I FSK 1087/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (spr.), Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia NSA Artur Mudrecki, , po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Lu 585/22 w sprawie ze skargi A.R. na postanowienie Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 30 sierpnia 2022 r. nr 308000-COP.4103.35.2022.5 w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A.R. na rzecz Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 585/22 w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), oddalił skargę A. R., powoływanego dalej jako "skarżący", na postanowienie Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z 30 sierpnia 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 31 maja 2022 r. określającej [...] A. R. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2018 r. (wyrok ten oraz orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są w internetowej bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżono w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 i 2 poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej i niedostrzeżenie następujących naruszeń przepisów jakich dopuścił się Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej w toku prowadzonego postępowania, a mianowicie: • art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej powoływana jako "O.p."), zgodnie z którym Organ podatkowy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania; • art. 120 i 121 § 1 O.p., zgodnie z którymi Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa oraz postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a. Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zrzekł się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Istotą sprawy zawisłej przed sądem pierwszej instancji było ustalenie czy skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 31 maja 2022 r. Z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów wynika, że pełnomocnik skarżącego kwestionuje prawidłowość doręczenia wskazanej powyżej decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej, a zatem i możliwość wydania przez organ podatkowy zakwestionowanego postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt. 2 O.p. Należy jednak zwrócić uwagę, że uzasadnienie wywiedzionej skargi kasacyjnej w znacznej mierze skupia się na okolicznościach niemających znaczenia dla rozpoznawanej sprawy, a mianowicie na kwestii odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i uprawdopodobnienia braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla jednak, co słusznie wskazał wcześniej także Sąd pierwszej instancji, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie nie jest zasadność przywrócenia lub odmowy przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania, ale prawidłowość wydania przez organ postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Obowiązek wydania takiego postanowienia, w razie uchybienia terminu w postępowaniu podatkowym, nakłada na organ przepis art. 228 § 1 pkt. 2 O.p. To on był podstawą wydanego przez organ i zaskarżonego do sądu pierwszej instancji postanowienia w przedmiocie uchybienia terminowi. Jedynie na marginesie można wskazać, że istnienie lub nie winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p. nie uzależnia obowiązku wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi od tego czy uchybienie było zawinione. Nie ma również znaczenia to, czy strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu i czy wniosek ten wywołał zamierzony przez stronę skutek w postaci przywrócenia terminu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt III FSK 741/21). Zakres kognicji organu podatkowego ogranicza się jedynie do ustalenia daty doręczenia decyzji, prawidłowości tego doręczenia, daty wniesienia odwołania i porównania daty doręczenia decyzji z datą wniesienia odwołania (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt I FSK 811/19, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2022 r., sygn. akt II FSK 1010/21, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt II FSK 2437/20). Przechodząc zatem do oceny wywiedzionych zarzutów kasacyjnych w granicach rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż kwestią zasadniczą jest ustalenie dat skutecznego doręczenia decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 31 maja 2022 r. oraz wniesienia odwołania od tej decyzji przez skarżącego. Sąd pierwszej instancji podzielił w tym zakresie stanowisko organu podatkowego uznając, iż decyzja ta została skutecznie doręczona w dniu 14 czerwca 2022 r. (tj. z upływem 14 dni od wygenerowania pierwszego UPD w systemie ePUAP), zatem termin do wniesienia odwołania od niej upłynął z dniem 28 czerwca 2022 r. Niesporne zaś w sprawie jest, że decyzja ta została doręczona na prawidłowy adres elektroniczny pełnomocnika skarżącego, jak i to, że odwołanie od niej pełnomocnik skarżącego wniósł w dniu 15 lipca 2022 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W ocenie skarżącego decyzja nie została jednak skutecznie doręczona w ww. terminie z uwagi na wskazywany przez pełnomocnika skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu, jak również skardze i skardze kasacyjnej, bliżej niesprecyzowany błąd techniczny systemu ePUAP, wskutek którego "odbierane pisma pojawiają się w zakładce "Moja skrzynka" z opóźnieniem.". Wobec tej okoliczności o przedmiotowej decyzji skarżący miał uzyskać informację dopiero w dniu 8 lipca 2022 r., nie uchybił zatem terminowi wnosząc odwołanie od niej w dniu 15 lipca, co skutkowało brakiem możliwości wydania przez organ zaskarżonego postanowienia. Stanowisko to nie znajduje jednak aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego. W szczególności wskazać bowiem należy, że okoliczność jakoby decyzja Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 31 maja 2022 r. nie została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 14 czerwca 2022 r. nie znajduje pokrycia w prawidłowo ustalonym przez organ podatkowy stanie faktycznym sprawy, zaaprobowanym przez Sąd pierwszej instancji. W istocie stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącego w toku postępowania nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie tej tezy, w szczególności nie potwierdza jej informacja z systemu ePUAP, cytowana również w skardze kasacyjnej, z której niewątpliwie wynika, że terminem doręczenia ww. decyzji był dzień 14 czerwca 2022 r. Poza gołosłownymi zapewnieniami pełnomocnika skarżącego o rzekomej niewidoczności decyzji w systemie ePUAP brak jest jakichkolwiek dowodów, które pozwalałyby na kwestionowanie prawidłowości ww. informacji. W szczególności brak jest dowodów na to, by pełnomocnik skarżącego kontaktował się w tej sprawie z organem podatkowym, Ministerstwem Cyfryzacji (administratorem danych) lub pomocą techniczną systemu ePUAP zarządzanego przez Centralny Ośrodek Informatyki w sprawie problemów z doręczeniami, choć jak twierdzi nie był to pierwszy taki przypadek, a problemy z doręczeniami mają jego zdaniem miejsce "bardzo często". Skoro zatem decyzja organu podatkowego została skutecznie doręczona w dniu 14 czerwca 2022 r., to prawidłowe jest stanowisko Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego, zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, iż termin do wniesienia odwołania w sprawie upłynął bezskutecznie z dniem 28 czerwca 2022 r., odwołanie skarżącego z 15 lipca 2022 r. wniesiono zaś z uchybieniem temu terminowi. Zasadnie zatem organ wydał na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. zaskarżone postanowienie, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sposób należyty wywiązał się z obowiązku jego kontroli, a wydany przez niego wyrok odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 120 i 121 § 1 O.p., bowiem organ podatkowy działał na podstawie przepisów prawa, jak również nie naruszył swoim postępowaniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie. W braku usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna skarżącego na podstawie art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 204 pkt. 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze. zm.). Marek Kołaczek Małgorzata Niezgódka - Medek Artur Mudrecki