II OZ 810/19

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2019-09-25

Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu niedoświadczenia przez pełnomocnika za zgodność z oryginałem złożonego odpisu skargi kasacyjnej, przy jednoczesnym złożeniu go w terminie i zgodności treści z oryginałem, jest zgodne z zasadą proporcjonalności i nie stanowi nadmiernego formalizmu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu niedoświadczenia przez pełnomocnika za zgodność z oryginałem złożonego odpisu skargi kasacyjnej, przy jednoczesnym złożeniu go w terminie i zgodności treści z oryginałem, stanowi nadmierny formalizm i narusza konstytucyjne prawo do sądu. Sąd podkreślił, że istotą odpisu jest odwzorowanie pełnej treści pisma, a brak poświadczenia za zgodność z oryginałem nie uniemożliwia nadania pismu prawidłowego biegu.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną skarżącego na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, ponieważ pełnomocnik skarżącego nie poświadczył za zgodność z oryginałem złożonego odpisu skargi kasacyjnej, mimo wezwania sądu. Skarżący złożył zażalenie, argumentując, że takie odrzucenie jest nadmiernie formalistyczne, gdy wezwanie zostało wykonane, a jedynie odpis nie został poświadczony.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2019 r.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wa 193/18 o odrzuceniu skargi kasacyjnej I. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wa 193/18 oddalającego skargę I. C. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie postanowieniem z dnia 22 marca 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wa 193/18, odrzucił skargę kasacyjną I. C. od wyroku tego Sądu z dnia 29 listopada 2018 r. oddalającego skargę I. C. (dalej: skarżący) na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia 29 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, poprzez nadesłanie jednego odpisu skargi kasacyjnej poświadczonego za zgodność z oryginałem, celem doręczenia go organowi. Skarżący w zakreślonym terminie przedłożył jedną kserokopię skargi kasacyjnej, jednakże nie została ona poświadczona za zgodność z oryginałem jak również nie zwierała podpisu pełnomocnika skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji zgodnie z art. 178 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. odrzucił skargę kasacyjną, bowiem nadesłania jej odpisu, w ocenie Sądu meriti nałożony obowiązek nie został wykonany prawidłowo, ponieważ odpis ten nie został poświadczony za zgodność z oryginałem. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, postulując jego uchylenie. Zarzucając naruszenie przepisu art. 49 § 1 P.p.s.a. podniósł m.in., że w sytuacji, gdy wezwanie sądu zostało wykonane, a jedynie nadesłany przez stronę odpis nie został poświadczony za zgodność z oryginałem, to odrzucenie w tej sytuacji skargi kasacyjnej byłoby dotknięte nadmiernym formalizmem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (§ 2). Stosownie zaś do art. 177a P.p.s.a. jeśli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianym w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W rozpoznawanej sprawie zobowiązano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez nadesłanie jednego odpisu tej skargi. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie przedłożył odpis skargi kasacyjnej, jednak nie został on poświadczony za zgodność z oryginałem. W takim przypadku rozważenia wymagało, czy niewłaściwe wykonanie zarządzenia w przedmiocie braków formalnych skutkować musiało odrzuceniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozróżnienia wymaga sytuacja, w której braki formalne skargi (skargi kasacyjnej) nie zostały uzupełnione w ogóle, od sytuacji gdy skarżący w terminie 7 dni – na wezwanie Sądu – składa wymaganą ilość odpisów, jednak czyni to w sposób częściowo wadliwy, mianowicie bez ich poświadczenia za zgodność z oryginałem. W tym miejscu wskazać należy, że odpisem pisma procesowego jest każdy jego dalszy egzemplarz zgodny z oryginałem. Istotą bowiem odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania np. wydruk komputerowy (zob. postanowienia NSA: z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt II OZ 962/18, z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 619/18; z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 927/09; wyrok NSA z dnia 5 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 774/06 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA). Podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego pozostaje jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem (R. Hauser i M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, s. 274). W orzecznictwie jako dominujące należy uznać stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji, gdy wezwanie Sądu zostało wykonane w ten sposób, że strona lub jej pełnomocnik nadesłali kserokopie, a więc egzemplarze odpowiadające treści złożonego środka zaskarżenia, a jedynie nie poświadczono ich za zgodność z oryginałem, to jego odrzucenie byłoby dotknięte nadmiernym formalizmem. Odrzucenie takiego pisma nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w zw. z art. 49 P.p.s.a., ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo – mimo wspomnianych niedociągnięć – mogło otrzymać prawidłowy bieg. Podzielając ten pogląd stwierdzić należy, iż jego prawidłowości nie zmienia stanowisko przyjęte w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, odnoszące się do sytuacji nie dołączenia przez skarżącego prawidłowej liczby odpisów i ich załączników oraz ich złożenia po terminie zakreślonym w zarządzeniu wzywającym do usunięcia braków (por. postanowienia NSA z dnia: 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 619/18; 8 czerwca 2011 r., sygn. II OZ 484/11; 14 lutego 2012 r., sygn. I OZ 84/12; 23 czerwca 2017 r., sygn. II OZ 669/17; 6 września 2017 r., sygn. II OZ 857/17 - CBOSA). Wobec powyższego w okolicznościach niniejszej sprawy za niezasadne należało uznać odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 P.p.s.a., jeżeli złożony odpis był zgodny w treści z oryginałem. Inna ocena zaistniałej sytuacji oznaczałaby ograniczenie stronie konstytucyjnego prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i uniemożliwiałaby stronie ochronę jej praw. Z tych względów za niezasadne należało uznać wydane przez Sąd Wojewódzki postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło