II OZ 765/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. L. i A. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 366/24 odrzucające zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 20 maja 2024 r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. L. i A. L. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 16 stycznia 2024 r., nr IFXIV.7840.4.19.2023 w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 20 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 366/24 odmówił skarżącym – J. L. i A. L. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Śląskiego z 16 stycznia 2024 r., nr IFXIV.7840.4.19.2023 wydanej w przedmiocie pozwolenia na budowę, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnili zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej: "p.p.s.a.". W dniu 3 czerwca 2024 r. wpłynęło do WSA pismo skarżących (data nadania -31 maja 2024 r.) o wyznaczenie biegłego sądowego w sprawach budownictwa. Jednocześnie w dniu 4 czerwca 2024 r. skarżący uiścili wpis od zażalenia w kwocie 100 zł. W związku z powyższym skarżący wezwani zostali do sprecyzowania, w terminie 7 dni, treści pisma z 3 czerwca 2024 r., pod rygorem uznania go za pismo procesowe i dołączenia do akt sprawy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w dniu 12 czerwca 2024 r. nadesłali do Sądu pismo zatytułowane "Skarga na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji", w którym podnosząc argumenty za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji wnieśli o uchylenie postanowienia WSA w Gliwicach z 20 maja 2024 r. Uznając zatem, że pismo to doprecyzowało treść pisma z 3 czerwca 2024 r., przyjęto, że stanowi ono zażalenie na postanowienie Sądu z 20 maja 2024 r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II, pismami z 19 czerwca 2024 r. wezwano skarżących do uzupełnienia braków formalnych zażalenia - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia - przez nadesłanie czterech odpisów zażalenia z dnia 12 czerwca 2024 r. poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych celem doręczenia uczestnikom postępowania. Powyższe wezwania zostały doręczone skarżącym w dniu 26 czerwca 2024 r. W odpowiedzi na ww. wezwania skarżący nadesłali pismo z 3 lipca 2024 r. (data wpływu do Sądu, nadane w dniu 2 lipca 2024 r.) i trzy jego odpisy, jednak o zupełnie odmiennej treści od zażalenia z 12 czerwca 2024 r. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 17 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 366/24 odrzucił zażalenie skarżących i orzekł o zwrocie kwoty 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od zażalenia. Sąd stwierdził, że nadesłanego przez skarżących pisma z 3 lipca 2024 r. nie można uznać za prawidłowy odpis wniesionego zażalenia, a tym samym za uzupełnienie braków formalnych zażalenia. Dlatego też na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 47 § 1 p.p.s.a., Sąd odrzucił zażalenie skarżących na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych zażalenia. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącym w dniu 29 lipca 2024 r. W dniu 5 sierpnia 2024 r. (data nadania) skarżący wnieśli do WSA pismo zatytułowane "odwołanie od postanowienia wydanego dnia 17.07.2024 r.", które zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II zostało uznane za zażalenie na postanowienie z 17 lipca 2024 r. Następnie pismami z 12 sierpnia 2024 r. skarżący wezwani zostali do usunięcia braków formalnych ww. zażalenia, w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia, przez: złożenie wniosku o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia, złożenie zwięzłego uzasadnienia zażalenia oraz nadesłanie 4 odpisów zażalenia (pisma nadanego w dniu 5 sierpnia 2024 r.) poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, celem doręczenia pozostałym stronom postępowania. Równocześnie poinformowano skarżących o treści art. 47 § 1 p.p.s.a. Ponadto zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 9 sierpnia 2024 r. wezwano skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwania zostały doręczone skarżącym w dniu 19 sierpnia 2024 r. W zakreślonym w wezwaniu terminie skarżący przesłali do Sądu 4 kserokopie pisma uznanego za zażalenie oraz pismo z 20 sierpnia 2024 r. stanowiące wniosek o uchylenie postanowienia wraz z jego trzema odpisami. Ponadto skarżący uiścili wpis od zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 27 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 366/24 odrzucił zażalenie skarżących na postanowienie tego Sądu z 17 lipca 2024 r. i orzekł o zwrocie skarżącym kwoty 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od zażalenia. Sąd wskazał, że skarżący w odpowiedzi na wezwanie Sądu nadesłali jedynie 4 kserokopie pisma z 5 sierpnia 2024 r. uznanego za zażalenie, zawierające kopie podpisów skarżących. Kserokopie te nie zostały zatem poświadczone za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisane przez skarżących. Dlatego też Sąd pism skarżących, które wpłynęły do tegoż sądu w dniu 23 sierpnia 2024 r. nie uznał za prawidłowe odpisy pisma z 5 sierpnia 2024 r. Tym samym Sąd stwierdził, że skarżący nie uzupełnili w wyznaczonym terminie braków formalnych zażalenia, co skutkowało odrzuceniem zażalenia. Zażalenie na powyższe postanowienie w przepisanym prawem terminie złożyli skarżący, zaskarżając "decyzję" (zapewne skarżącym chodziło o postanowienie z 27 września 2024 r. – uwaga Sądu) WSA w Gliwicach i wnosząc o: 1) jego uchylenie, 2) zasądzenie od organu kosztów procesu wg norm przepisanych, 3) wstrzymanie wykonalności "decyzji" ze względów społecznych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając powyższe zażalenie postanowieniem z 8 stycznia 2025 r., sygn. akt II OZ 748/24 uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 27 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 366/24. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego usunięcie braku zażalenia poprzez przedłożenie samych kserokopii takiego pisma zawierających kopie podpisów skarżących bez poświadczenia ich za zgodność z oryginałem jest wystarczające do nadania zażaleniu dalszego biegu. Sąd administracyjny jest w stanie stwierdzić "na pierwszy rzut oka", nie wykonując żadnych dodatkowych czynności, że załączone kserokopie dla strony przeciwnej i pozostałych uczestników postępowania odpowiadają oryginałowi – są one bowiem egzemplarzami odpowiadającymi treści złożonego przez skarżących pisma uznanego za zażalenie. A zatem brak poświadczenia tychże kserokopii Sąd odwoławczy uznał za drobne niedociągnięcie, które nie stoi na przeszkodzie nadaniu zażaleniu dalszego biegu. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadne uznał odrzucenie zażalenia na postanowienie WSA w Gliwicach z 17 lipca 2024 r., w sytuacji gdy złożone kserokopie były zgodne w treści z oryginałem. Wskazał, że odmienna ocena zaistniałej sytuacji oznaczałaby ograniczenie stronie skarżącej konstytucyjnego prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i uniemożliwiałaby ochronę jej praw. W tej sytuacji do rozpoznania pozostało zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 17 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 366/24, którego braki uznano za uzupełnione w terminie i od którego uiszczono należny wpis sądowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przypomnieć bowiem należy, że zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z 17 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie skarżących na postanowienie tego Sądu z 20 maja 2024 r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd uznał bowiem, że skarżący pomimo wezwania nie uzupełnili w wyznaczonym terminie braków formalnych zażalenia, albowiem nadesłanego przez skarżących pisma z 3 lipca 2024 r. o odmiennej treści od wniesionego zażalenia nie można uznać za prawidłowy odpis wniesionego zażalenia – pisma z 12 czerwca 2024 r. Wskazać należy, że w myśl art. 194 § 3 p.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Odesłanie do wymogów określonych dla pisma w postępowaniu sądowym wiąże się również z koniecznością spełnienia przez pismo będące zażaleniem warunków ogólnych przewidzianych dla wszystkich pism strony określonych w art. 46 p.p.s.a. i następnych co oznacza, że zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpis i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Stosownie natomiast do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia, wynikającym z art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniesione przez skarżących zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji z 20 maja 2024 r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zawierało braki formalne, tj. brak odpowiedniej ilości odpisów zażalenia. W związku z tym prawidłowo wezwano skarżących do uzupełnienia braków formalnych zażalenia w terminie 7 dni, poprzez nadesłanie czterech odpisów zażalenia z 12 czerwca 2024 r. poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, pouczając jednocześnie strony o skutkach procesowych niewykonania wezwania w tym terminie. Wezwania do uzupełnienia braków formalnych zażalenia zostały skutecznie doręczone skarżącym w dniu 26 czerwca 2024 r., a zatem termin do wykonania wezwania upływał w dniu 3 lipca 2024 r. Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwania nadesłali pismo z 3 lipca 2024 r. (data wpływu do Sądu, nadane w dniu 2 lipca 2024 r.) i trzy jego odpisy, jednak treść tego pisma jest zupełnie odmienna od treści zażalenia z 12 czerwca 2024 r. Tymczasem odpisem pisma procesowego może być każdy jego dalszy egzemplarz zgodny z oryginałem, istotą bowiem odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania np. wydruk komputerowy (zob. postanowienia NSA: z 11 października 2018 r., II OZ 962/18, z 21 czerwca 2018 r., II OZ 619/18; z 30 czerwca 2009 r., II OSK 927/09; wyrok NSA z 5 marca 2008 r., II OSK 774/06 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA). Podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego pozostaje zatem jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem (R. Hauser i M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, s. 274). Podkreślić także należy, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13). Uchwała ta ma również odpowiednie zastosowanie do braków formalnych zażalenia w postaci braku odpowiedniej liczby odpisów zażalenia. A zatem skoro nadesłane na wezwanie Sądu o przesłanie odpisów zażalenia pismo z 3 lipca 2024 r. znacząco różni się swoją treścią, jak i szatą graficzną, od zażalenia z 12 czerwca 2024 r., to jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, nie mogło ono zostać uznane za jego odpis. Tym samym za prawidłowe uznać należy stanowisko Sądu, że skarżący nie uzupełnili w wyznaczonym terminie braków formalnych zażalenia, co uzasadniało jego odrzucenie na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Natomiast ogólnikowe zarzuty powołane przez skarżących w zażaleniu na powyższe postanowienie, które nie odnosiły się w sposób jasny do zaskarżonego postanowienia, nie mogły odnieść pożądanego skutku w postaci uwzględnienia zażalenia. Poza zakresem rozpoznania w niniejszym postępowaniu w przedmiocie odrzucenia zażalenia pozostają także podniesione w zażaleniu kwestie odnoszące się do aspektów merytorycznych sprawy. W konsekwencji zażalenie podlegało oddaleniu na postawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.