II OZ 669/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 1114/16 odrzucające skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2016 r. w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1114/16 oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Pismem z dnia 17 listopada 2016 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 września 2016 r. Pismem z 24 stycznia 2017 r. WSA w Warszawie wezwał skarżącego kasacyjnie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy oraz szesnastu odpisów tego wniosku (oświadczenia). Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie w dniu 26 stycznia 2017 r. Przy piśmie z dnia 27 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżącego nadesłał wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz szesnaście jego nieuwierzytelnionych fotokopii. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 marca 2017 r. na podstawie art. 178 w zw. z art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.) odrzucił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w wykonaniu wezwania Sądu nadesłano wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, ale nie nadesłano jego odpisów. Nadesłane nieuwierzytelnione fotokopie powyższego wniosku nie są odpisami. Oznacza to, że nie uzupełniono braku formalnego skargi kasacyjnej. J. K. pismem z dnia 28 marca 2017 r. wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2017 r. zarzucając mu oparcie rozstrzygnięcia na wadliwe ustalonym stanie faktycznym sprawy, skoro uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskazuje, jakoby skarżący nie złożył 16 odpisów pisma, podczas gdy dokument urzędowy potwierdza, iż skarżący odpisy takie złożył. Dodatkowo skarżący zarzucił naruszenie art. 47 § 2 p.p.s.a. i art. 178 w zw. z art. 176 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że skarga kasacyjna zawierała braki, względnie, że braki te nie zostały uzupełnione podczas gdy okoliczność taka miała miejsce. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami mogą być uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 p.p.s.a.). Należy podkreślić, że kwestia poświadczania za zgodność z oryginałem odpisów pism procesowych nie była postrzegana jednolicie. Na gruncie Kodeksu postępowania cywilnego Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 sierpnia 1998 r. sygn. akt III CZ 107/98 (publ. OSNC z 1999 r., Nr 3, poz. 52) stanął na stanowisku, że kserokopie pism muszą być poświadczone za zgodność z oryginałem podpisem strony, jej przedstawiciela ustawowego bądź pełnomocnika. Przeciwne zdanie zaprezentowano jednak w postanowieniu z dnia 18 października 2002 r. sygn. akt V CKN 1830/00 (publ. OSNC z 2004 r., Nr 1, poz. 9; podobnie – postanowienia z dnia 18 października 2002 r. sygn. akt V CKN 1820/00; z dnia 12 stycznia 2009 r. sygn. akt II PZ 37/08; z dnia 9 stycznia 2012 r. sygn. akt II UZ 48/11). W tym ostatnim orzeczeniu podkreślono, że odpis pisma to jedynie kolejny egzemplarz, który jest zgodny z oryginałem, przy czym nie ma znaczenia, czy jest to kopia maszynowa, kserokopia, czy wydruk komputerowy. Jak zaznaczył Sąd Najwyższy, podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego pozostaje jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem (por. postanowienie NSA 12 maja 2016 r., sygn. akt II OZ 455/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobne spory pojawiły się na gruncie literatury prawa administracyjnego. Pierwsze stanowisko stwierdza, że z art. 47 § 1 p.p.s.a. wynika, że zarówno fotokopie, jak i wydruki z poczty elektronicznej wymagają uwierzytelnienia przez stronę (R. Hausera i M. Wierzbowskiego (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, str. 274 oraz H. Knysiak – Molczyk [w:] T. Woś (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2011. Wydanie 4., s. 302). Zgodnie natomiast z drugim poglądem, skoro wedle art. 47 § 2 P.p.s.a. odpisami mogą być "uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej", to dopuszczalne jest traktowanie jako odpisów również innego rodzaju wydruków czy kopii, także nieuwierzytelnionych (G. Radecki [w:] R. Mikosz, G. Radecki, Ł. Strzępek. Pisma stron w postępowaniu sądowoadministracyjnej. Komentarz, orzecznictwo, wzory, Warszawa 2008, s. 31 – 32 oraz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 137). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się z kolei pogląd, zgodnie z którym w sytuacji, gdy wezwanie Sądu zostało wykonane w ten sposób, że strona lub jej pełnomocnik nadesłali kserokopie, a więc egzemplarze odpowiadające treści złożonego środka zaskarżenia, a jedynie nie poświadczono ich za zgodność z oryginałem, to jego odrzucenie byłoby dotknięte nadmiernym rygoryzmem. Odrzucenie takiego pisma nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w związku z art. 49 p.p.s.a., ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo – mimo wspomnianych niedociągnięć – mogło otrzymać prawidłowy bieg (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 133/05 i 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1676/15 oraz postanowienia: z dnia 14 lutego 2012 r. sygn. akt I OZ 84/12; z dnia 30 września 2012 r. sygn. akt II GZ 280/12 i II GZ 281/12; z dnia 3 września 2015 r. sygn. akt II GSK 1848/15; z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt II OZ 157/15; z dnia 21 września 2015 r. sygn. akt II OSK 1953/15 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Podzielając ten pogląd, stwierdzić także należy, iż jego prawidłowości nie zmienia także stanowisko przyjęte w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13 (opubl. ONSAiWSA z 2014 r. nr 3, poz. 39), odnoszące się do sytuacji nie dołączenia przez skarżącego prawidłowej liczby odpisów i ich załączników oraz ich złożenia po terminie zakreślonym w zarządzeniu wzywającym do usunięcia braków, a więc odmiennej od analizowanej. W okolicznościach niniejszej sprawy, skoro skarżący wykonał w terminie wezwanie Sądu do nadesłania 16 egzemplarzy odpisów pisma zawierającego oświadczenie o rozpoznaniu skargi kasacyjnej na rozprawie, bądź zrzeczeniu się rozprawy, w ten sposób, że przesłał jeden egzemplarz podpisany własnoręcznie i 16 jego kopii, to nie było podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej, z przyczyn powyżej wskazanych. Tym samym zasadnym okazał się być postawiony w rozpoznawanym zażaleniu zarzut naruszenia art. 47 § 2 w p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 i art. 197 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienia.