narusza art. 8 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."). Organ II instancji wyjaśnił przyczyny dlaczego uznał, że projekt spełnia wymagania Prawa budowlanego, wskazał podstawy prawne rozstrzygnięcia a ponadto szczegółowo odniósł się do wszystkich uwag wnoszonych przez strony na etapie prowadzonego przez siebie postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. T. i H. T., reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji i poprzedzającemu ją postępowaniu zarzucili naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy: tj. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W ocenie skarżących Wojewoda Pomorski, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, nie zweryfikował zgodności przyjętych rozwiązań projektu z prawem.
Wojewoda Pomorski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 4 września 2024 r. pełnomocnik skarżących poinformował, że w dniu 22 sierpnia 2024 r. inwestor zawarł umowę przedwstępną sprzedaży działek nr [...] i [...] na rzecz E. Sp. z o.o. Kupujący oświadczył, że zamierza kontynuować przedsięwzięcie budowlane, na które inwestor uzyskał pozwolenia na budowę. W ocenie strony zasadnym jest by E. Sp. z o.o. uczestniczył w niniejszym postępowaniu jako uczestnik.
Następnie, w piśmie procesowym z dnia 18 listopada 2024 r. skarżący rozszerzyli zarzuty skargi poprzez wskazanie, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowalnego poprzez pozbawienie ich oraz ich sąsiadów prawa w postaci odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Dodatkowo wskazali na naruszenie art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez błędne uznanie przez organy, że do wniosku o pozwolenie na budowę dołączono prawidłowe oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, choć inwestor nie wskazał, że przed Sądem Rejonowym w Gdyni toczy się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia zasiedzenia służebności drogi przebiegającej przez działki nr [...] i [...], a także, że sąd prawomocnym postanowieniem z dnia 20 listopada 2020 r. udzielił skarżącym zabezpieczenia roszczenia na czas postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej realizowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W jej wyniku decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody Pomorskiego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdyni o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, której inwestorem jest spółka N. Inwestycja ma polegać na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego – cztery segmenty nadziemne z podziemną halą garażową wraz z infrastrukturą przy ul. B., dz. nr [...]-[...] obr. [...] w G.
Materialnoprawną podstawą wydanej w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej jako: "Prawo budowlane", "ustawa") w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r.
Jak wynika z art. 28 ust. 1 ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.
Zgodnie natomiast z art. 4 Prawa budowlanego każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na celu budowlane pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Norma ta kształtuje wolność budowlaną jako zasadę prawa wypływającą z przepisów art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, ustanawiających nakaz poszanowania wolności i własności. Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.
W świetle obowiązującej zasady wolności budowlanej ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której osoby trzecie, a nie inwestor - właściciel nieruchomości, na której ma powstać obiekt budowlany, będą decydować o dopuszczalności jego wybudowania, czy miejscu posadowienia.
Stosownie do treści przepisu art. 35 ust. 1 przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m. in.:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy.
W razie stwierdzenia naruszeń w wyżej określonym zakresie właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego). Z kolei art. 35 ust. 4 cytowanej ustawy jednoznacznie stanowi, że w przypadku spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z powołanych przepisów wynika, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ dokonuje merytorycznej kontroli dokumentacji projektowej przedłożonej wraz z wnioskiem i w zależności od wyników badania wydaje pozwolenie albo, w przypadku stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w ust. 1, nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. W przypadku zaś nieusunięcia wskazanych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie, organ jest zobowiązany wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma charakteru uznaniowego i organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a inwestor dopełnił czynności wymienionych w art. 32 ust. 4 tej ustawy (zob. wyroki NSA: z 17 marca 2022 r. sygn. akt II OSK 840/21, z 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 2638/19, wyroki WSA w Warszawie: z 13 lipca 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2252/15, z 27 stycznia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1955/10 - wszystkie orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przedkładany przez inwestora projekt budowlany składa się z dwóch części: projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego. Ustawodawca zróżnicował zakres badania przez organ każdej z tych części projektu. Pierwsza z nich podlega ocenie zarówno pod kątem zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także wymaganiami ochrony środowiska i z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Zakres badania drugiej części projektu budowlanego, tj. projektu architektoniczno-budowlanego, został znacznie ograniczony. Organ administracji architektoniczno-budowlanej ocenia go wyłącznie pod kątem zgodności z planem lub decyzją o warunkach zabudowy oraz wymaganiami ochrony środowiska (art. 35 ust. 1 pkt 1).
W ocenie Sądu niewątpliwe jest, w świetle treści art. 35 ust. 1 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, że organ architektoniczno–budowlany nie może ingerować w zawartość merytoryczną projektu budowlanego, a jego ocenie pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno–budowlanymi, podlega tylko projekt zagospodarowania działki lub terenu. Ograniczenie zakresu oceny projektu architektoniczno-budowlanego nastąpiło m. in. w rezultacie zmiany Prawa budowlanego dokonanego ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718 ze zm.). Na mocy art. 1 pkt 28 lit. b powołanej ustawy z 27 marca 2003 r. do Prawa budowlanego wprowadzono zasadę, zgodnie z którą odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu architektoniczno-budowlanego ponosi wyłącznie projektant oraz - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu - sprawdzający projekt, którzy mają obowiązek dołączyć do projektu budowlanego oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego).
Za naruszenie obowiązujących przepisów oraz zasad wiedzy technicznej lub urbanistycznej projektantowi grozi, w zależności od stopnia naruszenia, odpowiedzialność dyscyplinarna (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 41 pkt 1 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów; tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 551) albo zawodowa (art. 45 ust. 2 w/w ustawy w zw. z art. 95 Prawa budowlanego). Nieprzestrzeganie przez projektanta w sposób rażący przy projektowaniu lub wykonywaniu robót budowlanych art. 5 Prawa budowlanego stanowi ponadto wykroczenie podlegające karze grzywny (art. 93 pkt 1 Prawa budowlanego).
Sporządzony w niniejszej sprawie projekt budowlany został opracowany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, które w czasie wykonania projektu budowlanego były członkami właściwej izby samorządu zawodowego. Projektanci złożyli oświadczenie o zgodności projektu z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (vide: str. 128 projektu budowlanego). W związku z powyższym Wojewoda prawidłowo uznał, że nie podlega ocenie organów administracji budowlanej to, czy przewidziane przez projektanta rozwiązania techniczne i materiałowe są zgodne z zasadami wiedzy technicznej.
Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że inwestor złożył wymagane przepisami oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością – działkami nr [...]-[...] na cele budowlane oraz przedłożył cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz oświadczeniem projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, co oznacza, że w sprawie zostały spełnione wymogi wynikające z przepisów art. 32 ust. 4 oraz 33 ust. 2 pkt 1-2 Prawa budowlanego.
Planowana inwestycja nie narusza również ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy Grabówek w Gdyni, rejon ulic Morskiej, Komandorskiej i Kapitańskiej, zatwierdzonego uchwałą nr VII/195/19 Rady Miasta Gdyni z dnia 27 marca 2019 r., co szczegółowo przeanalizował Wojewoda na stronach 4-5 zaskarżonej decyzji.
Planowane zamierzenie polega na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego składającego się z czterech segmentów nadziemnych z halą garażową podziemną i infrastrukturą towarzyszącą. W złożonym projekcie budowlanym w części stanowiącej projekt zagospodarowania terenu w punkcie 2.3. a dotyczącym spełnienia wytycznych miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w odniesieniu do wyżej wymienionych parametrów podano: a) intensywność zabudowy: w strefie A na działce nr [...] i [...] (segment A1 i A2) dla kondygnacji nadziemnych wynoszącą 0,620 w stosunku do powierzchni działki, a dla wszystkich kondygnacji 0,943. Natomiast w strefie B na działce nr [...] wynosi ona odpowiednio 1,190 oraz 1,795; b) wysokość zabudowy w strefie A: budynki 3-kondygnacyjne o dachach płaskich i wysokości 9,15 m i do 34,35 m n.p.m., a w strefie B: budynki 4-kondygnacyjne o dachach płaskich i wysokości 12,08 m i do 37,28 m n.p.m. oraz szerokości elewacji frontowych segmentu A1 - 17,93 m, A2 - 16,92 m, A3 - 12,60 m, B2 - 12,60 m; h) powierzchnię zabudowy wynoszącą 0,247 w stosunku do powierzchni działek; i) powierzchnię biologicznie czynną jako 44,58%; a także zaprojektowano teren rekreacyjny o powierzchni 209,88 m2, co pozwala na uznanie, że zostały spełnione warunki wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazane w § 14 ust. 27 pkt 2 lit. b i § 14 ust. 27 pkt 5 lit. k.
W projekcie przedstawiono ponadto wszelkie niezbędne uzgodnienia i warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, wodno-kanalizacyjnej i cieplnej. Na etapie postępowania odwoławczego został uzupełniony opis techniczny projektu architektoniczno-budowlanego o dane dotyczące ochrony przeciwpożarowej oraz zapewniono uzgodnienia projektu z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych na wszystkich wymaganych rysunkach.
Skoro organ prowadzący postępowanie zmierzające do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę bada wyłącznie, czy zostało złożone oświadczenie projektanta i sprawdzającego projekt o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, stosownie do art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, to uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej są ograniczone do ściśle określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przypadków, tym przypadkiem nie jest zaś badanie zgodności projektu budowlanego, pod kątem przyjętych rozwiązań projektowych i możliwości technicznych jego wykonania (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2018 r., II OSK 1820/17). Organ architektoniczno-budowlany nie prowadzi więc własnego postępowania dowodowego, a jedynie sprawdza przedłożony projekt budowlany w zakresie wskazanym w przepisach Prawa budowlanego.
W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, organy nie miały podstaw, po analizie materiału przedłożonego przez inwestora, do powzięcia wątpliwości co do jego prawidłowości, czytelności i wiarygodności. Zawarte w skardze zarzuty i argumenty nie podważają powyższej oceny, lecz są jedynie polemiką ze stanowiskiem organu odwoławczego opartą na przekonaniach strony skarżącej.
W ocenie Sądu, nie potwierdziły się również zarzuty skarżących odnośnie naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez pozbawienie ich oraz ich sąsiadów – M. i A.C. – prawa w postaci odpowiedniego dostępu do drogi publicznej.
Obowiązek poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienia dostępu do drogi publicznej, został sformułowany w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Ustawodawca nie określił, na czym polega poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich ani też nie doprecyzował samego sformułowania "interesy osób trzecich", poza wskazaniem, że przejawia się ono m.in. w zapewnieniu dostępu do drogi publicznej, przez co należy rozumieć zapewnienie bezpośredniego dostępu do tej drogi, dostępu do niej przez drogę wewnętrzną albo przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. W orzecznictwie sądowym ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich dekoduje się z dawnego brzmienia art. 5 ust. 2, wskazując, że obejmuje ona w szczególności: zapewnienie dostępu do drogi publicznej, ochronę przed pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby (A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, LEX/el. 2016).
Pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich powinno być interpretowane w sposób obiektywny, tj. zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Interesy te muszą zatem znajdować swoje umocowanie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być jednak rozumiana w sposób absolutny. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób. O naruszeniu interesu osób trzecich można mówić jedynie wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy prawa.
Konieczność zapewnienia w sferze oddziaływania obiektu osobom trzecim dostępu do drogi publicznej dotyczy tylko sytuacji, gdy dostęp ten ma swoje umocowanie w prawie, a nie jedynie w sferze faktycznej.
W ocenie skarżących wybudowanie w ramach procedowanej inwestycji obiektu budowlanego uniemożliwi im korzystanie z tych części nieruchomości jako drogi dojazdowej do nieruchomości stanowiącej ich własność. Wprawdzie ich nieruchomość przylega do drogi publicznej w postaci ul. B., ale dojazd do garażu stanowiącego integralną część ich domu, możliwy jest jedynie przez działki należące do inwestora oznaczone nr [...] i [...].
Zdaniem Sądu realizacja przez inwestora planowanego zamierzenia na działkach nr [...]-[...] nie doprowadzi do naruszenia uzasadnionych interesów skarżących poprzez pozbawienie ich dostępu do drogi dojazdowej. Skarżący posiadają dostęp bezpośredni do drogi publicznej, a korzystanie z dostępu pośredniego przez działkę inwestora nie miało charakteru prawnego. Wskazać należy, że działki nr [...] i [...] stanowią niezabudowaną nieruchomość gruntową, która – zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego – jest przeznaczona pod zabudowę jednorodzinną wolnostojącą lub bliźniaczą, zabudowę wielorodzinną niską, zabudowę usługową. Na działkach tych dopuszczona jest także realizacja budynków składających się z oddzielnych segmentów usytuowanych na wspólnej podziemnej hali garażowej. Przedmiotowe działki nie miały zatem i nie mają charakteru zarówno drogi publicznej, jak i drogi wewnętrznej. Korzystanie z nich jako z drogi dojazdowej do nieruchomości skarżących mogłoby nastąpić wyłącznie poprzez określony tytuł prawnorzeczowy uprawniający do trwałego korzystania, tj. służebność drogową. Skarżący nie legitymują się jednak takim prawem. Wprawdzie przed Sądem Rejonowym w Gdyni VII Wydziałem Cywilnym toczy się postępowanie z wniosku skarżących w przedmiocie stwierdzenia zasiedzenia służebności drogowej przebiegającej przez działki nr [...] i [...], niemniej jednak nie można uznać, że prowadzenie przez sąd postępowania o zasiedzenie stanowi podstawę do zakwestionowania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inwestora. W niniejszej sprawie inwestor złożył bowiem, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działkami nr [...]-[...]) na cele budowlane. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że wynik postępowania o stwierdzenie zasiedzenia, nie stanowi przesłanki prejudycjalnej w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. W postępowaniu tym organ ma bowiem obowiązek dokonać rozstrzygnięcia w oparciu o aktualne i obowiązujące formalnie mapy ewidencyjne przyjęte do zasobu geodezyjnego (por. wyrok WSA w Krakowie z 8 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1500/22).
Reasumując, obowiązek uwzględnienia interesów osób trzecich nie oznacza konieczności uwzględnienia w procesie inwestycyjnym zastanych stanów faktycznych, które nie mają oparcia w prawie i z tego powodu nie zasługują na ochronę. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wyłącznie skutki działań inwestycyjnych podejmowanych w zgodzie z prawem powinny być uwzględniane w trakcie przygotowywania i realizacji nowych inwestycji w celu pogodzenia stanu istniejącego ze stanem planowanym. Nawet faktyczne trudności w dojeździe do działki stanowiącej własność skarżących, które może spowodować realizacja inwestycji objętej kwestionowanym pozwoleniem na budowę, nie mogą wpłynąć na zmianę zajętego stanowiska. Organ architektoniczno – budowlany, rozpatrując wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego, nie ma obowiązku badać wszelkich utrudnień, jakie w korzystaniu z nieruchomości sąsiednich może powodować planowana inwestycja. Chodzi bowiem jedynie o takie utrudnienia, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych (w szczególności w zakresie zabudowy nieruchomości), a nie interesów faktycznych innych osób.
Sąd nie podzielił zastrzeżeń skarżących co naruszenia przepisów postępowania dowodowego stwierdzając, że kontrolowane postępowanie przeprowadzono zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. ustalając istotne okoliczności faktyczne z punktu widzenia przepisów materialnego mających zastosowanie w niniejszej sprawie, a poczynionym ustaleniom faktycznym i sformułowanym wnioskom dano prawidłowy wyraz w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Podsumowując, wskazać należy, że dokumentacja zgromadzona w sprawie potwierdza, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany był kompletny i zawierał wszystkie wymagane przepisami prawa uzgodnienia i pozwolenia oraz oświadczenia, o których mowa w art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego. Weryfikacja projektu budowlanego z wydanymi dla przedmiotowej inwestycji decyzjami ustalającymi warunki zabudowy potwierdziła ich zgodność. Podobnie przyjęte rozwiązania w zakresie zagospodarowania terenu nie wykazują sprzeczności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
W ocenie Sądu wskazane okoliczności pozwalają uznać, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, wydane zostały z poszanowaniem przepisów prawa materialnego i procesowego.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło