II SA/Rz 915/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 19 czerwca 2024 r. nr SP.906.1.1.2024.AG w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – skargę oddala – Przedmiotem skargi I. P. (dalej: "Skarżąca") jest decyzja Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej: "PPWIS" lub "organ odwoławczy") z dnia 19 czerwca 2024 r. nr SP.906.1.1.2024.AG o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, wydana w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu 5 lipca 2004 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: "PPIS" lub "organ I instancji") wpłynęło pismo z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] (dalej: "WOMP") z prośbą o dokonanie oceny środowiska pracy Skarżącej w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. W związku z powyższym PPIS przeprowadził dochodzenie epidemiologiczne, podczas którego zgromadzono informacje dotyczące narażenia zawodowego Skarżącej na hałas w środowisku pracy. W toku przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego ustalono, że Skarżąca zatrudniona była: - w A. S.A. od [...] września 1987 r. do [...] stycznia 1988 r. jako tokarz [...], od [...] lutego 1988 r. do [...] listopada 1989 r. jako tokarz, od [...] listopada 1989 r. do [...] listopada 1989 r. jako ślusarz, od [...] grudnia 1989 r. do [...] grudnia 1995 r. jako operator urządzeń [...],  - w B. Sp. z o.o. w okresie od [...] stycznia 1996 r. do [...] stycznia 1999 r. jako operator urządzeń [...], - w M. Sp. z o.o. w okresie od [...] lutego 1999 r. do [...] lutego 2004 r. jako operator urządzeń [...]. Do obowiązków Skarżącej należało: prowadzenie procesu toczenia, wiercenia i gwintowania różnych detali o małych gabarytach, obserwacja pracy maszyny i pracy narzędzia, obsługa szlifierek. Urządzenia wykorzystywane podczas pracy przez Skarżącą emitowały hałas, a stanowiska pracy nie były od siebie oddzielone. Po przeprowadzonym dochodzeniu epidemiologicznym sporządzono kartę oceny narażenia zawodowego. Następnie na tej podstawie WOMP w dniu [...] lipca 2005 r. (jednostka orzecznicza I stopnia) wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u Skarżącej. W dniu 21 marca 2006 r. do organu I instancji wpłynęło orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w [...] (jednostka orzecznicza II stopnia) nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u Skarżącej. Na tej podstawie organ I instancji w dniu [...] czerwca 2006 r. wydał decyzję Nr [...] znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u Skarżącej. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], PPWIS utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W wyniku złożonej przez Skarżącą skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 4 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 139/07 uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że poza sporem w niniejszej sprawie jest fakt, że Skarżąca przez cały okres zatrudnienia pracowała w narażeniu na ponadnormatywny hałas. Błędne w świetle zgromadzonego materiału dowodowego było zatem stanowisko organu odwoławczego, że progresja ubytku słuchu nastąpiła w okresie ostatnich trzech lat, gdy narażenie na ponadnormatywny hałas nie występowało. Z ustaleń jednostek medycyny pracy jednoznacznie wynikało, że okres narażenia zawodowego trwał do zakończenia okresu zatrudnienia Skarżącej, to jest do lutego 2004 r. W 2002 r. były wykonywane pomiary i wykazały natężenie hałasu na poziomie 85 dB- 87 dB. W ocenie Sądu bezsporną okolicznością było również i to, że uprawnione jednostki medycyny pracy stwierdziły niedosłuch obustronny ślimakowy o wielkości w uchu prawym – 63 dB, a w uchu lewym 59 dB, a więc rozpoznały jednostkę chorobową wymienioną pod poz. 21 wykazu chorób. Sąd zakwestionował stanowisko jednostek medycyny pracy, iż uszkodzenie słuchu u Skarżącej zostało spowodowane innym pozazawodowym czynnikiem ze względu na nietypowy dla skutków działania hałasu na narząd słuchu przebieg krzywych audiometrycznych, zaś obecnie trudno jest ustalić czynnik etiologiczny niedosłuchu, jak również że dokumentacja lekarska nie potwierdza występowania niedosłuchu do 2002 r. tj. po 13 latach pracy. W ocenie Sądu stanowisko jednostek orzeczniczych medycyny było nieprecyzyjne i zbyt ogólnikowe w kontekście wykazania przyczyn, którymi uzasadniono odmowę uznania schorzenia skarżącej za chorobę zawodową z pkt 21 wykazu. W związku z powyższym nakazał organowi uzupełnienie materiału dowodowego oraz podjęcie dodatkowych czynności wyjaśniających. W następstwie powyższego jednostka orzecznicza II stopnia wydała orzeczenie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u Skarżącej. Na tej podstawie PPWIS decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. znak: [...]. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 19 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 891/08 uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. znak [...], z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07. W treści wyroku wskazano, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115 ze zm.), będące aktem prawnym niekonstytucyjnym, nie mogło być zaakceptowane przez Sąd jako podstawa prawna rozstrzygnięcia. W zaleceniach wskazano, aby organy rozpatrzyły sprawę niezwłocznie po uchwaleniu przepisów prawa regulujących kwestie chorób zawodowych w zgodzie z Konstytucją RP. W dalszej kolejności organ I instancji wystąpił do obu jednostek orzeczniczych o zajęcie stanowiska w kwestii definicji choroby zawodowej z poz. 21 wykazu chorób zawodowych w świetle obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (dalej: "rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r."). Jednostka orzecznicza I stopnia w piśmie z dnia 18 stycznia 2010 r. stwierdziła, że nie znajduje podstaw do weryfikacji swojego stanowiska zawartego w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. Podobne stanowisko zajęła jednostka orzecznicza II stopnia w piśmie z dnia 27 listopada 2009 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. PPIS stwierdził brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u Skarżącej. Po rozpoznaniu odwołania Skarżącej, PPWIS decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 553/10 oddalił skargę Skarżącej na ww. decyzję organu odwoławczego. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 912/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu wyroku NSA zwrócił uwagę na zmianę stanu prawnego, wskazując, że zgodnie z poprzednim rozporządzeniem z dnia 30 lipca 2002 r., pod poz. 21 wymieniony został "obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz", podczas gdy w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. - "obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo- nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz". NSA zaznaczył, że podstawą odmowy stwierdzenia u Skarżącej choroby zawodowej było uznanie, że zdiagnozowane u niej schorzenie nie odpowiada chorobie zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. W poz. 21 mowa jest bowiem o "ubytku słuchu (...) spowodowanym hałasem", podczas, gdy medyczne jednostki orzecznicze obu stopni stwierdziły, że kliniczny rozwój niedosłuchu u Skarżącej nie jest typowy dla uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem i w konsekwencji uznały, że został spowodowany czynnikiem pozazawodowym, bez możliwości ustalenia obecnie w sposób jednoznaczny czynnika etiologicznego. W ocenie NSA, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie można jednak przesądzić z całą pewnością o tym, ze schorzenie Skarżącej nie jest jednym z wymienionych w poz. 21 wykazu, stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. Pomimo zmiany przytoczonej wyżej treści poz. 21 wykazu chorób zawodowych, jednostki orzecznicze nie wypowiedziały się w sposób wyraźny co do tego, czy schorzenie Skarżącej nie stanowi schorzenia, o którym mowa w poz. 21 wykazu chorób zawodowych w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z dnia 30 czerwca 2009 r. W tych natomiast okolicznościach, a także wobec załączenia przez Skarżącą do odwołania zaświadczenia lekarza laryngologa z dnia [...] marca 2010 r. o rozpoznaniu u niej "obustronnego głębokiego niedosłuchu odbiorczego (czuciowo-nerwowego) nabytego w okresie pracy zawodowej (w hałasie)", czyli jak można sądzić schorzenia, o którym mowa w poz. 21 wykazu chorób zawodowych w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z dnia 30 czerwca 2009 r., NSA podzielił stanowisko Skarżącej o niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji braku rzetelnego wyjaśnienia przez organy inspekcji sanitarnej stanu faktycznego sprawy. W oparciu o wskazane wyżej pisma jednostek orzeczniczych obu stopni, nie można bowiem stwierdzić, aby analizowały one przypadek skarżącej pod tym kątem, to znaczy pod kątem ubytku słuchu typu czuciowo-nerwowego. Na skutek powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 813/11 uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję nr [...] organu I instancji z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]. Sąd stwierdził, że decyzja została wydana przedwcześnie i nakazał organom pozyskanie dokumentacji lekarskiej, która dała podstawę lekarzowi specjaliście - laryngologowi do wystawienia zaświadczenia z dnia [...] marca 2010 r., z którego wynika, że rozpoznano u Skarżącej "obustronny głęboki niedosłuch odbiorczy (czuciowo-nerwowy) nabyty w okresie pracy zawodowej (w hałasie)". Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy uzupełniono ocenę narażenia zawodowego oraz uzyskano dokumentację medyczną, na podstawie której wystawiono zaświadczenie z dnia [...] marca 2010 r., uzyskano uzupełnione orzeczenie lekarskie nr [...] z IMPiZŚ w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u Skarżącej. Na podstawie powyższego PPIS wydał decyzję z dnia 9 listopada 2015 r. Nr 13 nr PSP.440-18/04 o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u Skarżącej, tj. obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej przesądzające znaczenie ma dowód z opinii biegłych - lekarzy z zakresu medycyny pracy, w stosunku do których inspektor sanitarny nie ma prawa zmieniać lub we własnym zakresie interpretować postawionej diagnozy lekarskiej. W sprawie Skarżącej opinie lekarskie wydali lekarze właściwi do orzekania w zakresie chorób zawodowych zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia, mający specjalistyczną wiedzę z zakresu medycyny pracy, której organ nie ma prawa podważać. Od tej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie. W celu wyjaśnienia podnoszonych w odwołaniu wątpliwości strony, PPWIS w dniu 21 grudnia 2015 r. zwrócił się do WOMP z prośbą o wydanie opinii lekarskiej, która w uzasadnieniu obejmowałaby dotychczas wydane orzeczenia lekarskie w sprawie oraz wyjaśniała rozbieżności pomiędzy rozpoznaniem jednostki I i II stopnia orzeczniczego (WOMP w [...] stwierdził ubytek słuchu typu odbiorczego znacznego stopnia o lokalizacji pozaślimakowej, natomiast IMPiZŚ w [...] stwierdził niedosłuch odbiorczy obustronny ślimakowy). W dniu [...] czerwca 2017 r. WOMP wydał orzeczenie uzupełniające do orzeczenia nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej Skarżącej. Na podstawie wywiadu lekarskiego, analizy zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz dodatkowych badań diagnostycznych nie znaleziono podstaw do zmiany wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. W trakcie przeprowadzonych badań specjalistycznych, tj. audiometrii tonalnej, audiometrii impedancyjnej oraz otoemisji akustycznej ustalono, że u Skarżącej istnieje obustronny niedosłuch ślimakowy o znacznym nasileniu, co stanowiło zmianę w stosunku do orzeczenia wydanego przez WOMP w 2005 r., gdzie ustalono, że u badanej występuje niedosłuch pozaślimakowy. Zmiana rozpoznania lokalizacji medycznej niedosłuchu w stosunku do poprzedniego badania wynika z możliwości przeprowadzenia otoemisji akustycznej - metody badawczej, która w trakcie poprzednich badań nie była dostępna. W związku z zarzutami strony co do wydanej opinii lekarskiej oraz wniosku o wydanie nowej niezależnej opinii w sprawie, organ odwoławczy pismem z dnia 31 sierpnia 2017 r. zwrócił się do jednostki orzeczniczej II stopnia o zajęcie stanowiska. W związku z likwidacją Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...], sprawa powróciła do jednostki orzeczniczej I stopnia, która w dniu [...] stycznia 2020 r. wydała opinię wyjaśniającą odnośnie stawianych pytań i wątpliwości co do rozstrzygnięć medycznych w sprawie. Wskazano w niej, że określenie uszkodzenia słuchu spowodowane hałasem oznacza, że ubytek słuchu ma nie tylko charakter odbiorczo-ślimakowy lub czuciowo-nerwowy, lecz również kształt krzywej audiometrycznej jest typowy dla uszkodzeń słuchu spowodowanych hałasem. Musi on wskazywać na uszkodzenie słuchu głównie w wysokich częstotliwościach (krzywa audiometryczna opadająca powyżej 2 kHz, z załamkiem tj. najgłębszym ubytkiem słuchu dla 4-6 kPIz) w tym przypadku krzywa obejmuje również częstotliwość poniżej 2 kHz. Podczas aktywności zawodowej u Skarżącej nie były wydawane orzeczenia o przeciwskazaniach do pracy na stanowisku tokarza, szlifierza. Szybko narastający ubytek słuchu u osób pracujących w narażeniu na hałas po ok. 15 latach narażenia wskazuje na udział czynników pozazawodowych. Na podstawie powyższego PPWIS decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PPIS z dnia 9 listopada 2015 r. znak PSP 440-18/04 o braku podstaw do stwierdzenia u Skarżącej choroby zawodowej. Wyrokiem z dnia 14 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 361/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję PPWIS z dnia [...] lutego 2020 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Sąd wskazał, że w związku z likwidacją IMPiZŚ w [...] należało skierować wezwanie do innej jednostki orzeczniczej stopnia II, czyli Instytutu Medycyny Pracy [...] w [...]. Zaniechanie zwrócenia się do powyższej jednostki orzeczniczej II stopnia celem weryfikacji dotychczasowych orzeczeń jednostek orzeczniczych stopnia I i II oraz oparcie zaskarżonej decyzji nawet nie na orzeczeniu uzupełniającym, lecz na piśmie jednostki orzeczniczej stopnia I (pismo WOMP z dnia 21 stycznia 2020 r.) doprowadziło do bezpośredniego naruszenia § 8 ust. 2 w zw. z § 5 ust. 2-3 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W wykonaniu zaleceń sformułowanych w powyższym wyroku, PPWIS po zwróceniu się do IMP w [...] uzyskał w odpowiedzi opinię lekarską z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u Skarżącej choroby zawodowej. W opinii tej wskazano, że do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu konieczne jest stwierdzenie ubytku słuchu wynoszącego co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz w okresie maksymalnie do 2 lat od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym na hałas. Obecnie wykonane w IMP w [...] badania audiometryczne nie mogą być podstawą wnioskowania etiologii zawodowej uszkodzenia słuchu z uwagi na upływ 20 lat od ustania narażenia zawodowego na hałas. Natomiast kwestia wątpliwości wynikających z rozbieżności w stwierdzanej lokalizacji niedosłuchu tj. ślimakowej bądź pozaślimakowej została już wcześniej zweryfikowana przez WOMP orzeczeniem uzupełniającym z dnia [...] czerwca 2017 r. do wcześniej wydanego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. Opisaną na wstępie, decyzją z dnia 19 czerwca 2024 r. nr SP.906.1.1.2024.AG, PPWIS, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. 2022 r. poz. 1836), utrzymał w mocy decyzję PPIS z dnia 9 listopada 2015 r. nr 13 znak: PSP.440-18/04 o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy wyjaśnił, że pojęcie choroby zawodowej jest pojęciem prawnym, a nie medycznym i aby orzec istnienie choroby zawodowej organ administracji musi stwierdzić wystąpienie trzech przesłanek: ustalić, że strona była w środowisku pracy narażona na działanie czynników mogących potencjalnie wywołać chorobę zawodową, stwierdzić, że powołani w sprawie biegli rozpoznają u strony rozpatrywaną chorobę w sensie medycznym oraz ustalić związek przyczynowy między narażeniem na działanie czynników szkodliwych w środowisku pracy, a chorobą strony. PPWIS zaznaczył, że ustalenie występowania u strony choroby w sensie medycznym jest zadaniem jednostek medycznych. Z treścią ich orzeczeń w powyższym zakresie organ administracji nie ma prawa polemizować. Nie jest ponadto uprawniony do podważania treści orzeczeń lekarskich w zakresie, w jakim opierają się na specjalistycznej wiedzy medycznej. W odniesieniu do powyższego PPWIS stwierdził, że Skarżąca była w środowisku pracy narażona na hałas, który okresowo przekraczał najwyższe dopuszczalne prawem normy, zatem pierwsza przesłanka pozostaje w sprawie spełniona. Brak natomiast przesłanki drugiej i trzeciej, co uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej. Organ wskazał, że orzeczenia lekarskie wydane w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u Skarżącej jednoznacznie wykluczają możliwość powstania stwierdzonego uszkodzenia słuchu na skutek działania hałasu. Orzeczenia lekarskie są w tym zakresie zgodne i jednoznaczne. Zawarte w nich sprzeczności dotyczące ślimakowej lokalizacji niedosłuchu zostały przez organ odwoławczy ostatecznie wyjaśnione orzeczeniem lekarskim uzupełniającym WOMP w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. Organ pozyskał również niezbędną do rozwiązania wszelkich wątpliwości opinię uzupełniającą jednostki orzeczniczej II stopnia - Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. Wyjaśniono, że dostępne w dokumentacji badania audiometryczne z okresu zatrudnienia wskazują na podwyższenie progu słuchu zbliżone do fizjologicznego. Podwyższenie progu jest niemal równe dla wszystkich częstotliwości (płaski przebieg krzywej audiometrycznej), szczególnie w badaniu z dnia 1998 r. Brak w nich charakterystycznego dla uszkodzeń pohałasowych podwyższenia progu słuchu dla częstotliwości 4 kHz, ewentualnie 6 kHz. Zwrócono uwagę, że pierwsze badanie audiometryczne, które prezentuje znaczny niedosłuch pochodzi z 2004 r. i wskazuje na pantonalny ubytek słuchu dotyczący wszystkich częstotliwości, a podwyższenie progu słuchu dla 4 kHz jest nawet mniejsze niż dla 1 kHz, co przemawia przeciwko etiologii hałasowej. Podobnie w audiogramie z 2005 r. - dla ucha prawego podwyższenie progu słuchu jest największe dla 1 i 2 kHz. Przeciwko etiologii pohałasowej przemawiają: brak największego podwyższenia progu słuchu dla częstotliwości 4 kHz bądź 6 kHz w badaniach audiometrii tonalnej przeprowadzonych po 11 latach pracy w hałasie, znaczne pogorszenie słuchu w latach późniejszych tj. w okresie 1998-2004, ubytek słuchu dotyczący w zbliżonym stopniu wszystkich częstotliwości już w początkowym okresie wystąpienia odczuwalnego niedosłuchu. W związku z powyższym PPWIS nie stwierdził istnienia związku typu przyczyna - skutek między narażeniem zawodowym w środowisku pracy, a dolegliwościami Skarżącej. Zgromadzony obszerny materiał dowodowy nie dał podstaw do stwierdzenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że schorzenie narządu słuchu zostało spowodowane narażeniem zawodowym na hałas pomimo uznania tego narażenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika – adwokata, zarzuciła organowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PPIS i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi za bezpodstawne uznano twierdzenie opinii IMP w [...], że na zajmowanych przez Skarżącą stanowiskach pracy narażenie na hałas o istotnych poziomach występowało do 2002 r. W ocenie Skarżącej fakt, że pomiary przeprowadzono w latach 1995-2002 r. nie oznacza, że później ten hałas zmalał, nie ma na to żadnych dowodów. Należałoby wręcz zakładać, że w latach późniejszych dalej hałas był na takim samym poziomie. Jeżeli natomiast hałas by się zmniejszył to organ powinien przedstawić z czego to wynikało np. z zmian konstrukcyjnych na hali lub zakupu innych maszyn. Wobec tego należało uznać, że narażenie na hałas występowało do końca zatrudnienia Skarżącej, ten fakt jest bezsporny co potwierdził WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 4 października 2007 r. sygn akt II SA/Rz 139/07. Skarżąca podniosła, że organ powinien szczegółowo wyjaśnić, czy w okresie 2002 r.- 2004 r. była dalej narażona na hałas. Z akt sprawy i opinii wynika, że po 2002 r. hałas był potwierdzony pomiarami środowiska pracy. Jednakże po roku 2002 r. Skarżąca dalej pracowała w tym samym zakładzie pracy i nie ma żadnych dowodów na to, że ten hałas był mniejszy. Skarżąca nie zgodziła się ze stwierdzeniem, że przeciwko etiologii pohałasowej przemawia znaczne pogorszenie słuchu w latach późniejszych, tj. w okresie 1998 r - 2004 r. Zaznaczyła, że w różnych okresach była zatrudniona na innych stanowiskach. Być może miało to wpływ na późniejszy ubytek słuchu. Zaznaczyła, że wnioskowała o wydanie opinii uzupełniającej, w której biegli podaliby m.in. badania naukowe, źródła którymi kierowali się wydając opinie, a czego organ odmówił. Skarżąca podniosła, że jest to istotne ponieważ w badaniach z okresu [...] grudnia – [...] grudnia 2022 r. stwierdzono wielkość średniego uszkodzenia słuchu: 70 dB dla ucha prawego oraz 61,1 dB dla ucha lewego. Natomiast zgodnie z rozporządzeniem z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych taki ubytek słuchu kwalifikowany jest jako choroba zawodowa. Skarżąca zaznaczyła, że badania zostały wykonane w 2022 r. natomiast na hałas narażona była do 2004 r., zatem od ustania narażenia upłynęło 18 lat. IMP w [...] nie uwzględnił w swoich ustaleniach tej istotnej okoliczności. Również istotnym jest fakt, że Instytut nie przeprowadził własnych ustaleń co do rozbieżności stwierdzenia lokalizacji niedosłuchu, tj. ślimakowej bądź pozaślimakowej, jak też nie ocenił czy weryfikacja przeprowadzona przez WOMP została prawidłowo przeprowadzona. W ocenie Skarżącej, w decyzjach organów lekarskich nie uwzględniono w wystarczającym stopniu specyfiki i natężenia hałasu, na jakie była narażona w A. S.A., zupełnie pomijając fakt, że była ona tam zatrudniona do 2004 r. a nie 2002 r. W odpowiedzi na skargę PPWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważy, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach doszedł do wniosku, że skargę na obecnym etapie rozpoznania sprawy należy oddalić. Już na wstępie należy zaznaczyć, że postępowanie w sprawie dotyczącej stwierdzenia choroby zawodowej wobec Skarżącej toczy się już ponad 20 lat. W tym czasie zapadły liczne orzeczenia sądów administracyjnych, które ukierunkowały sposób załatwienia niniejszej sprawy. W szczególności wskazać tutaj należy na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2011 r., II OSK 912/11, który zawierał wskazania co do dalszego postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd stwierdził wówczas, że jednostki orzecznicze nie wypowiedziały się w sposób wyraźny co do tego, czy schorzenie skarżącej nie stanowi schorzenia, o którym mowa w poz. 21 wykazu chorób zawodowych w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z dnia 30 czerwca 2009 r. – tj. obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu (...) czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem. NSA zwrócił uwagę, że nie wyjaśniono rozbieżności co do rozpoznanego u skarżącej schorzenia. Jednostka orzecznicza pierwszego stopnia stwierdziła u skarżącej "ubytek słuchu typu odbiorczego znacznego stopnia (...) o lokalizacji pozaślimakowej" (orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r.) podczas, gdy jednostka orzecznicza drugiego stopnia - "niedosłuch odbiorczy obustronny ślimakowy" (orzeczenia lekarskie nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. i z dnia [...] sierpnia 2008 r.). Z kolei skarżąca przedstawiła zaświadczenia lekarza laryngologa z dnia [...] marca 2010 r. o rozpoznaniu u niej "obustronnego głębokiego niedosłuchu odbiorczego (czuciowo-nerwowego) nabytego w okresie pracy zawodowej (w hałasie)", czyli jak można sądzić schorzenia, o którym mowa w poz. 21 wykazu chorób zawodowych w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z dnia 30 czerwca 2009 r. Wobec tego NSA stwierdził, że materiał dowodowy wymaga uzupełnienia poprzez uzyskanie dodatkowych konsultacji jednostek orzeczniczych w zakresie istnienia podstaw do zdiagnozowania u skarżącej schorzenia, określonego w poz. 21 wykazu chorób zawodowych w nowym brzmieniu, z uwzględnieniem przedłożonej przez skarżącą dokumentacji medycznej dotyczącej rozpoznanego u niej "obustronnego głębokiego niedosłuchu odbiorczego (czuciowo-nerwowego) nabytego w okresie pracy zawodowej (w hałasie)". Po wydaniu ww. wyroku przez NSA zapadły decyzje: Organu I instancji (z [...] listopada 2015r.) a następnie Organu II instancji (z [...] lutego 2020r.). W toku postępowań zakończonych ww. rozstrzygnięciami uzyskano dodatkowe orzeczenia jednostek orzeczniczych (orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej II stopnia z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] oraz jednostki orzeczniczej I stopnia z [...] czerwca 2017 r. nr [...]). Na skutek wyroku WSA w Rzeszowie z 14 lipca 2020r. II SA/Rz 361/20 sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi inspekcji sanitarnej II instancji. WSA nakazał bowiem PPWIS uzyskać uzupełniającą opinię lekarską jednostki orzeczniczej II stpnia – tj. Instytutu Medycyny Pracy [...] w [...]. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę dokonał kontroli zaskarżonej decyzji organu II instancji z [...] czerwca 2024r., która została wydana już po uzyskaniu uzupełniającej opinii lekarskiej Instytutu Medycyny Pracy w [...], w której stwierdzono, że nie zachodzą podstawy do rozpoznania u Skarżącej choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo- nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz wymienioną pod pozycją 21 wykazu chorób zawodowych. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności wskazać, że zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z treści przytoczonego przepisu wynika, że dla uznania rozpoznanej choroby za chorobę zawodową nie jest wystarczające wykazanie związku przyczynowo-skutkowego między jej powstaniem, a tzw. "narażeniem zawodowym", lecz ponad wszystko niezbędne jest stwierdzenie, że figuruje ona w wykazie chorób zawodowych. W niniejszej sprawie początkowo przedmiotem oceny organów inspekcji sanitarnej były podstawy do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej z poz. 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. a następnie w związku ze zmianą stanu prawnego - do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. Zgodnie z rozporządzeniem z dnia 30 lipca 2002 r. pod poz. 21 wymieniony został "obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz". Z kolei w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. pod. Poz. 21 został wymieniony "obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz". Zatem definicja choroby zawodowej wymieniona pod poz. 21 załącznika do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. była szersza, bowiem uwzględniała obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu również typu czuciowo-nerwowego. Taki natomiast typ czuciowo – nerwowy został wskazany w zaświadczeniu lekarskim z [...] marca 2010r. Zgodnie natomiast z § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. do postępowania wszczętego i niezakończonego przed dniem jego wejścia w życie, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. W przypadku Skarżącej należało zatem uwzględnić definicję choroby zawodowej, jaka została wprowadzona pod poz. 21 załącznika do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r. W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że Skarżąca pracowała w warunkach, w których występował czynnik szkodliwy dla zdrowia w postaci hałasu a miało to miejsce w latach 1987-2004. Nie było to kwestionowane przez organy inspekcji sanitarnej oraz jednostki orzecznicze. Kwestia co do której toczył się spór w niniejszej sprawie dotyczyła natomiast tego, czy powstały u skarżącej ubytek słuchu został spowodowany hałasem. W toku trwającego postępowania jednostki orzecznicze stały bowiem na stanowisku, że kliniczny rozwój niedosłuchu u Skarżącej nie jest typowy dla uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem a w konsekwencji stwierdziły, że został on spowodowany czynnikiem pozazawodowym. Tezę tą podtrzymano również w opinii lekarskiej wydanej przez Instytut Medycyny Pracy w [...]. Mając na względzie zarzuty skargi należy wskazać na podstawowe tezy, zawarte w uzupełniającej opinii lekarskiej IMP [...]. W opinii lekarskiej z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] przyjęto, że Skarżąca pracowała w narażeniu na hałas w latach 1987-2004. Wyszczególniono przy tym okresy, w których Skarżąca pracowała na różnych stanowiskach pracy w warunkach narażenia na ponadnormatywny hałas. Wskazano na pomiary hałasu, które przeprowadzano w latach 1995-2002. Następnie na podstawie przeprowadzonych dotychczas hospitalizacji w IMP w [...], badań audiologicznych, konsultacji laryngologicznej oraz analizy dokumentacji medycznej stwierdzono rozpoznanie: obustronny odbiorczy ubytek słuchu o lokalizacji ślimakowej. Wskazano, że do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu konieczne jest stwierdzenie ubytku słuchu wynoszącego co najmniej 45 dB w uchy lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz w okresie maksymalnie do 2 lat od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym na hałas. Wskazano, że obecnie wykonane w IMP w [...] badania audiometryczne nie mogą być podstawą wnioskowania etiologii zawodowej uszkodzenia słuchu z uwagi na upływ 20 lat od ustania narażenia zawodowego na hałas. Analiza narażenia zawodowego wykazała, że na zajmowanych przez Skarżącą stanowiskach pracy narażenie na hałas o istotnych poziomach występowało do 2002 roku. Przeanalizowano całość zgromadzonej dokumentacji medycznej badanej, w tym przesłanej przez WOMP w [...] oraz Kancelarię Adwokacją, reprezentującą Skarżącą. Dostępne w dokumentacji badania audiometryczne z okresu zatrudnienia wskazują na podwyższenie progu słuchu zbliżone do fizjologicznego. Podwyższenie progu jest niemal równe dla wszystkich częstotliwości (płaski przebieg krzywej audiometrycznej), szczególnie w badaniu z 1998 r. Brak w nich charakterystycznego dla uszkodzeń pohałasowych podwyższenia progu słuchu dla częstotliwości 4 kHz, ewentualnie 6 kHz. Pierwsze badanie audiometryczne, które prezentuje znaczny niedosłuch pochodzi z 2004 r. i wskazuje na pantonalny ubytek słuchu dotyczący wszystkich częstotliwości, a podwyższenie progu słuchu dla 4 kHz jest nawet mniejsze niż dla 1 kHz, co przemawia przeciwko etiologii hałasowej. Podobnie w audiogramie z 2005 r. - dla ucha prawego podwyższenie progu słuchu jest największe dla 1 i 2 kHz. Nadmieniono, że wątpliwości wynikające z rozbieżności w stwierdzeniu lokalizacji niedosłuchu tj. ślimakowej bądź pozaślimakowej zostały już wyjaśnione przez WOMP w [...] w orzeczeniu lekarskim uzupełniającym z dnia [...] czerwca 2017 r. Dalej stwierdzono, że biorąc pod uwagę wyniki badań, z punktu widzenia oceny laryngologicznej/audiologicznej nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu spowodowanej hałasem. Przeciwko etiologii pohałasowej przemawiają: brak największego podwyższenia progu słuchu dla częstotliwości 4 kHz bądź 6 kHz w badaniach audiometrii tonalnej przeprowadzonych po 11 latach pracy w hałasie, znaczne pogorszenie słuchu w latach późniejszych tj. w okresie 1998-2004 (należy zaznaczyć, że hałas uszkadza komórki słuchowe u osób podatnych już w pierwszych latach zatrudnienia), ubytek słuchu dotyczący w zbliżonym stopniu wszystkich częstotliwości już w początkowym okresie wystąpienia odczuwalnego niedosłuchu. Reasumując, w oparciu o analizę dokumentacji medycznej oraz dotyczącej narażenia zawodowego, biegła nie znalazła podstaw do rozpoznania u Skarżącej choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz, wymienionej pod pozycją 21 wykazu chorób zawodowych. W postępowaniu dotyczącym chorób zawodowych występuje istotna specyfika postępowania dowodowego. Orzeczenia lekarskie muszą pochodzić od uprawnionych jednostek. Zarówno organy inspekcji sanitarnej, jak i sądy administracyjne, nie mogą dokonywać samodzielnie ustaleń w zakresie istnienia choroby zawodowej - nie posiadają bowiem wysoko specjalistycznej wiedzy pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej. Organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest zatem uprawniony do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich, ani też dokonywania w tym zakresie własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Orzeczenie lekarskie jest zatem wiarygodnym środkiem dowodowym służącym stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej (zob. np. wyrok NSA z 4 listopada 2002 r., II OSK 2047/18; wyrok NSA z 19 lipca 2012 r., II OSK 246/12. Dost. baza CBOSA – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie niniejszej sprawy należy szczególnie podkreślić, że została wyczerpana w sposób wielokrotny procedura związana z uzyskaniem orzeczeń lekarskich, w tym procedura uzupełniająco-wyjaśniająca. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie choroby zawodowej właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W myśl § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. W toku przedmiotowego postępowania administracyjnego uzyskano łącznie 7 orzeczeń lekarskich tj.: - orzeczenie lekarskie WOMP w [...] z [...] lipca 2005 r. nr [...], - orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w [...] (jednostka orzecznicza II stopnia) nr [...] z [...] lutego 2006 r., - orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. , - orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], - orzeczenie lekarskie WOMP w [...] z [...] czerwca 2017 r., uzupełniające do orzeczenia nr [...], - opinia wyjaśniająca WOMP z [...] stycznia 2020 r., - opinia lekarska IMP z [...] z [...] kwietnia 2024 r. nr [...]. Zatem w toku postępowania kilkukrotnie orzekały jednostki orzecznicze zarówno I, jak i II stopnia, w tym wydawały opinie uzupełniające i wyjaśniające w związku z realizacją wytycznych, zawartych w prawomocnych orzeczeniach WSA oraz NSA. Za każdym razem wniosek jednostek orzeczniczych był ten sam – to jest brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u Skarżącej. W ocenie Sądu wydana na ostatnim etapie postępowania opinia lekarska IMP z [...] z [...] kwietnia 2024 r. doprowadziła do końcowego wyjaśnienia sprawy i przesądziła o tym, że w przypadku Skarżącej nie zachodzą podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżącą poddano hospitalizacji i badaniu w Instytucie Medycyny Pracy w [...]. Analizie poddano całość zgromadzonej dokumentacji medycznej, w tym tę przekazaną przez Kancelarię Adwokacją. Na tej podstawie biegły sformułował wniosek, że uszkodzenie słuchu w przypadku Skarżącej przemawia przeciwko etiologii hałasowej. Wniosek ten został poparty argumentacją, odwołującą się do analizy przeprowadzonych badań, audiogramów. W ocenie Sądu na obecnym etapie rozpoznania sprawy nie zachodzą już podstawy do tego, aby podważać wydane orzeczenie lekarskie jako niespójne, czy też oparte na niepełnej dokumentacji medycznej. Należy podkreślić, że w toku ponownego rozpoznania sprawy zrealizowano wytyczne, zawarte w wyroku NSA z 11 sierpnia 2011r., bowiem wydane po nim orzeczenia lekarskie odnosiły się już do choroby zawodowej zdefiniowanej w nowym rozporządzeniu z 30 czerwca 2009r. Zrealizowano również wytyczne zawarte w wyroku WSA z 14 lipca 2020r., bowiem uzyskano dodatkową opinię lekarską Instytutu Medycyny Pracy w [...]. Zarówno sąd administracyjny, jak i organy inspekcji sanitarnej nie mają natomiast specjalistycznej wiedzy, pozwalającej na podważenie wniosków zawartych w opiniach lekarskich. Do ustalenia, czy dana jednostka chorobowa spełnia warunki do uznania jej za chorobę zawodową zostały powołane jednostki orzeczenie, które w tym zakresie wydają stosowne orzeczenia lekarskie. Orzeczenia te mają walor opinii biegłego. Stąd też ani sąd administracyjny ani też organ inspekcji sanitarnej nie jest uprawniony do podważania w sposób merytoryczny wniosków zawartych w opinii lekarskiej, jeżeli ta spełnia wymogi spójności i logiczności oraz została wydana w oparciu o dokumentację medyczną zgromadzoną w sprawie. W ocenie Sądu Organ II instancji prawidłowo ocenił, że nie zachodziły podstawy do uwzględnienia wniosku pełnomocnika Skarżącej z 24 maja 2024r. o uzupełnienie opinii lekarskiej IMP w [...]. Pełnomocnik Skarżącej zapytał w szczególności o to, jakie są podstawy prawe i naukowe do stwierdzenia, że uszkodzenie słuchu musi być stwierdzone w okresie maksymalnie do 2 lat od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, mimo że w praktyce uszkodzenia mogą się ujawnić później. Należy wskazać, że ta kwestia została przesądzona przez samego prawodawcę. W poz. 21 załącznika do rozporządzenia z 30 czerwca 2009r. przesądzono bowiem, że okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 2 lata. Pełnomocnik zakwestionował również ustalenie biegłego co do tego, że narażenie Skarżącej na hałas o istotnych poziomach występowało do 2002 r. Argumentował, że pomiary hałasu przeprowadzone były w latach 1995-2002 r., ale to nie oznacza, że później takich hałasów nie było. Jednak w opinii lekarskiej nie było kwestionowane, że Skarżąca pracowała w narażeniu na hałas do [...] lutego 2004r. Zasadnie PPWIS wskazał, odnosząc się do ww. wniosku Strony, że biegli określili, że narażenie na hałas było istotne do 2002r. ponieważ do tego roku poziom narażenia był potwierdzony pomiarami środowiska pracy, natomiast całkowity okres narażenia zawodowego na hałas trwał do 2004r. Pełnomocnik Skarżącej postawił również następujące pytania: 1. Jakie są dowody na to, że hałas na poziomie 84-88 dB, na który była narażona Pani I. P. nie mógł przyczynić się do jej niedosłuchu zawodowego, mimo, że wartości te uznawane są za szkodliwe w literaturze naukowej ? 2. Jakie były przyczyny pominięcia typowego dla uszkodzeń pohałasowych podwyższenia progu słuchu dla częstotliwości 4 kHz w badaniach audiometrycznych przeprowadzonych po 11 latach pracy w hałasie? 3. Czy zostały uwzględnione w opinii najnowsze badania naukowe dotyczące opóźnionego charakteru uszkodzeń słuchu wynikających z narażenia na hałas zawodowy. Odnośnie pierwszych dwóch pytań należy wskazać, że biegły w opinii lekarskiej wskazał wyraźnie z jakich przyczyn uznaje, że praca Skarżącej w narażeniu na hałas nie pozostaje w związku przyczynowym ze zdiagnozowanym u niej ubytkiem słuchu. W opinii dokonano analizy uszkodzeń słuchu dla określonych częstotliwości i przedstawiono powody które przemawiają przeciwko etiologii hałasowej. Wyjaśniono również, dlaczego ubytek słuchu o wskazanych tam parametrach należy stwierdzić do 2 lat od zakończenia pracy w narażeniu na hałas. Nie ma również podstaw do tego, by dokonywać weryfikacji wiedzy biegłego, w tym uwzględniania przez niego najnowszych badań naukowych. Z mocy prawa biegły – tj. pracownik zatrudniony w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia, jest właściwy do rozpoznania choroby zawodowej, jako osoba, która posiada odpowiednią wiedzę specjalistyczną, pozwalającą zdiagnozować daną jednostkę chorobową. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009r., właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 437) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych. Orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, która wiąże organ prowadzący postępowanie w zakresie wiedzy medycznej, gdyż tylko uprawniony lekarz, zatrudniony w jednostce orzeczniczej I lub II stopnia, jest właściwy do rozpoznania choroby zawodowej, a orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu przez organ choroby zawodowej, w tym sensie, że bez pozytywnej opinii lekarskiej lub sprzecznie z nią, organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby, nie ma on prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. W sytuacji zaś, gdy orzeczenie lekarskie nie wyjaśnia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (jest niewystarczające do wydania decyzji), organ może zażądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału sprawy zgodnie z § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia. Organ administracyjny nie ma więc uprawnienia do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych jednostek orzeczniczych oraz do dokonywania własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Zakwestionowanie natomiast orzeczeń lekarskich może dotyczyć względów formalnych np. że orzeczenie zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub bez właściwego (wyczerpującego, logicznego) uzasadniania, przez nieuprawnionego lekarza, a także może mieć ono miejsce w przypadku, gdy w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach orzeczniczych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe) (zob. wyrok NSA z 23.06.2020 r., II OSK 3809/19, LEX nr 3039337; wyrok WSA w Poznaniu z 31.08.2023 r., II SA/Po 85/23, LEX nr 3614743; wyrok WSA w Bydgoszczy z 10.03.2021 r., II SA/Bd 1064/20, LEX nr 3209346). Jednak w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie podlegały już na wcześniejszych etapach postępowania wielokrotnemu uzupełnieniu w celu wyjaśnienia powstałych rozbieżności w szczególności w związku z badaniami przedstawianymi przez samą Skarżącą. Ostatnio wydana opinia lekarska IMP w [...] potwierdziła wnioski wcześniej wydanych orzeczeń lekarskich. Została wydana po hospitalizacji Skarżącej w IMP w [...] i po wykonanych tam badaniach audiologicznych wraz z konsultacją laryngologiczną. Opinia ta odnosi się do wykonanych badań audiometrycznych jeszcze w okresie zatrudnienia (np. w 1995 i 1998r.) oraz po ustaniu zatrudnienia. Wskazano również na konkretne przesłanki, które w ocenie biegłego przemawiają przeciwko etiologii hałasowej powstałego ubytku słuchu. Na obecnym etapie postępowania nie zachodzą więc już podstawy do kwestionowania merytorycznego stanowiska biegłego. Prawidłowo więc Organ II instancji przyjął, że nie zachodziła podstawa do przeprowadzenia kolejnego dowodu w postaci wydania opinii uzupełniającej (o co wnioskował pełnomocnik Skarżącej) formie uzupełnienia opinii lekarskiej na okoliczność dostatecznie już wyjaśnioną w toku postępowania. Z tych przyczyn Sąd stwierdził, że organy w ramach posiadanych kompetencji i zebranego materiału dowodowego, w szczególności najistotniejszych w tym zakresie orzeczeń lekarskich nie miały podstaw do stwierdzenia u Skarżącej istnienia choroby zawodowej. W sprawie nie doszło więc do naruszenia przepisów postępowania art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. a zaskarżona decyzja znajduje oparcie w treści § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.