III OSK 894/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Artur Kuś Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej małoletniej A. K. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 514/24 w sprawie ze skargi małoletniej A. K. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego K. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 514/24 oddalił skargę małoletniej A. K. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego K. K. (dalej skarżąca) na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej Prezes ZUS, organ) z dnia 20 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą o emeryturach i rentach z FUS zgodnie z którym ubezpieczonym i pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Literalna wykładnia powyższego przepisu prowadzi do jednoznacznego przyjęcia, że przyznanie świadczenia w drodze wyjątku uzależnione jest od wystąpienia trzech przesłanek: 1) niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty w trybie zwykłym musi być spowodowane "szczególnymi okolicznościami"; 2) ubiegający się o to świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej, objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku; 3) osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że przyznanie przedmiotowego świadczenia uzależnione jest od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich trzech wymienionych wyżej przesłanek. Brak choćby jednej z nich wyklucza tę możliwość. Oceniając przebieg postępowania Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, bowiem nie nosi cech dowolności i została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, po wystarczającym zebraniu i rozważeniu całego materiału dowodowego. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji podkreślił, że szczególną okolicznością w sprawie nie jest sytuacja osobista i materialna wnoszącej skargę ani też nie mogą one być odnoszone do osoby jej małoletniego dziecka. Dla oceny zaistnienia przesłanki szczególnych okoliczności istotny jest cały okres poprzedzający moment wystąpienia o świadczenie w drodze wyjątku, a nie tylko okoliczności istniejące w chwili złożenia wniosku. Okoliczności te mają odnosić się do osoby ubezpieczonego i przebiegu jego ubezpieczenia, i to w okresie przed zaistnieniem zdarzenia, które aktywność zawodową wykluczyło - a tych, skarżąca nie wykazała. Zatem by stwierdzić, czy w sprawie okoliczności takie zaistniały, konieczne jest zbadanie sytuacji zmarłej matki dziecka w okresie, kiedy będąc osobą zdrową i w pełni zdolną do pracy nie podejmowała jej w pewnych okresach. Z akt sprawy nie wynikają żadne okoliczności uzasadniające przerwy w jej ubezpieczeniu, a zatem w sprawie nie została spełniona pierwsza ze wskazanych wyżej przesłanek przyznania świadczenia w drodze wyjątku, bowiem nie można było stwierdzić, że za życia matki dziecka zaistniały szczególne okoliczności, które wykluczyły możliwość uzyskania prawa do renty w trybie zwykłym. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że ustawa o emeryturach i rentach z FUS, choć posługuje się pojęciem szczególnych okoliczności, to nie precyzuje jak należy je definiować. W doktrynie i orzecznictwie wypracowano jednolite stanowisko zgodnie z którym dokonując wykładni pojęcia szczególnych okoliczności, należy mieć na względzie cel, któremu służy tryb przyznawania świadczeń w drodze wyjątku. Celem tym jest to, by w indywidualnych i uzasadnionych przypadkach beneficjentami świadczeń przyznawanych w tym trybie były osoby, które nie mogły otrzymać świadczeń na zasadach ogólnych ze względu na niespełnienie wymaganych warunków ustawowych. W konsekwencji, za szczególne okoliczności uważa się wydarzenia o charakterze nadzwyczajnym, czyli takie, które wbrew zamiarom i woli ubezpieczonego stanowią niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę do kontynuowania zatrudnienia. Na szczególne okoliczności składają się wyłącznie zdarzenia niezależne od ubezpieczonego. Chodzi tylko o zdarzenia albo trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodów niemożliwych lub obiektywnie trudnych do przezwyciężenia. Przyznanie świadczenia w drodze wyjątku nie dotyczy wyjątkowych potrzeb, czy niedostatku starającego się o to świadczenie, bowiem nie chodzi tu o każdy przypadek nieotrzymania świadczenia w trybie zwykłym, lecz o taki, który mieści się w zakresie pojęcia szczególnych okoliczności, czyli takich zdarzeń, które na gruncie ustawy emerytalnej ograniczają, utrudniają, czy wręcz udaremniają możliwość wypracowania wymaganego okresu ubezpieczenia, uprawniającego do otrzymania świadczenia na zasadach ogólnych. W konsekwencji Sąd podzielił stanowisko Prezesa ZUS, że za życia matki dziecka nie wystąpiły takie okoliczności, które można uznać za szczególne w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W ocenie Sądu za bezsporną należy bowiem uznać okoliczność, że w ciągu 35 lat życia matki małoletniej udowodniono jedynie 2 lata, 1 miesiąc i 20 dni łącznych okresów składkowych i nieskładkowych matki dziecka. W 10-leciu przypadającym przed dniem śmierci matki dziecka, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym - udokumentowano tylko 6 miesięcy i 28 dni tych okresów. Okresy nieskładkowe zostały ograniczone do 1/3 udowodnionych okresów składkowych (karta nr 17 akt administracyjnych sprawy). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż nie bez znaczenia pozostaje fakt, że w latach 2007- 2009, 2010-2012, 2015-2023 wystąpiły przerwy w wykonywaniu przez matką dziecka zatrudnienia lub innej działalności popartej opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (karta nr 17 akt administracyjnych sprawy) lub innej działalności, popartej opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Istotne jest również to, że strona wnosząca skargę nie wykazała, by matka dziecka była za życia całkowicie niezdolna do pracy, czy też by wystąpiły takie niezależne od niej i obiektywnie niemożliwe, czy trudne do przezwyciężenia okoliczności, które uniemożliwiły wykonywanie zatrudnienia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła małoletnia A. K. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego K. K., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła, iż wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) z naruszeniem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. poprzez niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy, niewzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy wynikających z całości zebranego materiału dowodowego, brak wnikliwego i pełnego rozpoznania wszystkich zarzutów skargi wskazujących na brak wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przez organy obu instancji; 2) z naruszeniem art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do podniesionych przez stronę zarzutów sposób lakoniczny, ogólnikowy, podczas gdy uzasadnienie odnosić się powinno konkretnie do okoliczności sprawy i podniesionych zarzutów, a nadto winno w sposób pełny i wszechstronny zarzuty te rozważać, co miało istotny wpływ na wynik sprawy sądowo-administracyjnej; 3) z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przez organy przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten sąd, a także zasądzenie niezbędnych kosztów postępowania poniesionych przez skarżącą w postępowaniu w pierwszej i drugiej instancji, w tym kosztów zastępstwa prawnego za obie instancje według norm przepisanych. Pismem procesowym uzupełaniającym skargę kasacyjną z dnia 15 kwietnia 2025 r. zrzeczono się przeprowadzenie rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie w całości, a także oświadczył, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała. Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Strona skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. będącego przepisem postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy, niewzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy wynikających z całości zebranego materiału dowodowego, brak wnikliwego i pełnego rozpoznania wszystkich zarzutów skargi wskazujących na niewyjaśnienie sprawy przez organy obu instancji. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie przekroczył granic rozpoznawania sprawy, ponieważ skarga dotyczyła decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia20 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku i przedmiot tej właśnie sprawy administracyjnej został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Z art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to jednak jest związany granicami danej sprawy, ponieważ ustawodawca wprost stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy" (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1142/15). Oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 2633/15; wyrok NSA z 8 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1488/17). Naruszenie tego przepisu może polegać na tym, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając daną sprawę nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi i tym samym nie zauważył naruszenia prawa nie wskazanego przez stronę skarżącą, a które to naruszenie Sąd powinien uwzględnić z urzędu (por. wyrok NSA z 6 sierpnia 2025 r. sygn. akt II GSK 326/25; wyrok NSA z 17 maja 2024 r. sygn. akt III OSK 4309/21; wyrok NSA z 26 września 2024 r. sygn. akt III OSK 4/23). Naruszenie tego przepisu może mieć miejsce także wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (por. wyrok NSA z 6 czerwca 2025 r. sygn. akt III FSK 351/24). Kontrolując zaskarżony wyrok Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdza, aby w tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę istotnych okoliczności niepodniesionych przez stronę skarżącą a zarazem ważnych dla przeprowadzenia prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji, jak również aby pominięto jakiekolwiek istotne w sprawie dowody na etapie sądowej kontroli. Strona skarżąca kasacyjnie podnosi niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, niewzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy wynikających z całości zebranego materiału dowodowego oraz brak wnikliwego i pełnego rozpoznania wszystkich zarzutów skargi. Tak wskazana argumentacja jest zbyt ogólna. Dopiero w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że Sąd pierwszej instancji pominął wiek małoletniej A. K. uniemożliwiający podjęcie przez nią pracy, niepewność środków z pomocy społecznej które uniemożliwiają stałe zaspokajanie jej potrzeb oraz brak możliwości zarobkowania przez ojca A. K. w związku z koniecznością opieki nad córką. To wszystko skutkuje tym, że A. K. nie ma środków do życia. Kontrola zaskarżonego wyroku w zakresie ww. zarzutu pozwala stwierdzić, że okoliczności te znał Sąd pierwszej instancji i wyjaśnił, dlaczego nie mogą one mieć istotniejszego znaczenia w tej sprawie. Dokonując wykładni art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że przede wszystkim nie została spełniona przesłanka w postaci zaistnienia szczególnych okoliczności, które spowodowały, że matka A. K. nie mogła spełnić warunków uprawniających do otrzymania renty rodzinnej. Zamiast pięciu lat okresów składkowych i nieskładkowych przypadających w okresie dziesięciu lat przed śmiercią matki A. K. , udokumentowano jedynie okres 6 miesięcy i 28 dni. Nie wynika przy tym, aby zaistniały jakieś szczególne okoliczności, które uniemożliwiałyby zmarłej I. K. podjęcie pracy, a tym samym także opłacanie stosownych składek. Nie było podstaw do przyznania A. K. renty rodzinnej po zmarłej I. K. Tym samym takie okoliczności jak wiek małoletniej i – co oczywiste – brak możliwości przez nią zarobkowania nie stanowiły w tej sprawie istotną okoliczność. Tak też trafnie w tej sprawie stwierdził Sąd pierwszej instancji. Kwestia świadczeń z zakresu pomocy społecznej i ich wysokości także nie ma w tej sprawie istotniejszego znaczenia. Ta okoliczność pozostaje poza zakresem tej sprawy. Także kwestia zarobkowania lub braku zarobkowania przez ojca A. K. nie ma w tej sprawie istotniejszego znaczenia, skoro jej przedmiotem było przyznanie w trybie nadzwyczajnym renty rodzinnej po zmarłej I. K. Na ojcu małoletniego dziecka ciąży obowiązek zapewnienia środków utrzymania, co najczęściej powinno wiązać się z pracą rodzica przynoszącą dochody. Także podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w realiach niniejszej sprawy nie mógł odnieść skutku. Naruszenia tego przepisu strona skarżąca upatruje w zakresie lakonicznego, ogólnego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do podniesionych przez te stronę zarzutów i braku w tym zakresie konkretnej, pełnej i wszechstronnej ich oceny. W związku z tak sformułowanym zarzutem należy podkreślić, przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. Zarzut naruszenia tego przepisu może być skutecznie postawiony w szczególności w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09; wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FSK 568/08). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego lub stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwością, o ile te istotne kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2004 r. sygn. akt FSK 2633/04; wyrok NSA z 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2721/13). W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. W tej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, treści samej skargi, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem zawiera wszystkie wymagane elementy. Co istotne i co skutkuje niezasadnością tego zarzutu skargi kasacyjnej, skarga wniesiona do Sądu pierwszej instancji nie zawiera żadnego zarzutu. Sama skarga w zasadzie zawiera dwa zdania z treści których wynika, że strona skarżąca wnosi skargę do sądu administracyjnego na określoną decyzję (akta sądowe sprawy, karta nr 5). Tym samym skoro skarga nie zawierała zarzutów, to Sąd pierwszej instancji nawet nie mógł do nich się odnieść. Dokonał jednak mimo to całościowej kontroli zaskarżonej decyzji. Nie stanowi także w tej sprawie naruszenia prawa i ta okoliczność, że Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowo poczynione ustalenia i wnioski w sprawie a także argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego. Nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 lit. a i c P.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przez organy przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Po pierwsze w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub lit. c P.p.s.a., ale zastosował art. 151 P.p.s.a. Nie można zarzucić Sądowi wadliwe zastosowanie przepisu, którego niestosował. Po drugie powołany artykuł 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. ma charakter wynikowy co oznacza, że może on zostać skutecznie podniesiony jako zarzut skargi kasacyjnej, jeżeli skarżący wykaże, że w postępowaniu administracyjnym doszło do uchybienia przepisom prawa materialnego lub postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołanie się w skardze kasacyjnej na uchybienie temu przepisowi bez przytoczenia innych przepisów, których naruszenie nakazywało sądowi pierwszej instancji uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub lit. c P.p.s.a. nie spełnia wymagań podstawy kasacyjnej wynikającej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Art. 145-151 P.p.s.a. nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, gdyż błąd w postaci uwzględnienia lub oddalenia skargi sąd pierwszej instancji popełnia w fazie wcześniejszej niż etap orzekania, czyli w fazie kontroli zaskarżonego aktu lub czynności poprzedzającej wydanie orzeczenia. Zatem podstawą skargi kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, a nie przepisy określające samo rozstrzygnięcie. Ponieważ innych zarzutów nie zawiera skarga kasacyjna to należy stwierdzić, że w tej sprawie nie było podstaw do jej uwzględnienia. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 184 P.p.s.a. tak wniesioną skargę kasacyjną.