I GZ 175/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. M. S. F. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 2617/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi S. M. S. F. w B. na decyzję Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 22 stycznia 2025 r., V SA/Wa 2617/24 odrzucił skargę S. M. S. F. w B. na decyzję Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału V WSA w Warszawie z 22 listopada 2024 r. S. M. S. F. w B. (dalej: "skarżąca") została wezwana do usunięcia braków fiskalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi - w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie Sądu I instancji zostało skutecznie doręczone 29 listopada 2024 r. (ZPO – k. 42 akt sądowych). W zakreślonym terminie braki fiskalne skargi nie zostały usunięte. Wobec powyższego WSA w Warszawie uznał, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości. W zażaleniu zarzucono naruszenie: - art. 220 § 3 p.p.s.a., w skutek wadliwego przyjęcia, że skarżąca została skutecznie wezwana do uiszczenia wpisu od skargi i pomimo wezwania wpisu tego nie uiściła. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że nie została skutecznie wezwana do uiszczenia wpisu od skargi. Natomiast w korespondencji otrzymanej z Sądu I instancji skarżąca otrzymała wezwanie do uzupełnienia skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa oraz pełnego odpisu z KRS skarżącego stowarzyszenia (które to zobowiązanie zostało wykonane). Wraz z wezwaniem do uzupełnienia braków skargi nie przesłano skarżącej wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia zażalenia wynika, że skarżąca kwestionuje przyjęcie przez Sąd I instancji, że została skutecznie wezwana do uiszczenia wpisu od skargi i pomimo wezwania wpisu tego nie uiściła. Twierdzi, bowiem, że w sprawie nieuzupełnienia braku fiskalnego skargi nie otrzymała stosowanego wezwania. Jak wynika z akt sprawy zgodnie z zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z 22 listopada 2024 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa, oraz pełnego odpisu z KRS (potwierdzającego sposób reprezentacji strony skarżącej przed sądami administracyjnymi na dzień złożenia skargi) - w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Następnie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału V WSA w Warszawie z 22 listopada 2024 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków fiskalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi - w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania Sądu I instancji zostały skutecznie doręczone 29 listopada 2024 r. (ZPO – k. 42 akt sądowych). Skarżąca pismem z 5 grudnia 2024 r. nadesłała 2 odpisy pełnomocnictwa oraz 2 wydruki informacji pełnych z KRS. WSA w Warszawie postanowieniem z 22 stycznia 2025 r., V SA/Wa 2617/24 odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi. Przechodząc do rozważań na temat prawidłowości postanowienia Sądu I instancji, należy zauważyć, że WSA w Warszawie stwierdzając nieusunięcie w zakreślonym terminie braków fiskalnych skargi - oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki (k. 42 akt sądowych) przyjmując, że zawierała ona oprócz wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, także wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego. Niewątpliwie "zwrotne potwierdzenie odbioru" jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może być jednak podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takich dokumentów z prawdą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - co do zasady - brak, więc przeszkód ku temu, by strona podważała prawdziwość dokumentu także przez złożenie stosownych wyjaśnień. Ocenie podlega zaś wiarygodność takich wyjaśnień (postanowienie NSA z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 390/17). Przede wszystkim należy zauważyć, że jak wynika z akt sądowych sprawy wezwanie do usunięcia braków formalnych oraz fiskalnych skargi przesłano w jednej przesyłce, co z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości uznać należy za działanie zrozumiałe. Po otrzymaniu wezwania skarżąca uzupełniła braki formalne i przy piśmie z 5 grudnia 2024 r. nadesłała do Sądu I instancji pełnomocnictwo do występowania w jej imieniu przed sądami administracyjnymi oraz KRS. Skarżąca twierdzi jednak, że w kopercie doręczonej w dniu 29 listopada 2024 r. nie otrzymała wezwania do uzupełnienia braków fiskalnych skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnienia skarżącej zasługują na uwzględnienie i uzasadniają przypuszczenie, że w toku technicznego wykonania zarządzeń WSA w Warszawie, mogło dojść do przypadkowego niezałączenia wezwania do usunięcia braków fiskalnych skargi. Przekonanie powyższe wzmacnia również brak logiki w działaniu skarżącej, która – gdyby założyć, że została prawidłowo wezwana zarówno do uzupełnienia braków formalnych jak i fiskalnych skargi – wykonałaby tylko wezwanie w zakresie braków formalnych skargi, pomijając braki fiskalne. Innymi słowy, nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że w sekretariacie Sądu umieszczono w kopercie wszystkie pisma, które zostały wymienione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wobec stanowiska autora zażalenia trzeba uznać, że w sprawie istnieją wątpliwości, co do tego, czy skarżąca faktycznie otrzymała wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (por. postanowienie NSA z 29 lipca 2015 r., II GSK 1411/15). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienie NSA z 1 września 2011 r. I OSK 1448/11; postanowienie NSA z 26 września 2012 r. I OSK 2161/12; postanowienie NSA z 3 czerwca 2015 r., I OSK 1388/15). W tej sytuacji kwestię powyższych wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść skarżącej mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu - art. 45 Konstytucji RP (por. postanowienie NSA z 5 stycznia 2010 r., II OZ 1150/09). W związku z tym zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.