II OZ 748/24

Dnia 8 stycznia 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.L. i A.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 366/24 o odrzuceniu zażalenia J.L. i A.L. na postanowienie tego sądu z dnia 17 lipca 2024 r. odrzucające zażalenie na postanowienie z dnia 20 maja 2024 r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.L. i A.L. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 16 stycznia 2024 r. nr IFXIV.7840.4.19.2023 w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. 1. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) w Gliwicach z 27 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 366/24, w pkt 1. odrzucił zażalenie J.L. i A.L. na postanowienie tego sądu z 17 lipca 2024 r. odrzucające zażalenie na postanowienie WSA w Gliwicach z 20 maja 2024 r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w pkt 2, zwrócił stronie skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od zażalenia. 2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, postanowieniem z 17 lipca 2024 r. WSA w Gliwicach odrzucił zażalenie skarżących – J.L. i A.L. na postanowienie tegoż sądu z 20 maja 2024 r., II SA/Gl 366/24, odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Śląskiego z 16 stycznia 2024 r. nr IFXIV.7840.4.19.2023 w przedmiocie pozwolenia na budowę. Odpis tego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącym 29 lipca 2024 r. 2.2. W dniu 5 sierpnia 2024 r. (data nadania) skarżący wnieśli do WSA pismo, które zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 9 sierpnia 2024 r. zostało uznane za zażalenie na powyższe postanowienie z 17 lipca 2024 r. 2.3. Pismami z 12 sierpnia 2024 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 9 sierpnia 2024 r. wezwano skarżących do uzupełnienia braków formalnych ww. zażalenia, w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia poprzez: złożenie wniosku o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia, złożenie zwięzłego uzasadnienia zażalenia oraz nadesłanie 4 odpisów zażalenia poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, celem doręczenia pozostałym stronom postępowania. Równocześnie poinformowano skarżących o treści art. 47 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa). Ponadto zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 9 sierpnia 2024 r. wezwano skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwania zostały doręczone skarżącym w dniu 19 sierpnia 2024 r. 2.4. W zakreślonym terminie skarżący wnieśli 4 kserokopie pisma uznanego za zażalenie oraz pismo z 20 sierpnia 2024 r. stanowiące wniosek o uchylenie postanowienia wraz z jego trzema odpisami. Ponadto skarżący uiścili wpis od zażalenia. 2.5. Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że w odpowiedzi na wezwanie sądu nadesłane zostały jedynie 4 kserokopie pisma z 5 sierpnia 2024 r. uznanego za zażalenie zawierające kopie podpisów skarżących, nie zostały one poświadczone za zgodność lub przez nich własnoręcznie podpisane. W związku z powyższym sąd wojewódzki pism skarżących, które wpłynęły do tegoż sądu w dniu 23 sierpnia 2024 r. nie uznał za prawidłowe odpisy pisma z 5 sierpnia 2024 r. 2.6. Sąd pierwszej instancji stwierdzając powyższe, że w sprawie nie uzupełniono braków formalnych zażalenia, orzekł o odrzuceniu zażalenia i zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy od zażalenia w wysokości 100 zł. 3.1. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, zaskarżając "decyzję" (zapewne skarżącym chodziło o postanowienie z 27 września 2024 r. – uwaga Sądu) WSA w Gliwicach i wnosząc o: 1) jego uchylenie, 2) zasądzenie od organu kosztów procesu wg norm przepisanych, 3) wstrzymanie wykonalności "decyzji" (postanowienia) WSA ze względów społecznych. 3.2. Zaskarżonej "decyzji" (postanowieniu – dopisek Sądu) skarżący zarzucają: naruszenie szeregu przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2022, poz. 1225 ze zm., dalej "WT"), a to: § 12 ust. 4 pkt 1; § 3 pkt 1, § 4, § 6, § 9, § 13 pkt 1 i 2. 3.3. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia skarżący podnoszą, że ich "skarga" jest uzasadniona, a wydanie pozwolenie na budowę bezprawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. 4.2. Stosownie do treści art. 46 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm.) każde pismo wnoszone do sądu powinno zawierać podpis strony, albo jej przedstawicieli ustawowych lub pełnomocników. Zgodnie zaś z art. 47 § 1 i 2 Ppsa do pisma należy dołączyć jego odpisy oraz odpisy załączników dla doręczenia ich stronom i uczestnikom postępowania. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej. W rozpoznawanej sprawie zobowiązano skarżących do usunięcia braków formalnych zażalenia w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia poprzez m. in. nadesłanie 4 odpisów pisma (z 5 sierpnia 2024 r.) uznanego za zażalenie "poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych". Skarżący nadesłali jedynie kserokopie pisma zawierające kopie podpisów skarżących, które jednak nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem lub przez nich własnoręcznie podpisane. W takim przypadku rozważenia wymagało, czy niewłaściwe wykonanie zarządzenia w przedmiocie braków formalnych skutkować musiało odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa. 4.3. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozróżnienia wymaga sytuacja, w której braki formalne zażalenia nie zostały uzupełnione w ogóle, od sytuacji, gdy skarżący w terminie 7 dni – na wezwanie sądu – składają wymaganą ilość odpisów (czy w jak w tym przypadku – kserokopii zażalenia), jednak czynią to w sposób częściowo wadliwy, mianowicie bez ich poświadczenia za zgodność z oryginałem. W tym miejscu wskazać należy, że odpisem pisma procesowego jest każdy jego dalszy egzemplarz zgodny z oryginałem, istotą bowiem odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania np. wydruk komputerowy (zob. postanowienia NSA: z 11 października 2018 r., II OZ 962/18, z 21 czerwca 2018 r., II OZ 619/18; z 30 czerwca 2009 r., II OSK 927/09; wyrok NSA z 5 marca 2008 r., II OSK 774/06 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA). Podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego pozostaje jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem (R. Hauser i M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, s. 274). 4.4. W orzecznictwie jako dominujące należy uznać stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji, gdy wezwanie sądu zostało wykonane w ten sposób, że strona lub jej pełnomocnik nadesłali kserokopie, a więc egzemplarze odpowiadające treści złożonego środka zaskarżenia, a jedynie nie poświadczono ich za zgodność z oryginałem, to jego odrzucenie byłoby dotknięte nadmiernym formalizmem. Odrzucenie takiego pisma nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w zw. z art. 49 Ppsa, ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo – mimo wspomnianych niedociągnięć – mogło otrzymać prawidłowy bieg. Podzielając ten pogląd stwierdzić należy, że jego prawidłowości nie zmienia stanowisko przyjęte w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13, odnoszące się do sytuacji nie dołączenia przez skarżącego prawidłowej liczby odpisów i ich załączników oraz ich złożenia po terminie zakreślonym w zarządzeniu wzywającym do usunięcia braków (por. postanowienia NSA z: 21 czerwca 2018 r., II OZ 619/18; 8 czerwca 2011 r., II OZ 484/11; 14 lutego 2012 r., I OZ 84/12; 23 czerwca 2017 r., sygn. II OZ 669/17; 6 września 2017 r., II OZ 857/17, 4 kwietnia 2019 r. I OZ 310/19, 25 września 2019 r., II OZ 810/19, 12 czerwca 2024 r., II OZ 276/24 - CBOSA). 4.5. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego usunięcie braku zażalenia poprzez przedłożenie samych kserokopii takiego pisma zawierających kopie podpisów skarżących bez poświadczenia go za zgodność z oryginałem jest wystarczające do nadania zażaleniu dalszego biegu. Sąd administracyjny jest w stanie stwierdzić "na pierwszy rzut oka", nie wykonując żadnych dodatkowych czynności, że załączone kserokopie dla strony przeciwnej i pozostałych uczestników postępowania odpowiadają oryginałowi – są one bowiem egzemplarzami odpowiadającymi treści złożonego pisma skarżących uznanego za zażalenie. Brak poświadczenia tychże kserokopii uznać należy za drobne niedociągnięcie, które nie stoi jednak na przeszkodzie nadaniu zażaleniu dalszego biegu. Wobec powyższego w okolicznościach niniejszej sprawy za niezasadne należało uznać odrzucenie zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, jeżeli złożone kserokopie były zgodne w treści z oryginałem. Inna ocena zaistniałej sytuacji oznaczałaby ograniczenie stronie skarżącej konstytucyjnego prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i uniemożliwiałaby ochronę jej praw. 4.6. Z tych względów za niezasadne należało uznać wydane przez sąd wojewódzki postanowienie o odrzuceniu zażalenia. 4.7. Poza zakresem rozpoznania w niniejszym postępowaniu w przedmiocie odrzucenia zażalenia pozostają natomiast kwestie odnoszące się do kwestii merytorycznych sprawy. 5. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.